 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
Tameγra n ccna di Buzgan i tallelt n usaru "TASA D WAY TUREW"Tadukla tadelsant YESSI-S IDURAR n Tizi Rached, s talelt n tγiwant n Buzgan, swejden-d yiwet n tmeγra s wazal-is, ass n sem 13 yunyu 2008, deg uxxam n yedles FERRAT Ramḍan n Buzgan. Aṭas inaẓuren i d-yusan ccnan di tmeγra-yagi, a d-nebder deg-sen: Karim KHELFAOUI, Djilali HAMAMA, Kamel CHENAN, Elyas, Mourad NAAR, Youcef GUERBAS, Said GHEZLI d wiyaḍ nniḍen. Beddu n tmeγra, yella-d γef temrilt tis 14, s icennayen n tama n Buzgan, yecban Malek BACHI, Mohand Amokran akk d Djilali SAIB. Massa HABBAK, taselwayt n Tdukla-yagi, akken tella daγen d bab n usaru “TASA D WAY TUREW”, tenna-d d akken azayez yettwaεreḍ ar temeγra melba lexlas, maca yiwet n teγri gren-tt-id I yal yiwen, ladγa i yesquma n tuddar, akken a d-εiwnen, s wayen mi zemren n tedrim, i ussuffeγ n usaru-yagi. Ugar n 700 medden, i d-yusan di ukuz n tγemmar n tγiwant n Buzgan. Inaẓuren n yal aḥric ( ama d aẓawan, d tamedyazt, d taklut, neγ isura d wayen nnidhen), llan dinna armi d tagara n tmeγra. Ayen nwala daγen d aselway n tγiwan iran ad yili γer tama n yelmeẓyen agi ifuden taẓuri sumata. Yiwet n dqiqa n tsusmi tella-d d tajmilt ilmend n Sofiane T15, acennay amaynut i yesεan amkan-is deg usaru-yagi n "TASA D WAY TUREW", i tewwi tmettant deg yiwet n txessart n ṭunubil ussan-agi iεeddan. Tameγra tεedda akken iwata, γef leğwahi n temrilt tis 20 i tekfa s ucennay Karim KHELFAOUI. 

Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Amcum-nni
- Tinin-is...Amarzg-nwen deg wayen tettwalim, amasseεd-nwen iṭij, abeḥri, tili. muhabdiki
- Tinin-is...azul fell-awen tanemmirt i tγiwant agi n Buzgan i d-igan tameγra deg temlal tasa d way turew, ayagi akk d abaγur, d asnerni n tutlayt, tettban-d tegmat deg snat tugniwin-a, tanemmirt daγen i tidukla tadelsant yessi-s idurar, am akken i s-yenna Takfarinas d tilawin i tt-iḥudden, anda tella tmeṭṭut, tella tidet yella yedles; Amcum-nni
- Tinin-is...A Muhabdiki, Takfarinas yenna daγen: Yemma, yemma tergagi tasa-w. mi ẓriγ Faḍma telsa-d takaskiṭ". Yekkat akka, yekkat akin, εass iḍarren-ik a Muhabdiki! A yemma dacu d-nniγ, awer twali Tmazirt ayagi. muhabdiki
- Tinin-is...azul ay Amcum-nni nekk tizlit-agi n tkaskiṭ werğin s-sliγ, d kečč i s-yeslan, i yeẓran anamek-is! ma, iḥemmel faḍma s tkaskiṭ? atan ad telhu i wesmuzget, ma am tezlit-nni n uwḥid yusef, anda s-yeqqar: mini jip a faṭima tiff-itt aṭas tqendurt, ma akken awal-nni, aḥuddu, yuγal d ahuddu;
amek akka εni tameṭṭut di tmazγa ur tesεi ara azref ad tels ayen i s-yehwan, am tlawin yettidiren deg umaḍal, neγ akken kan iran at lmeγreb ara tels! aggur
- Tinin-is...Ḥemmu
- Tinin-is...A wen-yernu ṛebbi affud, a wer yerfu igenni fell-awen ay At Yeğar.
yiwen
- Tinin-is...Timlilit d Nna Aldjia
"...Σecra iseggasen bezzaf, barka, ilaq d lweqt ad d-iban yixef-is, ula ayen nerna si 10 iseggasen d assawen. Nekkini amzun ass-a i yemmut Lwennas, ur εyiɤ ara « Jamais »..." Nna Ɛelğiya Muḥamed Gaya: Wwven 10 iseggasen seg wasmi yettwanɤa Lwennas Matub amek tettwali Nna ɤeldjiya ma yella iban-d kra ɤef tsestant n unadi ɤef tmanɤiwt-is?
Nna Ɛelğiya : 10 iseggasen ayagi seg wasmi yemmut Lwennas ulac tamurt djdjiɤ, ulac anda ur suɤeɤ ara, ulac anida ur d-nniɤ ara, akken yeqqar deg wawal-is Lwennas « sawaleɤ ur iyi-d-slin » La sawaleɤ, la neddheɤ, la ttnadiɤ ur yelli win iyi-d-yerrin « la réponse » ɤef lmut n Lwennas. Nekkini lmut n Lwennas, ɤas ur iyi-d-yerri ḥedd ṣṣut neɤ ledjwab, nek ledjwab-iw deg uqerruy-iw i illa. « Jamais » ad bruɤ i uεekkaz ɤef lmut n Lwennas, axatter d axxam-iw i inegren, d axxam-iw i ixlan. « Tdjujdjurs » ger wallen-iw ayen yevran yid-i. Ur tettuɤ ur t-tettuɤ, εecra iseggasen ayagi a teééad tessirt « pour rien ». Mi akka ur d-iban ara lwennas win i t-yenɤan, akka ara teẓẓad termegt d ṛṛεud mebla ageffur, a tberren kan, nekkini ḥabbeɤ ad d-iban win i t-yenɤan, d ayagi la ttqellibeɤ. Σecra iseggasen ayagi, yemmut lḥewt. I wid yettttfen tamsalt agi acu d-nnan, imi neéra taɤdemt, tefkan-d isemawen n yelmeéyen n At Dwala d nitni i yellan deffir n Tmenɤiwt n Lwennas, amek tettwali Nna ɤeldjiya tamsalt agi ?
