 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
Amennuγ (Lewnis At Mengelet)
Tafejrit tamezwarut, d ass amenzu di ddunit
Si lebḥer yeffeγ-d lḥut, yufa-d iṭij iqubl-it
Kulci γur-s d amaynut, ileḥq-d gma-s yettwali-t
Iberz γef gma-s yeγli, yečča-t uqbel ad isuγ
ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
Imuqel lεebd iman-is, yeswehm-it wayen iwala
yesteqsay deg wallaγ-is, sanga i iteddu ansi d-yekka
Akken a tt-yefru d ṛṛay-is, akken ad iqabel azekka
yerfed allen-is s igenni, yenna-yas yes-k ara lḥuγ
ur ẓriγ ara acimi lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
Tekker-d tmurt ar tayeḍ, tenna-yas ad imγureγ
akal-im ad iyi-t-teğğeḍ, ma ulac yid-m ad nnaγeγ
Iman-im ur tezmireḍ, si lsas ara kem-huddeγ
Akal-im ilaq-iyi, ssneγ amek ara t-bnuγ
ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
La ttnadin γef tsarut, tawwurt werεad i tt-ufin
Ceγlen-d ma ad telhu tefust, nutni deg wegris γellin
Wa yenna ttḥebbiren i lqut, wa yenna mebεid i ttwalin
uγalen kul wa amek yettwali, gar-asen lefhama tluγ
ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
Baba-s akken i d-yelli imi-s, mmi-s yuzzel ad yaγ awal
iḥebs-it-id ccix-is, yenna-yas aha uγal
Ini-as i baba-k unḥis, mači akka i teddunt temsal
ma ad iyi-tceggεeḍ ciweṛ-iyi, ma ad agiγ neγ ad bγuγ
ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
ferqen larẓaq watmaten, kul yiwen yelha wayla-s
yekker-d umeqran deg-sen, γer umecṭuḥ d ulemmas
s lεemṛ-iw ugareγ-ken, lεemṛ-iw yesεa ssuma-s
ugareγ-ken di tmussni, a ken-agareγ dacu a sεuγ
ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
Ass ma ara texlu ddunit, kullec ad yenger di lqaεa
ur d-tettili tfejrit, ssuq n tudert yefra
s kra i yellan, ulac-it ,amzun di leεmeṛ ur d-yella
Aneggaru ma yeγli, a d-yini wi' γef a rfuγ?
ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i ad yekfu umennuγ Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Nnaser
- Tinin-is...Azul fell-awen,
Tazwara tanemmirt tameqqrant i Yemyura i ɣ d-yessawḍen tizlitt-agi. Neḥwaǧ tira n teqbaylit yal ass, yal tagnitt. Am yal tikelt, Lewnis yuklal tasleḍt n isefra-s. sya ara d-naweḍ ɣer din, atan cwiṭ useɣti n tira usefru i d-tefkam dagi (izirig n wafir d useɣti ines) :
4. Yufa-d iṭij iqubel-it 7. Iberrez γef gma-s yeγli, 41. Baba-s akk-en i d-yelli imi-s, 45. Ini-as i baba-k unḥis, 46. Mači akk-a i teddunt temsal 47. Ma ad iyi-tceggεeḍ ciweṛ-iyi, 54. Ɣer umecṭuḥ d ulemmas 57. Ugareγ-ken di tmussni,
Ar tufat neɣ izen iḍen. Nnaṣeṛ
Lxuğğa n mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Azul a Nnaṣeṛ,
tanemmirt imend useγti-k! Ax ihi ula d kečč aseγti n wagulen yellan deg wayen tesseγtiḍ Ar tayeḍ Lxuğğa n mmi-s n Wemsed
41. Baba-s akken i d-yelli imi-s 46. Mačči akka i teddunt temsal 47. Ma ad iyi-tceggεeḍ ciwer-iyi, 54. Ɣer umecṭuḥ d ulemmas 57. Ugareγ-ken di tmusni Ar tufat neɣ ar izen-nniḍen.
