Kles(Rijistri)
Tadiwennit  
spacer
     

| | |

Tessnem TANINNA ??

Azul fell-awen(t). 

 Taninna tlul-ed deg Fransa, kra a s-inin d "taγumit" neγ d "tamigrit" ur nessin "tapyunt" di tmurt nneγ, di tutlayt nneγ, deg wansayen nneγ... neγ deg wayen awk yeqqnen ar wegdud aqbayli, maca win a s-islen i Tninna m' ara tcennu, win a d-yegren tamawt ar isefra-s, ar tmedyazt-is, ad yaf belli "taγumit"-nni teṭṭef deg iẓuran-is am win/tin i d-yekkren di tmurt neγ ugar n waya. Sliγ-as i ccna n Tninna,  iεeğb-iyi uzawan d imeslayen n tuγac-is, mačči aṭas i yellan akka am nettat di Fransa neγ di tmura tiwerdanin meṛṛa. Aṭas seg wid nneγ (arraw nnsen) i d-yettlalen di beṛṛa, tettun tameslayt nnsen u ans-iten iẓuran nnsen.Nessuter-as tadiwennit i tmeṭṭut-a, tefka-yaγ-d s wudem; nefka-yas awal, tmeslay-aγ-d γef wayen awk i tt-yerh'an (neγ "presk" akken yeqqar yiwen akken n l'ancien)...attan dγa ar γur-wen

 

 Imyura.net: Taninna d isem-im neγ  d isem i tefkiḍ i yiman-im. Amek dγa i d-tufiḍ isem-a?

 

Taninna«Taninna» akken qaren d « apseudo » d isem giγ i yiman-iw ass ma akken lliγ qareγ di tesdawit, uqbel yakw ad bduγ ccna, lliγ ttaruγ tamedyazt.
Ayen Taninna ? acku jebdeγ-d azar-is si « le mythe du phénix » : taninna nni ittgen times i yiman-is u tettεawad-d talallit imir imir (akka I tderru d tikti diγen)

  
Imyura: Taninna tlul-ed deg Fransa. Ass-a tcennu s teqbaylit talqayant, tameslayt-is d tazedgant u tamedyazt-is  tuγ azal meqqren. Amek telmed Tninna tutlayt almi tewweḍ tcennu-tt s tayri di tlemmast n Fransa??

Taninna: Tazwara a k-iḥerz rebbi, dayen ittnalen ul i d-tenniḍ. Bγiγ kan a d-iniγ belli lemdeγ taqbaylit agi taqqurant, tin n tussna, di L’inalco n Paris d tesdawit n Paris VIII … Rniγ kemleγ-tt weḥdi s yedlisen ttafeγ zdat-i. Rriγ azal d ameqqran i tutlayin n lluma irkwelli, syin akin taqbaylit-iw ilaq ad tt-issineγ xir tigi nniḍen. Ar γur-i dayen iwulmen aṭas, ur yezmir ara ad yilli akken nniḍen.

  
I : Riγ ad rnuγ deg wawal-iw d asawen u a kem-steqsiγ; iwacu aṭas (tugett) n Leqbayel/Tiqbayliyin i illulen di Fransa ur ssinen ara tutlayt nnsen neγ ur d-ccliεen ara deg-s?

T: ur zmireγ ara a k-id-iniγ ma yella ur d-cligen ara deg-s neγ ur tt-ssinen ara axater ur tt-lemmden ara si zik. Nek akken walaγ awk imawlan bγan tarwa nnsen ad tissin tutlayt nsen… maca ur tt-ssinen ara yakk .

Aṭas n temsal i d-imlalen deg yiwet. Tella taẓayt n ddin (religion) i s-ittekkan i tutlayt nneγ ar lqaεa acku akken qqaren “tineslemt teḥwaj taεrabt”  i wakken ad tilli tgerrez. Wid yeγran ẓran belli yal amdan yesεa deg-s ayen iwumi iεemmed d wayen d yejmaε di tekta di tedma, akka ula d ddin.
Wid d-ilulen di tmura tiberraniyin diγen yewwet-iten wugur n « l’intégration »(ssemḥ-iyi ur d-ufiγ ara amek i s-neqqar s teqbaylit) : Ahat yewεar-asen ad illin d ibeṛṛaniyen di tmurt deg i lulen i wumur ameqqran ger-asen.

Nekk bγiγ kan ad iniγ belli tutlayin tessneḍ, d agerruj i d-trennuḍ i yiman-ik, d azal i d-trennuḍ i yisem-ik… taqbaylit teḥwaj arraw-is xas di Fransa, xas di tmura lejnas meṛṛa.       

 

Imyura :  Ccna d tmedyazt ar γur-em, d udem n tayri neγ n d udem n timeγnest (militantisme)?T: Ccna γur-i d ṣṣut izemren ad yinni ayen ttḥussun wulawen.. xas d acennay-nni t-iεacen neγ yeccna af wiyaḍ. Tamedyazt  d ccna teddukel i waken ad taru u ad tessegri ayen ddren imeγnasen anda ma llan. Timeγnest tella yal tama : tameṭṭut yettwaḥeqren yettnaγen f izerfan-is, aẓawali trekkeḍ ddunit, yettnaγen d wi t-yifen ssεaya yesbedd lqedd-is, Amussu amaziγ, icenga n tayri (traditionnalistes) annect agi irkel yezmer ad yessker asefru, ccna (ama n tayri, ama n tsertit). Ccna d timeγnest i wul yetγennin, timeγnest d ccna i win yettarun …        


I : Tasfift inem taneggarut (igenni wis 7) d tajjmilt i tlawin akk d tayri, amek tettwaliḍ  addad n tlawin di tmurt n Leqbayel ass-a ?

