 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
Tadsimant, lγerba, tayri…Tirga n war isem ! - -Tidmi - - Tamawt : Tidmi tettemgerrad, seg wemdan ar wayeḍ, yezmer lḥal ad telhu, akken i yezmer ad tecceḍ, maca, ayen ideg yella lehhu, am wudem n tafukt ur iseffeḍ, aγerbal ur t-yettγummu, afus ur t-yettaweḍ ! Yal wa amek i tga tmuγli-s, yal yiwen amek i yettwali timsal, ferneγ a d-fkeγ tamuγli-w γef wayen i yeεnan isefra-agi n umedyaz anaẓur « Ssaεid At Mεemmar» (Tadsimant, lγerba, tayri, targit-iw), εerḍeγ akken a d-skefleγ aḥulfu uffir i yeddurin deffir yal awal, deffir yal asefru. Skefleγ-d udem-nni i walaγ deg isefra-agi, s iḥulfan-nni i yi-d-ssawḍen. Skefleγ-d tamuγli n umedyaz deg wayen i ira a γ-d-yessiweḍ, maca, a yi-yessuref ma yella wanda i zegleγ, ma yella wanda akken i ccḍeγ. ḥṣiγ yella wi ara yebḍun yid-i tamuγli, yella win ur tettwali am nekk timsal, maca, a d-teggri tagi d tidmi, yal wa d wamek yessen, yal yiwen s wacu yettamen d wamek yettḥulfu… « Nekk nniγ ayen ssneγ, γas kunwi s waya ur tuminem ! Awal d-tennim a t-meyyzeγ, yes-s ad ttnadiγ f usirem! Si yal taεwint a d-agmeγ, ayen kan yellan yewqem! Ayen n dir a t-ssufγeγ, ad yeğğ adeg-is i lehhu! Nniγ ih, tennam ala, tennam ih, nniγ uhu! Yal wa d ilelli deg wayen yebγa, d ilelli deg wayen yettargu! » Targit n wegdud akken ad yili, aken ad yedder d ilelli, ad yessuγ ad yessiwel. Ad yissin, ad inadi, akken d wayen i s-yehwa ad yini, war leḥya, war tugdi! Tadsimant, asuγu n terwiḥt n Massnsen, lebγi n yal ilelli, akken ad yidir s nnif. D targit n wegdud-nni i yexsen ad idegger azaglu n ddel γef yiri-s, ad yaf iman-is, ad yessiwel s tutlayt-is, ad iḥulfu s tlelli-s…Azref n wegrud akken ad yissin lejdud-is, ad yeεqel imawlan-is, ad yaf γer laṣel abrid-is! S wawal i yezḍa abernus mellulen, di tecdaṭ-is yeckenṭed usefru “Tadsimant”, s taγect-is, yewwi-t-id “War isem”, am ucewwiq-nni n temγart i yezzuzunen mmi-s di dduḥ, akken i yesself “War isem” i targit n wul-is s ifassen n usirem di Tadsimant. « Tecfam f lqermud mi d-yeṭṭilli, yettwali-d ur d-yelcim! Yerra tiqit, yerra-d tili, ulac d acu i wumi ur t-nuqim ! Ixammen n zik nessuli, γlin yiwen ur d-yeqqim ! Akka ara γ-teḍru d tlelli, ma ur s-nebni axxam urqim ! » I yenna umedyaz deg wawaal-is, War isem, idegger tamuγli-s γer wanda akken i yecceḍ uḍar, iwala ugur anda i yettgani, yessekfel-d takekkuyt i yezdγen aẓar, din i tuḍen icc-is ziγenni. Win yebγan ad yebnu, ad iγiz lsas iseḥḥan, ad yesbedd tigejda yeqqwan, ma ulac, fiḥel ad yewwet agelzim ! Tadsimant : Efk-iyi tilelli n takti d wawal, anef-iyi ma yehwa-yi ad ččeγ agercal. Anef-iyi ad iliγ kan d nekkini, ma yehwa-yi ad dduγ εeryan ḥafi ! Tadsimant : Ssuγeγ, γas kečč ur tesliḍ, ddreγ assmi akken i yi-tenγiḍ ! Nekk lliγ γas ur yi-tettwaliḍ ! Tadsimant: D isuγan n wagdud amaziγ, i yettnadin abrid-is γer tilin. Tadsimant: D amennuγ n wacḥal leqrun mgal taḥeqranit, mqal zzur, mgal lbaṭel. Tadsimant: D anadi n yiman γef yiman-is! Berra i taddart n imawlan, si tama-nniḍen n yill, akin i tlisa n tmurt, tessawel-d tasa n weγrib, tger irebbi teγri-s i wakal n “At Meslayen” tessekfel-d iγasn yerkan ddaw wakal, tarwiḥt n tmurt i wul terra-d awal, tessawel-d si talqayt n yiman n “War isem”, tger irebbi i tyemmat, tesfeḍ imeṭṭi i tegmat, tbedd γer yidi-s n tdukli, teẓẓel ger waktayen n temẓi, din ansi d-tekka, anda i tessen, tjerreb, teẓra, ayen ur nelli anda-nniḍen!! Itezzem ayen akken yellan d tamentilt n yinig, ayen akken akk i s-d-yemlan iberdan yessufuγen berra n “At Meslayen”. “A tayri lemmer ssusmeγ Fell-am yettağğa lawan S usefru-agi ad cuddeγ Imurar ger wulawen Ssarameγ ad ttwameḍleγ Yes-m deg wakal n “At Meslayen” Ssarameγ assmi ara fateγ Aẓekka ideg ad meṭleγ Ur yettili deg yinig!” Tarwiḥt i icewwel lefraq, tettargu s tujjma timlilit, ad yaf wul widen i yectaq, yid-sen a t-tezdi talwit. D tarwiḥt i d-igren tiγri, tessuγ, i “At meslayen” teggar irebbi yal ass di targit. “Deg taddart anda i luleγ Iγsan-iw a ten-sserseγ Akken γas necceḍ ur neccig S tayri d lγerba ttwaqqseγ Greγ-d abbuh suγeγ Ul n uḥulfu ur yettcerrig A yemma bγiγ a n-aseγ Ussan yid-m a ten-kemmleγ Γas ul n tmurt ur zeddig!” S tezmert n tayri, tin akken i wumi ur nezmir, yessken-aγ-d udem n yetri, win akken ur nelli d uffir, nwala-t imi berrik igenni, zdat