 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
8 Meγres/Ass agraγlan n tmeṭṭut. “Ayen akken i nettu iḍelli Tewwiḍ-aɣ-t-id ass-agi Axxam-nneɣ ma yuli D kemm i d llsas-is” Lewnis At Mangellat. Tadiwennit* d Ṣaliḥa Ben Meryem, taselmadt n tmaziɣt ɣef 14 iseggasen. 
Azul a Ṣaliḥa. Anta i d Ṣaliḥa? - Ṣaliḥa Ben Meryem. Luleɣ ass O1/01/1995. Anda tessawḍeḍ di tɣuri neɣ anwa aswir iɣer tessawḍeḍ tura akka? - Qqareɣ deg useggas wis-tmanya (8) – Aɣerbaz wis-sin neɣ CEM. I tmaziɣt melmi tebdiḍ almud-ines? D acu i kem-id-yewwin ad teɣreḍ tamaziɣt? - Di tazwara, bɣiɣ ad issineɣ lhedra (tameslayt) d tira s tmaziɣt. I ssyen ɣerda, amek d-tufiḍ almud-a? Telliḍ tettraǧuḍ ayen d-tufiḍ neɣ d ayen-nniḍen? - Ur lliɣ ara ttraǧuɣ aya! ur ẓriɣ ara belli tamaziɣt tesɛa ilugan, tesɛa taseftit, imqimen… Segmi teɣriḍ ugar n sin iseggasen, amek i m-d-banent temsirin-agi n tmaziɣt? - Sehlent. Maca, ḥwaǧent xirla (aṭas) n ṣṣber, leɛqel d lkuraǧ… Aseggas-a, aql-ikem-id d taselmadt, akka? D imecṭaḥ i tesɣrayeḍ? - D itiṭuḥen ih. Llan sin waggayen, amenzu n wid n ddaw tmanya iseggasen; wis-sin d wid n nnig n tmanya iseggasen. Acḥal igerdan i yellan deg waggayen-a? - Amenzu deg-s 07; wis-sin deg-s 09. I kemm mazal-ikem teqqareḍ? - Ih, mazal-iyi qqareɣ ɣer Ǧamal Benɛuf. Aḥulfu-inem s yimmad-inem d taselmadt? - Ferḥeɣ axaṭer xeddmeɣ ayen n lɛali. Ttḥulfuɣ ttmudduɣ ayen ssneɣ d wayen ɣriɣ i wiyaḍ. Asirem-inem? -Ad uɣaleɣ d taselmadt n tmaziɣt deg uɣerbaz, mačči kan dagi di lukal (asideg n Numidya di Lḥasi) . Tiɣri-inem i yemdanen? - Wid yellan dagi (di Lḥasi) a d-asen ad ɣren tamaziɣt; wid yellan di temdint ad ruḥen ad ɣren di Numidya. Ula d wid yellan anda-nniḍen ilaq ad nadin anda ara ɣren. Yella kra i tebɣiḍ a d-ternuḍ? Aql-ikem-id tettwɛerḍeḍ ɣer temlilit ara d-yilin ass n Letnayen tameddit di Numidya. Ad truḥeḍ? -Ad ruḥeɣ, ih. * Tadiwennit-a tettwalqeḍ-d di taggara n temsirt n wass n Wemhad (Lexmis) 05/O3/2009. Imiren tella d 20 (t) d wezgen n yiḍ; deg yiwen waḍu yessafagen leqramed, yessenguguyen kra yellan, anagar tuxsa (lebɣi) n wid i wumi tezdeɣ tmaziɣt ul d wallaɣ. Wid yekkaten s wulac, ulac-nsen d aẓayan. Sɣur : Bu ccfaya Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Aqerru n lhemm
- Tinin-is...Ulac n tunṭict ara yifen tin d am-d-yewwi baba Newwal ass n 24.12. Almad n tutlayt tayemmat d temḍelt( tenṭelt) n tmettant swayes d-tettales tudert tewwi talalit. Llan wid yeqqazen iẓekwan, llan wid d-yettarran ula at laxert d imudduren. Weld Σli Lhadi (ameddakel n mmi-s n Wemsed) seg imezwura, dda Ğamal seg ineggura. Maca, di tidet, anwa i d amezwaru ( win yetteddun γer zdat ), anwa i d aneggaru ( win yeqqazen tasraft i yemma-s )? -------------------- A Ṣaliḥa a Waltma ur telliḍ ara d tamuffirt, nessen-ikem yakan s tiḥḥerci-m, ccbaḥa-m d tmusni-m. Nessaram-am afud igerrzen!
