D asertan amuqwran, Dominque Strauss-Kahn iẓra iman-is d amuqwran gar imeqwranen. Maca iẓra diɣen kra n win meqwren nezzeh ma iɣli ittexnunus yerna ittimzi.
Di Fransa, allen uragent ɣur-es u wallent-ett d aselway id-iteddun n tmurt ɣef uqeruy ukabar inemlayen. Mass Staruss-Kahn, inna-d, deg yiwet n tedwinit d uɣmis Libération ass n 28 di yebrir 2011, d akken zemren ad illin qrad n wuguren sdat-es di tafranin id-iteddun. “Idrimen, tilawin akw daɣen imi nek d uday” id-inna. Irna-d “Ih d tidett ḥemlaɣ tilawin!”. “Yehwa-yi!”
Mass Strauss-Kahn irna-d, “d issegwassen ayagi d nutni ttawin awal ɣef tegniwin iyi-d-iskanin gar trebuεa ittuqimen ayen n dir maca ula d yiwen wass ur d-ffiɣ ula d yiwet deg-sent ad tt-nwali”
Ass-a, mass Strauss-Kahn atan iffeɣ-d si lḥebs n Rikers Island di New York. Ikcem ar tmezduɣt ittwaεusen. Isem-is –akw d wayen inwa ad t-issiweḍ deg unar asertan- ahat ittwames imi ittwarez seg-mi, akken d-nnan, imeɣ ɣef teqcict, ixedmen deg sensu anda insa, ad tt-icemmet.
Kra n wayen yufgen irres. Akka ihi id-iress ar tmurt mass Strauss-Kahn, netta yulin s igenni deg annar asertan d wannar n tedrimt tagraɣlant. Ur t-erri tmara!
Dominque Strauss-Kahn, neɣ DSK akken is-qqaren Iṛumyen, illa d anemhal n Usenduq Agraɣlan n Tedrimt (FMI s tefransist) si tagara ussegwass n 2007. Irra-d s abrid axxam-a n SGD* seg-mi irḍel macci d kra imelyaren i Turuft akken ad d-ssukes tadamsa-s si ddaw n lqaε imi terbatt tezɣent n tdamsa.
Maca send ad d-yer azal i SGD ittwaṭṭef deg yiwet n texfett nniḍen imi illa iteffeɣ d yiwet di txeddamin-is.
Xas akken ittwassen d azahwani, illa d yiwen gar imeqwranen deg udabu anemlay isseda Lionel Jospin.
D argaz ugzi, uḥdiq. Wid i t-isnen ttawin awal aẓidan fell-as. Tixidas-is, xas akken di tilawt ugin-tent medden ula di tmurt-is, maca imi d netta quzmen-tent s udem nniḍen. Am akken qqemcen allen medden imi d netta. Am akken illugan illan nnig medden d tirni, netta ur tḥuzan ara neɣ ahat ḥuzan-t akken nniḍen. Ahat netta ur tekkaten ara illugan, slufuyen as. Akka ihi yufa-d iman-is di tmazirt n war-tilisa, war-zzerb. Taqeddact-a n usensu n New York i ɣef ittuɛedda, akken d-nnan, macci d tamezwarut i ɣef immeɣ. Ḍrant-ed yagi tlufa nniḍen maca d tikkelt tamenzut i t-issaweḍ yiwen ar iɣallen n llaman. Zik, susment-as kan tlawin imi d netta! Kra ḥebsent-as s lebɣi neɣ war-lebɣi. Ladɣa ussan-agi izrin tufrar-ed Tristane Banon id-innan d akken ikkes fell-as sser DSK kra issegwassen aya.
Yiwen gar imḍebren n zik di SGD inna-d “limer DSK d imḍebber amectuḥ yelli atan ittwaxeṭṭa, ad yelli qusant yir aqasi. SGD ad telli tesṭaxer-it”. Tagi ass-mi id-iffeɣ taluft d-iseknen d akken DSK illa iteffeɣ d txeddamt-is tahungarit. Maca SGD teqmec allen. Maca xas SGD teqmec allen, illugan n Marikan ur teddun ara deg umnar akk-in di SGD. Imi d axxam agraɣlan, isɛa illugan-is iman-is.