waggur yetreqriq, yekkes i wulawen ugur, yecna-d i lebγi acewwiq. S terwiḥt i yeffuden laman, s wul zeddigen am waman, aman n wasif ur nluγ, yessawal, yettsuγ, yimi n tayri, s yiles n “War isem” yesself i leğruḥ ḥlan, yessaγ taftilt i wuḍan… yerra-d i wallaγ allaγ, yekmes deg irebbi n temẓi aktayen i teffer temγer, iḥekku-yas i wass-a ayen akken i s-iga yiḍelli, yettcetki-yas i tezmert ayen akk i texdem deg-s tewser, yeqqar-as i Tayri: “AYΓER?!!” “A tayri d acu i m-uqmeγ Yak nekk seg wid tettγadeḍ?! ” Yettmekti-d tizeṭ i yessebleε yimi, deg-s tessegra-d terzeg nnehta, yettmekti-d ayen i yuγalen d awezγi, yak yiwwas yella d tidet tṣeḥḥa, tidet-nni i targit tger irebbi, d ccfawat kan i d-tesnulfa! “Ḥulfaγ qqleγ d targit-is tewweḍ-itt mi yi-d-tettwali Ẓẓleγ afus s afus-is I sin γer tayri neγli” Targit n tayri i yeskikkiḍen tudert, d aseḍsu-nni n yimi, i yettarun γef wudem azwwel n tumert , mi akken ara zdin yerwiḥen, mi ara mlilen wulawen, di lğennet-nni yessruγun, din akken anda i ttaḍsan ttrun, anda i ttmeğğiden cennun, din anda i yettdukul leεtab d talwit, ṣṣbeḥ d tmeddit, anda akken ur llint tilas, deg irebbi n usirem-nni iyeẓẓem layas! Ger ifassen n lehna-nni ideg ihemmej lweswas!! “Ulac lehhu it t-yugaren Tegnit-nni ideg nesdukkel iswi Assmi nuγal d yiwen Lemmer fell-aγ ur tt-nerwi!” D tignawt-nni n tefsut ideg cebḥen wussan, tasga teṭṭef-itt tafukt, deg yiḍ tettṣaḥ-d i yetran, ccbaḥa-s win akken tfut, yeffud ur yeswi aman! Din din, a d-teεjel tegrest, tignewt yeṣfan ad terwi, kra zegzawen ad yejjet, agu ad yeḥjeb kullci, asirem yellan ad yemmet, layas ad yennerni! Ayen akk iγef newwet, a γ-yewwet s ufus n tayri. Akka i d nettat tayri, ma tesseḍs-aγ-d ad a γ-tessru, yiwwas a γ-teddu di lebγi, deg wayeḍ a γ-d-tessekfel ddeεwessu, a γ-terfed armi d leεli, sikin γer lqaε a γ-tebru! “Nekk γur-i ad iteffeγ Waẓar n tayri i tmeṭleḍ Tenna-k d awezγi ad ffγeγ Wali-yi ur yi-tettawdeḍ” Udem-nni n yetri i γ-yecqan, nettu yezga-d deg igenni! Nettwali-t s wallen kan, ur t-nettaweḍ d awezγi, udem-nni n yetri acebḥan, tikkwal iḥejjeb ula f tmuγli, mi ara iγumm agu aberkan, amek ara teḍru i yeẓri, yuγ tannumi i wayen yelhan, dγa tuεer tannumi! Akka i d agama n wamdan, yettcebbib γer wayen i s-ibeεden, d ayen ur s-d-nettṣaḥ i t-yecqan, ur yecliε deg wayen i ṭṭfen ifassen! Ilili γas d ayen rzagen, yeεjeb-asent i wallen!! “War isem”; war akukru, iger afus-is yesself i wudem n tayri, yesfeḍ-as i lhemm imeṭṭi. Yessendi ifassen i targit-is, γas d tirgin i s-d-tewwi, yeṭṭef-itent, yes-sent iteqqed ul akken kan ad yettmekti!! “Lluzeγ lliγ-am-n imi-w Dγa tefkiḍ-as-d aya: Tdeggreḍ-as-d yiwen n yibiw Yečča-t teggra-d ccfaya!” Tayri-nni tamezwarut, tinna i iteddren i lebda, tin akken ur tettḥaz lmut, tin i izeddγen di ccfaya. D targit-nni tamenzut i d-yettağğan i wul ccama, deffir-s ur telli tmaynut, yeskaddeb win yennan « Tella » ! “Teggra-d ccfaya n tiẓeṭ Ay ul d ayen ur ntettu I k-yehwan ay imi tγezzeṭ-t D arzagan am yir seksu!” Tettuγal-d targit n war isem, akken a d-tejbu s leḥya, am tafukt deffir usigna, teggar-d ixef-is, deffir yal awal, tesrusu allen-is γef yal tawniest, tettarra nnehta di yal asefru. Targit-nni i γ-yettawin deg webrid ur nban, akken ad nnadi ccbaḥa n wussan, akken ad nqelleb γef lğerra n laman, targit-nni i γ-yessawaḍen γer umaḍal n iḥulfan! Lemmer netta d targit-is ad mlilen, lemmer d-terezzef γer tilawt targit, sani ara γ-ssiwḍen, d acu ara d-xelqen?! “Lemmer nekk yid-m a nemlil Ad nekkes i usirem timedlin Amzun yeṭṭes ddaw weεdil Ussan a t-id-ssakin” Targit-is, akken ad yedder usirem, n kra wi yessaramen, ad yeffeγ layas seg wulawen, ad tecbeḥ tudert n yakk medden! “Lemmer nekk yid-m a nemlil Ad neṣfeḍ lğerḥ i yal d aqcic Γas nedfen widen ugujil Ad nesseḥlu yal d adeddic” Targit-is, akken ur ttilin leğruḥ, ur tnezzef tasa, ur yettruy umecṭuḥ, ur yettcihwi ḥedd lehna. “Lemmer nekk yid-m ad nemlil Win yeqqaren ccah yeγza Yir aḥulfu a s-t-neslil Ad yeqqel am yemma Tereza” Yettargu ad tdel tezdeg yal aḥulfu i izedγen iman, leḥnana yeffren a tt-id-yessekfel, γas ulamma seg yir amdan. Yettargu ad yeffeγ ddγel, ad yeğğ i tayri amkan, tiselbi a tt-yif leεqel, cceḥna a tt-yesfeḍ laman. Yettargu kra yellan d acebḥan, ad yejjuğğeg ad yennerni, talsa ur tettağğa amdan, ur yettuγal d