Aqerru n lhemm
- Tinin-is...Riγ a d-aruγ tamḍelt ( tanṭelt ) Aqerru n lhemm
- Tinin-is...aqerru n buzelluf
- Tinin-is...taqcict-a tanelmadt ! ur telli d taselmadt akken i t-id turid a bucfaya!!! Aqerru n lhemm
- Tinin-is...Ales taγuri akken yessefk ay aqerru n buzelluf! muḥend
- Tinin-is...azul d wagi i d isali yelhan deg wesnerni n tutlayt-nneγ, ssarameγ-am a Ṣaliḥa tabγest d wayen yelhan i wakken ad tkemmleḍ deg webrid-agi uselmed n tmeslayt tayemmat, ayen yelhan daγen i wid i k-m-id-rebban, d Dda Ğamal i m-yeslemden tudert yessidiren tameslayt, mačči ala igurdan n temnaṭ n Wehran i yesselmed, ula d imγaren yeṭṭafaren tira-ines deg wesmel, aṭas i lemden ar γur-s, kemm daγen nettkel fell-am a d-trebbi deg tsuta i d-itteddun, tanemmirt-nwen ay Imaziγen n Wehran, wigi n Tizi atan fecclen, am akken i yi-d-yenna yiwen uselmad n tmaziγt, yenna-d zik qqaren ad tili kan tmaziγt ad tt-nγer, a tt-γren warraw-nneγ , tura imi tella uγalen ur d-ttaznen ara arraw-nsen a tt-γren, wissen anwa i sen-id-yennan d leḥram a tt-teγrem, ma mačči d Mmi-s n Wemsed, anwa ihi? muḥend muḥend
- Tinin-is...ssureft-iyi riγ ad aruγ "a d-trebbiḍ" mačči a d-trebbi Bu ccfaya
- Tinin-is...Azul fell-awen, Ussan-a neqqim γef tergin, ssya nennum anekcum s asmel; ansi-nniḍen ulac akk "la connexion", neḍḥa-d nerγa neqqim akken! Tanemmirt ilmend n tedmiwin-a d-tefkam, imi yal awal s wazal-is. A d-iniγ kan ttif aqerru n buzelluf wala win n texsayt! Dγa ula d aqerru-nni n texsayt yeccetka-d iḍelli, yeqqar d Winna n wesmel i tt-ixedmen acku ur yezmir ara a yi-d-yessuseq, yettagad-iyi, yuγal yexdem-as "ssistam" i wesmel akken ur d-ttaruγ ara! Deffir yizen-a, a d-yeḍfer wegzul n temlilit ( i nwiγ a d-sserseγ iḍelli) yeḍran selliḍelli deg Wehran ilmend n wass agraγlan n tmeṭṭut. Tanemmirt i win d-yessersen da aḍris-a.
Bu ccfaya
Bu ccfaya
- Tinin-is... Azul fell-awent/awen Agzul n temlilit yeḍran ilmend n 8 Meɣres, ass agraɣlan n tmeṭṭut) deg Wehran.