Lxuğğa n mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Wagi yelha:
54. Ɣer umecṭuḥ d ulemmas Nnaser
- Tinin-is...Welleh ma qebleɣ! ma bebbeɣ!
Awal <akk>, nezga neqqar "Amek yettili baba-k? Ǧǧiɣ-t-in akk d wakk...". "akk" ur iteqqen ara ɣer imeskanen a, agi, en,-nni,... yettwaru akk-a, akk-agi, akk-en, akk-nni, akk-agini, akk-inna,...
Maca nezga nɣelleḍ, nessexlaḍ ger "akk-en" (amernu n tɣara s umeskan) d "akken" (tasɣunt n yeswi). Amezwaru, nezmer a nerr deg wemkan-is "akk-a", "akk-agi, "akk-nni",..., ma d wis-in nezmer a nerr deg wemkan-is "bac", "i wakken", "ammar",... Ɣef way-agi, amezwaru yesɛa ijerriḍ, wis-sin ulac. Tagi d cwiṭ n tamsirt.
Ar tufat. Nnaser
- Tinin-is...Ɣret : "ma d wis-sin nezmer", mačči "ma d wis-in nezmer". Tanemmirt. Lxuğğa n mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Ihi ad as-neğğ i llah ad yexdem ccγel-is. "Lḥaraka wa ssukun, illa bi idni llah!".
Nnaser
- Tinin-is...Tagi d tarewla... Acuγer ur tebγiḍ ara asqerdec?
Ubezwi
- Tinin-is...Azul Tamedyazt n Lunis lqayet nezzeh.Ait mengellat ttwaliv-t am umaru n Marikan Wadda (Chili) Pablo Neruda i d-yeqqaren deg wawal-is timsal timeqqranin s wawalen n yal ass. Lufan i d-yella deg taγla n usefru yal afyir iman-is am wakka ahat ad d-yas yevbeḥ ugar.
Tafejrit tamezwarut D ass amenzu di ddunit Si lebḥer yeffeγ-d lḥut Ilḥeq-d gma-s yettwali-t Iberrez γef gma-s yeγli Yečča-t uqbel ad isuγ Ur ẓriγ ara acimi Lamaεni Ass-nni i d-yebda umennuγ
Muyyud
- Tinin-is...Azul fell‑awen, anwa i deg d‑yelha d agi Lewnis:
La ttnadin γef tsarut, tawwurt werεad i tt-ufin Ceγlen-d ma ad telhu tefust, nutni deg wegris γellin Wa yenna ttḥebbiren i lqut, wa yenna mebεid i ttwalin uγalen kul wa amek yettwali, gar-asen lefhama tluγ ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
? Winna
- Tinin-is... La ttnadin γef tsarut, tawwurt werεad i tt-ufin Ceγlen-d ma ad telhu tefust, nutni deg wegris γellin Wa yenna ttḥebbiren i lqut, wa yenna mebεid i ttwalin uγalen kul wa amek yettwali, gar-asen lefhama tluγ ur ẓriγ ara acimi, lamaεni ass-nni i d-yebda umennuγ
A Muyyud. D wid yeddan d udabu neγ i s-yefkan afus, am Weld Σli lhadi, Khalida Tumi, Said Sadi...atg i d-yelha, i iγilen γas ur sen-d-ldin ara tawwurt, ur tt-ufin ara, γilen ufan tasarut s wayes ad ldin tawwurt ur sen-d-sskinen ara. Nutni daγen i iγellin deg wegris n udabu, nutni ttargun tafsut n tugdut, ur yellin ur d-yettilin sγur adabu. Llan wid i iqqaren ttḥebbiren γef nnfeε-nsen, llan wid i iqqaren mebεid kan i ttwalin ur cliεen deg yiwen. Dayen ibanen kul wa deg-sen amek yettwali; lefhama gar-asen, am gar Xalida Tumi d Said Sadi ur telli, tluγ.