Ladɤa si ldjiha nni ulac acema, si ldjiha nni rran-as « la dalle» . Nekkini ɤas rran-as-tt, kkseɤ-as-tt, akka ara ttnadiɤ, ɤas mmuteɤ, ɤas yegra-d yiwen uqbayli ad ikkemmel « l’enquête » n Lwennas. Ur nesεi iεdawen deg At Dwala, seg yiwet n tbaqit ay ntett, leεmeṛ llan wigad nni d ixṣimen. Ma yehwa-yak seddu-t-id deg udjarnan, ur yelli attttas ayagi i s-yeqdec bab-as di tmeɤra, llan d ldjiran-nneɤ, dina i nezdeɤ deg At Dwala imiren. Ar tura mazal-it wexxam nneɤ. Ulan win t-yennulen, ur llin d ixṣimen, ur llin d imakaren, ur llin d iqettalen, d atmaten i illan. D lmumenin ɤef mmɤen. I tsestant n unadi, amek tkemmel, mi d-yenna uselway Butefliqa ad d-fkeɤ afus?
« Jamais » yella kra, ur iyi-d-yerri ldjawab, yefka lεahed yeskaddeb, seg wasmi i t-zrant wallen-iw, nhar amezwaru i t-neéra ɤef « l’enquête » n lwennas, leεmeṛ, ula d yiwen n nhar iyi-d-yerri tiririt, acemma! I wid d-yettasen ɤer Tewrirt Mussa Weεmeô amek ttwalin, ahat yeččur wul-nnsen?
Wid d-yettasen ɤer dagi qlil win ad d-iṛuḥen ulac imettttawen deg wallen-nnsen, ḥussen akken ḥusseɤ, ɤelbaɤ-ten kan s tasa, axateṛ εebbaɤ ayen i iεebba udrar. 10 iseggasen ayagi leεmeṛ kkreɤ seg ukersi. Ulac ldjens ur ẓrant wallen-iw, ulac ldjens iwumi ur hdireɤ ara. Wid d-yettasen suturen tidet, mkul nhaô, ma drus ara k-t-id-inin, εecra neɤ εecrin ma drus. Zgan qqaren-d s anda tedda temsalt, qarreɤ-asen d ayen i twalam ay walaɤ, lamer yella ayen d-yewwten ɤur-i ad awen-t-id-iniɤ, imi ulac. Nwan sefven tamsalt, nekkini ɤur-i ur tesfev ara, « Jamais ».
Mkul tamurt la sewjaden, la tteḥdiqiren, meεna win ara d-yinin awal agi ẓẓay fell-asen, Cceεb meskin lamer yufi iban-d yixef-is. Ttqelliben ɤur-i, nniɤ-asen d acu ara wen-xedmeɤ nekkini. Qelbet kunwi, nekkini yella kan yiwen wawal, ur berruɤ i uεekkaz. Tasarut attan ɤer čeεb, ffkiɤ-asen tasarut-iw ad lddin yess tawwurt, ad xedmen akken i sen-yehwa, ala lexṣara ur qebbleɤ ara. Lexṣara ur tt-ttaqbaleɤ ara i teqbaylit. Ma yella ɤef temsalt n Lwennas ad qelben, ad nadin.
Aql-i greɤ tiɤri i Cceεb anda ma yella, mačči d axerfi i ɤ-iṛuḥen, d izem i s-iṛuḥen i Lezzayer. D Lezzayer i bɤan a tt-ṛṛzen di tlemmast. Aql-i greɤ-asen tiɤri ad nadin ɤef temsalt n lwennas ilaq ad d-afen ixef-is, ad d-iban win i t-yenɤan. Zriɤ yella deg wulawen nnsen, meεna tikkelt agi, εecra iseggasen bezzaf, barka, ilaq d lweqt ad d-iban yixef-is, ula ayen nerna si 10 isegasen d assawen. Nekkini amzun ass-a i yemmut Lwennas, ur εyiɤ ara « Jamais »! Ḥaca ma yebra yimi-w i weɤrum ad bruɤ i tsestant n unadi ɤef lmut n Lwennas. Ldjerê-iw ur iêellu, mačči d ldjerê i iêellun, ur iêli ur iêellu. Asmi ara d-iban win i t-yenɤan, imiren amer ad êluɤ. Ma d tura « Jamais ».... Ur bɤiɤ lbattel ɤef yiwen, bɤiɤ lêeq, lemer d lbattel mačči armi d ass-a i tefra... Bɤiɤ tidet, d acu n lfayda ma rriɤ-d ɤef walbeεv lbattel, wwiɤ lεib, wwiɤ ddnub. Qarren-ak win yenɤan ad yemmet neɤ yettwaḥbes. Skra n win yemmuten iban-d win i t-yenɤan, siwa Lwennas ur d-iban win i t-yenɤan. Izen a Nna ɤeldjiya i wid i ireffeden amennuɤ ɤef tmaziɤt d wid i d-yeslulen tafsut n 80 s imussuyen d tidukliwin tidelsanin i iqeddcen, d acu tessarameḍ?
Sarameɤ ad d-akin, ad d-akin seg yiḍes. Nεeyya, εecra n yiseggasen ur nrenu fell-asen, d lweqt. Akken i s-yeqqar Lwennas deg wawal-is “win i yesdergen iman-is di Tizi n leḥri-s iεemmed neɤ ittekka”.
At Dwala ass 10 yunyu 2008.