“Tasekmut tameggazt” i teqbayliyin, i tmaziɣin, i yakk tulawin umaḍal; ilmend n wass agraɣlan n tmeṭṭuṭ (8 Meɣres). Iḍelli n Letnayen 9 Meɣres 2009, asideg n tiddukla Numidya ijuǧǧeg s tlawin akk d inebgawen i d-yusan ɣer wermud yemmugen ilmend n wass agraɣlan n tmeṭṭut. Armud yebdan ɣef 14 alammi d 18 n tmeddit. Di tazwara d massa Nadya Benɛmer i yeldin timlilit-a, u tessenṣef s inebgawen d wid i d-yusan ɣer temlilit. Teɣra-d kra si tsuqilt n wedlis n Faḍma At Menṣur i d-terra nettat yakan ɣer teqbaylit. Ssyen teǧǧa awal i Daɛi Ẓamuc aselway n tiddukla Numidya, i d-yemlan adeg n tmeṭṭut i yidra umennuɣ ɣef izerfan n tmaziɣt di Numidya neɣ deg umussu amaziɣ s umata. Ssyen Yettunefk wawal i Ǧayn, d yiwet tmarikant i d-yemmeslayen ɣef umahil-ines yerzan tamedyazt n tmeṭṭut ɣer leqbayel. Daɣen yettunefk wawal i yiwet tmeṭṭut d tamenhart uṭaksi deg wehran. Taneggarut-agi dɣa d tamseɛrabt, tenna ur tessin ara taqbaylit maca, tḥemmel leqbayel. Temmeslay-d ɣef uxeddim-ines imi d nettat i d tamenhart uṭaksi tayiwent di temdint n Wehran; temmeslay-d daɣen ɣef wuguren d-tettemlil... Ssyen Nadya Benɛmer tesnubga-d Ǧamal Benɛuf akken a d-yemmeslay, segmi yekfa abuddu i tulawin ilmend n wass agraɣlan n tmeṭṭut, dɣa yenna: Yelha mi akka ad nettemlil akken a s-nerr tajmilt i tmeṭṭut, maca, ur yessefk ara ad nessefreɣ azamul-a seg inumak-ines n tidet! Tamezwarut yessefk ad nessifses kra timsal, mačči d askasi akadimik i yessefken di tegnatin yecban tigi; llant dagi tlawin ur nessin taɛrabt, ur nessin tarumit ihi d tigi i yessefken ad fehment ayen nettmeslay acku ɣef yedra n teqbaylit i d-usant, wama tiyaḍ ur ḥwaǧent ara a ten-nessefhem! Tis-snat d tamsalt n lɛeqliyyat ugar n temsalin n lqanun; acku skud ckenṭḍen yemdanen di lqanun n twacult!! Ssyen yefka-d agzul ɣef umezruy n 8 Meɣres iɣef d-yenna: Dɣa di tmurt n tmeddakelt-a-nneɣ Ǧayn i d-ffɣent tlawin tixeddamin n llewzinat iẓeḍwan ass n 8 Meɣres 1857 akken ad ssutrent izerfan-nsent di tagada n sswayeɛ uxeddim akk d tjerniṭ.. Yefka-d daɣen kra imedyaten n tmura i iteddun ɣer zdat: Di Fransa ideg juǧǧgen izerfan n wemdan ass-a, qbel aseggas 1941 tella tmeṭṭut ur tesɛi azref akken ad tbuṭi; ma di Ssaɛudiya n wass-a tameṭṭut ur tezmir ad tenher ula d ṭṭumubil!... D nnuba n Bakli Weɛmara (iɣef tenna Nadya Benɛmer: aṭas i yexdem akken a d-tili temlilit-a.) i yennan: Tura mačči am zik, tameṭṭut aṭas i d-tḥerr seg izerfan-is, yerna ur ilaq ad nettmeslay am wakken tmeṭṭut tettwaḥqer! Ur ilaq daɣen a d-nettqaran tamurt-nneɣ ɣer tmura umalu, acku ma nquren-d aya yessefk daɣen ad nessuter seg tmeṭṭut tiɛekkmin-nniḍen am wezgen si tjerniṭ-ines a tt-id-tettak i wexxam... I wesmekti kan: awal-ines yenna-t-id s tefransist. Dɣa tegzem-as awal yiwet tlemẓit s imeslayen-agi: D tidet mačči d ayen nezmer a d-nqaren acku tameṭṭut ɣur-neɣ ad yejweǧ fell-as wergaz-is ur tezmir a d-tini awal! Yerra-yas-d