Ass n sebt (neγ ass n Sed) n 6 di yunyu 2009, gezmeγ azal n 700 n kilumitrat rziγ ar tγiwant n Gatineau di Kibek (Québec), id yezgan di temnaṭ n tmanaγt taγelnawt n Kanada (Canada), i wakken ad waliγ taceqquft umezgun ASS N UNEJMAA i d tessewjed terbaεt n AAA (Amezgun Amaziγ Amaynut) akk d ACAOH (Tiddukla Tadelsant Tamaziγt n Ottawa-Hull). D taceqquft tamaynut tis-snat i yura umeskar Arab Sexxi.
Uγaleγ-d ul-iw yeččur s lferh imi γur-i tcuba ar tirza ar tmurt n Iqbayliyen. Akken i yella lḥal, azal n snat n swaya d wezgen n teḍsa d imeṭṭawen, imi ASS N UNEJMAA teskefl--d yakk tidak n Iqbayliyen, ayen yellan daxel n ulawen-nsen yeqber kan, ayen yellan yelha d wayen yellan diri-t di tmeddurt-nsen. Taceqquft-a d azfan (une critique) n tmetti n tmurt Iqbayliyen.
Akken i ẓran wid yetaban taẓuri tamezgunt, tella-d di kra iseggasen-aya tceqquft tamezwarut n umeskar d umedyaz Arab Sexxi umi isemma TIDAK NNA FA i d-yuraren d acḥal n tikkwal di tγiwanin : Gatineau-Ottawa d Montréal. Imi yella cwiṭ n wasaγ ger snat n tcequffin TIDAK NNA FA akk d ASS N UNEJMAA, a d-nesmekti kan belli taceqquft TIDAK NNA FA tḥekku-d γef iγeblan i tettidir tmeṭṭut taqbaylit seg ass mi ara d-tlal alama s ass mi ara temmet. I wannect-a Mas Arab Sexxi, ireḍl-d ṣut d ṣura n yiwet n temγart (Nna Fa) i yettidiren di yiwet n taddart, truḥ zaama ad tẓer yiwen umejjay (i d-yurar s wudem ifazen Mas Ḥusin Tulayt), i wakken ad iẓer d acu i tt-yuγen. Lamaana deg wazal n snat n swaya, teqqim ad as d-tḥekku i umejjay yakk iγeblan i tettidir nettat d teslit-is, d mmi-s Muḥ i tettwali tewwi-yas-t yelli-s n medden, u d acḥal n temsal nniḍen i tedder seg ass mi i tella d tamecṭuḥt, di tallit n zwaǧ-is, alama tuγal d tamγart. Amejjay-aki yufa-d lḥal yestufa i uqesṣer imi yella yettraju ṭumubil-is i wakken a tt-iseggem yiwen umikanisyan. Bwakken I yefhem iγeblan-is, yefkay-as udem i Nna Fa i wakken a d-tessufeγ ayen yellan yeqqur deg ul-is.

Udem 1 : Anazul n tceqquft ASS N UNEJMAA ass n 13 yunyu 2009 di Montréal
ASS N UNEJMAA d tacequft tis-snat d asartu n tmezwarut (TIDAK NNA FA) anda ameskar-nsent Mas Arab Sexxi, yuraren tikkelt-a d Dda Yidir i yellan d aqehwaji, di taddart n Nna Fa. Di taddart-aki dγa, tella-d yiwet n tmettant. Kra ijmuyaa n taddart-aki, uγalen-d si Lǧanaza ruḥen-d srid ar lqahwa n Dda Yidir i wakken ad nnejmaan am wakken I d-yettili lḥal di yal taddart n tmurt Iqbayliyen. Gar ijmuyaa-aki, yella Dda Muqran (I d-yurar Mas Ḥusin Tulayt, amejjay-nni n Nna Fa) i yellan d anemhal uγerbaz n taddart, Lḥaǧ Alemmas (Mas Ḥakim Abdat) i yellan d tacfawt n taddart i yeẓran yakk tidyanin I d-yellan si zik deg umezruy n taddart, Ccix Meẓyan (Mas Benamar Brahim) netta d Ccix n Lğama n taddart, akk d Mennad (Mas Nurdin Bala) yiwen unelmad n tesdawit.
Di lqahwa ijmuyaa-aki, si lkas n latay ar wayeḍ akk d wurar n Duminu, smektan-d tiqburin, daγen skeflen-d yakk ticfawin n zik, tilufa d temsal n ddunit I ttidiren yal ass, nutni s timad-nsen d imezdaγ n taddart-nsen, tidyanin yezrin n taddart. Ula d ayen yakk i εeban Iqbayliyen wala d Imaziγen s umata seg zik n zman ar tura yettwaleqḍ-d di tceqquft-a ASS N UNEJMAA i-d yesbeggnen akk ayen ttḥussun, ayen i ten-iceγben, amek I ttferriǧen af tutlayt-nsen i sen-yettruḥun seg ifassen, daγen sebba d nitni, ar tagara.

Taceqquft ASS N UNEJMAA teskefl-d akk tunqiḍin tiberkanin n tmeddurt di yal tallit umezruy n Iqbayliyen. Ma nezmer a d-nader kan kra deg-sent :
- Lexṣaṣ n taγwalt (communication) d umeslay ger aqcic ameẓyan d wergaz ameqran, d ubabat d mmi-s neγ yelli-s di tmetti n Iqbayliyen.
- Amek ur yezmir ubabat a d-yesbeggen tayri-s ar mmi-s, yelli-s, tameṭṭut-is, …
- Amek i yettḥussu ubabat s daxel n wul-is mi ara yinig mmi-s ar tmura ibaaden am Kanada.(Canada)
- Amek Iqbayliyen (d Imaziγen s umata) ttağǧan imnekcam ttarun amezruy-nsen deg wemkan-nsen, daγen beddlen-asen ula d ismawen-nsen akken I sen-yehwa (Amedya: Saint Augustin, d Ṭariq Ibn Ziyad, atg.).
- Amek ttarun s tutlayin nniḍen (taεrabt d tefranṣiṣt) ttaǧan tameslayt-nsen di ṭerf.
- Amek tilawin (am Nna Fa) ur zmirent ara ad ttikkint deg unejmaa n taddart.
- Amkan n tugdut di tmetti n Iqbayliyen.

Mačči d yiwet, lḥaṣul ASS N UNEJMAA d taceqquft I ssarameγ yal Aqbayli umi tettunefk teswiεt i wakken ad iṛuḥ a tt-iẓer, ladγa imezdaγ n tγiwant n Montréal imi atan a d-tεeddi din ass n Sebt-aki ( neγ ass n Sed) I d-iteddun di 13 di yunyu 2009, walit tugna unazul (affiche) s ufella. Ma d imezdaγ n tγiwanin i iqerben Montréal am Sherbrook, Québec, Buston, atg., ma stufan ad ruḥen yeswa-tt wurar. Tella yiwet n tγawsa taneggarut ad d-iniγ deg umagrad-aki: Ur tettendemayem ara, yella wayen ad twalim.
Racid At Ali Uqasi,
Kibek, ass n 7 Yunyu 2009.