Muḥamed Gaya ɤef Kabyle.com
Awlawal
- Tinin-is...Azul fell-awen, Tanemmirt i weltma-tneɣ Tamaziɣt ilmend n weḍris-a. Meqqar tuɣal-d, yernu tegla-yaɣ-d s zzhu d lfuruḥ! Ihi, “d amebruk lɛers”! D asqecmeɛ kan, lemmer daɣen ad terfuḍ! Wissen dɣa ma tella-d cwiṭ n tallalt ( ayɣer tikkelt turiḍ : “tallelt” tikkelt-nniḍen “ talelt”?!) neɣ i wakken ad temmug tmeɣra ad ceḍḥen yemdanen, a ten-id-teccef tidi, daya?! Ussan yezrin mmeslayeɣ-as i yiwen wemdan (nemlal nekk yid-s deg Bumerdas, netta yudef neɣ yeqreb nezzeh ɣer wegraw-nni n tfaska isura n tmaziɣt, yernu iqeddec yakan deg yiwet tmennest – tebwaṭ-- i d-yettarran isura ɣer tmaziɣt) ɣef usaru-ya, nniɣ-as akken a d-yessuter tullin seg imassayen n wegraw i d-bedreɣ yakan, fkiɣ-as tansa-inem umayel akk d ttilifunat i d-yersen da deg wesmel. Wissen dɣa ma yessawel-am-d neɣ uhu?! I bu tcemrurt ( tkaṣkiṭ)-nni mačči d acennay-nni i d-ssazrayen akken di ttilibizyu n Dzayer, s tezlit-nni “ Win ijaḥen yertaḥ I wi iɛemren d acu d-yessuli” I kemm telliḍ ger teḥdayin-nni yellan di teṣwira?!
Awer d-yeḥlelli wemcum n tidet ( yernu ussan-a a d-yuɣal) ay amcum! Awlawal
Awetniri
- Tinin-is...Azulen Wissen ayγer yexreb akk wesmel ussan-a? D tlemmast n wass-a ayen wwteγ akken ad ldiγ asmel yugi, ssyen yeldi maca, ur zmireγ a d-sserseγ kra n wawal, acku kra ur dn-yettεedday?! Yernu ayagi mačči kan ass-a i d-yeḍra, yal ass meḥsub akka?! Tanemmirt i Tmaziγt i la γ-d-yettmektayen tikkelt γer tayeḍ s isalan-agi, nessaram kan ur tettneqraε ara imi ahat anagar nettat i d-yettarun si tlemmast n temdint i nenwa d "TAMANEΓT" n imaziγen! Tura akk neḥṣa d akken anagar ccna d ccḍeḥ kan i la γ-d-yeqqimen, wamag kra yellan yeffeγ i yemdanen aqerruy! Yuγ lḥal yessegra-tt-id Lwennas: " Tameslayt-nni d-yefrurin si ṣṣeḥ Iγunza-tt yimi , taγect tebbeḥbeḥ Tameslayt-nni γef waydeg nnuḍeḥ Γer γur-sen nutni telha kan i ccḍeḥ Ass-agi amdan testeqsaḍ A t-tafeḍ ẓẓay d asemmaḍ Ur ğğin deg-s wiyaḍ Dayen yeḥḍem laman yeffeγ-it Ugadeγ azekka Iḍelli yif-it Ur d-nemmezg ara γef wejgu n teqbaylit .... Ahat a s-tinim wagi εerqent-as, imi tt-yetti akka γer Lwennas?! Neγ d acu tenniḍ a dda Ḥemmu? I tiddukla-nni "Igelfan" mazal-itt tqeddec neγ tesbek a weltm-tneγ Tamaziγt? Awetniri Tamazight
- Tinin-is...Azul fel-awen
Tanemmirt γef yiznan-nwen. Ma γef wawal 'tallelt" ttaruγ-t s tusda n tergalt "l" maca ula d nek d amdan yella wanda ttecḍaγ, sureft-iyi. Ma γef usaru, nek ur sεiγ win i yi-d-yuran, imi ur yi-teεna ara temsalt , ma ssawlen γer wuṭṭunen-nni yellan deg usmel axir kan imi d nutni i d bab n usaru. Ma d wid yellan di tugna-nni di tama taẓelmaṭ, tella Massa HABAK, tbedd, ar tama-s yella Malek BACHI, wid nni nniḍen d icennayen ula d nutni, ur ssineγ ara ismawen-nsen, bu tkaskit d Kamel CENNAN, ma d win yellan ar tagara n tama tayeffust, d FERGANI Xellaf. Tiḥdayin-nni d tarbaεt n tceṭṭaḥin n tdukla YESSI-S IDURAR. Ar tufat
muhabdiki
- Tinin-is...Azul fell-awen tanemmirt a Dda Ḥemmu d tidet uklalen aṭas ddaεwa lxir wat Yeğer, asen-yefk Yakuc yernu-yasen γef wayen akka ttgen, nessaram daγen ad εanndent tγiwanin agi yellan γef yiri n illel "lebḥar" acku yal anebdu ttgent-d timeγriwin ilmend n wid i d-irezzun ar teftisin, imi zik ttawin-d ala iccenayen n caεebbi,γilen ala s taεrabt kan i yella ccna-yagi aγerfan, netta yella i yal tameslayt deg umaḍal, nessaram ahat tura ad beddlen ciṭuh, aql-aγ ntetter deg wid i tent-id-yettheggin tmeγriwin-agi, ad gzun cwiṭ di temsal n yedles, ad ẓren ladγa yal aγref n yesεa ccna-ines, imi neqqar aγerfan, (s taεrabt: leγna ecaεbbi) (s tin-nneγ: ccna aγerfan) ( s tefransist chant populaire) mačči dγa ad neqqim kan akka ad nekkat timukaz deg juffar-nneγ; tafat
- Tinin-is...Azul fellawen. Yelha waya itqeḍcem aytma. Buzgan d ergazen akk ttlawin talwit akk teγzi laamer. Tibγest igerrzen. Ass laali. ayirat
- Tinin-is...A wi d-yufan imelyaṛen n euro i wegdud-nneγ i wakken ara d-yesban idles-ines d tmeslayt-ines ! muhabdiki