adeγli, leḥmala ad teṣfeḍ urfan, a d-teffeγ si tili, tafat ad teččar iberdan, azaglu n ddel ur yettili. Lemmer netta yid-s ad mlilen: “Lemmer nekk yid-m ad nemlil ad nnecraḥen akk wulawen Iγi ur yettuγal d ikil Luḍa mačči d asawen!” Yettargu, targit ur tekfi, yettraju, wissen ar melmi?! Yettargu, targit-is aziγ d targit, di tidet wissen ad teḍru, neγ ad tedder d taγribt deg wul i iεebban azaglu n tilawit?!! Targit-ik a War isem, d asefru, asefru yebdan ur yekfi. Seg wansi i yekfa ad yebdu, asni i yebda ikeffu. S ufella tettban-d d awezγi, s daxel teččur d tidet! Targit-ik a gma ur tt-nessin, γas ma tezga tedder deg-neγ, tettban-aγ-d tikkwal d alhin, di ṭṭlam kan i d-iteffeγ. Tikkwal tettban-d d aneglus aḥnin, i iselfen i yerwiḥen-nneγ! Targit-ik terra-yaγ nettargu, γas ma llint wallen-nneγ! Yewwi-yi usefru-agi γer tizi n targit, din ufiγ ayen is ttamneγ akkit, ufiγ deg irebbi n targit, ayen i γ-tekkes tilawt, ayen akken ur nezmir ad nedder mi ara d-yelli wass allen-is, kra din aziγ yezdeγ ddunit n tirga, dγa afeγ-d iman-iw steqsayeγ: “Anwa i yessawalen tidet d targit neγ d tilawt?!” War aεeṭṭel, yerra-d “War isem” i westeqsi-agi s tzemnit-is n tanummi, yenna-d ayen i yettwali s wallen unazur, amedyaz: “Tirga mgarradent, llant tid-ak i nettargu mi ara neṭṭes, mi ara nexxuc, ad ncexxer, neγ mi ara γ-yexneq buberrak…atg. Maca llant daγen tidak i nettargu mi ara d-naki si tmezwura, tineggura-agi llant tid i yettnaγen d tilawt, llant tid i yettaṭafen i tilawt afus mi ara yili wabrid-is yenğer γur-sent. Tigi dγa d tirga n yal ass ideg ukin yemdanen neγ n wuḍan ideg ttwanasen bururu. Tilawt tebḍa γef sin, tin i yemyuṭṭafen afus d tirga, akk d tin akken i yettnaγen yid-sent. Imdanen daγen mgarraden, wa d tidet i d tidet-is, wayeḍ uhu. Yal amdan s iḥulfan-is, d amgarred-agi n iḥulfan i d-yeslalan tayri si tama, aksan neγ lkerh si tama-nniḍen, i tura d cu i d tidet? Ur ẓriγ ara. Akken ttwaliγ, ad anfeγ kan tiririt n westeqsi i yiḥulfan imi d nutni i d ddunit.” Tanemmirt seg wul yettargun, d yiman yettḥulfun, ay anẓur ay amedyaz, imi i d-tneğreḍ i terwiḥt targa γer ddunit n tirga! Tanaṣlit. Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
muhabdiki
- Tinin-is...azul fell-awen tanemmirt a Tanaṣlit γef ayen akka d aγ-d-terrniḍ, d tidet ulac win yugin tayri, izerfan ger wergaz d tmeṭṭut, neγ tudert yelhan, am'akken ttidiren imezdaγ n taddart "Talwit" n Dda Sεid at Mεemmer, seg wasmi iγ-d-yenna s usefru-ines, amek ttekksen wuguren ddaw tgelda ineglusen n taddart Talwit, uγalen ḍemεen akk imezdaγ n Tizi n Waḍu, nutni daγen ran ad tili tayri ger wergaz d tmeṭṭut ttargun tadsimant d lehna d tumert am' akken llan imezdaγ n taddart Talwit, aεyyan deg tgelda n walhinen; tanaslit
- Tinin-is...Azul a tarwa n tlelli, ssarameγ ssawḍeγ a d-skefleγ γas ulamma cwiṭ kan si ccbaḥa i izedγen isefra n umedyaz Ssaεid At Mεemmer, imi d ayen zeddigen, d ayen yelhan, d ayen i yeccuren d talsa. Dγa ad ssutreγ seg-s asuref imi ur ẓriγ ara akken llan kra n isefra iγef d-mmeslayeγ werεad i d-ffiγen, imi ur t-id-cawreγ ara uqbel ma ulac fell-as neγ ala, ihi txilk a Dda Ssaεid, suref-iyi, ma yella wanda i tecceḍ tedmi-w. Ssarameγ-ak afud ijehden, akken a γ-d-testuqteḍ di ccbaḥa i yecban tagi. D tidet a gma Muhabdiki nekkni akk s imezdaγ ama n taddart Tizi Waḍu, neγ n "Tizi Ulac" akk d "Tizi At Megdul", neffud ccbaḥa, dγa ayen i neffud ugar d Talwit. muhabdiki
- Tinin-is...tanemmirt a Tanaṣlit, acḥal ḥemmleγ m'ara waliγ ttcebbiḥen di tmaziγt ama deg tira ama s wawal, nekk aql-i wehmeγ acimi aṭas id-yuran idlisen ur fkan ara azal i tira, tiliẓri am uγerbaz tezmer a tt-sselmed aṭas agdud tuγal ulac azal i wawal neγ i tira, tella zik temsirt s tmaziγt tettwakkes, aseggas-agi tidukliwin tidelsanin ulac i d-heggant ilmend n 20 yebrir, maca kunwi dinna di Wehran s tirugza d wawal amussnaw n Dda Σebdella Ḥaman teṭṭfem ur tefcilem ara, yernu ddeqs iwaεranen i ken-id-yeggunin! deg isalen i γ-id-yefka Dda Ğamal, tiddukla Numidya tga-d imalas adelsan ilmend 20 yebrir agi yezrin, ihi ad ssnemmreγ akk wid iqeddcen deg-s; amesdrar
- Tinin-is...tasekla (neγ idles merra !) akken ad tenerni ilaq-as usenqed, amyaru akken ad ittaru u ad izzeṛ anda yewweḍ, ilaq win as d-ittakken tamuγli-s (tidmi-s), a d-iqqaṛ anda yewqem d wanda yexxuṣ !
