Kles(Rijistri)
Ungalen  
spacer
     

| | |

Σmeṛ Mezdad

Awal af wungal n Amar MEZDAD
''Tagrest d wurγu''


Aεmer Mezdad, aseggas 2000, isufγ-ed ungal “Tagrest urγu”. S deffir waya zwaren-t-id sin n yedlisen nniḍen: iḍ d wass , tafunast igujilen.
Awal γef mass Mezdad meqqer. Ulayγer ad nesmekti anwat Amar Mezdad. Tiγri n tmaziγt mi d-beεzeq, yella deg imezwura i s yeslan. D ameγnas yuγen leqdic af yedles d tutlayt Imaziγen, send tafsut Imaziγen u seld-nnes.
Seg was mi yeṛṛeẓ uzaglu i yellan yenneḍ γef Teqbaylit , amussu n Imaziγen, yeṭf-ed tuγḍaṭ i tuγ bdan-ţ send nsen dda Lmulud, Besaεud M.Arav…..

Awal af wungal tagrest urγu
Ma negra tamuγli ar yisem n wungal-a (tagrest d wurγu), a naf deg-s sin yismawen mgaraden: tegrest d tasemhayt, d akud n usemmiḍ, qajar, igefran d ideflawen, urγu neţţa yeţţak-ed tazγelt, lḥamu, aḥaruq...
Mi bdiγ taγuri n wedlis, tefka-yid tugna amzun dayen iy-id-iḥekku baba neγ yemma. Acku, adlis yiwi-d awal af ṭṭrad n uzarug n tmurt. Tasawent, akessar, tiregwa n waman yeqqazen iberdan, ideflawen yessan af wakal am taḍuṭ, atg.
Simal rennuγ taγuri, simal ţuγalent-iyi-d awk cfayat n wayen iy d-ḥekkun imawlan, zaylal iεeddan af imezdaγ n tmurt n Leqbayel deg wakud-nni. Amṣeḥras i isekren lbaṭel ger wat-wakal.
Amar Mezdad, iḥekku-d taqesṣiḍt n Salem, Rabaḥ, Muḥend, waεli d wiyaḍ, amek almi i d-mlalen deg wedrar. Yal yiwen ger-asen acu i s d-yefka zzehr-is, dacu n waṭanen i t-imugren di tudert-is. Imi d Salem i d-yeţuγalen aṭas di tqesṣiḍt, ad εerḍeγ amek ad meslayeγ cwiyya fell-as.
-Tudert n Salem tesbek seg iγeblan, aṭan yeţţak-it i gma-s. yefγ-ed seg uγerbaz kra n wussan kan send ad yesεeddi akayaḍ acku aselmad i tuγ yesγar-iten teḥwit tdebla Tafrensit. Icetka fell-as lqayed n taddart u yeskadeb fell-as. Salem yufa-d iman-is d ameksa am tizyiwin-is. Ass mi yiweḍ , yuγal meqqer, terra-t tmara, tsulef fell-as teswiεt akken ad yinig ar Fransa. Arnu yuγ lḥal teγli-d fell-asen lihana meqqren, tiweḍ tfidi s iγes, baba-s yerhen taferka…Ilaq ad rren swal n medden.
3 iseggasen seld ayaki, yezweğ, kra n wussan kan s deffir n tmeγra, yuγal daγen ar Fransa…yir targit!!
-Rabah, neţţa, akken i d-yekker akk d Salem deg yiwet n taddart. D mmi-s n wemrabeḍ, ula d neţţa yečča aḥlalas n tudert; tameţţant n yemma-s, tinigin ar ugemmaḍ akin…
-Muḥend waεli, neţţa, tanekra-yis mgal ucengu Arumi iḥulfa-s mi yella meẓẓi, seg mi yella d amecṭuḥ werğin iḥemmel lbaṭel. Xas yif aṭas di tezyiwin-is di tegzi maca iεemmed lmuţ d imenγi wala tudert n “wezgar imu εebban azaglu”. Iḥebs-ed seg uγerbaz s ddema! Yeqqar-as “Arumi ad yeffeγ si tmurt-iw ”.
-Lwennas ma d neţţa d anelmad ifazen deg uγerbaz, yessaweḍ almi qrib ad yesεeddi akayaḍ n “bak” dγa yeṭṭixr-ed….
-Yella daγen waεli, s yisem-is i n-yeţawi umeskar isefra i yella deg wungal. Ula d neţţa yuki seg zik, yezga yella anda yessawel umihi. Yegza amihi i tuγ yegguni Tamaziγt deg wakud-nni, yezga asures n waya. Ticki ma ara yeţmeslay akk d wiyaḍ(at-taddar-is neγ wiyaḍ), isegzay-asen dacut wazal n tutlayt Tamaziγt ar wegdud…

