Zik yella weγyul n dda Qasi n Tubirett yesdeḥdiḥ γef yiman-is, yettεebbi-yas mraw (10) n tikkal deg ass ḥala ma yugi ad yeddem, d awezγi yella melmi s-yenna ay aqeṛṛuy-iw, εeggu ur t-yessin.
Imiren ula ma yili dda Qasi ger yemdanen yettqadaṛ nezzeh, γas ma llan ttmeslayen γef temsal timeqṛanin, ulac tagnitt neγ taqsiṭ ideg ur d-yessekcam ara aγyul-is deg umeslay, ḥala yes-s i yettlejlij.
Ass mi i tent-id-tenna tgecririt-is, γlin icekkaben-is, ur yezmir ara yakk i tuddma, ira a t-yezzenz neγ a t-yessufeγ seg axxam.
Yenna-yas i temγart-is: M´ur s-d-tefki ara twenza-s win ar a t-yaγen ngum amenzu n yennayer, a t-awiγ metwal Beclul, a s-ḍelqeγ, ahat ad glun yes-s waεṛaben-nni n Seṭṭif yeznuzun taεeṭṭaṛt. Ur stufaγ ara ad ttruẓuγ aqeṛṛu-iw amek d wacu i s-ar a yedder umerdiḍ-inna yerna d tagrest m-smaḍiḥ i d-iteddun.
Aγyul ageswaḥ γas akken γlin imeẓẓuγen-is, yesla-yas i bab-is dacu d as-yettheggi.
Yenna-yas i wul-is, γas akka d aγyul i lliγ, yessefk ad afeγ ttawil amek ar a rrnuγ ussan i d-yegran di liser. Ala, ala tudert ger Lεelma d Lyacir di tlemmast n waεṛaben isemmamen ur d-rennuγ ara i uqeṛṛu-iw ( A win yeddan d win t-yifen ad yettεanad a t-yaweḍ, wamma win d-nemsawa, ulac wa ay refden wayeḍ ) “ L.A.M”.
Yuker-as i bab-is lγiḍa n teylut d umendayer, yennejla seg udaynin, yeṭṭef abrid n wedrar γer Tizi n Kulal, ira ad yettmeddiḥ dinna di tεebbuṭ n ğeṛğeṛ, ad yessis aγrum-is s iγallen-is ger imerrayen
( ituristen ) yetturaren taḥnaccaṭ n wedfel di Tigejda.
Yewweḍ γer yiwet tala i d-yusan zdat taddart n Beclul, yeswa almi d tikli ad yetterḍeq uεebbuḍ-is, yerfed aqeṛṛuy-is s igenni, yegr-ed tiγṛi, yessawel:
Ttxil-k ẓẓel-d afus-ik! Nezga nettwet nessusem.
aql-i s ddaw tecdaṭ-ik, ay agellid Belqasem!
γas deg-neγ yettu yillu, ahat XA fell-aγ yesεa ul.
S yes-k aṭan-iw ad yeḥlu, ay agellid n Beclul!
Yessuli kan ameslay, yesla i useglef yettaken anzi s anazaε dγa yedfeṛ lewhi n wansi i d-yekka wayen i wumi yesla s tikli.
Kra isurifen kan almi d-yemlal ataṛus yexcawet, tekkfa fell-as ddunnit, yeẓẓel deg tlemmast n tebriṭ yeṭṭef.
Aγyul: Acuγeṛ akka tessawaleḍ i tmettant ay aqjun, yak ur tekcimeḍ ara εemṛayen?
Ataṛus: Ahbuh ay ameddakel, kkfan wussan-nni ideg ttṣeggideγ ula d izan war uguren. A tura dayen, tfut-iyi temẓi, kkawen
ifadden-iw, mačči am zik m´akken s-sseṛwaγ i bab-iw tuṭṭfa n tsekrin d wayen nniḍen di ṣyada, mi yella ibeṭṭu yid-i ula d tacriḥt-is, ur d-iy-ittak ara kan iγsan tetten yeqjan nniḍen yerna yessawal-iyi ddigurdi. Lemmer ur d-snesreγ ara idaṛṛen-iw, ata yekkes buḥbel-iw yakan. Ihi γas akka temneε tqeṛṛut-iw i tmettant, maca a t-ssinef i laẓ? Amek zemreγ a d-afeγ tawuri ideg a d-ḥelliγ ulamma d talqimt n weγrum?
Aγyul: Nniγ-ak! Kker kan γef yiman-ik ad tedduḍ yid-i γer Tizi n Kulal, a tt-nurar d imeddaḥen γef yiman-nneγ!
