Zemmen 7 issegwassen seg ass-mi inɣan at ccuq Ameẓyan Mhenni di Paris. Ass-nni amcum, id-iqqimen d yir asmekti i myal Aqbayli anda ibɣu illa, d ass wis 19 di yunyu ussegwass n 2004. Ameẓyan, ittwet s leɣder. Macci s ufus iḥfan. Win i t-inɣan, s ufus aḥerfan, ifka yas-tt ar wanida ur tt-yuḥtam, ur tt-inwi. Am kra n win iwwi laman, Ameẓyan iruḥ d asfel. Imi d baba-s iwwten xas d netta iḥuzan.
Ccama d-jja tmettant-is macci d ayen ara iḥlun neɣ ara ittwattun deg ulawen imeɣnasen s umata. Kra n wanda illa uqbayli yukin d yiman-is, ad iccirew ass-a. Ma d imawlan ulayɣer a nesseqcer ayeddic acku d ayen iten-iɛesren am iḍ am ass. Am akken neqqar, tasa tyemmatt teqqaz trenu, teẓẓad tettmeḥiq deg iman-is myal mi ara tres tit-is ɣef ayen i tt-id-smektayen d mmi-s, d tasa-s.
Ass-a ihi d ass imeṭṭi d usmekti neɣ d ass n urfan d tatut ? Tura neẓra gar Iqbayliyen llan wid i wumi ur d-zgi ara ɣef ul timanit, ahat tres-asen ɣef ul am akken qqaren at zik. Dagi d azref nsen. Maca ula d yiwen seg-sen ur d-inni d akken Ameẓyan macci ɣef umennuɣ n baba-s ɣef timanit i t-nɣan. Tura wid iddan deg ubrid n tikti yagi fiḥel ma nenna-d dacu-tt tmuɣli nsen ɣef tamsalt-a. Ihi am at-timanit am wid ur d-necqi am at-mgal timanit, tamettant Umeẓyan gzan-tt akw am yiwen. Iɣaḍ-iten akw. Ẓran akw medden tiyita icca Umeẓyan d imawlan-is yiwen ur izmir as idduri, yiwen ur izmir as iffer. Win i ɣef d-dla inni tewwi-t. D anect-a tura, imi yiwen ur izmir ara ad yerr tiyita, neɣ ad yerr akk-in lada-s iɣ-yuɣalen d arejjaq di taɣect. Ur ibliɛ ur iqqim.Nufa-d ihi iman-nneɣ ass-a am akken ur nelliz ara. Nerfa neqqim. Nemkta-d nxaq. Ur neẓri dacu-t udem-is. Nbat nessusem. Am akken nendem imi ur ngi kra maca neẓra diɣen ur nezmir i kra. Iɛedda fell-aneɣ zaylal.Xas akken, deg unnar asartan, seg ass-mi immut Umeẓyan ar ass-a, nedda ayen ur nenwi nezmer-as. Yerna mi ɣriɣ ayen uriɣ yagi ɣef imenɣi Umeẓyan kra issegwassen ayagi (i tzemrem ad t-ɣrem dagi: Ewwten baba-s ḥuzan mmi-s) ufiɣ temgarad tegwnitt macci d kra.Illu-ed unabaḍ aqbayli. Anabaḍ ittmeslayen ɣef uɣref aqbayli, ɣef tnekkit taqbaylit, ɣef imal n Iqbayliyen. Ass-a, limer idder Umeẓyan, yelli atan ar tama n baba-s. Ad ifek afus am akken innum. Ad iger afus. Ur ittɣima di ṭṭerf.Ass-a ihi xas nerfa, xas nennuɣna temgarad tegwnitt ɣef zik. Di tama aṭas n Iqbayliyen i yukin d yiman nsen, di tayeḍ illa ttawil amek ara nerr tiyita s tsertit imi ass-a illa unabaḍ issawaḍen i tmura umaḍal d tirni kra iḍran d ugdud nneɣ. Ass-a diɣen tella SIWEL d-ittawin issalen n myal takwatt di myal tardest n tmurt nneɣ. Ass-a Amussu n timanit ibed di myal tama di tmurt nneɣ. Ass-a inan n Cebib s teqbaylit taqurant d aɣlaɣal di myal taddart, di myal tazniqt n temdinin nneɣ. Aṭas i bedlen seg ass-en ar ass-a. Nedda ar zdat seg ass-en ar ass-a u mazal a neddu ar zdat.Ameẓyan ur immut ara i waḍu. Am netta, am wid iɣlin d wid ittuεegben di tefsut taberkant, tamettant nsen tessaki Iqbayliyen. Tessedwawi ula d wid akken ur numin tezmer ad teḍru tcarnant iḍran.Xas nekwni nedda ar zdat, maca anadi ɣef win neɣ ɣef wid t-inɣan isbek. Iɛqer. Iqqur anda tuɣ ass amenzu. Acku imsulṭa n tmurt n Fransa, anda d-iḍra imenɣi d wanda iɣli wanza, ccan u mazal tetten deg ifassen n imsulṭa n tmurt n Llezzayer. Ulamek ar asen ddun di nnuqma. Wanag nekwni neẓra akw ansi d-ikka tyita. Ameẓyan nɣan-t imsulṭa n tmurt n Llezzayer. Nɣan-t akken ad εegnen i baba-s, Ferḥat Mhenni, aselway unabaḍ aqbayli aεḍil, imi d-inna ayen illan, imi iddem abrid i ẓran s timad nsen ad issufeɣ Iqbayliyen ar liser. D aya i ɣef d-grarben am ceḍla, ddehmen Ameẓyan , ur yuklal, ur yuksan. Yak nutni am iɣersan, tudart ɣur-sen ur tesεi azal, amdan ur iswi tiqeffilt.Maca ihwa yasen kan, neccur d Imeẓyanen. Yak amedyaz inna-yas “igenni ur negger ara”?Sgunfu ay Ameẓyan. Ur k-nettu ur nettu ayen temmuteḍ. Ur ntettu ara azekka.
M.A.U.