Ǧamal Benɛuf
… I yiman n dda Lmulud At Mɛemmer.

Innan n yal ass si kraḍ tudrin n At Ɛebbas
(Tiniri, Belɛeggal d Lqelɛa)
Si timawit ɣer tira.

Tamuɣli tamatut ɣef Lqelɛa n At Ɛebbas.
Aḥric wis-sin: Timseɛraq (d acu-tt, d acu-tt?)
* Awal i d-yewwin awal ɣef wawal *
Zik-nni asmi i ulac rradyu d tilibizyu akk d tmacinin-agi n ccna, amek i llan yemdanen sɛeddayen akud (lweqt)-nsen ?
Tameddit n wass mi ara d-uɣalen si lexla, neɣ si lecɣal-nsen, a d-awḍen ɣer wexxam ad ččen imensi. Deg unebdu, teffɣen-d ɣer wefrag ttɣimin i ubeḥri, ma yella di tegrest( ccetwa) , tezzin-d ɣef yiri n lkanun ttɣimin ttqeṣṣiren gar-asen, ttawin-d timucuha, mmalen-d timɛayin d isefra, artigra (d wayen nniḍen)… Ger wannect-a ttawin-d timseɛraq. D acu-tent temseɛraq-agi? D kra n yesteqsiyen anda i d-ttweṣṣifen deg-sen tiɣawsiwin s lemɛun.
Amedya, d acu-tt, d acu-tt: Tamduct idammen iɣef d-zzin yezmawen. Tamduct idammen d lkanun akk d tergin yellan deg-s, ma d izmawen d imdanen-nni i s-d-yezzin i lkanun.
Ɣas ma yella mgaradent cwiṭ ger taddart d tayeḍ, neɣ ger wedrum d wayeḍ, iswi-nsent d yiwen: D asɛeddi n wakud akk d usemsed n wallaɣ. Annect-agi irkell d agerruj, di tmura-nniḍen ttaken-as azal, tgen-as leqrar. Amedya, akka am Lalman, s kra n tmucuha i sɛan, leqḍen-tent-id, uran-tent deg yiwen wedlis ( taktabt) i wumi semman “Die Märchen” i uran watmaten GRIMM. I nekkni i wumi d-yeqqim yedles d imawi, amek ara s-nexdem, a t-naru neɣ a t-neǧǧ ad yernu ɣer wayen yeɣban? Ihi yessefk fell-aɣ a t-naru, u a s-neg leqrar i wakken a t-id-afen ineggura.
(Yeffeɣ-d di tsella (tasɣunt) Azul, uṭṭun wis-kraḍ, Cṭamber 1990)
Timseɛraq
(Timḥuǧǧay neɣ d acu-tt, d acu-tt ?)
1- Akli aberkan yettwaɛelleq g timiṭ?
Ø Tifrat: Aɛeqqa uzemmur.
2- Aksum-is ččan-t, iɣessan-is rkan, netta mazal-it ixeddem fell-aɣ?
Ø Tifrat: Abernus.
3- Akraren imellalen, ttwaqqnen s teqlaḍin tizeggaɣin?
Ø Tifrat: Uglan d yineɣ-nni ideg ntan wuglan.
4- Azger-iw i ma yehda, qqneɣ-t s ttelqa ( lxiḍ) uzegza?
Ø Tifrat: Aburyul/ amulab/ aḥerbebbu.
Ø Tifrat: Allen.
6- Annect-is annect n lbunya, arraw-is ɛeddan mya?
Ø Tifrat: Taremmant.
7- Aɛeqqa n yirden, yeččur axxam?
Ø Tifrat: Taftilt (llamba).
8- Ccɛer-is d aḥuli, awal-is d arumi?
Ø Tifrat: Tifirellest.
9- Ččenčuna, henhuna, yelli-s ugellid d Faṭima?
Ø Tifrat: Taserdunt d ṣṣrima.
10- D iḥlalaḍen, d iblalaḍen anta tamurt ur wwiḍen?
Ø Tifrat: Idrimen.
11- D amellal am lfeṭṭa, iferr-is am tseṭṭa?
Ø Tifrat: Cedda n lleft.
12- D amellal am wedfel, itess aman am wezger?