Bakli: Maca, ma tugi tmeṭṭut ur yezmir ad yejweǧ fell-as wergaz-is. Terra-yas-d: Yezmer mačči kan ad yaɣ yiwet, ad yaɣ rebɛa ɣas ur tebɣi ara tmeṭṭut-is acku aql-aɣ di tmurt tineslemt! Bakli: Wagi d rray-iw kan nekkini, ula d kemm tesɛiḍ lḥeqq a d-tefkeḍ rray-m. Ssyen yettunefk wawal i Ṣaliḥa (14 iseggasen di leɛmer-is) taselmadt n tmaziɣt di Lḥasi, d-yemmeslayen ɣef temsirin akk d tɣuri n tmaziɣt. Akken tekfa awal akk inebgawen wwten-as afus d tajmilt ilmend n leqdic-ines. Ssyen d nnuba n Lehna (lal n 12 iseggasen ) talɣuɣt n Dzayer deg waddal n “gymnastique” , i d-yemmeslayen s teqbaylit ɣef cciɛat i d-tewwi deg waddal.. ula d tagi akk imdanen wwten-as afus d tajmilt i nettat akk d imawlan-is. Dɣa tewweḍ-d nnuba n termest: d tissit n lgazuz akk d tuččit n lgaṭu i d-tewwi tiddukla Numidya ilmend n wass n 8 Meɣres. Di taggara, tezzi-d nnuba n ccna ideg d-cnan icennayen-agi: Yunes Gisus, Ɛezdin Bayik, Samir Belqasmi akk d Hewwari Bessay... Tekfa temlilit s teɣri i d-tger Nadya Benɛmer: Axxam n tiddukla Numidya yeldi yal ass, tin d wn iran a d-yas anṣuf s yes-s. Ass ameggaz. Bu ccfaya seg Wehran.
Bu ccfaya
- Tinin-is...Azul fell-awen Bu ccfaya mačči d aqerruy n texsayt am Mmi-s n Wemsed! Bu ccfaya d win i tent-iferrun, mačči d win yesluɣuyen tamda! D acu i yexdem Mmi-s n wefsed i lḥuma-ines (Lḥasi) iɣef yesderwic; seṭṭac sbeɛṭac?! Muqel ɣer dadda-k Bu ccfaya akken i d-yejbed lwelha n yemdanen ara yallen wid yeqqaren tamaziɣt (taqbaylit), a lbiṭ! Ha, ha,ha.. Riɣ-d a d-iniɣ s waya, d akken teḍra yiwet termest di Lḥasi ideg ḥeḍren akk wid yeqqaren tamaziɣt (taqbaylit) akk d kra inebgawen… Ger-asen Ɛellawa Bellili amassay n tesmilt (section) n Numidya di Lḥasi, dda Ɛebdella Ḥaman s yisem-is d ameɣnas aqbur, d amyaru d amedyaz…Mass Grayin d inebgi n yiseɣ, Muḥemmed Benḥebbuc d agensas n Ẓamuc aselway n tiddukla Numidya (imi ur yestufa ara netta)… Di tazwara d Ǧamal i yeldin timlilit, anda yessenṣef s inebgawen akk d wid d-yusan. Yemmeslay-d cwiṭ s tewzel ɣef temsirin-a n tmaziɣt… ssyen yeǧǧa awal i yal yiwen seg inebgawen a d-yini awal-is; daɣen i igerdan i d-yemmeslayen, u yal yiwen yenna-d i s-yellan deg wul. I wakken ur tettɣimi ara kan deg wawal usebɣes, imi llan wid yezrin ɣer tigawt. Dda Ɛebdella, yumer Ǧamal akken a s-d-yefren 6 igerdan iẓewren di tɣuri, dɣa yefka-yasen 500 idinaren d tunṭict i yal yiwen. Daɣen yefka asiger (ttiɛad) i tselmadt Ṣaliḥa akken ad mlilen a s-d-yaɣ lqecc ara d-textir nettat s yimmad-is.Yerna yenna deg wawal-is: Ssya d afella yal mi ara yi-teḥwiǧem a yi-d-tafem da. A lemmer a d-aliɣ s ifassen d iḍarren. Ma d mass Grayin, ula d netta iweɛɛed-d akken ssya d afella, d netta ara sen-d-yaɣen tunṭicin i wid ara iẓewren di tɣuri. Daɣen akken ara d-yettawi isura akken a ten-awlin igerdan-a. Dɣa yenna: Nekk ssneɣ Kateb Yasin s yimmad-is, ssneɣ daɣen dda Lmulud (mass Grayin seg At Yanni), ḥṣiɣ lemmer mazal-it