Ihi, agraw aki n imeγnasen mlalen-d deg wedrar, ṭṭfen imrigen akken ad sufγen acengu.

Mass Mezdad, isulγ-ed taqessiḍt akken iwata, tudert n lihana di tallit-nni mi yella wemseḥras Arumi di tmurt nneγ. Ticki ma ara ifak yiwen taγuri n wungal a s d-iban wudem n ṭṭrad. U akken i d-nniγ send aya, dayen awk i nsel ar imawlan.
Amar dacu kan, yefka-yas azal meqqren i weḍris s tmussni talqayant. S tmeslayt ẓiḍen, imeγri ad iḥulfu iman-is amzun i neţţa imu ḍerrunt.
Amacahu nezmer a t-nebḍu af 3 yeḥricen:
-Deg weḥric amezwaru, ameskar yeεreḍ akken ad ibeggen ak wikad iţekkan deg umacahu. Yezwir-iţ-id s tarbaεt n imseblen i yuγen tikli deg uzaγar. Tarbaεt-a , iwin-d tuγḍaṭ i sen-tefka-d tuddsa. Da yeskanay-ed akk widak i yeţţekkan di tqessiḍt u amek myussanen deg wudrar.
-Aḥric wis sin dayen i d-yuγan af tudert n yal yiwen n imeγnasen. Amk almi i d-ufan iman-nsen deg wedrar, mḥababen u uγalen d imeddukal n umennuγ. Si tama ar tayeḍ, ameskar yeţmeslay-ed deg yezri, am akken ma ara a d-nini ileddi-d “tacciwin” i wakken a negzi ayen yeffren s deffir yal yiwen deg imeγnasen.
-Aḥric aneggaru d win qerriḥen. Da a nγer awk uḍan d tawliwin i d-yeγlin af yal yiwen deg warrac nneγ. Tarbaεt n Salem teṭṭef-ed tabraţ n tuγḍaṭ i sen-d-yusan si tuddsa. Ulac yiwen ger imeddukal n Salem win i s yennan belli d ta ad yilin taneggarut . Aṭas deg-sen luten, nγan-ten iserdasen n Fransa. Di tala ufella i muten waṭas n imeddukan s Salem, ruḥen ad awin amur nsen n yemrigen ar wat-tlis.



tagrest_urghu.jpg

tagrest_urghu2.jpg

ADLIS N WAΣLI
tukkist seg wungal "tagrest urγu" n Aεmer.Mezdad (sb.50 alma 54)