- Tinin-is...azul ay Ayirat d axemmem-agi-inek, ideg ttxemimmeγ ula d nekkini, ammer llan yedrimen, idles-nneγ meqqar ad yerfed iman-is, tidet ammer daγen nesεa tuddsa tasertit, ammer nesεa aselway n Ldzayer iḥemmel tamaziγt, d annect-agi akk i iwulmen, ma d tura, adrim d-yefka wakal imaziγen atan tterfaden yis-s tutlayin nniḍen, tutlayt-nneγ ssγamen-as-id i wakken a tt-rrẓen, tinna
- Tinin-is...Azul S tudett adabu yesγam-d i Tmaziγt akken ad tt-kerhen ula d arraw-is. a nwali ma ad brun i ṭṭbel deg waman neγ ala? 3 n teḥdayin nni d yessis n tmeṭṭut nni ibedden di tugna , n Tizi rached. Z'ikut'
- Tinin-is...Miεeww (Azul) D kemm i d Tinna i yi-d-yewwin γer wesmel, teğğa-yi?! Ma d kemmini , ihi ad am-d-ssiwleγ " mamma". Aql-i ger ifassen n laman , mmi-s n Wemsed, yettbuddu-yi, yettaγ-iyi-d yawurt, afarmaj... yerna yesγaray-iyi tasuret-nni n "lh'emdu, d'reb sidu..." Riγ a kem-steqsiγ a mamma Tinna: Amek tamet't'ut-nni yecban takeccat', a d-tarew 3 iεenderruzen-nni?! Yernu ma yebγa Reppi turew-itent-id i 3 γef tikkelt?! Cukkeγ tejweğ jjwağ n temz'iy, d lal n 12 iseggasen di leεmer-is, mac'c'i dimukratik waya a mamma!! Miεewww!!!!!!!!!!!!!! Adyu, mammit'a Mmi-s n Wemsed a s-d-yessiwel sennig s's'ur: Qader yemma-k ay afuh'an, εni tettud' d akken lğennet attan ger id'arren-is i d-yenna wucbih' Z'ikut' Ba Amγar
- Tinin-is...Azul fell-awen, Imi d-ḍḥan yemcac ula d nutni ttmeslayen taqbaylit, dayen! Kker kan fell-ak, ddez timaddazin-inek ay Awlawal a mmi, a ma ulac aḥeqq jeddi Ahdum ar d rẓeγ* taεekkazt-agi γef weεrur-ik! * Llan wid yessexlaḍen ger sin yemyagen-agi " rreẓ" akk d "reẓ neγ erẓ", amezwaru atan : Rreẓ kečč. Wis-sin: Reẓ neγ erẓ kra. Γliγ rrẓeγ, rniγ rẓiγ aḍebsi. Γas ma ur cfiγ ara melmi akken i luleγ, ma undizwiṣṣa i kilk neγ umilnafṣa i kilik maca, mazal ur bbehbaγ ara. Ṣεiγ kan cwiṭ n tusut: kkeḥ!..kkeḥ!..kkeḥ!... a ken-yenğu Rebbi a tarwa! "Tanemmirt" mačči tanmirt a Tamziγt a yelli Ba Amγar ayirat
- Tinin-is...Azul a ba amγar, tanemmirt imi d-tettawiḍ ar (γer) wesmel-nneγ-s-teqbaylit, γur-k aswir ameqqran di teqbaylit, ad iniγ teγriḍ-tt deg γerbaz mi meẓẓiyeḍ ? Ba Amγar
- Tinin-is...Azul fell-awen a tarwa umaziγ Niqal ččḥeγ fell-ak azuḥ ( cwiṭ) imi tettγileḍ nniγ-ak-n "tusiḍ-d ad tessxerbeḍ", acku Ba Amγar mačči d aqerruy n texsayt, ur d-yeqqar tid yecban tigi, ay Ayirat a mmi. Maca, Ba Amγar γas ma yeččeḥ ur yettaṭṭaf tuḥsifin, ul-is d amellal am uyefki. Imi tenniḍ akken "teγriḍ-tt deg uγerbaz mi meẓẓiyeḍ" d tidet, ur tezgileḍ ara, γriγ-tt deg uγerbaz n Benbadis, i yeqqaren "cceεbu Ljairu muslimun wa ila lεurubati yentasib", daγen deg uγerbaz n Benbella i yennan: Neḥnu εareb, εareb,εareb!... Daγen γer Buxerruba n " Ur ttethennayeγ ara alamma yemsefham ujazairi akk d uεiraqi"... Mačči d yiwet i yezrin γef tqerray-nneγ, ay Ayirat a mmi! Simmal ara d-nuγal s ameslay kra n wass, acku aql-i d abrid γer lğameε ad nessemdi urawen-nneγ γer bab igenwan, lemmer a γ-d-yerr tamaziγt lung ufisyal, ini-d amin a mmi! Wenneε tira-k ay Ayirat a mmi, qud iman-ik, akken ur s-qqaren ara "d way d liziliv, yesεa-ten Ba Amγar"?! wesmel-nneγ-s-teqbaylit: wesmel-nneγ s teqbaylit( "s"-nni d tanzeγ ur tt-nettcuddu ara γer wewṣil n wayla) deg γerbaz : deg uγerbaz ( amagrad-nni "A" i yuγalen d amaruz "u" tettuḍ-t) ad iniγ: a d-iniγ ( dagi "a d-" acku tella tzelγa n yimal/yimmal akk d tzelγa n tnila. Ger nniγ , d nniγ-d) Awer terfuḍ γef Ba Amγar, mneε-aneγ si ddeεwessu! Ba Amγar
Ba Amγar
- Tinin-is...Lemmer d Tamaziγ i wumi nniγ akka, yili a yi-tqaqer ssya! Γurk tura ansi treffuḍ ay Ayirat a mmi. ayirat
- Tinin-is...Azul a ba amγar, ur tufiḍ γef waydeg ara rfuγ, abeεda γef wemdan am kečč iγ-inehun i wakken a nissin taqbaylit akken ilaq, tettarraḍ-aγ-d s abrid mi t-neffeγ, d ayen igerrzen, awi-d a d-rnun wiyaḍ am kečč, buddeγ-ak tudert γezzifen a ba amγar. D nekk ay imeddukal
- Tinin-is...Ass-nni mi akken ay uliγ s aγerrabu ideg ay d-ddiγ, asmi nniγ i tmurt " DAYEN!". Ferneγ adeg ideg d-zgiγ, s iri-s mi akken ay rriγ, wεiγ-d aman seg usawen. S wul γef tirga γliγ, tidak deg-sen( deg waman ) d-ttwaliγ, deg wallen n yemdanen. Ay ilel d lemri i k-rriγ, zreγ deg-k s ayen riγ, uγaleγ γer at Meslayen.
