I KEČČ A LWENNAS
“Arrac n tmurt-ik
I icebbḥen isem-ik
Ferẓen ssebba n waya”
….

Lbaṭel war tilas
(Asefru)
- Amedyaz ad yemlil d yiwet terbaεt, a t-id-steqsin γer lḥerfa-ines, a sen-d-yerr umedyaz:
Awal yellan d afessas
Dlent-t tuγmas
Yessumet ixef n yiles
Mi d-isuḍ waḍu n tissas
Iga-yas tisuqqas
Yessaki-t-id seg yiḍeṣ
Yerma isuγ-d yuγwas
Allaγ yesla-yas
Bab n wul yedda yid-s
Yeggull ad yeẓẓeε qawsas
U a s-yegzem tara-s
I ẓẓur yeftin di yal lǧens
- A s-yegzem awal yiwen wergaz, a s-yini s wurfan: Ṭṭixxer-aγ akin seg wesbehtet-inek, γas ini-yaγ-d ayen teẓriḍ, ma ulac ssusem.
- Amedyaz-nni a s-d-yerr s rrẓana :
Lḥeqq yesburr aqelmun
Yessetḥa yebra i tmuγli
Yettγaḍ meskin d ameγbun
Ger medden d awerdani
Yugad lemmer a t-ttun
Ad yeγbu ulac asmekti
Yegguni wid yettargun
Ma ad at-walin di lemri
- A s-yegzem awal yiwen ugugam, a s-yini s uwehhi kan: Ur fhimeγ ara!
- Amedyaz ad ikemmel asefru-ines:
Ẓẓur yeqqel d ageldun
Aεnac-is la yettnerni
Yessekna Aṭlas d Amaẓun
Lḥif-is yewweḍ igenni
Yefla ticlemt n uẓun
Yeγḍel-d γef talsa ccḥani
ṢṢARS d IDS d ṭṭaεun
D aεwin i medden d tirni
Laṭumik d Laniṭrun
Rrebrab, ccwal imenγi
- Tarbaεt-nni a s-inin s wewham : Ur nefhim acemma seg imeslayen-inek!
- A sen-d-yerr umedyaz-nni: Baba d ameddaḥ, yella yettberriḥ di leswaq, mgal lḥif d lbaṭel yefrurxen di tuddar.
- A t-id-testeqsi yiwet tmeṭṭut: Imi baba-k d ameddaḥ, d acu i sen-yeqqar i lγaci ?!
- Amedyaz-nni : Atan wayen i sen-yeqqar :
Am uḥeddad n Lqalus
Yiwwas yid-wen ad teḍru
S ttar ad yemsed lmus
Ad iḥaz yal d aqerru
Ad texnunsem deg umalus
A lqum yeddren deg uγurru
Ay ibawen yečča ssus
Ay at leḥkem n bururu
Isem-nwen ad yimsus
A t-iγunfu uneggaru
- A s-yegzem awal yiwen weγrib a s-yini : Baba-k ad yili nγan-t imi i ixulef llem n tuddar ; maca, γas ini-yaγ-d d acu i tufiḍ akk di ddunit?
- Amedyaz-nni s usemḥissef: Lemmer a wen-d-iniγ ayen i ufiγ di ddunit, ad tarew tserdunt mmi-s.
- A s-yegzem awal weγrib-nni a s-yini s wesqecmeε: Turew-it-id yakan, εni ur tesliḍ ara s tedyant-nni n Klunaj ...?!!
- Amedyaz-nni: Ayagi d awezwaz zdat n wayen ẓriγ.
- A t-iḥawet yiwen wegrud, a s-yini: Ttxilk ini-yaγ-d xerṣum cwiṭ seg wayen teẓriḍ.
- Amedyaz-nni:
Ufiγ wid iteddun ur ẓrin sani
Ufiγ wid yettzuxxun s cci n lfani
Ufiγ imdanen mmuten-asen iḥulfan
Ufiγ lmeyytin sseblaεen imetman
Ufiγ imawen ctaqen tagella
Neṭqen-d yilsawen : deg wul i tella
Ufiγ igerdan ttnadin alelluc
Skud ttimγuren ttuγalen d lewḥuc
Ufiγ imulal ččan-ten leḥbas
Ufiγ ccmayet ttzuxxun s tissas
Ufiγ at wakal ṭṭfen di laṣel
Yekkes-asen awal yiγil n lbaṭel
Sin myeḥmalen s tayri d usirem
Axxam i ten-yesduklen yeqqel-asen d azrem
Ufiγ at ddin ttlen ticuḍaḍ
S yisem n weḥnin neqqen timegraḍ
Ufiγ agellid mebla tagelda
Ufiγ amusnaw ibubb tabarda
Ufiγ iγerman qqlen d ixerban
Ufiγ iγerfan negren akken llan
- Argaz-nni a s-yini s ukeεεeẓ: Γas fareṣ tagnit, skud awal baṭel.
- A s-d-yerr umedyaz s nnhati:
Walaγ tidet yekbel-itt lekdeb
Walaγ tamusni tedderwec tesleb
Walaγ ṣṣwab iγab yezzerdeb
Walaγ lḥeqq yugad yeddebdeb . . .
- A t-yesteqsi weγrib-nni: Imi i twalaḍ akk annect-a, ihi aṭas i teddiḍ?
- Amedyaz-nni: Bdiγ-tt si tmurt uzemmur, ddehmeγ-d d tmurt n lkafur, almi d-wwḍeγ ar tmurt ugeffur.
- Tarbaεt-nni ad wehmen, ssyin a t-id-steqsin
- Agrud-nni : Tamurt uzemmur !!?
- Amedyaz-nni : D Lafrik-du-nur (du nord)
- Argaz-nni : Tamurt n lkafur !!?
- Amedyaz-nni : D Sengapur
- Tameṭṭut-nni : Tamurt ugeffur !!?
- Amedyaz-nni : D Likwaṭur
- Aγrib-nni : I tura anda i nella !?
- Amedyaz-nni : Aql-aγ di tmurt ugejdur.
- A d-yenṭeq ugugam: Amarezg-iw i iγunfan lehdur!
Wehran, Yennayer 2004
Ǧamal Benεuf