    Awi-d talwit awi-d tawant asggunfu[1] ad hennin At-Ufella
    seddu-d seddu-d ifadden la-ssaramen timlilit
    a-ten-nessemlil d urawen kra ncedha neddem-it
    anef ad run widak yesnejlan taḍsa
    widak i γ-ed-yugmen lihana cerrgen-aγ tasa
    εellfen teffẓen s tsusmi widak yemḥan ajerreḍ tejreḍ txabit
    nedda nuli d asawen ma ad aγ-ed-walin at ddunit
    izerman deg uqelmun nγil d iẓerman
    anagar ṭṭmaε n tudert d usirem a bab-igenwan
    i γ-yessidiren ar ass-a asirem tudert tagmaţ ur ten-neṛwa ara
    a wi ddan yid-sen akka ar-d yali wass
    a wi ten-yufan an-nemwanas
    at-tidi tezga temmar ur-ğin ggunin amnar
    di tegrest d agrireb cerreq neγ γerreb
    ger izegzawen d iquranen tafsut d unebdu srewten
    ẓẓan irden megren aḍu rwin, la-sen-yeţsuḍu deg uqerru
    akal adrar tannumi yal asurif s tidi
    la-γ-ẓemmin deg wulawen ulac win ur tezdiγ tisfi
    s uγaref n weblaḍ winna ineĞren deg wesfaḥ
    neγ azemzi yis-s i teddzen akraren d imekrazen yal ssbaḥ !
    neγ amsikel d uberraḥ d wudmawen yakk yeğğa rrbeḥ
    tasusmi tbaḥ lebγi d abraḥ.
    Atmaten-nneγ d urawen yal uraw deg-s isyaxen
    allaγ-nneγ tezdeγ-it tatut neswa taxatemt n meţţu kra din neţţu-t
    adrar yuli d asawen yunag inig d amerγan
    yeqqel d agujil yiwen wass adrar yuγal d amessas
    ddan-ţ fell-as yerreẓ deg wammas yan yekkaten yekkat
    yan yeţwali deg-s ad timγur terbaεt
    win igezzmen igezzem win ineccren ineccer
    adrar yuγal d iftaten nbedd di tiγilt nessaγ taftilt
    neqqim dinna neggemgem agemmaḍ-in yessusem
    anwa akka yebnan tillas win iteẓẓun di tsuqas
    ata-n yeggumma ad yali wass.
    Ddan deg wezwu[2] neţbibbi deg yedmaren
    anwa akka i d-iberrun i layas urğan iẓerman arağu yeţnejbaden
    ziγen yemsed rray yugar tafrut izellun
    ziγen terγa tmurt tugar allaγ yeţfurun
    ziγen qerreḥ ifelfel yeqqden aqcic
    yeţru wezger di laεric ajenwi icerrgen tirest allarmi d ajgu n waεrur
    yeqlaleḥ ur yeğğa tardast tameţţant la-t-tezzuγur.

    Neqqim di ţţewḥid d tideţ neggugem
    i tiγilt anwa i s-yedεan agemmun anwa i t-yesnegren
    iẓekwan n taddart tbecc-iten taγaṭ d warraw-is
    yerna-yasen wemdan ibezḍan n fateryul i d-ibecc yifis
    akal yuγal d aγerbal yeţţagmen aḍu yeţţawi-t-id d azeṭṭa
    akal yuγal d ibidi tečča tkekkuct ulac amruj ur yezdiγ kra
    acu ar-a d-teg tfaweţ ma nγumm yis-s
    armi nmeṭṭel s tardast amuttuḍ icaben am yilis.
    Neğğa-d azebbuj nemmut d iεiqar eẓẓu lgelba ad ak-ed-tefk uraw
    a malah a zik-nni tawant d tili yezgan yid-neγ !
    iger i d-yefka irden timẓin tiliwa sagrent aman !
    Amdan ameγbun yurew-ed tilelli addud-is d ifezriren
    yesna ussan d wuḍan agguren d iseggasen
    teğğa-yas-ed ccama, ccama teγza dayen kan
    d aḍref ur nreggel ur ntekkes ccama tuγal d asalas
    nnan ur tezgil yiwen tagelzimt win yeddan fell-as
    ar ass-a la-imecceḥ deg idammen-ines
    awal-is win i s-yeslan ata-n yezga yeţnadi fell-as
    udem-is win i t-iwalan daγen ur iṣebber fell-as
    d iswi[3] ur yeswi d aman ur yewwiḍ
    win yennulen taglimt-is dayen ur ţ-iteţţu
    ad as-tezgu deg tmuγli yakk d unecfu
    win yesraḥen tidi-ines tuγal-as d ccemma n Sidi-Σemmar
    teqqim dinna tenta-yas ger umeẓẓuγ d tinzar
    win yeswan imetman i s-ed-terqa yeswa aḥeckul n tayri
    tayri yessegririben tazzla daγen ad tennejbad ad tennerni
    yerna ur tezgil yiwen anagar wid i ţ-yeddan fell-as
    ad as-gen tasraft d tazeqqa ur nbubb ajgu alemmas
    yerna tura ggten akken yegget inijjel deg umadaγ
    akken yegget di tnezruft yejdi awraγ
    akken yegget deg yiger wecnaf bu-tmecḍin
    la-fettin la-ţţemγin la-fessun la-fessin la-temγen deg wegdud
    anwa ar-a sen-yerren algam mi akka temsusam ?

