 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
Kra yeqquṛen briγ-as Kra yeqquṛen briγ-as Rriγ-tt ar tbalizt, ssefḍeγ tilisa, ṭṭfeγ abrid-iw qbala ! Kra din deg wallaγ-iw, ssneγ akk iberdan-is, acḥal di lεamr-is, dacu i d aṭan-is. Jjiγ-tt ! Yejba-d ar taddart, yid-es yegla-d s uḥeckkul, yesečč akk at taddart, ibecc-as-en s amezzuγ, yuγ-iten. Rewleγ! Igadiren ulin, yal yiwen d awal-is, qqim andi i k-tuγ, leḥbis d amnaṛ. Zzren ! Medden i ten-iceγben d igigen, ttektilin, ttqisin, wa d ayla-k wa d ayla-w, d talluyt i d iswi-nsen. Γawlen ! Aderwic n taddart, awal i yettefeẓẓ: “Lmendif yundi, lmenddif yundi, lmenddif yundi !” Ttaḍsan, ttεekkin. Fehmeγ ! Tuγal tengger ṣbiγa di ssuq, yiwet n teγmi kan i yellan, teḍla ! Tamcict laεca tečča arraw-is. Iman-is Kan, iman-is kan ! Ḥellseγ ! Taccuyt tezagzay, tefkka-d iragen, tiremt-is wiss’ anda terra, Qqimen akken lluẓẓen, Kkaten s imezzuγen ! Ḥṣiγ yagi! Aderwic n taddart : “Yeṭṭef lmendif, yeṭṭef lmendif, yeṭṭef lmendif !” Smeglizen s wallen, wehmen. I tura ! D aceryul, taluft tettezzi tetteneḍ ! Γlin, γlin ! Kra yeqquṛen briγ-as, d tikti i d ayla-w, Rriγ-tt ar tbalizt, ssefḍeγ tilisa, ṭṭfeγ abrid-iw qbala. Ğamal at Udiε Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
mulud
- Tinin-is...azul, ad-ak-iniγ kan tidett a gma, ur gziγ tigert deg usefru-inek γas ma awalen i tesqeḍceḍ d awalen n menwala kan, maca anamek n usefru isderwec-iyi , u yernu γriγ-t acḥal n tikkal !!! inaγ-ed xersum tikti -ines tagejdant, tanemmirt. Sεid
- Tinin-is...Azul fell-ak a Ğamal,
igerrez ubeqqa am wa, ata tesduqqseḍ-aγ, tanemmirt! Akka ma ur d-nuki ara akken yessefk, maca, iḍes yeğğa-yaγ.
Ssegzu-yi-d s yixef-ik awalen-agi i d-iyi-yeğğan ḥulfaγ s yiman-iw amzun d aberrani deg wexxam-nneγ si tama, swayes yecreh wul-iw si tama-nniḍen imi tagi-nneγ d tamerkantit:
- ibecc-as-en s amezzuγ: Ahat yesbecbec-asen? Fren gar wesbecbec d ibeccan! - yegla-d s uḥeckkul: D ich´eckulen, ikaruren? - Medden i ten-iceγben d igigen: D acu i d igigen? - Lmendif d acu-t? - ṣbiγa d acu-tt? D sbiγa ahat? - Taccuyt tezagzay: Dagi da&en awal yeh´wag´g´ asefru, s uqerru-w ma ssne& awalen-a. - Iragen: D acu-ten? - Aceryul: D acu-t?
Tanemmirt i tikkelt-nniḍen, Sεid
mulud
- Tinin-is...azul, twalaḍ a sεid amgarad yellan gar yiwen isefruyen d yiwen ur nessin ad yesefru ? imi kečč γas ma ur tefhimeḍ awalen maca tfehmeḍ anamek n usefru , nek i gfehmen awalen ur gziγ anamek n usefru , imi awalen: ibecc-asen = uriner , ula d nekwni neqqar-it γef wuccen, as ibecci tixsi a t-id teḍfer. iḥeckulen= d lesḥur sbiγa= la teinture tacuyt tezagzay= tacuyt trekkem iragen= d lefwar, d dexxan aceryul= cukkeγ s tefransist " chariot ihi tura keč a sεid segzi-d anamek n usefru . mulud
- Tinin-is...Sεid
- Tinin-is...Azul a Lmulud, tamezwarut, tanemmirt ilmend usegzi-k!
