D iḍ n 31 di tuber ar umenzu n nujember isâeddayen medden tameɣra n Halloween. Arrac ad lsen talaba issagwaden am tin id-ismektayen at laxart, ad ttekken axxam ɣef wayeḍ ad ssuturen tiqaqacin d tẓidanin. Di tmura ittmeslayen taglizit qqaren warrac i at wexxam mi ara asen bedden ɣef umnar: "trick or treat". Deg imi n warrac, leggaɣ aṭas wawal-agi xas anamek-is d adeqqem, d anbac: ad iyi-d-fkeḍ tizidanin neɣ atan bnu fell-as! S teqbaylit nezmer ad t-id nessuqel akka: Tizidanin neɣ tirzaganin! Neɣ ahat yifit: Timzuda neɣ timerzuga! Ablagi yagi seg uxxam ar wayeɣ ifka anzi diɣen ar Buâfif, tameɣra n tefsut di tmurt n Iqbayliyen.
Azamul n tmeɣra yagi ulaxart d taxsayt. Myal yiwen, sanda i t-issaweḍ uqerruy-is, ad izewweq taxsayt akken as-ifek udem issagwaden, issefriwisen. S umata, fferɣen medden tixsayin-agi, ttajjan-tent d tilmawin, fellun-tent akken ad ssufɣen seg-sent udmawen at laxart, neɣ udem uzlig issagwaden. Akken ad d-ittbin akken iwata deg iḍ, ssaɣayen deg-sent ticemmaâin. Akka ittuqamen azamul n tmeɣra ulaxart.
Halloween, d tameɣra n ugafa n Marikan. Izuran-is kkan-d seg yiwet n tmeɣra taqburt n Isaltiyen. 2000 issegwassen a yagi, d Isaltiyen ma d-yaweḍ umenzu n nujember, tawwurt ussegwass nsen, 3 wussan d nutni tameɣra. Tura imi tawacult Isaltiyen meqqwert, Igulwaten qqaren-as i tmeɣra yagi “Samonios”, Irlandiyen ssawalen-as “Samhain”. Maca isem-agi n tmeɣra ulaxart s teglizit ikka-d si “All Hallow’s Eve”, s teqbaylit “Iḍ n tmeɣra iâessasen” neɣ “Iḍ n tmeɣra saddatt” .
D iminigen n Yirland id-iwwin tameɣra yagi ar ugafa n Marikan, imi ula d dinna ṭṭfen deg ansayen nsen. Maca ass-a tameɣra yagi tunag ula d nettat akk-in i tlisa n Marikan. Tewweḍ ar tal tamurt n umaḍal. Kra n wanda d-tella tineggura yagi, ɣilen-tt medden d temeɣra tamarikanit, d tin useṛṛef n yidrimen d uḍegger. Ula di Fransa, xas akken tussa-d tameɣra tamaynutt is-iferḥen medden deg issegwasen n 2000, tineggura yagi aṭas Iṛumyen id-innan fell-as d akken: "macci d tameɣra d taqellaεt gar tqellaâin n Marikan akken aɣ-zenzen sselâa nsen d udles nsen”. Maca, xas ahat ittili cwiṭ umesṛuf di tmeɣra yagi, ttun Iṛumyen d akken tella-d tmeɣra yagi ugar n 2000 issegwassen ayagi di tmurt nsen. Maca adles agulwa ingger, ur d-ijji ara kra n ljjera akken ad ḍefren Iṛumyen n wass-a.
Lḥasun, myal yiwen amek iwala neɣ ittwali tameɣra yagi. Wa ibɣa-tt wa iɣunfa-tt. Maca tella yiwet tɣewsa izdin medden d tirni fell-as: tumart n warrac d tarwa.
Di tmurt n Iqbayliyen ur zriɣ ara ma tettili-d tmeɣra yagi neɣ ala. Maca ɣef akken cwiɣ, tamuɣli n Iqbayliyen ɣef at laxart macci d tin n tmeɣra. Di tama, zggan medden ḥekkun u qqaren at laxxart ttuɣalen-d kan akken ad necden win i umi teccur. Uriɣ yagi kra n wawalen ɣef tqufett at laxart (amrar dagi). Di tama nniḍen, kra n win yurgan win immuten, kra as d-yenni ulaxart ad t-yuqem azekka-nni am ussufeɣ n usfel ar ubrid (d agi ma imenna-d ulaxart ad yecc kra, win t-yurgan issufek fell-as ad issufeɣ u ad iffek i medden ucci is-d-issuter ulaxart). Dagi teddun medden di lebɣi i wid immuten. Maca d tugdi? D ul? Neɣ d kra n tmuɣli am akken alaxrt mazal-it gar-aneɣ? Wisen.
Wisen diɣen ma tameɣra yagi n Halloween ad ttbeddel tamuɣli i Iqbayliyen ɣef at laxart. Ar zdat dulaqrar ad nẓer! Ad tt-dmen neɣ ad tt-agwin Iqbayliyen, maca deg iḍ n 31 di tuber ad izhu uɣyul ulaxart deg umaḍal akken ma illa.
M.A.U
Tuber 2006