T: Tameṭṭut taqbaylit meskint aṭas i tt-ixuṣen. Xas akken leḥqara n zik tenqes, mazal imeḍqan anda ur tembbawel ara yakk. Mazal d taqqedact, i trebga d ussebbi i telha. Ur tettefeγ, ur teqqar ma yugi-yas wergaz-is. Ttwaliγ tilawin msakit, ur ttwalin tafat m’ ur tent-issufeγ ara wergaz nsent .. Dayen issawhamen deg 2007!

      I: dacu i yerran d awezγi timlilit ger   wargaz d tmeṭṭut iqbayliyen, ama di tmurt, ama di berra n   tmurt?

 T: Aṭas n temsal i yettekkin i tewεert  n ussaγ ger wergaz d tmeṭṭut ! Ar γur-i tamezwarut maḍi : d talekkamt (mépris leh’qara) n warrac  i tlawin. Xas ur d-qṣiden araneγ ur d-rrin ara ddehn nnsen (akken d-nniγ asawen) d taẓẓayt n wansay (lεaddat nneγ) aqbayli i yerran tebrek di tegnawt tgadda (égalité) ger wergaz d tmeṭṭut. bdant temsal ttembiwilent ciṭ ciṭ maca aṭas i mazal a t-nexdem.
Nekk nwiγ imeẓyanen n tura bγan ad tbeddel teswiεt fell-asen maca timetti neγ teggezzem-asen abrid! Ar wannect agi rnu-yasen taẓẓayt n ddin, yernan diγen rka
tmeṭṭut tanumi, d tawulmi.

  I : Dacu tettxemmimeḍ di Tlawin tiqbayliyin i kem-yezwaren ar ccna, akka am Newara, Ḥnifa, d tiyaḍ meṛṛa ?

T: Aṭas aṭas I tent-ḥemmleγ yal ta s yisem-is. Na Ccrifa (ar d-tt-iḥerz rebbi aṭas) , Na Ḥnifa, Massa Malika Domrane (i ḥemmleγ aṭas aṭas) Zohra (a s-yaεfu Rebbi) d Djurdjura  : d tid ineğğren abrid iwulem I lfen tmeṭṭut taqbaylit.
Isegsasen agi ineggura : aṭas i d-yufraren tγennint, maca γur-i mačči d ayen yelhan acku ttεawadent i wayen xedment tmezwura (ula d icennayen diγen akken). Nekk γur-i mačči d lfen, d «le commerce» …   


I : Seg useggas n 1995 ar wass-a, tfurseḍ 2 n isebraz (albums) u tettheggiḍ wis 3 i wussan i d-iteddun, dacu i sen-d-swejḍeḍ i wid d tid i kem-iḥemlen?

T: Nettεaraḍ nekk wid ukud xeddmeγ a nexdem aḍebsi wis tlata a sen-iεajben aṭas i wid yettrajun d wid diγenni a s-yesslen tikkelt tamenzut.  Ttawiγ aṭas lweqt I wakken ad-ssufγeγ (tikwal d iseggasen) acku bγiγ ad xedmeγ lfen yelhan s tmeddyazt ikeysen, s tektiwin inu.
Ur ttağaγ ara yiwen  ay d-yini, akken netwali tikwal, ur ilaq ad tegged azawan atrar (musique moderne) surtout imi d tameṭṭut, ilaq ad txedmeḍ «
folklore» neγ « special fêtes ».
Illaq lğehd i wakken ad tbedded di “le milieu-agi”. Ccna yawk yehwag akud aṭas d ṣṣber diγen i wakken a naweḍ ar lebγi-neγ.


I : Nekkni nra(neb
γa) am ner tajjmilt, imi ulac aṭas akka n teqbayliyin d  yeqbayliyin i yukin i tutlayt/idles nnsen akka i s-tukiḍ kem, ilmend n waya, dacu i tzemreḍ a sen-tiniḍ i yawk Iqbayliyen d Teqbayliyin i ilulen di tmura tiwerdanin (n berra)??

T: A sent-iniγ i tullas ilaq ad tḥerzent aṭas azal  n tutlayt-nsent, ilaq ad ḥerzent agaruj n tjaddit, ilaq a t-jemεent deg wulawen-nsent yibbwas ar d a tecnunt i tarwa nnsent…
A sen-iniγ i warrac, ḥerzet tilawin nnwen akken tḥerzem tiyemmatin nnwen … Akken ara tḥerzem idles d tutlayt nnwen i d-yekkan seg iẓuran . 

 
 - Tanemmirt-im a taninna, u nessaram-am teγzi n tudert, aṭas n tmedyazt, azawan akk d tayri.

- Tanemmirt-nwen kunwi, ttmenniγ-awen afud iğehden u tanemmirt i wayen tqeddcem i teqbaylit nneγ.    

 

 Wi ' iran a d-isel i Taninna, atan wesmel i d-tesbed iman-is:

Asmel n Taninna/

 Amnay

 

Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


Ḥemmu - Tinin-is...
Tiziri - Tinin-is...
Itij - Tinin-is...
Ǧamal - Tinin-is...
Ǧamal - Tinin-is...
amnay - Tinin-is...
EAM - Tinin-is...
amnay - Tinin-is...
- Tinin-is...
Mmi-s n Wemsed - Tinin-is...
amnay - Tinin-is...
War isem - Tinin-is...
EAM - Tinin-is...
Yir argaz - Tinin-is...
Bu ccfaya - Tinin-is...
Grandus Pewwit'us - Tinin-is...
Grandus Pewwit'us - Tinin-is...
Amedyaz ameqqran - Tinin-is...
Amnay - Tinin-is...

Zdi-t deg Facebook
Copyright 2006 imyura.net