tanaṣlit tqeddec deg uḥric n tsekla, ama d kra n yeḍrisen-is i neγṛa deg wesmel-agi dγa ! tessn-as i tira, tezṛa amek tleḥḥu tsekla, ihi ma yella win i d-yezggan i usenqed, d nettat kan dγa, yarna tezmer !
Tamedyezt n Saεid at Mεemmer d tirga n wegdud merra yezga usirem deg-s, d ameddaḥ awal-is yerẓen, dacu ayen akk ara d-inniγ tenna-t-id Tnaṣlit, s wawal-is icebḥen !
atan ihi iggerez usenqed, amyaru yettaf γuṛes, yettwelihi-t ar zdat !
G. Tamawt:
d lεali diγen ma yella wanda yeṛhef weḍris a t-id yinni yiwen mebla akukru (akka i d asenqed), aya d afud kan i d- irennu i win yettarun.
tannemirt Wejṭuṭi
- Tinin-is...D awal lεali ay amsedrar, tasekla war asenqed ur tettnerni ur tettimγur tettγimi kan din. Nek dacu i yi-swehmen d kra n 'imusnawen' nneγ i yekkren γer tsekla n imeqranen am Σellic, Mezdad, Zenia d wiyaḍ yettarun s Teqbaylit nutni ssenqaden-ten...s Tefrensist! Mači d ttaḍsa tagi? Nek ttwaliγ d argum i reggmen deg imyura agi acku asnulfu akk d tira taseklant ur ttunefken ara i menwala, mači d ayen fessusen, ur sen-d-tettaweḍ ara talγa n usenqed ula γer tkeεburt! Ayen akk i yenḥafen yemyura agi akken a d-slalen tasekla s tutlayt tayemmatt idukturen d yebrufisuren ukarṭun sseqaden-tt s Tefrensist! Anwa-t ufrensiw yessenqaden Molière s Teglizit neγ s Tespenyulit?
A nruḥ a nruḥ a d-neqqel alma d ddin: idles ay atma ireqq, m'ur ncemmer ara i yiγallen s wid yukin i tyita ula i gen ineggura.
Tanemmirt s tussda a Tanaṣlit γef weḍris agi inem aḥuskay! Dda Molière At Mεemmer
- Tinin-is...Tameslayt i d-ineğṛen abrid Ḍlan-as ṣṣdid Ula d bab-is yestehza
Dda Molière At Mεemmer. muhabdiki
- Tinin-is...am'akken i s-iqqar Mğahed Ḥamid: ayen ilhan yelha. awi-d kan ad illin wid ara d-yesnulfun, la nettraju ad tilli tuddsa tasertit ara irefden akken iwata tutlayt nneγ, ma s tussna akken walaγ, ala di inalco kan i la ttsifin ciṭuḥ deg wawalen i d-yettefγen, ma d wid yettikkin deg wesmel n yemyura llan wid yettarun akken iwata, llan wid yettarun akken ad lemden am nekkini: Acu kan ilaq s waṭas ara nettikki deg wesmel agi tamsalt taεna-yaγ akk, am win yessnen, am win ur nnessin; ihi ad neddem aγerbal ad nsif s tira kan imi tawwurt teldi deg wesmel n yemyura.net
G. Tamawt: Letnayen, wanyur, arim, yanass,
d agi ay atma, mačči deg usnulfu ideg tuḍen icc-is, deg wayen nniḍen! ayirat
- Tinin-is...Azul fell-ak a muhabdiki, walaγ tuddreḍ-d ismawen imaynuten n wussan d wagguren dγa ma tzemreḍ ad iyi-ten-id tiniḍ akken ma llan, acku ur ten-ssineγ ara. Tanemmirt.
Daγen ma triḍ, efk-iyi-d tansa-inek taliktrunant i wakken ad ak-in-azneγ kra n tγawsiwin i tγuri.
Attan tin-iw : aleskander@hotmail.fr Sεid
- Tinin-is...Smana-agi ata gma γur-neγ, yettεassay-aγ arrac, acku ḥala ma izeggen yiḍ i d-nkeccem nekk d tmeṭṭut-iw s axxam.
Selliḍelli mi akken d-nekcem, abaṭayu-nni n warraw-iw llan gnen, ma d gma yeqqim zdat uselkim, yettwali asmel-agi n imyura.net.