Mass Strauss-Kahn ewweḍ ar SGD deg yiwen wakud i deg teḥwajj. Deg issegwassen n 90 teɣli tdamsa di Azya u tezzuɣer yid-es tadamsa umaḍal d tirni. Teṭṭef tezɣent amnar! Imiren SGD ur tquzem ara yir tagwnitt-a s wudem iḥezzmen. Tejja-d teṛzeg deffir-es u wallant-tt tmura am akken ur tezmir ara neɣ ur tessaweḍ ara ad turar amḍiq-is akken ad teṭṭef tama-s di tdamsa tagraɣlant.
Netta daɣen teffaɣ fell-as imi di Fransa akabar imenlayen i deg ittiki iḥewwes-as Nicolas Sarkozy tafranin. Am akken yufa abrid amek ara isensar iman-is deg wayen ur as-nehwi.
Yerna seg ass-mi id-ittwasbed SGD anemhal-is d Arufi. Tuɣal d ansay. Ass-a imi iɣli DSK, aṭas n yismawen n isertanen n Turuft imi nsel sya-u-sya ad alin ar tqacuct n uxxam-a.
Di texnanast iḍran d tdamsa n Turuft issegwassen-agi ineggura, illa-d DSK am umeksa deffir wulli. Inhar neɣ iselḥa akken i wulem isenfaren ara d-irren s abrid tadamsa n Turuft. Ladɣa tamurt n Igrikiyen izrren macci d kra, iṭṭef-as afus xas akken tamurt n Llalman ur d-bdid ara ar tama-s. Imiren dɣa iεeggen-asen d akken ma adabu agriki iẓeyyer aṭas ljjib i isenfaren idamsanen, dulaqrar ad tezzer diɣen tdamsa ines u tikkelt-a ugar. Aql-aɣ din ass-a, tamurt n Igrikiyen tedda tedda tessaweḍ-ed ass-a ar wawal-is. Maca anect-a macci d akacef. D tigzi d tmuɣli tukyist.
Inna-d imiren “tazmert n SGD d tidett deg awal-is war tufriwin d uḥunu.”
Akka ihi issaweḍ isɣim-ed ar yiri n yiwet ṭṭabla imḍebren n Turuft u iqenneε-iten akken ad ṭfen afus i tmurt n Igrikiyen ulama asen-d-ass ɣlayet. Inna-yasen diɣen iberdan uqesseḥ d udeyyeq s ṭaqa i wacu-ten ara. Ur d-iḥenna imi tamurt n Igrikiyen d tamurt n Turuft ur iffir tidett imi d Fransa d Llalamn i ixelṣen amur amuqwran n wayen d-ssasen Igrikiyen di yir aseddu nsen di tdamsa.
Tura nnig akk-in i tmusni-is d wayen yak id-isken izemer-as, xas akken yuɣ tanumi fkan-as medden amrar imi tikwal iteffeɣ i ibardan, ass-a mass Strauss-Kahn teqmeḍ fell-as tegwnitt. Erran-as Imarikaniyen taqlaḍt, zzuɣren-t seg uxxam n teɣdemt ar lḥebs. Iṛumyen rfan mi t-walan, ibra i wallen, iffasen deffir waεrur, ittwazuɣar ar lḥebs. "Am akken d argaz kan i yella, ur as teqqareḍ ara d DSK". Ur as teqqareḍ ara ih! Maca ar ass-a ur tefri ara taluft ma d tidett yuqem ayen isεebban Imarikaniyen neɣ macci d ayen illan. Ussan id-iteddun ad d-inin tidett. Tilelli neɣ taẓirt.
*SGD: asewzel n Asenduq Agraɣlan n Tedrimt (FMI s tefransist, IMF s teglizit).
M.A.U