Ayen gziγ (ma gziγ dγa kra d tidet) yezmer ad yili mačči dayen ira a d-yini umeskar n weḍris yerna atan akken kan d-yers deg wesmel, ihi ulayγer tinna n " Yexten, bubben-t"!
Tidet kan, ula d nekk ngum ( werεad ) ssawḍeγ a d-afeγ anwa i d aqerru, anwi i d iḍarren, maca, ata wallaγ-iw la yettemεebbar d yiman-is, ahat ad uγaleγ ad fsiγ tindict??? D ayagi i yelhan deg wayen yettaru Ğamal, yettazen-aγ s anadi, ur d aγ-yettağğa ara kan ntenneḍ ḥanun zanun γef yiri n lkanun. Taẓuri am tayri, d sut war tilisa di snat. Ğamal ur yessefk ara daγen ad t-nesteqsi γef unamek, ẓẓay wayagi γef inaẓuren. Ẓriγ teẓriḍ-t yakk wannect-a a Lmulud a gma, am wakken ẓriγ daγen teẓriḍ tzemreḍ ad tegzuḍ asefru ideg ur fehmeγ tren, γas ulamma nekk d amedyaz i yettarraγ iman-iw, kečč uhu(ala). Tanemmirt-ik a dda Lmu! Sεid
Meẓẓuγ
- Tinin-is...Azul i wid iḥemmlen taqbaylit !
Iḥeckulen neγ iḥeckkulen, ur ẓriγ ara ma yessefk ad t-naru s yiwen neγ sin "k" ? Ẓriγ llant tmiwa i sen-yeqqaren "ikaruren". muḥend
- Tinin-is...azul asefru-yagi a gma Ğamal, tikkelt-a yewεer, qwant deg-s temsaεraq, yettemcabi ar isefra n Dda Sεid, anwa akka i d-yusan ar taddart s iḥeckulen-is, ibec-asen, am uccen-nni ibeccen i taγaṭ ar tmeẓẓuγt-is tuγal teṭṭafar-it, tγil anida akka ara tt-yawi?, i winna akken yesεan tikti, yerra-tt ar tbalizt yeṭṭef abrid-is srid, yerwel, wissen ma d-yuγal?, taccuyt tezagzay, ahat tettayzag, neγ trekkem, d acu-ten igadiren yulin, lmendif d acu-t d tasraft neγ d tasmarḍast? muḥend Amidi
- Tinin-is...Sεid
- Tinin-is...Messed! Messed! ( wagi d ameslay d-yesnulfa dda Ğamal, anamek-is d " awer d-remqent wallen n mmi-s n Wemsed γer dagi"!), ma ulac ad aγ-yečč weqjun-is am nekk am Ğamal imi d-tenniḍ fell-aγ ayen yelhan a dda Muḥ.
Ğamal At Udiε
- Tinin-is...azul fellawen akken ma tellam,
aḍris n tikkelt-a, d tidett, d udrig. acku asmahit ssqedceγ buhan n "les images", dacu aḍris, imir γef ara tettaruḍ, ladγa ma s wudem-agi usefru (ur zṛiγ ladγa ma nezmer a t-nsemmi d asefru ?!!) yuεeṛ a s-tgeḍ algam. yusa-d akka, akka i yebγa ! ur yelli ara txedmeḍ !
yeqqar Sεid, deg wawal-is, taqbaylit d tamerkkantit. d tidett, lemmer ad ggten imyura, taqbaylit (tamaziγt s umata) ad tt-id-tuγal tezmart, afud-is ad yimγur ! myal yiwen s imeslayen n temnaṭ-is, ad ttnerni tmeslayt. nekk s timmad-iw, lemdeγ aṭas seg wasmi i d-yenulfa wesmel-agi !
tanemmirt-ik a Mulud, awalen tesfhmeṭṭ-n-id swa-swa. tella kan yiwet, asmahit kra n wawalen yexsseṛ akken i t-nuriγ, hattaya :
ṣbiγa / ssbiγa iragen / iragwen (lefwaṛ) tacuyt / taccuyt (tasilt)
aceryul: zik netturar aceryul. ad d-neddem ageṭṭum n wuzzal neγ ccwiṭ "uteyyu" (tuyau) ukawiču, a t-nesdukkel am akka ara d-neg tazayert (cercle), a narnu ad d-neg afus s llegṛaf (sselk) d uγanim; imiren alih, teγzi n wass, a nesgririb deg uceryul ! d zzhu ameqqran ! (wissen ladγa tura, ma tturaren akka warrac !)