Tura γas yelha-d d wayeḍ, tamedyazt n umedyaz, ticki i d-teffeγ seg imi-s, tettuγal mači d ayla-s. Amedyaz d amedyaz kan, mači d asertan, mači d nnbi.
islam bessaci
- Tinin-is...Awal d tmuγli n Lunis γef tmaziγt d yimawlan-is ; rray-is γef umennuγ n zik d tura d wayen i d-yelmed seg umecwar-is, syen awal-is yezzi γef ccna. Yenna Lunis : zik amennuγ yella kan s ccna, win i d-ineṭṭqen s teqbaylit d ameγnas, xas ulamma llan wid yuran u ttnadin γef tmaziγt ; nezmer ad d-nader Boulifa, Hanotaux. Yella ula d yiwen usekles n 1880 di larebεa nat Yiraten iwumi sliγ γer Mahfoufi. Acu ayen yura Hanotaux γef tmurt n Leqbayel d agerruj. Ad naf deg-s akk leεwayed-nneγ d wamek teddun lecxal n leqbayel. Aṭas i d-yennan yewwet deg-neγ s leqsaḥ, nekk ad d-iniγ yenna-d ayen yellan deg-neγ :ayen yelhan d wayen ur nelhi axater yura-t i yirumyen. Tawaγit-nneγ, nuγ tannumi nettzuxxu s yiman-nneγ ; leεmer nwala udmawen-nneγ γer lemri. Skud ur nettemyuzzam ara gar-aneγ, ur d-ncebbu ara leğnas. Ula d aselmed n tmaziγ yella si zik, bdu-tt si Boulifa…acu kan mačči akka, ihi amennuγ yebda acḥal-aya. Ma d tilibizyu n tmaziγt, γer γur-neγ i teqqim : ma nebγa ad tseggem ilaq ad nger afus γer daxel, mačči ad neğğ wiyiḍ ad xeddmen akken i asen-yehwa syin nekni ad nettcekti. Acḥal d abrid i d-gren tiγri yimḍebbren n tilibizyu-agi i wid yesεan kra ara d-mudden…ihi ma yella win ara nlum, ad nezwir deg yiman-nneγ. Islam Bessaci
Dabqa
- Tinin-is...azul a lizaartist mači f umennuγ la lutte neγ le combat i d-ihedder umedyaz lamaεni f umennuγ s unamek n ccwal, amberrez, lgirra, gar yiwen d wayeḍ neγ gar tarbaεt d tayeḍ gar tamurt d tayeḍ winna
- Tinin-is...Tanemmirt a Nnaser γef useγti-nni inek. Mwataγ yid-k anagar deg "akk-a" akk d "akk-en"; imir-a ur ten-sseγtayeγ ara maca ar zdat ticki ttwaqennεeγ, a ten-aruγ akka i d-tenniḍ. Gziγ ayγer i triḍ a ten-naru akken maca nekk γileγ uγalen d awalen s timmad-nsen ma γas azar-nsen akka i ten-id-tenniḍ. Lxuğğa
- Tinin-is...Ssegzu-yaγ-d acuγer a Winna s yixef-ik!
muḥend
- Tinin-is...azul, Luwnis at Mangellat nḥemml-it aṭas, asefru-s yugar wiyiḍ, seg zik mi rrwint fell-aγ a γ-ten-id-yefru s usefru-s, yezga yessakay deg-nneγ yettara-yaγ-d asirem d yiseγ i γ-yettruḥun tikwal, armi i γ-d-slan i Wehran akk d Σennava, dγa nefcel, ula d netta yefcel yid-nneγ, "lamaεni" maca tura nuγal nerra-d tixenfyac ar γur-nneγ, nedda d weldalilhadi nsel-asen deg Tizi-wezzu. winn n'da
- Tinin-is...ferqen larẓaq watmaten, kul yiwen yelha wayla-s yekker-d umeqran deg-sen, γer umecṭuḥ d ulemmas i wumur n'teqcict andda-t daggi?ayen amecṭṭuh d-umeqran kif kif,ma ara yilli ekkren-d di dduks.ger win yesεan 50 isggasen,d'win yesεan 20,macci d'sswav!&er iqvailiyen,ma ar add laleḍḍ d'amazuz,am akken tervheḍḍ-d la lotri.ma d'amenzu, ay ahviv xedem ne& qim.amek ur yett kkar-ara umenu& anda ulac taedilt? winna
- Tinin-is...A Lxuğa
γas ur neqqar ara "akk d wakk" maca neqqar "akka d wakka" neγ "akkin akka lḥebb yugar takka"; ayen ibanen: ar tagara n wawal d ameskan i yellan "a", "agi", "en", "nni", "ihin", "ihinna". Γef akka i s-nniγ gziγ ayγer i triḍ a naru akka i d-yenna.