yedder yili ad yefreḥ nezzeh s leqdic-a amalqay. Lliɣ di Belɛebbas akken i yi-d-ssawlen, u nnan-iyi-d ɣef temlilit-a, aql-i usiɣ-d s tazzla. S tidet kan: nekk nwiɣ a d-afeɣ kra n 5 neɣ 6 igerdan, mačči annect-a akk! Asmi s-nesla i Ṣaliḥa di termest yeḍran di Numidya, ula d tameṭṭuṭ-iw ( d tamejjayt n wuglan di ṣṣbiṭar n Lekmin) ur tumin ara, amek akka taqcict tameẓyant ad tesselmed tamaziɣt?! Maca, nniɣ-as imi d-yenna Ǧamal d taselmadt alammi d taselmadt n tidet. Dɣa ula D Muḥemmed Benḥebbuc yefka-d ttiɛad i igerdan-a akken a sen-d-yawi lkar, a ten-yawi ass n Lǧemɛa a d-sɛeddin ass umerreḥ di teẓgi n Msila akk d temguṭ (“la vierge”) i d-yezgan di tama n Messreggin. Taggara n temlilit-a, tekfa s lgaṭu, lqahwa d uyefki n taɣaṭ, lgazuz… Afud anezmar A ɣ-zeglent kan wallen n Mmi-s n Wemsed akk d tmital-is. Amin! Bu ccfaya seg Wehran
almas
- Tinin-is...a ḍiniγ tanmirt moqren,i emḍebren n'numidia,u sarameγ adyas was ḍeg ayeg ar asenter tutlayt n'tmaziγt elxir is xeḍmen aḍ farseγ tagunit, i waken aḍ siwḍeγ ilmend n tmeγra tagerγlant n tmtut, u i tmaziγin mera anda ma lant el fijjtta igerzen, u yal segas s' unerni deg izerfan n'sent. lakkud, w azul amoqran i tmedakulet neγ tamaricanit,t selmadt neγ tamectuht uyumi nesaram tudert γyutzifen ,tin igerzen. ğğiγawen talwit ,ar tufat AHMED
- Tinin-is...taneemmirt n wen ghef cghel agi amaynut id txedmem i3edjbagh atas.
je suis un auteur compositeur interprete, membre de l'ONDA depuis 1993, aussi auteur d'un roman intitulè la vie des deux orphelins "tudert n sin n igujilen ",qui a ete editer le 05.02.2009 par la societe des ecrivains en france,vous pouvez le voir sur le site: www.societedesecrivains.com, en faisant rentrer mon nom ARARBI AHMED dans le mot clè qui se trouve a gauche et en haut de la page du site. il sera bientot editer en algerie par le HCA, c'est un roman que j'ai ecris en langue tamazight ,traduit ver la langue francaise, c'est un moyen de faire connaitre notre culture berbere a d'autre peuples par l'intermidiaire de cette langue.
alors MR je vous demande si c'est possible de le presenter sur ce nouveau site kabyle merci.
au plaisir de vous lire Ssalupri
- Tinin-is...A Ḥmed, a Ḥmed!
Tarumit d tutlayt n Zidan, deg kra uziḍan, mačči am tidak-nniḍen. Fell-as γas teččiḍ iẓẓan, γef Faffa ur tenḍen yizan, ammus d kečč i d as-t-iferḍen.
------------------- Asmel-agi amaynut n teqbaylit ur k-yettagga ara ad teγliḍ deg webrid-agi ideg tezreḍ, ṣṣber kan ttxilek akka acemma, mi yestufa mmi-s n Wemsed a d-yelhu yid-k!
" Ddaw lkaf, nnig lkaf, leqrar-is d iγzer". Ssalupri
- Tinin-is...deg-s kra uziḍan, mačči deg kra... Ssalupri
- Tinin-is...Ur k-yettağğ ara, mačči ur k-yettagga ara akli
- Tinin-is...ad ak iniγ azul fellawen tanemmirt nwen ssarameγ akka d aswen ad awenin ttaruγ ula d nek ahat ad yili wayen ideg ara tewleγ akli tmazirt 0775545776 d amyaru deg umezgun d amedyaz ?