igigen (igig): d ageṭṭum n wuzzal neγ n wesγaṛ azuran, ttεallimen (ttmaṛkkin), zik, yes-s tilisa. (sseqdacen-t diγen i wayen nniḍen !)
lmenddif neγ amenddif: d taxfett (tixfett) tameqqran-t, ttanddin-tt i yimuddiren (iwaxuten !) imeqqranen am uccanen, ilfan...atg.
ahat llan wawalen nniḍen, i yesefk ad d-ssefhemeγ, γas ma tenam-iyi-d !
tanemmirt nwen i tikkelt nniḍen tanemmirt i Winna
ar tayeḍ
Sεid
- Tinin-is...Sidi-twen Mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Azul I iteddun fell-am a lqaεa, ay d-turwemt a lxalat!.. Win kan yekkren yezzel-d γer da; a nekk d amedyaj!! Tawaγit n tidet d wigi i sen-yekkaten akka afus, nutni dγa qqaren "drus"! Lbacir Bu tecεirt d "Muḥya", Agerninuc-agi d "Jurj Brasens", Sεid d "Jurj Musṭaki", ihi ula d nekk d "Jjun Firat"! D acu n leṣlaḥ ara d-yekken seg wat Weqbuc! Awer trebḥem. Sidi-twen Mmi-s n Wemsed M tebbucin
- Tinin-is...A bunjur fell-awen Wagi d tidet d asefru, akken t-yenna dda Sεid. Akka i d tamedyazt, mačči d taqaqqaḥt-nni i d-yurew akken yebki-nni! Umedra ay at Weqbu! Afud igerrzen a gma Ğamal. M tebbucin Gmat-twen Mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Azul Wa lalla yemma i yeḍran , ara yeḍrun yid-i iḍa! D asqecmeε kan i sqecmiεeγ yid-k sgelli a gma-tneγ ameεzuz ĞAMAL. D tidet, ala tidet i d-tenna tmeṭṭut-agi, acku tessen tasekla mačči d menwal am nekk yellan d lbiṭ. Ḥṣiγ a madmuzil mačči d ayen ara d-nqaren ger usefru-ya akk d win n bu tqaqqaḥin-nni n yebki. At Weqbu d irgazen, εni nezmer ad nettu : Ğamal Znati, Ẓahir Benxellaṭ; icennayen yecban Ḥmed Ḥemmu, Idurar... Wama ma nuder-d Harun, fukken lehdur. ( Ger-aneγ: teḥḥrem ala f dra n tmeṭṭut-agi wama !!!, aḥlil, tesεa-yak kra n tebbucin, walalla yemma wah wah! A wi tent-ileḥsen s yixef n yiles-is!) Anda-tt tura tmeṭṭut-nni?! Gma-twen Mmi-s n Wemsed M tmeṣṣḍin
- Tinin-is...S uqerruy n "lisi " Debbiḥ Crif" ma tuklalem ula d sslam! Zzdeg rrdeg, zzdeg rrdeg!... Win i wumi zur wudem ini yerr iman-is d amedyaz! Tawaγit imi ttarran iman-nsen d "li zan tilktya" ay irgazen al bala! Yerna lemmer a t-yesteqsi wemdan d acu unamek i yesεa ujeεnin-agi, a s-d-yerr umedyaj: Wagi d "ssuryal-izem", mačči a "lu rriyal-izem", a γ-yenwu ntett aγrum seg imeẓẓaγ-nneγ, a γ-yerr ur nessin taklut, ur nessin d aci i d taẓuri!.. Wwet-as afus a Sεid! Ad terfed aḥiḥa Crifa n Weqbu. M tmeṣṣḍin Sidi-twen Mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Tebra m tebbucin-nni ar d tidet ma tuklalem ula d sslam, ur teḍlim ara teqcict-agi. Wa lalla yemma wah, wah! A d inisi i tesεa ger iḍaren-is mačči d tabiftakt! Amexluq-agi yenwa-yaγ d lehẓuẓ, yusa-d ad yesmesxer fell-aγ! D acu i k-yewwin a wagi γer wayen i wumi ur tezmireḍ, ur tessineḍ?! I tezgeḍ-d kan lewhi n yezgaren i d-weddεen γur-k yemdanen, lemmer daγen a k-rewlen. D tidet , asefru am wa ur yesεi tiqejjirin, ur yesεi taqerruyt, d abaddar s yiman-is! D acu n nteqbaylit, d acu unamek, d acu ugejdur!... ssurfet-iyi atta tuγal-d teqcict-nni: - Bay bay a mmi-s n wemsed! - Uγal-d! Rğu xerṣum a kem-ssudneγ seg iqibib-im, a ma ulac ur gganeγ ara iḍagi!!!!!! Sidi-twen Mmi-s n Wemsed M tkiluṭ
- Tinin-is...A Bunṣwar fell-awen Asefru-ya ixulef wiyaḍ, sirtu imi d tagi i d tawsit i ḥemmleγ. Yenna-t-id dγa dda Sεid, imi ma yenna-d yelha alammi i yelha s tidet. Yeffeγ si teqdimin-nni "ay amziγen"... Tanemmirt-inek Ay ameddakel. M tkiluṭ (yelli-s n Weqbu) gma-twen mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Ḥulfaγ i wul-iw ixebbeḍ, tigecrar-iw ttergigint, wissen d acu-t lhemm-agi?! Γur-k ansi treffuḍ fell-i γef wayen d-nniγ sgellin , a gma-tneγ uḥdiq ĞAMAL. Ur tezgil deg wayen d-tenna yell-is n Weqbu εzizen, asefru-ya yettuεedda, yecbeḥ, yemεen... Ansi tekka tura teqcic-nni? Teḥḥrem ar terra-yi-t-id d aqiḍun, teğğa-yi akken, ahat a d-tuγal gma-twen mmi-s n Wemsed M taγma
- Tinin-is...A salut! Yuγal messus wesmel-agi segmi d-tesrusum akka n amput kwa! εni ddreγ li rrisbunsabel-agi?! A ken-id-tas teqriḥt! M taγma Sidi-twen Mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Mačči kan messus, ay yesmeṭ wesmel-a! S leqder meqqren i iderγalen acku nutni meqqar qqaren s "lebray" wama wigi n wesmel-a ttlebbixen kan, ur qqaren ur sγarayen; win ara sen-d-yaznen kra ssersen-t deg wesmel! Yak teẓriḍ a weltma-tneγ melmi akka i sεan leqbelleč asmel akken ad aγen tannumi! Eğğ-iyi tura a m-sselfeγ i taγma-m! -Ar tessudneḍ qbel tiṭ-ik! -Wwah yeεni wwah, aql-i kkuliγ! Ruḥ .... Sidi-twen Mmi-s n Wemsed Ẓikuṭ
- Tinin-is...Mmiεεiw!... Ur teččiḍ seksu, ur tnezzheḍ iḍebbalen! Tewwiḍ cceḥa d umedyaz-agi, tulawin-nni akk ğğant-k akken teffunḥeḍ ay abidi!... Yegra-yak-d kan a d-tessiwleḍ i Lbacir bu cclaγem akken a k-yesseγres tajeḥniṭ-k alamma tettruḍuḍ-d. Keskiz nu ay atmaten, ma ur tebγim ara a γ-tekesskizim ruḥet ad tmellḥem! Ẓikuṭ M tmeṣṣḍin
- Tinin-is...Xxah f uqerruy-iw, xxah! Ruḥeγ cebbḥeγ-d iman-iw akken ad nseγ yid-s iḍa, a ziγ argaz (mmi-s n Wemsed) d abidi, xeddmen-as deddi warrac! Ttfuh a mmi-s n wemsed, ay afuḥan, a lqaε n yergazen! M tmeṣṣḍin Sεid
- Tinin-is...D acu d ak-nniγ a dda Muḥ? Argaz-agi ad tiniḍ deg tmeqbert " Lεulya" i yeggan sennig uẓekka n Bumedyen(Muḥemmed Buxerruba) yal iḍ.