Nekk ad kkateγ lγiḍa n teylut, kečč d amendayer, ad nessis tafunast d yelli-s, d awezγi ad yezzi laẓ fell-aneγ.
Ataṛus iḥulfa amzun yella anwa i t-id-yessufγen seg telqaεt n lbir, teffeγ fell-as tikti akken yessefk, s unecṛeḥ n wul i yekker yezwi taεrurt-is, yedda yid-s.
Ur lḥin ara aṭaṣ mmugren amcic s wudem tuli tewṛeγ am tin yettalin udmawen n at laxaṛt, Leḥnak jjxen yakk d wallen nexṛent.
Aγyul: Dacu n lḥif-agi d-yeγlin fell-ak a win imeccḥen ḥala deg tamart-is seg mi a yali wass?
Amcic: D kečč a lerbaḥ! Ula d nekk ẓriγ ḥala zwayel i yessnen i wesfuğğeε, s nnig leγbaṛ ur yezmir ara ugudu a d-yarew tamment.
Imi tettnadiḍ ad tezreḍ tidett, ata ihi wayen yellan a γlulu :
Tura teğğa-yi temẓi, tuγmas-iw akk γlint, ihi smenyafeγ kra a yekk wass ḥala tiγimit γef yiri lkanun, mačči am zik mi neṭṭgeγ am lebṛaq γef iγerdayen, m´akken mḥiγ akk zerriεa-nsen seg axxam. Tura imi yeṭṭfeγ tiγmeṛt, ur zmireγ i kra, tewwi-yi-d lalla ger wallen-is, tεebbel ad iy-it-jjijjeq, a tefk aqeṛṛu-w d asfel, ihi kkiγ-d tawwurt, rewleγ-d.
Timeccacin-iw smenεaγ-tent-id, maca ur ẓriγ anida ad rreγ ixef-iw tura, i tagi mačči d tawaγit?
Aγyul: Kečč allen-ik d tizeṛqaqin, zemrent a γ-d-ttakent tafat ula deg iḍ yerna tessneḍ-as i εawaz. Kker kan ad tedduḍ yid-neγ γer Tizi n Kulal a nmeddeḥ akken s umata, ayen d-nessas a t-nebḍu, a neṣṣeṛ tagnitt!
Amcic ur yezzi, ur yenniḍ, din din yenṭeḍ deg-sen am ddkir, yedda yid-sen.
Akken zegren akin i Mayu ( Imecdalen ), yefka-ten webrid zdat yiwen uεecciw n yezgaren, walan ayaziḍ yulin s ufella n tewwurt n wemṛah-is mi d-yessufeγ akk agerjum-is, itedden s wafud amzun teqqes-it yemma-s n teqṛeḥ deg ul.
Aγyul: Tesεuzgeḍ-aγ s leεyaḍ-ik, dacu d ujenniw-agi i k-yewwten? Yak ur qqarṣen ara imurar n uqeṛṛuy-ik? Dacu tettgezzineḍ akka?
Ayaziḍ: Ma nniγ-ak ttkacafaγ, ttkacafaγ, kkateγ ula deg accaren-iw yerna ẓriγ azekka ad tgerrez tegnawt. Azekka d ass n westeεfu, ulac tawuri, at waxxam ad sεun inebgawen, lalla attan tettheggi ad wwent yess-i lemṛaqi. γef wayen i d-ssufγeγ izuṛan n temgarṭ-iw s leεyaḍ, riγ ad kkseγ s wannect-a acayaḍ d uḥaṛuq-agi yekkren deg ul-iw.
Aγyul: Amek a buqeṛṛu azeggaγ, dacu d-teqqareḍ akka? Tzemreḍ ad tafeḍ anda i k-yehwa ayen yifen tamettant, iyya-d kan ihi ad tedduḍ yid-neγ γer Tizi n Kulal ad tmeddḥeḍ ula d kečč γef yiman-ik! Agerjum atan tugareḍ ṣalaḥ Weεmeṛ , meqqar s yes-k a nekkes lxiq i widak a γ-d-yeffken tameẓẓuγt ma yehwa-yak ad tbeggseḍ agus, ad tessiseḍ aγrum-ik.
Ayaziḍ ulac akk anida yezmer ad yaf asumer ( proposition ) am winna, yedda yid-sen war alluy d uṣubbu.
γas akken iḍaṛṛen-nsen kecmen adrar, jban akin i Tigejda, iḍ deg ubrid i ten-yeṭṭef.
Zzin-as-d i yiwet n tkerruct d-mmlalen γef yiri n webrid uγen, yal wa yeṭṭef amḍiq-is γuṛ-s akken i t-iwulem, ran ad ssεeddin dinna iḍ-nni.
Aγyul d utaṛus ẓẓlen s ddaw n tkerruct, amcic yeckunteḍ γef yiwen ufurek ma d ayaziḍ yuli almi d tacebbubt.
Kra n tegnitt kan almi iwala uyaziḍ tiftilin ttdeqdiqent deg yiwen wemḍiq i wumi sawalen yemdanen aswel.
Amḍiq-agi yusa-d ddaw Tigejda, yelha aṭaṣ i tukssa n lxiq ama di tegrest neγ deg unebdu.
Akken yessaweḍ uyaziḍ isalli n teftlin i iwala i imeddukal-is, yenna-yasen weγyul: Iyaww kan ihi a nernut tikli ar dahin, ahat d kra n wexxam wahi, dagi d yir amḍiq i tguni!
Ataṛus: Ladγa ma nerna nufa ulamma d kra n yeγsan a ten-jqejqeγ, asekkur, timellalin.
Tteddun, ttimγuṛent taftilin-nni zdat wallen-nsen, ḍefren lewhi-nsent almi d-ufan iman-nsen zdat yiwen lbeṛğ amaynut annect-ilat.
Aγyul iḍal si ṭṭaq s uεenqiq-is aγezzfan akken ad iwali dacu yellan.
Ayaziḍ: Aha fru-yaγ-tt-id, ini-yaγ-d dacu twalaḍ a ddin qessam-ik!
Aγyul: Tiṛbutin n yal d lewqam n wučči d tissit, yal taṛbut zzin fell-as imakraḍen, meccḥen seg tizeṭ yellan deg-s s tawant d westummen.
Ayaziḍ: Ah ya ssiεqa! D nukni i wumi d-tewwi a nessider kra deg imawen-nneγ, aql-aγ njaf si laẓ.
Aγyul yecna-yas-d kra n imeslayen seg tizlitt n umedyaz-nneγ, yenna-yas: “ Mmdel tiṭ-ik tuγaleḍ, mmar a k-id-nessaki!”.
Uγalen myesmuqalen akken ma llan, yal wa yessaked wayeḍ s allen-is, gzan, ḥulfan akk yessefk ad afen kra n ttawil akken ad s-nejlin imakraḍen-nni.
“ win yettnadin, yettaf daγen”, ula d nutni ufan-d tikti-agi:
- Aγyul yessuli idaṛṛen-is imezwura almi d ṭṭaq.
- Ataṛus ineggez γef teεrurt n weγyul.
- Amcic yeckunteḍ almi yewweḍ γer nnig tzagurt n weqjun.
- Ayaziḍ d-yegran d aneggaru, yessraffeg, yuli γef uqeṛṛu n
wemcic, ssulin taqubett n Eiffel ( Tour Eiffel ).
Akken ṣeggmen imeddaḥen n Tizi n Kulal iman-nsen akken iwata, serrḥen i igerjyam-nsen, uqmen-asen i imakraḍen-nni tamuffirt n usefqaε s ccna n akappella.
Suγen γef yiwet n tikkelt:
Aγyul yesmeṛmiḥ, aqjun yesseglaf, Amcic yessmiεεiw ma d ayziḍ yerra-tt i tuddna.
Imcumen-nni n imakraḍen wa yedduqes, wa yefrawes, wayeḍ yettlejlij, ulac win inudan deg-sen aqeṛṛuy-is yufa-t imiren.
Wa yeqqaṛ-asen d iεessasen, wayeḍ d leğnun, kra d tiwkilin, llan ula d widak iγillen d at laxaṛt i d-yekkren.
Yekker-itt hetwel, s timdeḥḥest i yeffγen si tewwurt, yal wa yekkat amek a yessenser idaṛṛen-is d amezwaru.
Imakraḍen ffγen d tewwurt, imeddaḥen rẓan ṭṭaq kecmen s tazzla, rsen-asen i wučči d tissit-nni almi ur zmiren ara ad semḥiḥden iman-nsen, ččan s nnig tawant, amzun aseggas mačči ssadren kra n telqimt seg imawen-nsen.
Akken ssulin aεlaf, tuffẓa, tuččit, anγab d tissit, ssexsan tiftilin, yal wa isres iγsan-is akken yennum d w´akken iḥemmel ad yeṭṭes.
Aγyul yeẓẓel zdat n tewwurt γef uṣaγuṛ, aqjun deffir tewwurt, amcic γef yiri n lkanun i lḥemman ma d ayaziḍ yuli γef yiwen n ufurek n tenqeltt d-yeknan s axxam.
Tagnitt tamecṭuḥt kan tewwi-ten tnafa akken llan, kecmen asif n wudi d tamment.
Imakraḍen-nni nnejlan metwal tamurt n igawawen, d tikli wwḍen taddart n Buεednan, ula d imḍebbeṛ-nsen yezmer ad yili n dinna.
Taddart-agi n Buεednan d yiwet seg tuddar n lεeṛc ibudraren, tusa-d di tγiwant n Muḥya “ A nnger-im a taγeddiwt!”.
Akken d-walan si yiwet n tiγilt n wedrar xsint teftilin di lbeṛğ-nni, yenna-yas imḍebbeṛ n imakraḍen i yiwen εemṛan gar-asen: atan xsint teftilin di lbeṛğ, aweḍ kan a Tafat n ddin γer dahi! Kečč n dagi tessneḍ yakk iberdan, tessneḍ tamurt, mačči am wigi d-newwi yid-neγ si Lezzayer tamaneγt n yidles aεṛab ad sbuḥrun idaṛṛen-nsen di timiṭ n ğerğer. Ssefqed kan s lexmata akken tezgiḍ tettgabareḍ tiγaltin am wuccen, wali ma ffγen leğnun-nni neγ ala!
Tafat n ddin yuγ-as awal am tnamit, akken yewweḍ γer din, yuẓ γer zdat n lbeṛğ, yefka tameẓẓuγt-is tazwara, yufa teγli-d tsusmi, izi ma iεddad yezmer wemdan a s-isel.
Yekcem s axxam, yerra γer texxamt n usewwi, segmi ttiṛṛiqent wallen n wemcic γef yiri lkanun, iγil-itent d isufa, yekna γur-sent akken ad yesmenteg s usud´u.
Amcic uḥṛic yessenta-yas taccarin-is deg udemi-s, yegzer-it akken yessefk, yeğğa-yas-d tiγersi ur jebbṛent tfawtin.
γas akken teqṛeḥ n wegzar d lfeqqεa i γef ur yebni, yeεreḍ wemcum ad yessemneε idaṛṛen-is, yewweḍ kan γer tewwurt, yeffeγ-as-d weqjun iεemmej deg-s nnig tgecrirt-is, yeččuṛ-ed iεenfuren-is d tacriḥt n umessaḍ-is.
Yewweḍ s afrag, yekker kan ad yazzel, imekkn-as-d weγyul s idaṛṛen-is ineggura s aεrur-is, iṣekkek-it-id, yefka-yas-d tiγrit am tidak yettak Bruce Lee i widak yettnaγen mgal-ines deg isura-s n lkaṛati, yesdegdeg-as akk iγsan-is.
Ma d ayaziḍ d-yeffeεfaεen si tnafa seg usuγu d wesmeṛmeγ n Tafat n ddin, yessummel-it s tuddna-s, am win yessekren fell-as ṭayhuh, yessawel s wafud: Qiqqiεεεεεεuuuuuuuuuuu!!!
Tafat n ddin yezmeḍ neγ yekmes akk iman-is, iserreḥ d tazzla am waḍu, yewweḍ kan s imḍebber-is, yenna-yas:
A Tawaγit, a tawaγit-nneγ! Lbeṛğ-nneγ tura yettwazdeγ yerna mačči d kra.
Ufiγ-n yiwet teryel, tegzer-iyi-d yakk udem-iw s waccaren-is yugaren imegran. Zdat wexxam yettεassa yiwen uεessas s lmus deg ufus, yessentay-it-id deg umessaḍ-iw, yewwi amur-is. Deg wefrag teẓẓel kra n lḥiyya d taberkant teγli-d deg-i s iqjemyaṛ s azagur, ula γef lqeṛmud iεejjeṛ yiwen n bab igenwan-nsen, yettεeggiḍ-d, yeqqaṛ-asen:
Awit-tt-id γer dagi uεeffrit, uεefniḍ-nni! Ssiwḍet-iy-it-id s ifassen-iw lmettwet!
Ihi tura, ḥala tarewla i d id-yesmenεen.
Seg imiren ur uγalen imakraḍen zzin γer lbeṛğ-nni si tugda, ma d imeddaḥen εezben-as dinna akken iwata, ufan iman-nsen nezzeh, uγalen ur zmiren ara yakk ad ğğen axxam am winna.
Tiririn sγur Essaid Ait Maamar seg talmanit n tmacahut "Die Bremer Stadtmusikanten"