- Tinin-is...Ssusmeγ, rennunt-d. Σeggḍeγ, εεuẓgent. I tura d acu d-yeqqimen? D tarewla? Amek? Tarewla telha tikkwal. Maca, sani ara yerwel win yellan deg iciwi n trewla? Σenna-γ ula di Rebbi ihendiyen, yenna-k: Mmuh! Mmuh! Eğğ tura kečč allaγ-ik ad yefles s weskeεrer-agi yakk! Mmuh! Ruγ idammen.
D wagi i yelhan
- Tinin-is...Ssusmeγ, rennunt-d. Σeggḍeγ, εεuẓgent. I tura d acu d-yeqqimen? D tarewla. Amek? Tarewla telha tikkwal. Maca, sani ara yerwel win yellan deg iciwi n trewla? Σenna-γ ula di Rebbi ihendiyen, yenna-k: Err tura kečč awal i wesrugmet! Mmuh! Mmuh! Eğğ tura kečč allaγ-ik ad yefles s weskeεrer-agi yakk! Ruγ idammen.
??
- Tinin-is...Mmugreγ-d lexyal-im. Muqleγ deg-s ma d udem-im. I wacu ireggel fell-i? - - Ssenseγ timess.
Nudaγ aṭas γef waman.
Wwten-iyi, qqareγ: "Awww". Eğğ-it akken isekkil "Y"! Mmugreγ-d lexyal-im. Ssnusuγ timess. Eğğ-it akken isekkil-nni swayes... D acu i d ....?
Ẓikuṭ
- Tinin-is...Miεeww !.. Miεeww !.. Miεeww !.. A yuγal wesmel-a d « lakric » ( s tezwawt sem-is “takrict “ i yenna dda Akli Azwawi/Aqbayli, axaṭer yekka-s seg ukerruc!)! Llan d nutni kan d-yettasen, uγalen ttawin-d ula d arraw-nsen! Maca, ttif yuγal d lakrc wala ma yuγal d axxam n yemγaren . Aluγ! Ilaq ad teẓrem, ma yalla yuγal Lḥasi Cumpyu d alj-iγi di maziγti alammi yella Mmi-s n Wemsed (dit “Dalay Lama” kabil) ki sunsibil-izi lluma maziγti biṛbiṛiti. Gelwar a Mmi-s n Wemsed i si z unsatr (lejdud-is). D tarwa n tlelli A wid γ-iḥekmen A wid i wumi ur yehwi Ɛecra deg wallen-nwen. Ẓikuṭ (ṣa miṛ parizyan, ṣun piṛ kabil, dantiti-nasyunaliti Biṛbiṛ, rrilijyu-ines d tmesxiṛ. Yettmeslay taγumit ulunviṛ)
Pučči
- Tinin-is... Ayu baba!... Amcic-a sitan « hirru » ! D acu udusi ara d-awiγ akken ad γreγ d warrac-a? Amek?! Ɛecra kilu n ttṣawer nwar i bla ara d-awiγ. Yerbeḥ, yerbeḥ. D acu daγen? Ɛecra tmeyyayin tiberqacin ?! A tigi, γas rǧut alamma turew-itent-id Xalida Ṭum i Jiri. A yu baba ḥnini, acḥal uεren li kundisyu n tγuri n maziγiti ! Yella wi yesεan areffiε n ccemma seg-wen, d ssadaqa γef jeddi-twen lu grun Biṛbiṛ !
Ẓehra taẓerqawit seg Uẓeffun
- Tinin-is... Attan d tabunjuγt fell-awen Aḥeqq jeddi Waali (nekkn ur neqqar ara « ε », mačči d araben), Iflisen n melli d baba Reppi, ar bbwin-aγ tamazirt-nni, a dda Muḥend ! Ayen neateb (ur neqqar ara « ε » nekkni mačči d araben ) d wayen nuzzel iruḥ d afurriḥ ! A bbwin-aγ-tt, s wacu ara d-nifrir tura a dda Muḥ?! A cukkteγ yekfa ukellex-nni i sen-nettkellix s tmazirt a dda Muḥ. A tura d nnuba n ṣṣḥab ( nekkni d la grund, ur neqqar “at”) n Lberǧ, yerna gar-aneγ kan : d nutni i d tarwa n Dihya, a mačči d nekkni. Tawaγit-nneγ imi ur nezmir ara ad nanez zdat ṣṣwab paγsku nesεa lu kumplaks d sipiγyuγiti.