Lxuğğa
- Tinin-is...Tanemmirt a Winna ilmend usegzi! Imusnawen-agi-nneγ n tesnislit, wigi la neṭṭafar di tira, γas ulamma nedda di leεqab-nsen, maca, nutni ufgen am weεbar zdat wallen-nneγ, neggumma ad ten-nelḥeq, acku zwaren-aγ s lqern mi yebdan tikli. Ihi wigi iγef la d-ttmeslayeγ ur ttarun ara akka d-yura gma-tneγ Nnaser. I wagi tura d asnulfu ara tegzuγ neγ d acu-t? S uqerru-w ar zgiγ ma ttafeγ-asent-d ixef-nsent i temsal. Wissen ma tegziḍ-iyi?
Dabqa
- Tinin-is...awid ukkan imi nesεa idukturen i isellen i nnda ma a tekkat. ma d nekni ur nessaweḍ ara ula a sen-nsell i nutni s akken iγeṣben tikli.cwi kan nsell s yismawen-nsen ttwanasen-aγ a lxir a tafat. a nnegr-im a taγeddiwt.jmiεliman lemmer ad uγaleγ d duktur ma tuγalem ad teslem yes-i akken a yi-tcuffem aqenduṛ a ccetla ixeddmen liviraj deg luḍa. Nnaser
- Tinin-is...Tanemmirt nwen, a Winna, a Lxuğğa d Dabqa γef wawal-agi i d-teksam. A wen iniγ kan d akk-en yal wa deg wemkan-is : amussnaw deg tussna-s, amyaru di tira-s, imeγri di tγuri-s, win yessawaḍen neγ d-yessufuγen idlisen,... ula d tiyemmatin yettarwen; teḥwağ-aγ akk tmaziγt. Akk-en yebγu yili, ma d tamsalt n tira n tlatinit, tamaziγt tewwi-d abrid γezzif. Si lqern wis-19 ar ass-a, tennerna mači d izli ladγa imi, ilmend uselmed ines d takit n wid-is, gren-d wallalen n usufeγ itraren (imprimerie) d wallal n wantirnat taggara-gi. Akk-a i nnernant tutlayin akk, yerna feṛḥeγ aṭas s tira nneγ tura acku, iseggasen-agi ineggura, drus i la yettbeddilen di tira. Amzun akk-en "yemmed" weslugen-is (la normalisation). Ssarmeγ wid yettarun ad ggaren tamawt i way-en d-iteffγen, ma wid yettnadin ad γiwlen deg unadi. Maca tajmilt tameqqrant i wid yettarun. Ar tufat. Nnaser Nnaser
- Tinin-is...Surfet-iyi... γret "tira s tlatinit" deg wemkan n "tira n tlatinit". Ar tufat.
Lxuğğa
- Tinin-is...Tanemmirt a Nnaser! A Dabqa, s uqerru-w ma gziγ-k akken iwulem, maca, ḥulfaγ γer γur-i i d-terriḍ nnican. Ma yella ur zgileγ ara, wissen acuγer triḍ ad as-txedmeḍ tifettusin d tqejjirin i wayen ur nelli???
Zdi-t deg Facebook | |  |  |  | |
|