Ø Tifrat: Arekti.
13- D aɛeẓẓug ur isell ara, d aderɣal ur iẓerr ara; d aɛiban ur iteddu ara, lḥeqq-is ur s- yettruḥ ara?
Ø Tifrat: Lmizan.
14- Ḥemmleɣ-t am Rebbi, xenqeɣ-t am yebki?
Ø Tifrat: Arekti.
15- Ibedd f ṣṣur, yeɣɣar a Menṣur?
Ø Tifrat: Ayaẓiḍ mi ara itedden.
Ø Tifrat: Ayeddid.
17- Iḥeẓzem, irezzem yezga-d deg tiɣilt am yizem?
Ø Tifrat: Ṭṭbel.
18- Iḍ bla ṣṣbeḥ, aɣrum bla lemleḥ, ttajer bla rrbeḥ?
Ø Tifrat: Aderɣal, aɣrum n tamment akk d win yettawin yettarra lehdur.
19- Izehher bla idmaren, yettɣizi bla accaren ?
Ø Tifrat: Asif.
20- Iteddu ur yesɛi tili?
Ø Tifrat: Asif.
21- Itbir deg lbir,a t-id-nekkes ur nezmir, a t-neǧǧ yuli-yaɣ lḥir?
Ø Tifrat: Lmeyyet deg uẓekka.
22-Ilul-d s wacciwen, yedder mebla acciwen, yemmut s wacciwen?
Ø Tifrat: Aggur n tziri.
23- Ibedd ɣef yegmir, iserreḥ-d i učamar-is?
Ø Tifrat: Adles (d imɣi/ leḥcic).
24- Ijebbu-d ur d-ikeccem?
Ø Tifrat: Tili.
25- Iselluqba d tsellaqbut, ruḥen s axxam usellaqbu ?
Ø Tifrat: 5 iḍudan d teflut ( taɣenǧawt/ tijɣelt.
26- Jebdeɣ amrar, yenhezz wedrar?
Ø Tifrat: Tamekḥelt.
Ø Tifrat: Tassirt.
28- Jida m teɛrurt i d-yeṭṭfen tasekkurt?
Ø Tifrat : Taqellaɛt.
29- Jeddi bu uɛeddis yeflan deg yidis, daxel yeččur d ifrax, yal yiwen s yisem-is ?
Ø Tifrat: Axxam d imezdaɣ-is.
30- Jeddi yeḍreḥ, jida tceṭṭeḥ ?
Ø Tifrat: Alemsir d tɣerbalt.
32- Jeddi bu rbeɛeṭac wallen, bu sin iqemmucen ?
Ø Tifrat: Afeggag uẓeṭṭa.
33- Kemmil, kemmil ( ɣezzif) ur yesɛi tili?
Ø Tifrat: Abrid.
34- Lqedd-is annect n teẓḍut, tamart-is tuɣ-d akk axxam ?
Ø Tifrat: Taftilt/ llamba.
35-Ledwak ččuren, leswaq ɛemren, lmut tella, timeqbert ulac ?
Ø Tifrat: Aweṭṭuf/ tiweḍfin.
36- Ma igen ur d-itekker ara, ma yeffeɣ ur d-yettuɣal ara?
Ø Tifrat: Ddexxan.
37- Rebɛa bedden, yiwen itedden, yiwen yeqqar: abaden?
Ø Tifrat: Aydi.
38- Sin yetran mqaranen, talafsa tezzi-yasen, lbaz yettṣeffir-asen?
Ø Tifrat: Izgaren, tagersa d ufellaḥ.
39- Sin yezmawen mqawasen, talafsa gar-asen, lbaz yettṣeffir-asen?
Ø Tifrat: Izgaren, tagersa d ufellaḥ.
40- Sin yexxamen seqqfen s yiwen wejgu?
Ø Tifrat: Snat tḥuna n wanzaren.
41- Sin bedden, sin cedden, sin qqaren: ṭṭax, ṭṭax?
Ø Tifrat: Aẓeṭṭa d ifeggagen.
42- Sufella d talwiḥt, swadda d talwiḥt,di tlemmast d tarwiḥt?
Ø Tifrat: Ifker.
43- Sufella teqbeḥ, sdaxel terbeḥ?