Yesla-yi-d kan, yessawel-iyi-d, yenna-k " ata tuγaleḍ d aqemqum a JEUNE HOMME ( akka i d-iyi-yeqqar ), meqqer ccan-ik tura, uran fell-ak aḍris annect n wedrar".
Kkseγ kan tarkasin n berra, lsiγ tidak n wexxam, kecmeγ γur-s γer texxamt ideg yella. Ngum ad awḍeγ γur-s , lliγ cennuγ imeslayen-agi war ma uḥtameγ amek d-kecmen s aqerru-iw: " Dacu la d-teqqreḍ akka? Σiwed-iyi-d akken ad sleγ! Bbin-iyi-d cciεa, γef yedmaren-iw ad tt-εelqeγ".
Cukkeγ cniγ-as i gma ayagi, acku γileγ d widak-nni yekkaten akk s wayen yellan di tezmert-nsen akken ad mḥun ṣṣut-iw, ur d-refdeγ ara yakk aqerru-w, ur d-ttbaneγ ara yakk lliγ deg webrid-agi n tẓuri, tasekla d wamek akk i s-qqaren imussnawen i iran ad iyi-yendin ticerket.
Wigi iγef ttmeslayeγ, mačči d iberraniyen ( aεr...) neγ d adabu, uhu. Wigi d at wexxam yettberriḥen segmi ad kkren, qqaren: ( Tamaziγt, imaziγen, tamazγa, ihi ladγa...).
S tγawla ḥareγ walaγ anwa i d ameskar. Mi akken walaγ d Tanaṣlit, teqqel tegrest d tafsut deg wallaγ-iw.
Ẓriγ ahat ur tettamnem ara ayen ara d-iniγ tura, maca, s yixef n teqbaylit ḥemmleγ ( mačči d tinna n bu txidas ) ar tidet wayagi:
Ẓẓiγ allen-iw deg weḍris, ur γriγ ara deg-s ula d yiwen wawal imiren, muqleγ-t kan annect yella di teγzi ma d tidet annect n wedrar akken d-yenna gma yakan.
Segmi yeččur tiṭ-iw yerna ul-iw, ufiγ-d iman-iw cennuγ ayagi: " Wid i k-iḥemmlen, wid i k-ifehmen, tekkiḍ-d seg-sen, yiwen ur k-iεeffes"
A Tanaṣlit a weltma, dacu ad aminiγ ihi tura? Ẓriγ ur ttafeγ ara imeslayen iwulmen, acku kra ad iniγ fell-am drus. Lemmer nesεa aṭas n yemdanen am kemm, tili aql-aγ nedder am widak yeddren am yemdanen.
Tanemmirt! Tanemmirt! Tanemmirt!
Tanemmirt daγen ay atmaten yal yiwen s yisem-is! Sεid
Ssibus
- Tinin-is...Truḥ-iyi-d yiwet n tikti assa-i cukket-γ d-tin yelhan ma tedṛa-d s tidett. Nnigh-as wi-yufan ad ibed yiwen n wesmel anda yal yiwet neγ yiwen ad tt-izmir neγ ad y-izmir ad tt-ssers neγ ad i-ssers iman-is (to register) akken ad sedduyen ayen uran s teqbaylit. Yal ddurt neγ agur ad (tett)yett-wafern yiwet neγ yiwen i tikci n warraz ama d-iṣurdi-yen neγ d idrisen n teqbaylit neγ i-ssin zdi-n... Imeγṛiyen am nekk d wiyaḍ ad izimren ad "buṭṭin" neγ ad fernen anwa ig uklal-n arraz-nni.
D ttikti kan...
muhabdiki
- Tinin-is...azul fell-awen a gma Ayirat nekk s tedfi ara k-in-iniγ ayen ssneγ, acku telha tnezwit i wawal ara d-yefγen d amaynut i wakken ad yawweḍ ar wegdud; Ma d ismawen n wussan: n wegraw Imaziγen, akka: arim, aram, ahad, amhad, sem, sed, ačer. wid i d-yeddan deg taswast n l'A.C.B., akka: wanyur, wameγres, wamerkur, wanyubit, wanwines, wansabet wanyella, wid i d-yeddan deg yiwen wedlis n Kamal at Zerrad, akka: yanass, sinass, kraḍass, kuẓass, semass, sḍisass, sayass, wigi akk beddun di: letnayen, ttlata, larebεa, lexmis, elğemεa, ssebt, elḥedd, ma d agguren, llan wid iten-id-yesnulfan, akka: yenyur, senyur, krayur, kuzyur, smayur, sḍiyur, sayur, tamyur, tzayur, mrayur, yemrayur, semrayur, ihi hataya wayen ssneγ, sureft-iyi kan ma ccḍeγ; ayirat
- Tinin-is...Tanemmirt tameqqrant a muhabdiki . Wejṭuṭi
- Tinin-is...Azul Uṭṭunen, ayyuren, ussan d wayen nniḍen ddan-d deg wedlis n Uzerrad "Aweryan n Izarismen Imaziγen". Akken ttwaliγ d widen i yessefk a neḍfer acku d amussnaw n tutlayt i ten-yuran. Amussnaw ur d-yeqqar ara kra ḥalamma inuda annar nni akken yessefk u yeẓra dacu akk i yellan deg-s. ayirat
- Tinin-is...Tanemmirt a Wejṭuṭi, a d-aγeγ adlis-agi i d-tuddreḍ. muhabdiki
- Tinin-is...d tidet a Wejṭuṭi Kamal at Zerrad isaγ taftilt i tutlayt nneγ s wawalen imaynuten i γ-id-yewwi, nekk s timad-iw kra wedlis i d-yesufeγ uγeγ-t-id, adlis, aweryan n izarismen Imaziγen, wwiγ-t ula ar tmurt i sin iselmaden, ma ur t-tufiḍ ara a t-id-aγeḍ ay Ayirat ak-in-azeneγ yiwen; ayirat
- Tinin-is...Tanemmirt a muhabdiki, ssarameγ yiwen wass mass Kamal Nat Zerrad a d-yas ar wesmal-agi i wakken ad aγ-d-yini amek yettwali tagnit ideg tella tmeslayt-agi-nneγ. muhabdiki
- Tinin-is...d ayen akk i nesaram a gma nekkni yefuden ad nissin tamaziγt, lammer yella wanda ara s-naru a s-nefk iseqsiyen, i wakken a γ-id-yinni kra tγawsiwin i mi d awal-is kan i neseqdac,