Tefna-yaγ-d temrart Ẓehra taẓerqawit seg Uẓeffun (At wandellus/Ɛazifun)
Ḥasina Iqubab seg Weqbu
- Tinin-is... Ihi d tabunṣwart fell-awen Aḥeqq Genduza d Sidi Ɛmer U belεid ar ggwin-aγ-tt tmazirt-nni, s wacu ara newwet tura a Gerninuc d Wakli n tmazirt?! Cciεa ismilen d liṣiṭ n ternit akk nneγ: imyura.niṭ, tamazγa.friṭ.. akken akk nesseggway-asen-d ṣṣḥab Lberǧ tetten, akka tt-id-ttafen iseεdiyen (nekkni d la grund i dmi, neqqar “ε”). Neldi-yasen-d akk tiggura, nutni kecmen-d ṭṭfen tasga. Kksen fell-aγ sser! Nutni agrud-nsen ur negzim yeqqar taqbaylit. Nekkni iεenderruzen-nneγ yiwen seg-sen ur d-yettarra agelzim s axxam. Lmeyyuṛ deg-neγ seg Weqbu, cumpyu di cumpyu n Yetri n Weqbu-nneγ d Akli-yagi n tmazirt (yerna teḥrem ar tura mazal ur tt-yefri d yisem-is, iεewweq deg-s, tikkwal “Akli n tmazirt”, tikkwal “Akli tmazirt”, tikkwal “Akli u tamazirt”! Dγa d wagini d acuntyu-nneγ di tmazirt, d wa ay d ajeεquq neγ ad yeqqim! Ay acek uqeḍmir lemmer di yeεmir !
Ḥasina Iqubab seg Weqbu (aqbuc/Ɛaqbu)
Nna-twen Messeεd
- Tinin-is...Ay d-turwemt a lxalat?! I ieddun fell-am a lqaεa?! Zdeg, rdeg! Zdeg, rdeg!.. Arumansyi Biṛbir, di teqbaylit ur yeẓwir,i wagi mačči d tmesxir!? Deg leεnaya n yemma-k ma ur iyi-d-temliḍ amek i turiḍ « aruman »( s tefransist isem-is « ungal »)-agi-inek ? Ma s teqbaylit, amek ihi sin wawalen tεewwqeḍ- deg-sen, alammi ten-id-tenniḍ s lalla-k tarumit ?! Teḥrem ar qrib i d-nniγ lεib ! Teḥrem n 30 fi 30 (kumbyan akken dija ?!) ar d as-tent-tesεerqeḍ i Lyunardu Di (s tṭelyant « Da ») Vančči ?! A teḥrem a ma s trumit i tettaruḍ ur tt-terbiḥeḍ, ur d-iḍal fell-ak a likribiṭ! A sqizzbet neγ qqimet, ma tessawḍem-d izikribiṭen Irumyen, tzemrem-asen i La martin, Vikṭur Higu, Balẓak… Akit-d a libiṭ! Irumyen ur ttaǧǧan ara imyura-nsen a wen-γren i kunwi! Mmird fell-awen a li frunkufun! Yella kra uεerḍi seg-wen ara yi-ixellṣen taqerεet n ccrab asemmam?! Nna-twen Messeεd
Ssalupri
- Tinin-is...Cḍeḥ, cḍeḥ i uderγal, Cḍeḥ i uderγal! A Dalay Lama aqbayli, lγerḍ ur yeγli.
Γas ur tcuḥeḍ i wawal, theddreḍ i WARISWI. Anza n Muḥya a k-d-yessawal, la k-yeqqar "si ffini terwi"! Terniḍ i wu-ik cwal yerna cwal ur d ak-yehwi. Anef-as ad iqeggel lmal skud uccen ur t-yewwi!