Lemri-nni yewwi-yi ul γer tirga ideg d-ilul tikkelt-nniḍen usirem. Ilul-d yeqqel d abelbul, yettwanneḍ s ssenğaq mellul, yeẓẓel deg nεac ad yettwaddem. Ḥulfaγ deg-i yettmuqul, yenna-k " εni teggul di twenza-k yemma-s n ssem? Sani tettedduḍ ay aγyul? Ẓwer-k ihi a lγul, γer tirga n wiyaḍ kcem!!!".
Akken d-ffeεfaεeγ si tnafa tamcumt, nnan " aql-aγ di Marsilya". Teγli zdat wallen-iw teplakt-nni iγef yura " AT MESLAYEN 14 km" hi,hi,hi!...
- Tinin-is...Ay akustim n alpaga i d-yersen γef teblulin D Tamaziγt i yi-t-id-yuγen mačči d kečč ay Ameslayen bu tmedyazin
Ay aqefḍan amellal i d-yersen γef taγma D Tamaziγ i t-id-yelsan ma d kečč ay Ameslayen bu cemma hi,hi,hi!...
Diri-yi
- Tinin-is...Livṛi kistyu: Isku asaru-ya d acu-tt tewsit-ines?! D amaṭur neγ d apṛifisyunal?! Isku tin yura asinaṛyu-yagi tura yakan kra-nniḍen neγ d wayi i d amezwaru/ Akken-nniḍen: Xerṣum ma tefka asinaṛyu-yagi i kra n win yessnen ssinima, yenna-yas-d " yelha, yuklal ad ttuṣerrfen fell-as kra n sin imelyaren neγ tlata?! Isku win i d-yessufγen ( akken gziγ yeffeγ-d yakan) asaru-ya yexdem yakan ssinima, yettwassen di taγult-a neγ ...?! Ayagi merra yessebgan-d belli aql-aγ, u mazal-aγ di lebrikulaj, ur d aγ-terri tmara! Ar melmi yal yiwen ad yeṭṭef tasga-ines kan: taselwayt n tiddukla, d taselwayt n tiddukla kan, mačči εeddi kan uγal d ayen tebγiḍ! Meεnatuhu: mačči yya-d kan uγal d : Frunsisku Kupula, neγ d Ğğun Furd. Meεnatuhu ahat nessugem a γ-d-yawi arraz n Uṣkar si Kan, akken i yessugem Butefliqa arraz n Alfrad Nubal n talwit, d tunṭict γef 125 tmegraḍ i yenγa!!!!!! Wa d dadda Aγyul, mazal-ik miliṭa neγ yessuli-k Ḥmed Uyeḥya?! A nniγ-ak: ma yugi-k Ḥmed Uyeḥya, yella gma-tneγ Ḥmed Ubama! Ay Aγlulu ssalupri. Diri-yi Rnu-d irbiben-ik a lḥif
- Tinin-is...Γur-nneγ yiwen umeskar n ssinima mi t-iwala Spielberg, yenna-yasen :"ad kkseγ yakk iman-iw si ssinima, yekker-d yiwen yif-iyi"! Nnan-as anwa wa ? Yenna-yasen : isem-is Kamal Tarwiḥt n brtv ! Ğ.B
- Tinin-is...Azul fell-awen Wissen ma teh's'id' anwa ay d Ayirat, neγ ala a ba Amγar?! D wagi iγef k-iwes's'a Muh'abdiki!