amḍan, amedya: 2958 ma nezmer a t-naru akka: sin igiman tza tmiḍi semmusan tam,
neγ: sin igiman tza timaḍ tam d semmusan,
ihi attan ar win yeẓran amek tteddunt temsal, Wejṭuṭi
- Tinin-is...Azul ay imeddukal
A Muhabdiki, akken walaγ neqqar: Sin igiman tẓa n timmaḍ tam d semmusan (2958). Hata weḥric n wedlis i deg yella wayen γef d-nettmeslay (ssarameγ ur γ-yettqassa wara umeskar):
Calendrier et nombres / Taswast d wuṭṭunen
Calendrier : taswast Millénaire : agimilan Siècle : awines Année : aseggas
Mois Aggur (agguren)
Janvier yennayer Février furar Mars meγṛes Avril ibrir Mai mayyu, maggu Juin yunyu Juillet yulyu Août γuct Septembre ctember Octobre tuber Novembre nwamber, wamber Décembre djember, dujember
Jour(s) ass (ussan)
Lundi yanass Mardi sanass Mercredi kraḍass, imasass Jeudi kuẓass Vendredi samass Samedi sḍisass Dimanche sayass, tijass
Semaine imalas Heure imir (imiren), timirt (timirin) Minute tasdat (tisdatin) Seconde tasnat (tisnatin)
Aujoud’hui assa Demain azekka Hier iḍelli Le lendemain azekkayen, azekkuya La veille iḍazeryen L’année prochaine aseggas i d-iteddun L’année dernière ilindi
Saison(s) il (ilan), tasemhuyt (tisemhuyin)
Printemps tafsut Eté anebdu Automne amawan Hiver tagrest
Nombre(s) uṭṭun (uṭṭunen)
0 ilem 1 yiwen 2 sin 3 kraḍ 4 ukkuẓ 5 semmus 6 sḍis 7 sa 8 tam 9 tẓa 10 mraw 11 yiwen d mraw 12 sin d mraw 19 tẓa d mraw 20 snan 21 yiwen d snan 22 sin d snan 30 kraḍan 40 kkuẓan 50 semmusan 60 sḍisan 70 sayan 80 taman 90 tẓayan 100 timiḍi (timmaḍ) / tawinest (tiwinas) 1000 agim (igiman) 3000 kraḍ igiman 1 000 000 amelyun
Kamal Nait-Zerrad, Aweryan n Izarismen Imaziγen / L’officiel des prénoms berbères - Édition bilingue français-kabyle : Tazrigt tasnutlayt tafransist-taqbaylit (L'Harmattan) ISBN : 2747550931 Wejṭuṭi
- Tinin-is...D ttikti igerrzen a Muhabdiki lemmer a neg tadiwennit akk d mass Uzerrad deg usmel-a i deg yal yiwen a s-yefk asteqsi i s-yehwan. Nezmer ahat a d-nelqeḍ isteqsiyen γer yal yiwen u a s-ten azen akken a γ-d-yerr fell-asen u a d-nessufeγ tiririt-is d tadiwennit? A t-ciwreγ ihi ma yella γur-s wakud a neg akka u a wen-d-iniγ dacu yettwali. Isalli γer γur-i ihi. muhabdiki
- Tinin-is...tanemmirt a Wejṭuṭi ayagi d-tenniḍ d ayen yelhan ma kečč tzemreḍ a t-tennaleḍ s iseqsiyen ara d-yillin deg wesmel agi atan azal-inek d ameqqran;
i mi tutlayt nneγ tettwaru seg zelmeḍ ar yeffus, yernu nuγ tanummi d yemḍan n wegraw Imaziγen
zik nella nesiḍin: warem sin, caret semmus,
tura daγen ma nezmer, ad nsiḍen: snan sin, kraḍan semmus,
ussan, ya, si, kr, ku, se, sḍ, sa, akka deg teswast ad binen wussan acku llant kraḍ tergalin n "s" i yebeddun s "a" tanaslit
- Tinin-is...Azul fellawen a wid yessawalen ccbaḥa, ccbaḥa-nni n wulawen d yimanen i γ-tesselmed tutlayt-nneγ , i neswa seg uẓar-nni ansi i d-nefruri. Ma nebγa lewqam, ulac wi γ-yecban, ma zeddigit wulawen ur ttilin iγeblan. Yelha ma yella nefka afus i tegmat akken ad tezdi lqedd-is, ad terfed ixef-is ad tecbeḥ ger tuzzya-s. Ayen i d-skefleγ seg isefra n Dda Ssaεid, d ccbaḥa-nni i walaγ teffer ger wawalen tessawal-d i yimanen akken a s-fken afus. ur yelli ara d acekker, neγ d zzux, d tidet yeṣfan, d ayen akken i yi-d-uznen isefra-s i d-nniγ ur yelli i d-xelqeγ. Tamsalt n usenqed d tidet d nettat i ibennun yal tasekla, d ayen yesεan tixuṭṭert meqqren, maca, di tmurt-nneγ ulac wid i s-yettken azal, ur d-ttmeslayeγ ara kan γef waddad n tira, ula deg wayen i yeεnan amezgun neγ ccna, neγ ayen-nniḍen! d tamsalt i ilaq ad nwali s talqayt, acku mačči d ayen i isehlen. Tamawt: ayen i uriγ deg weḍris-a mačči d asenqed acku ur ssawḍeγ ara γer waya, asenqed d tussna mačči rwaḥ kan txedmeḍ aya. yezmer lḥal ahat d tasleṭ(analyse, ssarameγ ur ttiliγ ara ccḍeγ deg wawal-a). Tanemmirt i kunwi a wid i yettaken azal i wayen tettaru, acku ammer ur yelli wi ara yeγren, ur yettili win yettarun. Ǧ.B
- Tinin-is...Azul fell-awen/t
« Ttsellimeɣ fell-awen a wid iwezznen awal Ternam-as lefhama-nwen almi i yessefsay uzzal” Lewnis At Mangellat
Aaaaah!.... lemmer mačči d taqbaylit ?! Lemmer mačči d taqbaylit Yal wa ad yaɣ abrid-is Ur nettḥezzib i tmeddit Yak yal aqerruy di tcacit-is Mellulet neɣ berriket targit Attan tunṭict, atan wesfel-is.