Cḍeḥ, cḍeḥ i uderγal, ssegzu lmal! A Dalay Lama aqbayli i umeddakel-ik Weld Σli?
Cḍeḥ, cḍeḥ a Ṭawes, cḍeḥ a Ben Yunes! Yak tura teḥma tqaεet?
"c'est un moyen de faire connaitre notre culture berbere a d'autre peuples par l'intermidiaire de cette langue".
Cunt Lwennas, Cunt: " An ikriba (ikriva) butil (putil) murir"?
Azerγfaw
- Tinin-is...azul d ameqqran a Ẓehra Nat Wangellus, riγ a kem-sseqsiγ ma ssγaren Tamaziγt deg uγerbaz-nni-nwen n taddart neγ werεad, imi nekk ssneγ sin kan i tt-yessγaren ccix Σli d ccix Kader, yerna alamma tewteḍ aqeḍwir ar teγremt Uẓeffun ma ssaḥen-k-id, εni kem imi tessneḍ ad taruḍ akka, ar γur-sen i teγriḍ, maca tura aselway tγiwant Uẓeffun annaγ n taddart Nat Wangellus, yerna d ameddakel imeγnasen-agi n tmaziγt i d-uddreγ i wusawen, yeẓwer yeγra, yezmer ad as-yeg tagrawla tadelsant i Tmaziγt, meqqar a tt-yemneε ciṭuh di tinna akken i d-yeffalen tettγummu tuddar, ma d ayen yeεnan akellex iban swacu ila i γ-ttkellixen a Nna Ẓehra, annaγ Dihya-nni kksen-aγ-tt yakkan seg zik ur tt-id-ttaddren ara deg uγerbaz n Lalğiri, rran-tt d kahina, ur temmut ara γef Tmazγa, zemren a m-innin temmut γef Palistin, a m-innin jeddi Waεli yemmut d leḥram ad teggaleḍ yis-s neγ a t-tzureḍ, ma triḍ zeyyara ruḥ ar Mekka εezz Llah, ad taffeḍ Sidi Aεli d terbaεt-is widak mazal ur muten ara,imi mazal nettamen s tkerkas-nsen, acku tura ulac wid yettamnen s tidet Ḥmimic Abudali
- Tinin-is...Ata wamek ara teffeγ tedyant:
Ukerdis ad yerzef γer tmurt, ad yaf Ğuğu d mmi-s n Wemsed ddren akken s umata yerna deg igenni wis-sa. Ad tekker deg wul-is tmess, ad as-yeqqar i wul-is: - "Amek a ddin Rreb, tagi teğğa Lpari, tusa-d γer tmurt akken ad t-tedder d yiwen am wahi"?
Yir nettat ad tt-taγ tegnit yebra-yas-d uneγmun, ad tt-yeffeγ leεqel, acku udem-is akk yejjex, tuγal am temγart γas ulamma meẓẓiyet, ad tettnadi γef mmi-s n Wemsed, ad taf teğğa-tt tmacint. Ad tuγal ad as-teqqar i wul-is: - "A yemma a tin xedmeγ i leεmer-iw! Ğğiγ argaz am wahi, yeffeγ-iyi leεqel γef Lpari n yiẓẓan. Ccah deg-i, ccah deg-i"!
Sin-agi ineggura( Ukerdis d Yir Nettat ) ad ten-yessemlil Sidi Σebdelqader Ğilali, ad zdin akken ur d-asen-yehwi. Ukerdis ahat ad yeffeγ fell-as, maca, Yir nettat ad tettlejlij kan s Waṭlas. Anta tameddurt taberkant ara yifen ta ay Ukerdis a mmi?
I Ğuğu d acu ara s-teqqar i wul-is: - " A yemma taḥnint tedεiḍ-iyi s lxir!, D tikli γerqeγ iman-iw asmi akken ddreγleγ. Ass-a a k-m-ssudneγ a tiγerγert imi d iyi-d-teskecmeḍ γer lğennet iγef ur bniγ. I lemmer d iyi-tewwi Yir nettat neγ Tiziri n Bruksal? Wamma tinna n Tiziri n Lpari d taεeggunt am nekk.
Zdi-t deg Facebook | |  |  |  | |
|