Nnaγ a mmi lhu-d d yemcumen, mačči d wid yetteddun γas ulamma s weḥnunef akken ahat kra n wass ad twali yemma-k (taqbaylit) tafat! Atan a k-tqas nniyya-nneγ a lhemm, γas xḍu-k
GHANI
- Tinin-is...azul i sεid, ma tebγiḍ ad iseggem wesmel-a a sεid ,txil-ek ur d tak ara tiririd m'ara d yaru mmis agi n wesmed n taxna, imi d netta iγ ineyken akwit asmel-a, werğğin id yura kra yelḥa war asexser!!!amek tebγiḍ a t-γrent wesmel-a teḥdayin m'ara nesugut degs leqbaḥa ??? iγil tiḥdayin akw am isetmas, tqebleḍ kečč a sεid ad t-iγeṛ gma-k neγ wletma-k akka s wudem agi ????? netta ur yesεi la wletmas la gmas i yeqqaren asmel-a,, anda ddant teḥdayin-nni n tidett ? am tafat , tamaziγt .... γef ddra-s i ğğant asmel,ihi mi yezleg yiwen iwwi-d as nini akken yebγu yili imi ula d nek sneγ-t s timad-iw. Sεid
- Tinin-is...Tidet kan, ur gziγ acemma deg wayen d-tenniḍ ay ameddakel.
Keskiz
- Tinin-is...Keskiz mwa! "Ttiγileγ rziγ-d γer wesmel: imyura.niṭ A ziγ kecmeγ-d γer lğameε anda: ssrusuyen aqerruy, ssalayen ajeḥniḍ" Keskiz mwa ddem-ini-setraṭur (winna , Arezqi akk d Ammur). Keskiz mwa Li ẓuṭur ( Sεid, Ğamal akk d Σebdennur). Keskiz mwa viziṭur ( dda muḥ, Bugernin akk d yir nettat m uṭerṭur).
Mmi-s n WEMSED
- Tinin-is... Zuzul...Abu nani fell-awen. Ussan-a ur d-rziγ ara acku idrimen-iw kfiγ-ten, ruḥen akk di ccrab akk d "taxna"; imi Yennayer bla ccrab d ḥčuču ur yettili d amerbuḥ! Yeqqar-as lewnis: "Wi yebγan aseggem Iseggem iman-is" .... Lḥusin Iqubab, yettarran iman-is (tikkwal d Ghani, tikkwal d Birkus...), la d-yeqqar tesserwaleḍ tiqcicin imi d-qqareγ lεib. Netta la k-yeqqar "taxna=aḥeččun", "ineyken (i ineyyken ur yessin a t-yaru) ideg lmeεna-s s taεrabt d ta: "i yeqqan", riγ tura ad ẓreγ ma mačči d leqbaḥa imeslayen-a: "taxna akk i ineyyken", neγ d leḥlal i netta d leḥram fell-i nekk?! Riγ ad ẓreγ ma ayen d-yekkan sγur-s ur yesserwal ara tiqcicin, ayen d-yekkan seg-i yesserwal-itent! Tigi i ssrewleγ akka, εni ur sεint ara imawen alamma tḥuddeḍ-tent keččini?! Fiḥal ad ssugteγ awal ass-a, akken a tt-id-ssegriγ kan s tedyant-a wezzilen: Yiwen WQBAYLI (d bu nnif d lḥerma, akka am Ḥuḥu), yeggull ur yejwij d tin yessnen isem n "webbuc". Tin ara yaγ ma tessen isem n webbuc yebru-yas, γas d lall n nnif d yiseγ. I tikkelt tamenzut, iḍ-nni yessken-as abbuc-is i tin i yuγ, yenna-yas "ini-d isem-is?! - "Abbuc" i s-d-tenna tmeṭṭut-nni s waṭas usetḥi. Dγa yebra-yas imi tessen isem n webbuc, netta yettnadi tin ur nessin isem n webbuc. Tis-snat, akken i yekcem fell-as, yessken-as-d abbuc, yenna-yas: Isem-is wa?! - (am tmezwarut s waṭas usetḥi, lameεna imi tt-yesteqsa s leεyaḍ, tugad): "Abbuc". Yebra-yas acku tessen isem n webbuc, imi s-d-yessken abbuc.... akken kan, acḥal i yuγ, acḥal i wumi yebra... Taneggarut seg-sent d taεrabt; imi yekcem fell-as yesteqsa-tt: Isem-is wa? - "Takawkawt" s teḍṣa. - (yefreḥ wergaz imi ur tessin ara isem n webbuc tmeṭṭut): amek akka d takawkawt?! - Yettban-iyi-d d takawkawt zdat webbuc n Σebdeqqa ameddakel-iw! axaṭer win-is annect n win n weγyul!
Ar yiwen wass Mmi-s n WEMSED
| |  |  |  | |
|