I Tnaṣlit Yuɣ lḥal tufiḍ-iyi-d tekres twenza-w, ɣas temmugreḍ-iyi-d s wecmumeḥ; maca, ur yuksan ḥedd i t-yuɣen! Mačči ɣef yiman-iw, mačči ɣef wayen i yi-yuɣen, ɣef wayen i yuɣen taqbaylit! Zzmeɣ-kem ass-nni n lexmis taṣebḥit, ɣas mačči d kemm i zzmeɣ, maca, imi ur zmireɣ ad zzmeɣ taqbaylit, zzmeɣ-kem kemm, imi d kemm i d taqbaylit! Fiḥel ma nniɣ-d, acku teḥṣiḍ acḥal i kem-ttɛuzzuɣ, acḥal i kem-ḥemmleɣ, acḥal i kem-ssarmeɣ ad tiliḍ d yelli ( aaaah!.. lemmer teddir yelli Tudert teǧǧa tudert!); awal-a aneggaru ssegraɣ-t-id , acku “Nugad a t-yeddem wemcum ad yefhem ayen ur nelli” akken t-yenna umedyaz. Zzmeɣ-kem ɣef wagulen yellan deg umagrad-agi-inem ucbiḥ, imi d ayen yellan deg ufus-im, tzemreḍ a t-tesseɣtiḍ, mačči d ayen yellan nnig tezmert-im; yessefk ur tesnamayeḍ ara i yiman-im tayerza n welɣem. “ Ayen yelhan yelha” ad yelhu ugar ma terniḍ-as lehhu n tira. Tamsalt tis-snat iɣef kem-zzmeɣ: Ɣas terza isem umeskar akk d kra imagraden-ines, maca ulayɣer tt-id-ssegziɣ da. Maca, ur nwiɣ ara a kem-yeffeɣ leɛqel! Imi yi-d-tuzneḍ izen ɣer umafus, ideg tenniḍ: segmi i yi-d-tenniḍ “ ayen d-tenniḍ ṣṣbeḥ, d nekk ur iyi-tewwi ddunit”! Ɣas nella nekk d Kamal Nat Ẓerrad imiren, maca, qqleɣ d nekk ur tewwi ddunit, amzun akken teẓẓɛeḍ-d ɣur-i i kem-yuɣen kemmini! Tamawt: Smenyafeɣ nniɣ-d da, wala ma nniɣ-am-t-id kan i kemm, imi d ayen yerzan taqbaylit, mačči d ayen i ɣ-yerzan kan nekkni.
Yiwen wawal kan ɣef dadda Sɛid At Mɛemmer: Ɣas ma d imineg di Lalman, maca, llan wid izedɣen tamurt n taqbaylit, nutni ur ten-tezdiɣ ara; llan kra (ɣas drus yid-sen) tezdeɣ-iten teqbaylit, ɣas nutni ur tt-zdiɣen ara. A d-nuɣel “s ttfaṣil” ( akken t-qqaren di rradyu umaṭṭaf ur nettwaṭṭaf---- “Rradyu n tecc …“ i s-isemma Ɛmer Mezdad deg yiwen usefru-ines---) ɣer/ɣef tira n umedyaz/amyaru /anaẓur Sɛid At Mɛemmer. Ǧ.B
Ǧ.B
- Tinin-is...Ttuɣ ur d-nniɣ ara kra n tefyirin seg yiwen usefru i giɣ asmi riɣ ad qqleɣ d amsefru war lebɣi-w: Nnan-iyi medden*: Amarezg-inek d amedyaz Deg yal awal ma d-yezrireg Lɣerḍ yeqsed a t-iḥaz Gedha yes-k ay igureg ( “ilelli” s ttergit) Tuklaleḍ acḥal d arraz” * Asefru-ya llant deg-s kraḍet tmuɣliwin, tagi d cwiṭ seg yiwet tmuɣli n medden. Ǧ.B
Ǧ.B
- Tinin-is...Azulen “Yenna-yas: a baba wwten-aɣ. Yenna-yas-d : a mmi ɛeqlen-aɣ” D tagi i yeḍran deg Bumerdas! Yiwen WEQMAYLI ira ad yegdel fell-i awal s teqbaylit neɣ ira a yi-iḥettem ad mmeslayeɣ s taɛrabt neɣ s tefransist, acku tagensast n tneɣlaft n yedles ur tessin ara taqbaylit!!! Mačči nessaweḍ ɣer wawal-nni n Lwennas Matub “ ATMATAEN-NNEƔ D AT LEXLA” Ass n lexmis deg wussan n temlilit (UṢELUT) n wedlis amaziɣ yeḍran di Bumerdas, yella-d yiwen usarag i tessermed massa Amḥiz akk d yiwet tgensast n tneɣlaft n yedles ɣef tmucuha n teqbaylit. Tamenzut temmeslay-d akk s tefransist anagar kan kra imeslayen d imexḍa s teqbaylit, tis-snat temmeslay-d daɣen s tefransist d taɛrabt. Di taggara usarag-a yella-d weskasi, akken bdiɣ awal s tesqbaylit, yekker-d yiwen uqeddac i yettaken asawaḍ, yenna-yi-d s taɛrabt: -Ur d-ttmeslay ara s teqbaylit acku ur k-id-tfehhem ara (yeqsed-d tagensast-nni n tneɣlaft n yedles). -A d-mmeslayeɣ s tmeslayt i riɣ nekk, mačči d kečč ara yi-itḥettmen s wayes ara mmeslayeɣ! ( I s-nniɣ nekk) - Nniɣ-ak ur k-id-tfehhem ara ( I yi-d-yenna uqeddac)! - Wa nniɣ-ak: S