Aql-iyi ass-a d inebgi n tala iḥulfan. Tala iḥulfan ! Lebni n wawal-agi tlaq-as tiγimit. Maca win yufan awal-agi ad as-rreγ tajmilt.
Amek tettḥulfu tala amek yettḥulfu wemdan ? Tala tesseṛwa-yaγ aman, maca nettarra tajmilt i wayeḍ. Akka ihi tala tteẓẓem iman-is i wakken ad tidir tudert. Ma d amdan meskin aḥulfu-ines ibeddu-d ass n tlalit-is. Llufan mi ara d-brarrḥent wallen-is yettεeggiḍ. Amek akka ? A d-nqabel tudert s imeṭṭawen ? Ih ! Akka. Ass amezwaru n tlalit-nneγ yegguni-t wass aneggaru, asmi ara d-testeqsi tucmitt-nni i wakken ad aγ-tezzuɣer war lebγi-nneγ γer umaḍal n at laxert. Akka i d ddunit !
Simmal tettfeggiḍ tala, simmal aman-is neqqsen, simmal aḥulfu-ines irennu. Simmal yettidir wemdan, simmal tazmert-is tettenqas, simmal aḥulfu-ines yettimγur. D acu iciddi yellan gar wemdan d tala ? Ayagi d tamsalt i yeεnan tafelsafit neγ tazemnit.
D acu i yessimγuren aḥulfu n wemdan ? D timetti. Acku timetti tebna γef yal taγawsa yebdan si lemliḥ armi d alexxax. Akka amdan inejjer abrid-is anida yessexṣar tikwal, anida yesseqεad tikwal. Dagi d tikerkas. Dagi d lexdaε. Dagi d acmumeḥ. Dagi d imeṭṭi. Dagi d ssεaya. Dagi tigguylelt. Dagi d laẓ. Dagi d tawant. Dagi d kaṛuh. Dagi d tayri.
Aḥulfu n wemdan yebna yal ass γef tayri. Win teğğa tayri yessureg ayen yellan deg wul-is. Amek tebγam ad yidir wemdan d wemdan, ad tettwabna tmetti bla tayri ? Amek tebγam ad yeddu wemḍal bla tayri ? D acu n liḥala n wergaz neγ n tmeṭṭut teffeγ tayri ?
Maca, tayri mačči d učči. Yal yiwen deg-neγ akken I tt-yettwali. Wihin yetturar s tayri am win ineqqen akud; yerra-tt kan i thuski. Wagi yeṭṭafar kan icuḍaḍ n lxalat, yeqqar-as nekk “ḥemmleγ”. Wayeḍ nniḍen igubeṛ tayri ur tt-yewwiḍ. Ma d wihin yerra-tt i ucali si tezniqt γer tayeḍ, taxriṭ teččur, la yettsawam di tayri. Yella wayeḍ tin iwala iḥemmel-itt. Maca nekk mmugreγ-d tayri taḥeqqanit ala di tmedyezt d yedlisen i yessalayen tayri γer tegnawt. Ccix Lḥesnawi d Faḍma. Aragon d Elsa. Qays d Layla. D wiyaḍ nniḍen merra. Ih ! Roméo d Juliette. Tristan d Iseult. Anda telliḍ a Werther ? I Jamil anda yella ? Lɛenqa d Leḥmam ? Wigi uran εacen ẓran jerrben weznen walan meyyzen muqlen… ḥulfan s tayri, ḥulfan i tayri.
Nekk, ahbuh i nekk ! D acu-yi zdat n wigi ? D amdan. Ḥulfaγ ula d nekkini. Uriγ ula d nekkini. Aneggaru deg-sen : “Wehran, tafesna 31”. Amud-agi n isefra yebren tamgerṭ i tikti n tayri. Acku tayri n war tiririt mačči d tayri : d atihi.
Deg wedlis-agi-inu d wiyaḍ i uriγ, cuddeγ tikti-inu n tayri γer yesmawen-nni i d-bedreγ usawen. I yurgaγ tayri ur d-nelli ! Anda-kem a yemma ?
Nekk, ahbuh i nekk ! Zegreγ akin i xemsin (lukan di ddiminu aql-i kecmeγ i lemliḥ). Maca mazal ttarguγ tayri. Sani tessufuγ tayri am tagi ? Tessufuγ γer webrid ireglen, γer ṭṭaq n tisselbi, γer wesṭerḍeq n wul, γer εawaz n llyali, γer truẓi n tuγmas, γer umeğğed n iḍudan, γer temlel n uqerru, γer taḍsa tasemmaṭ, γer tira n wurfan, γer εeggu n wass, γer wezdaγ n westeqsi, γer trewla zdat tilawt, γer tatut n tumast…
Ihi a tala iḥulfan rnu ẓẓeg-d si tmaẓẓagin-im, efk-aγ-d aman i tissit d usired, hatan wul yumes.
Yusef MERRAḤI
*yettwakkes-d seg tesγunt Tafukt uṭṭun wis 34. Aḥric wis sin deg ussan id iteddun .Tanemmirt i Hewwari.