ba Amγar
- Tinin-is...Azul a wi d-yenna azul. Mi ara tettmeslayem yessefk ad tsuγem cwit', niγ teh's'am xus's'eγ di tmesliwt! Amek?! d wagi iγef i yi-iwes's'a T'umi Mbiki! Σni yessen Ayirat ?! Ihi ad yili d aqemqum imi yessen aselway n Wafrik n wenz'ul! ba Amγar ayirat
- Tinin-is...AzuI a Ğ.B, ayen i k-iweṣṣa fell-i Muhabdiki ? I wakken ad tesseγtiḍ agulen-iw ? Awetniri
- Tinin-is...Azul a ba Amγar Nniγ yeεni, lemmer ad aγ-d-tefked' kra n temsirin deg deg uzellum, imerna d wayen akk yellan d iligen. Kečč γur-k leqder γer yelmez'yen, ahat a k-slen... D acu twalad' a ba Amγar?! Awetniri ba Amγar
- Tinin-is...Amek?!.... A wen-in-fkeγ tis'mirin?! D acu ara tgem yres-sent? Σni tesεam ayisen d tegmarin... A nekk a mmi d aheddad n wawal, mačči d win n wuzzal!... Ma d lekder di taddart ay tesεiγ, wama tura aql-i di temdint a mmi. ba Amγar Ba amγar
- Tinin-is...Azul fell-awen I Awetniri Ur gziɣ ara acemma di tidak-nni tenniḍ! I tura, d acu triḍ, d sellum neɣ d imerga?! Ma d sellum zri-d a t-tawiḍ, ma d imerga ur ḥṣiɣ a ten-id-tafeḍ da, anagar kan ma tufiḍ-d Ṭṭir areqman. Ba amɣar
Awetniri
- Tinin-is...Azul a ba amɣar D acu i k-yuɣen akka?! Nekk la d ak-n-qqareɣ “azellum d imerna”, kečč terriḍ-ten d “ sellum akk d imerga”!! I tzelɣa n tnila d acu ara tt-terreḍ ihi?! Awetniri
Ba amγar
- Tinin-is...Azul ay Awetniri a mmi Ameeeeek?!! Tezzeɣzeɣ Ḥlima n tala!! A ɣ-yenǧu Rebbi s tigi! D ta ay d taxenfuct tesɛiḍ-tt a mmi, anagar yir lfal i d-itekken seg yimi-k, a mmi!... Akken ssneɣ nna Ḥlima d tameṭṭut yelhan a mmi; leḥdaqa, ḍḍrafa d leɛqel, awal ẓiden yezga deg yimi-is a mmi... Ur telli tigawt, ur telli tezmert, ala s Yakuc Ba amɣar
ba amγar
- Tinin-is...Ttuɣ ur awen-d-priẓanṭiɣ ara ( “smel” akka i teqqarem i wepriẓanṭi kunwi s lijinas-agi-nneɣ) liziliv-inu, atnad dɣa:
• Azarisem-iw d Tafat Tawacult-iw n At yissin Usiɣ-n ad nadiɣ tifrat I wayen akken ur nessin Ngum akud ad ifat Ad ssefsiɣ akk tiyersiwin S wannuz a ba amɣar; azul akk fell-awen.
• Azarisem-iw d Yidir Tawcult-iw n At nadi Kra n wi yebɣan ad yidir Ad yekker lqedd a t-yezdi Tamsalt mačči d ttkeɛrir Ur yeɛdil qeḍran d wudi S wannuz a ba amɣar; azul fell-awen merra.
* D nekk ay d Muḥ n tɣennant Ma ur d iyi-tessinem ara Tamellalt a tt-rreɣ d taberkant Amnet neɣ ur ttamnet ara S nnefs ttaččareɣ-d taswalt Ɣas akka ur iyi-terri tmara
D kečč ara yi-d-yemlen ay amɣar, ay aquran am weṣɣar! Aql-i ruḥeɣ. -Anda ara truḥeḍ ay ambaṣi?! - Ar webduz. -Tusiḍ-d yakan, ad truḥeḍ ɣer wbeduz ! -Ur iyi-tettalaseḍ ara! ƔURK ad teɣliḍ ihi, ḥader iman-k!Atan yella dinna yiwen uxemmuj, ma tezriḍ ssyen yiwen ur d-yettas ƔUR-K a k-id-isellek. A mmi TTXILK, ƔURK!
Tafat n At yissin
- Tinin-is...Tikkelt turiḍ-d “ƔURK” yezdi akk, di tayeḍ turiḍ-t “ƔUR-K” ur yezdi ara. Acimi? D acu n wemgirred yellan gar-asen?! Tafat n At yissin
Yidir n At nadi
- Tinin-is...Turiḍ daɣen “TTXILK” mačči am wakken i t-nettaru di tannumi “TTXIL-K”. Ayen a ba amɣar?! Yidir n At nadi
Ba amγar
- Tinin-is...Azul fell-awen Di taluft n “ɣurk” akk d “ ɣur-k” ɣas ma i snat d tinzaɣ s wemqim, maca, nettaru-tent akka, deg-s akken ad nessemgirred gar-asent, daɣen a d-iban unamek-nsent. Tamezwarut, temmal-d awelleh, asiged, aḥedder, aɣurek… nesseqdac-itt i wudem wis-sin ( anaḍ): ɣurk! ( asuf, amalay d wunti) ɣurket! ( asget, amalay) ɣurkemt! ( asget, unti) Di Tizi-Wezzu, sin ineggura-yagi ssawalen-ten-id akka : ɣur-wet, ɣur-wemt ( tikkwal-nniḍen: “ɣur-wat”, ur yessefk ara dɣa a tt-nettaru am uneggaru-ya). Ma d tis-snat, temmal-d ssɛaya, adeg: Ɣur-i, ɣur-k, ɣur-s, ɣur-neɣ, ɣur-wen, ɣur-went, ɣur-sen, ɣur-sent. Tamawt: tis-snat-agi ur yessulef ara a tt-nettaru akka: ɣur-nneɣ, acku « dagi d amqim udmawan mačči d awṣil n wayla, am “axxam-nneɣ”.
Ɣur-i yiwen umeddakel Am netta ur ufiɣ ara Deg webrid mi ara nteddu Ɣer tama-w i d-iteddu Ur yettwexxir ara/ ur yeṭṭixxir ara Seg usefru n dda Yidir At Ɛemran, i d-yerra si talmant ɣer teqbaylit ( cnan-t-id Ferḥat d Yidir)
Ɣurwet aɛdaw Yettraǧu-ken S ibeckiḍen Neɣ: Ɣurwet a wen-teḍru A wid itettun D asɣar ara iwalmen/i iwulmen I lqanun d lkanun Lmal iruḥen Yes-s a t-id-rren Mi ara k-fun Yes-s ad sseḥmun Lewnis At Mangellat
Ba amɣar
Muḥ n tγennant
- Tinin-is...A s-rnuɣ kan “asɣar” i wawal-nni i yeqqar Kamal Tarwiḥt “ahuddu, ahunnu ( aḥuddu, aḥunnu) fell-ak ay asɣar! Muḥ n tɣennant
Ba amγar
- Tinin-is...Amek?! Anda ara nteg acuddu? Yerbeḥ a mmi, yerbeḥ. A d-nuɣal ɣur-s kra n wass Ba amɣar
ayirat
- Tinin-is...Muḥ n tγennantγ
- Tinin-is...Ay amɣar, ay aquran am wesɣar! i wacu ur d-tessegziḍ ara awal n “ttxilk”-nni, ɛni tettuḍ-t neɣ ur t-tessineḍ ara?!! Ha…ha….ha ! Muḥ n tɣennant
Tafat n At yissin
- Tinin-is...Azul, a Muḥ a gma Mačči d tatut, mačči d war tamusni … ba amɣar akka ay d netta, yecba imɣaren-nni n Ccinwa : awal a t-id-ssegzin, wayeḍ a t-ǧǧen iɛelleq akken, d inelmaden ara s-inadin tifrat. Ssarameɣ tegziḍ a Muḥ, a gma Tamawt: “ttxilk” a t-naru am ɣurk: ttxilk; Ttxilket/ttxilwet; Ttxilkemt/ttxilwemt.