    Yella Aεli-Abnennay ibennu Mḥend-Uccen deg umadaγ
    nerbeḥ nufa-t nečča nedduri tura Aεli-Abnennay yennejla
    Mḥend-Uccen yuγ taddart igdel-iţ fell-aγ
    askaεwew i γ-ed-yeţţagem i d awal-nneγ
    asṭaεtaε i la-d-yeţsuḍu i d tiremt-nneγ
    bdan medden la-ţgen am neţţa ifukk yiseγ ulac win ar-a yaggad
    ulac win ar-a t-id-iqarrεen tugeţ tura malen γur-es
    eddu d umeksa ad tekseḍ eddu d ṭṭaleb ad teγreḍ
    aql-aγ la-neskaεwiw akken nella ! aql-aγ nerra-ţ yakk i usuḍu !
    nnefs i d-neââţgurruε ulac anida ur yewwiḍ tamurt yakk tuγal d agudu
    lsan medden tikmamin akken ur d-ţţaran ara
    llan wid yeddmen isegras akken ad ffẓen
    yiwen ur ten-id-yeţţwali ufan-as ixef i tmeddurt yeqqlen
    d tissirt la-tezzaḍ deg waktayen
    la-tberri deg-neγ armi i γ-terra tizitliwin ulac dayen
    yuγal-aγ ddkir s aεrur εerqen-aγ iberdan d ilem i neţţagem
    γas allen ldint asurif i nedda γer deffir i γ-yeţţawi
    nemsegla γer wegrireb wid iγellin γlin aten-ad glalzen rennun
    yerna rnan taḍsa aruḥani i ten-izedγen nutni d amxalef
    wid yeţcummun kksen ṭṭmaε wid yeţγunfun ţţun aγunfu
    wid yessefruyen ţţun asefru
    wid yesserwaten nutni sserwaten
    sserwaten uzzu s leḥfa ulac arkasen tifednan meččent
    igerzan uγalen d igelman azaglu d nutni i t-ibubben
    mačči d izgaren kan yak amdan d ayug
    aten-ad la-cennun s tmeslayt-nnsen tinna n yezgaren
    a ddunit a timγerrit a tijegdit n twaγit !
    Wid i s-ed-isellen agemmaḍ γilen d asrugmet nutni d imeṭṭi i ţrun !
    Ru neγ qim aclim alim imeṭṭi ad yeţţuddum
    imeṭṭi a-t-isew yifis ma yeffud yeţţak fell-as aεerbun
    a-t-isew akken yeswa idammen n warrac-nneγ
    mi akka γellin deg umadaγ neγ γef yimi n tewwura-nnsen
    d ileqqaqen d iferruğen tudert mi sen-ţ-sγersen.
    Neggez ma yehwa-yak kerrec adar-ik egzer udem-ik
    dayen teṭṭef-ik tcerrkeţ taylewt s-wayes i d-tluleḍ teččur
    ifukk-ak waεwin a-k-aggint temẓin a-k-id-tessusef tgella.


[1]repos, paix
[2]air, souffle
[3]but, objectif

                                                                                            2/3

Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


bu targit - Tinin-is...
bu targit - Tinin-is...
Ğamal Benεuf - Tinin-is...
Akli - Tinin-is...
Ğamal Benεuf. - Tinin-is...
bu targit - Tinin-is...
Ḥemmu - Tinin-is...
kejhtirghnxfklgndfxlk - Tinin-is...

Copyright 2006 imyura.net