Ø Tifrat: Takermust.
44-Snat taklatin zedɣent tikwatin?
Ø Tifrat: Allen.
45-Tamduc idammen iɣef d-zzin yezmawen?
Ø Tifrat: Lkanun d yemdanen-nni yezziẓinen ɣur-s.
46-Tewḥel ččakka deg ččakka, yusa-d Musa yefra-tent?
Ø Tifrat: Tasarut d snat ddeffat n tewwurt.
47-Tayaẓiṭ-iw taderdact i d-yettawin lexbarat?
Ø Tifrat: Tabrat.
48-Tiɣideṭ ( taḥulit)-iw tamellalt, ttett g weksum-is?
Ø Tifrat: Tacemmaɛt.
49-Tbedd g ṭṭaq, tettserriḥ-d ifelfel aḥerraq?
Ø Tifrat: Tiɣirdemt.
50-Taɛekkazt-iw n wulmu, tettɣimi deg wakal ur trekku?
Ø Tifrat: Azrem.
51-Tarbuyt n nnḥas, ur tettruẓu, ur tettneḥwaṣ?
Ø Tifrat: Igenni.
52- Tifeclin ibawen deg wedrar igawawen?
Ø Tifrat: Uglan.
53-Taydit taberkant, tɛuss-iyi taxxamt?
Ø Tifrat: Taqeflet n tewwurt.
54-Taseḍlet n lfeṭṭa, a tin iɛellqen ɣer ttejra?
Ø Tifrat : Taremmant.
55- Tamemmust( takemmust) ibawen tnuda-d igawawen?
Ø Tifrat: Tifednin.
56-Tamemmus ( takemmust )-iw n ẓẓɛefran, tnuda-d akk iɣeẓran?
Ø Tifrat: Tiziri.
57- Tecrureq, tebrureq tekcem ɣer temda teɣreq?
Ø Tifrat: Tagersa (swayes kerrzen).
58- Timeqbert n wudayen, wa d akessar, wa d asawen?
Ø Tifrat: Lqermud sufella n wexxam.
59-Tecḍeḥ, terdeḥ tekcem adaynin?
Ø Tifrat: Timeṣleḥt/Asekreḍ/amezzir.
60- Tekkerbebbi, teqqen lḥenni, tusa-d seg Yiɣil- Ɛli?
Ø Tifrat: Taɛeqqayt n ččina.
61-Ṭṭbeq n lmerǧan iɣef ur tezzin yizan?
Ø Tifrat: Lkanun.
62- Ṭṭbeq imṭebbeq la zerriɛa, la lwerq?
Ø Tifrat: Lemleḥ ( tisent).
63-Ur tt-ttɣizin igelziyam, ur tt-ttɛebbin iserdiyal?
Ø Tifrat: Tili.
64- Wwḍent s asif ssetḥant?
Ø Tifrat: Lbelɣat ( tiṣebbaḍin ).
65- Wwḍen s asif sxenfren?
Ø Tifrat: Arkasen ( icifaḍ ).
66- Yeḥdenden, yemdenden, iɣaz amdun igen?
Ø Tifrat: Acbayli.
67- Yeḥṭeṭṭi, yebṭeṭṭi, yekcem Tizi Uɛeṭṭi?
Ø Tifrat: : Ibelṭ ( aɛeqqa ubelluḍ) .
68-Yebna-yi baba sebɛa ṣṣrayat, yiwet ur ḥḍireɣ i lbenyan-is, ad ḥesbeɣ itran deg igenni, wala imezdaɣ-is ( neɣ nutenti ) ?
Ø Tifrat: Taḥbult n tamment d tzizwa.
69- Yeḥmel-d wasif aɛebbas, yewwi-d azrem bu tuɣmas, sufella d rrṣaṣ, daxel d nnḥas?
Ø Tifrat: Lbabur.
70- Zegreɣ i tiɣilt, rniɣ i tiɣilt ufiɣ sut Rebbi ceṭṭḥent?
Ø Tifrat t: Tileggwit( tileggwa ) mi ara tent-yetthuzzu waḍu.
71- Ɛeddan-d At Weɛban, lǧerra ur tban?
Ø Tifrat: Tizizwa.