Tafat n At yissin
Muḥ n tγennat
- Tinin-is...I kemm “dabur” d acu i kem-id-yegren deg wayen i kem-yexḍan?! D acu i kem-id-yewwin ɣer da? Nekkni d irgazen, u tilufa-ya rzant-aɣ kan nekkni s yergazen. Ma tebɣiḍ kan ad taɣeḍ awal-iw, hattah: tamzewarut: ilaq-am ad ttɣummeḍ iman-im s učadur neɣ ma ulac akk xerṣum s uneḥǧab-nni n Afɣanistan. Tis-snat: Ilaq-am ad tḥeǧbeḍ iman-im deg wexxam, terǧuḍ ar d-ayas nnṣib-im akken ad teṭṭfeḍ leɛnaya n wergaz-im. Akka i yi-d-yemla ccix-iw n tefransist i wumi qqaren Mmi-s n Wemsed. Ay Ayirat, ṭṭixxer-ik akin si tmaziγt, yya-d ad nγer nekk yid-k tafransist γer ccix Mmi-s n wemsed. Muḥ n tɣennat
Ba amγar
- Tinin-is...Azul, Yella wi ara iruḥen ad iṣubb ( ad isibb) ddin, neɣ ad ruḥeɣ nekkini?!
Yidir n At yissin
- Tinin-is...Azul, I gma-tneɣ ɛzizen Muḥ Ma tettɣileḍ d iɣraben akk d tewwura, neɣ d ibeḥnuqen-nni n iḥeǧbaben ara s-d-yawin iseɣ d lḥerma i tmeṭṭut, a tzegleḍ a Muḥ a gma! Tis-snat: “tamusni akk d tmaziɣt ur ḥerrment ula yiwen, d tameṭṭut neɣ d argaz, d aqcic neɣ d taqcict, meẓẓiy neɣ meqqer” akken i t-yeqqar ba amɣar sɣur dda Lmulud At Mɛemmer. Neɣ triḍ ad tiliḍ seg wid iɣef yenna Ferḥat Imaziɣen imulla: Ineḥǧaben i tlawin I medden akk tikmamin Rebbi di tmurt, kečč deg igenni … “Mmi-s n Wemsed” ur d-yemmal tigi, ur yelli si rrehṭ-agi. Yidir n At yissin
Nna Rbiḥa
- Tinin-is...Anwa akka i d-yesserfan amɣar-nneɣ?! Lɛahud n Rebbi ar yewweḍ-d s axxam yettneggiz, yettǧellib am ddabex-nni i wumi qqaren “aṭebbul” neɣ afuṭbul neɣ amek akken?! Lḥaṣul mačči d ayen ara d-neḥku, axaṭer acetki i Rebbi kan wama i wemdan d lfeḍiḥa. Akken i t-ssawḍeɣ ɣer ṭṭbib (kunwi s lijinas-agi teqqarem-as “amejjay” neɣ “bu imejjan” neɣ amek akken?! Akken i t-yeẓra ssi Leḥlu, ṭṭbib n walu, isuɣ-d: Ay abbuh!... Maca, “sipagrav”, aql-i a s-d-mmarkiɣ snat cchadat, lekfen, d wayen akk i t-ilezmen… ɣiwlet kan cwiṭ, amexlug-agi d awezɣi ad yernu azgen n tsaɛet di ddunit-a. D acu i t-yuɣen akka?! I t-steqsaɣ. Yerra-yi-d ssi Leḥlu, ṭṭbib n walu : D « laṭansya » tameqqrant tṣubb-as-d armi d sinkunt-dis ddaw ẓẓiru, tameẓyant tulli-yas almi d ṭrant-dis-wiṭ ; lmeɛna-s d tagi : tameqqrant tuɣal-as d tameẓyant, tameẓyant tuɣal-as d tameqqrant ! Ihi fiḥel a t-id-tesserfum ssya d afella. Ttaket-as-d kan isteqsiyen isehlen, yernu ttaγet-as awal. Nna Rbiḥa
ayirat
- Tinin-is...Azul a Muḥ, tafrensist ssneγ-tt ciṭ a Muḥ, di tmurt-is i d-luleγ, yerna anda yebγu yili wemdan yezmer a tt-yelmed, mačči am tmaziγt-agi-nneγ tazwawt, aql-i ttḥelileγ iqbayliyen i wakken a d-rezzuγ γer wesmel-agi-nneγ, maca kukran, qqaren-d : "wid yettarun di imyura.net weεren aṭas, ur sen-fehhem ara, yerna mi d-yura yiwen s usseεwej a t-yekcem s teγrit uεessas n tamaziγt" yettḥaraben γef tjerrumt d ilugan iqedsen !!! Dγa mi akka ttaruγ tebda-yi-d tergagay, wer cekk azekka neγ sellazekka ad rsent deg weεrur-iw !!! Aεessas
- Tinin-is... Azul ay Ayirat Tiririt-inu ad tili s tin n Si Muḥ :
Seg wasmi nebda nteddu Neṭṭef abrid nleḥhu Newweḍ anda akka newweḍ
Azniq ideg nɛedda a s-necfu Seg wid d-nemlal neḥfeḍ
Neḥfeḍ ayen akka nessen Yal tamsalt ansa tt-neddem Ta neɣra-tt, ta nesla yes-s Lebraq d ayen i ɣ d-ibanen Rrɛud d ayen akken i neḥess