leqder meqqren i tmeṭṭut-ihin, maca, tefhem neɣ teqqim mačči d ugur-inu nekkini; yernu 40 iseggasen-aya d nutni ttmeslayen, d nekk ur fhimeɣ iqqiḥ! Lḥasul, rriɣ-as asawaḍ-ines yugi a t-yeṭṭef, la yeqqar: ilaq a d-temmselayeḍ, yernu mačči s teqbaylit!!!! A lemmer mačči d Ḥamid Bilak n HCA i d-yegren iman-is, yenna-yas eǧǧ-it a d-yemmeslay s teqbaylit, wammag terwi! Imi yekfa weskasi yeḍfer-iyi-d ɣer wegnir ( takulwart) yenna-yi-d s taɛrabt: Ɛni terfiḍ?! Nniɣ-as : Kečč tenniḍ-d, nekk nniɣ, tefra. Yuɣal yenṭeq-d γur-i s teqbayli: Ula d nekk d aqbayli, a mmi-s n tmurt!!!!! Aḥlil a win teğğa TEQBAYLIT! Yuɣ lḥal ngum ara nruḥ ɣer Bumerdas, aselway n tiddukla Numidya Ẓamuc Sseɛd, yemmeslay-d ugar n 5 ddqayeq s teqbaylit deg wegraw yeḍran di tlemmast n lwilaya n Wehran, yernu d agraw i yesselwi lwali n Wehran s yiman-is, zdat n yakk iduba: akk igensasen n tneɣlafin: anemhal n tezmert, n weddal, n yedles, n tannant, iselwayen n tɣiwanin n Wehran… taggara wwten akk afus, yiwen seg-sen ur d-yenni “nekkni d aɛraben, ur nfehhem ara taqbaylit”!
Ǧ.B
Ğamal
- Tinin-is...I Tnaṣlit Azul ay amazan n tayri,
Tanemmirt yemmden ilmend n yizen-inem ideg i yi-tbuddeḍ amulli ameggaz; tanemmirt daγen ilmend imeslayen-inem ucbiḥen akk d iḥulfan-inem urqiqen. Si tama-w, a m-iniγ " Ur nemyagar ara iḥulfan". Maca, γas akka temmektaḍ-iyi-d, tesmektaḍ-iyi-d s wass-a amcum iγef nniγ yiwwas: " Tuγaleḍ-d ay ass ideg d-luleγ Di twenza-w turiḍ aḥlil Ur mmesriγ a k-ẓreγ Nekk yid-k ur nettemlil ..... Asefru yettkemmil, tudert tettkemmil.... ccwi kan telliḍ, am wakken llan wid i kem-yecban, s waydeg i d-nettmekti acmumeḥ, talsa, tayri d wayen akk zeddigen, icebḥen... Ur am-n-qqareγ yenna-d... acku a yi-d-tiniḍ ayen d-tenna Taklit n tayri: " Mačči s Lewnis, mačči s Lwennas, mačči s Si Muḥ, mačči s wayeḍ ara tesεeddiḍ iman-ik! Ihi, yelha ma ssegraγ-am-d kra n tefyirin-a: A s-nazen i tayri amazan γer tala iḥulfan a γ-d-tecnu "ur γ-ttağğa" ... Tamawt: Adlis-inem "Akli n tayri" yezri di tseqqamut n tγuri, tefka-d amettawi-ines akken a d-yettwiẓreg, ihi atan a d-yeffeγ ssya ar taggara useggas-a. Mazal lxir ar zdat.... Ğamal muhabdiki
- Tinin-is...anemmirt aṭas a gma Ğamal lammer akk leqbayel am kečč, heddren akk s teqbaylit deg temliliyin n yedles d tid n tsertit, tilaq yekkes wayen i γ-iγummen tameslayt nneγ, ttlen akk yilsawen, nesqewqiw m'ara d-nenṭṭeq s teqbaylit, dγa neğğa wiyaḍ heddren γef ayla-nneγ s tutlayt nniḍen s taεrabt neγ s tfransist, maca ayagi ttqqeriεen fell-as seg zik, deg seggas nni n agim tẓa timmaḍ ukkuẓ d sayan di lzzayer nbedd deg usebdad n lkar nekk d yiwen i yufiγ dinna nettmeslay s teqbaylit dγa iεegḍ-d fell-aγ winna yeznuzun itikiyen yenna yaγ-id acu tettmeslayem akka! dγa din din nessusem: wissen kan winna daγen ma d aqbayli teğğa teqbaylit-is yekka-t ad tettun wiyaḍ neγ d acu-t? meqqar kečč terriḍ-d azal-is tekseḍ asburu fell-as terriḍ-d asirem ar wulawen n wid i k-id yeslan s teqbaylit, Sεid
- Tinin-is...Aqmayli-agi ur temciḥ ara yemma-s asmi d-ilul. Lemmer d nekk ad s-iniγ ayagi: " A winnat fell-i ur ttferfir, uγal-as d ssi Tadir, legrad-ik ad yali, aql-ak-id d askuti!" D ayen d-tewwiḍ mi akken d-tluleḍ, i la yettnadi di leswaq a dda Ğamal. Sεid
- Tinin-is...Ssuref-iyi ttuγ ayagi:
Riγ a d-iniγ mi akken d-mmeslayeγ γef wasmi d-tluleