| Timsirin n Wemnay
|  | | |
| |
| Timsirin s usaru
|  |
|
| |
|
|
 | | Tadbelt n temsirin |  |
|
|
|
|
6) IWṢILENIWṢILEN
IwṢilen n yisem akk d wemyag:
Amqim udmawan yezmer ad yili yenṭeḍ akk d yisem s tjerriḍt n tuqqna, neγ weḥdes di tefyirt. Imqimen udamwanen am: Nek , kečč, netta(t), kunwi, nutenti... Wiki ad uγaleγ ar γur-sen di temsirin d-iteddun ar zdat. Tura ad εerḍeγ ad meslayeγ af yewṣilen. Kra n imedyaten
axxam-iw, ayla-w,agamabar inu Aẓar-ik, ayla-ik ayla nnek,... tamurt nsen, tikkessiwin nsent, abrid nwen,...
Ayγer kra n yewṢilen nrunna-yasen tajerriḍt n tuqqna wiyaḍ ala? --Γef wakken i d-yenna K.Naït-Zerrad, nrennu tajerriḍt n tuqqna ’’-’’ ma yella wewṢil d awezlan akka am : k/ik, w/iw. Arnu daγen af waya, ma yella wewṢil ur yesεi-yara anamek weḥdes, yessefk a ten-nsenṭeḍ ar yisem s tjerriḍt n tuqqna. ’’Axxam-iw’’ neγ ’’axxam inu’’ : “inu” yesεa anamek xas ma yella weḥdes di tefyirt. N win' it-ilan wedlis-a? Inu! /d ayla-w!
Ayγer i nrennu asekkil “y” zdat n wewṣil? --Da daγen, llan-d kra n ilugan i t-id-yessegzayen : “Ma d-mlilent snat tergalin neγ snat teγra ger sin yismawen, nrennu-yas “y” i tis snat: ayla-w /ayla-yiw, agella--m / agella--yim.”
Ismawen n timarewt Ismawen n timarewt γur-sen iwṣilen d imaẓlayen. Amqim udmawan n wasuf amezwaru ula γur-es awṢil n timarewt, nettaru akka: mmi, yelli, dadda... Imqimen udmawanen nniḍen, n teqqen-asen awṣil s tjerriḍt: yemma-tneγ, gma-s, weltma-tkent, baba-tsen xalt-tkent, dadda-twen
IwṢilen n tenzeγt --Iwṣilen amek bγun ilin, neṭḍen ar tenzaγt s tjerriḍt. Tinzaγ iselkamen iwṣilen d ti: deg; seg; γur; yid; zdat; deffir; nnig Ma yella d asuf, tezga teγri tilemt ”e” zdat n yewṣilen : zdat-(e)s, γur-(e)s, γur-(e)k. --Tinzaγ “fell, ddaw, ger” sselkament iwṣilen irusrad: fell-asen, ger-awen.
--Tinzaγ “i” d “am” sselkament imqimen ilelliyen: am nekkni, i kečč. Iwṣilen n wemyag Llan sin n waggayen n yewṣilen n wemyag: Irusrad d usriden. I wannect-a, ad qneγ tafelwit ilmend a tt-gzim aya. D tafelwit id kseγ seg wedlis n Naït-Zerrad:
IwṢilen usriden ASUF Nek : (i)yi ----->teğğa-yi, trewl-iyi Kečč : (i)k Kem : (i)kem netta : (i)t -----> tuγa-t,tesrewl-it nettat: (i)tt ASGET nekkni : γ/aγ/yaγ/naγ/anaγ/yanaγ kunwi : (i)ken ---> yekkat-iken kuntwi : (i)kent nutni : (i)ten nutenti: (i)tent ---> tesmexl-itent
IwṢilen irusrad ASUF Nek : (i)yi/yi Kečč : (y)ak /k Kem : (y)am /m netta : (y)as/s nettat: (y)as/s ASGET nekkni : γ-aγ-yaγ-naγ-anaγ-yanaγ/γ kunwi : (y)awen/wen kuntwi : (y)akent/kent nutni : (y)asen/sen nutenti: (y)asent/sent
amawal awṢil/iwṢ̣ilen = affixe tajerriḍt n tuqqna = tiret d'union amaẓlay = particulier yessefk = ilaq/il faut amqim udamwan = pronom personnel arusrid = indirect usrid = direct
Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Hakim
- Tinin-is...azul,
tennid'-ed belli ma yella wewqim aws'il yes3a anamek wah'd-es ur ilaq ara a t-nsent'ed' ar yisem. ihi d iws'ilen n wasuf kan ima ar a nxeddem ajerrid n tuqna? [ -iw, ik/im,-is]? Ur zrigh ara ma d Mass Kamal Nait Zerrad i d-yennan akka negh tura akka akw i ttarun?
Dighen walagh tferqed' iws'ilen ghef kra n yeh'ricen, ah'ric-nni " Ismawen n timarewt" d accu i yemgaraden deg-s d "t" nni kan i yella deg wemkan n "n". " tamurt Nsen", "yemma-Tsen"...ahat waggi d ttbut belli "n" negh "t" ur yettiki ara deg wemqimen-nni,(yemma n sen??)
Ahat di tira , d ajerrid' n tuqna akw i deg yella wugur ameqran i wid ilemden tamazight, ma yella wamek ad d-nughal ghur-es sya gher
tanmirt si tura, hakim Hakim
- Tinin-is...sya gher zdat! (ur d-fukegh ara ameslay zgelli :-) Amnay
- Tinin-is...Azul a Ḥakim! Tamawt i d-griḍ s wazal-is. D tidett, azwel-a n tjerriḍt n tuqqna mačči dayen fessusen i tigzi. Ayen i d-dmeγ di temsirt-a, dayen fuγef yeqdec aṭas mass S. Caker, Naït Zerrad yerna-d/yerra-d azal af waya deg wedlis-nni ines aneggaru. γur-ek azref deg wayen i d-tenniḍ maca iwṣilen n wasuf, llan wid yettwarun s talγa tawezlant(-iw / -ik / -im).. llan wiyaḍ ttwarun s talγa taγezzfant; inu, inem/nnem, inek/nnek.. Axxam-iw -/- axxam inu Ayla-m -/- ayla inem...atg.
Ihi i wakken a d-rnuγ af wawal-ik/wawal inek, ad iniγ dakken, tajerriḍt n tuqqna tettwakles ger "yisem d wemqem" ma yella ur tselkam ara anamek di tefyirt. N win i t-ila wexxam-a? Inu! negh s telγa nniḍen akka: N win i t-ilan wexxam-a? d axxam-IW.
Ismawen n timarewt dayen i d-leqḍeγ ar Naït Zerrad. Di tazwara, lliγ ula d nek ttaruγ akka: Yemmat-neγ, gmat-nsen.(neqqar Tagmatt, tayematt, taweltmatt..) tettban-ed temsertit ger t-n...γef waya nuγal ntekkes asekkil "n". Dacu yemgaraden akk ger tira-ya akk d tinna nniḍen: "Ismawen n timarewt" neεreḍ amek a sen-nger talγa tamaz'layt i wakken a d-nwelleh dakken nettmeslay af "twacult". Nettaru "yemma-tneγ" deg tesga n "yemma nneγ".
Tella daγen temsalt nniḍen anda temgarad tira n tzelγiwin n wayla (possessif). -Axxam nneγ ( tazelγa n wayla: da ntessed af usekkil "n") -Gma-tneγ (amqim udmawan: da ur ntessed ara af usekkil "n"). -Ger-aneγ/ Ger-awen (am uneggaru-ya: amqim udmawan...)
Ad yili wesqeredec af waya deg wussan i d-iteddun. Ar tufat itij
- Tinin-is...Ayγer ur nettaru ara ismawen-agi n tyessa d yiwṣilenn nnsen deg yiwet n tayant? Pouquoi ne pas écrire les noms de parenté avec leurs suffixes en une seule unité? Sγur umeddakkwel nnwen Iṭij si Lmeṛṛuk. Amayel: azaxmam@yahoo.fr afud ameqwran i Yemyura nneγ! | |
|
|