Mkull wa anda yeɣra Wa g lakul wa di berra Leqraya mačči d yiwet Yal wa tamusni iɛebba Yal wa ugur s i yettwet D awal i d-yewwin wayeḍ Simmal nedder i nḥeffeḍ Ziɣen talwit yeggunin tarusi Ma yella wanda tcukkeḍ Ma ur tumineḍ ara steqsi Si Muḥ tarewla skud tjuğğgeḍ ( mačči tejjuğğgeḍ, mačči teğğuğğgeḍ, ay Ayirat) ay asmel! Aɛessas neɣ yiwen seg «Les vigiles »
Aεessas yettεassan ula d iman-is
- Tinin-is... i nḥess mačči i neḥess , ssurfet-iyi. Aεessas yettεassan ula d iman-is
Awlawal s tullin n Awetniri
- Tinin-is... Azul , Ayirat-agi ɣas d uḥdiq, maca d uḥric ! Anagar netta i s-yukin i uɛessas-agi anda tt-yundi! Ulac din ccek, amdan-a ad yili uznen-t-id akken ad yerẓ asmel; ad yili yettekki deg waya ufus-nni uberrani!... D tawaɣit s wacciwen-is! D lbaṭel aderɣal i d-yeffɣen iceṭṭeḥ zdat-neɣ ɛinani, d nekkni nberreq allen-nneɣ, yezri fell-aɣ uzaylal, nebrasem neqqim!! Ansi i s-d-nekka a t-id-naf din, akken d-nenna mačči akka! Amek ihi?!... Taggara n tneggura yuɣal yessusuq deg medden! Yernu anwi medden-a?- D inebgawen n Ayirat, a tawiɣit! Yernu ahat d igiman ( luluf) i d-yesnubget, maca akken d-ufan da aɛessas ( lemmer meqqar d aɛessas s unamek-nni n zik “aɛessas n wexxam, aɛessas n tala, aɛessas n wesmel” s wannuz ay iɛessasen merra, awer tennuɣnim fell-aɣ!! A wagi d yiwen si “les vigiles” –nni iɣef d-yewwi Ṭaher Ǧawut !...) i iran a ten-yestwilleh amek ara arun, dɣa rfan, rẓan iqerray-nsen uɣalen ɣef wemnar! Yessef a s-d-naf tifrat yernu s uɣiwel ngum ad ifat lḥal, maca, amek?!... Ahat d ta: A t-nessuseq ( mačči kan weḥd-s, ad nseddu yid-s kra n win yessnen ad yaru am acemma) seg wesmel akken a d-rzun wiyaḍ ara yesxerbubcen di tira ( ɣas ma ur d-rezzun ara akk, ɣas ma ufan-tt-id kan d ssebba, nekkni ad nenwu atnad usan-d, acku yelha win yessugumen i yelhan!) acku taqbaylit (ssurfet-aγ "tamziɣt") teḥwaǧ akk “kra kan” seg tarwa-s! Asmel yeḥwaǧ wid ara t-irefden skud ur t-yeɣḍil uɛessas-agi amcum!! Mačči d lewhayem!!! Yernu ula d nekkni nnan-aγ-tt-id kra nniḍen, maca, akken nniḍen “ skud llan wid yesxerbubucen deg wesmel-nni ur d-nettaru ara dinna”. Yernu wigi d imedyazen, d imyura mačči am uɛessas-agi yettimsusen, yettmenṭaren kan da: ḥanun, zanun!... Yernu ahat ṭṭuqqten wid i yessuseq ssya?! Yuɣal d ẓẓerb, d tilist, d aɣrab deg wudmawen n medden! Yernu yessewhem-aγ ugeswaḥ! D acu ubaɣur i yesɛa deg waya?! Ideg yessefk ad yeg am netta am imeddukal-is: ad iruḥ ad yesteɛfu ( ssaɛa i yesɛa gar 9, tikkwal 10 tsaɛtin uxeddim n tmara, akken a d-yawi aɣrum i twacult i t-yeggunin…), ad yečč taleqqimt, ad isew afenǧal n lqahwa deg wayen yettcabin cwiṭ talwit, natta ala ! Yettarra-tt i tazzla: ruḥ ɣer dihin, uɣal-d ssya, azzel ṣewwer-d ta, ṣkani-d tayeḍ, aru-d tihin!.. d ayedi amencuf, ur yezgil yiwen, ansi yekka : Hhew!...hhew!....hhew!... Imdanen yecban wigi: ur sɛin ara adeg-nsen yid-neɣ! Mmi-s n wemsed yeqbeḥ, aɛessas-agi yesseḥraṣ cwiṭ ɣef tira, azekka d wayeḍ… wissen d acu n tɛekkemt ara s-nesbibb?!... Ssefken kan wid ara yeqqaren “kra yellan ijuǧǧeg”. Lewnis yenna : “Laman di lɣaci Yella seg zik neqqar-it Lɛebd ur nelhi Ur yesɛi amkan di ddunit Gerrzen-aɣ wussan Sseḥmu-d ṭṭbel ssenṭeq-it”
Ma d Murad Zimu yenna: « mmird la rrivulisyu tettkemmil » ( maca, gar-aneɣ kan nekkni… !) Awlawal s tullin n Awetniri
ayirat
- Tinin-is...Azul ay "aεessas", ihi yessefk kan a neğğ amkan i wid yessnen ! Ssarameγ ad ṭṭuqten. | |  |  |  | |
|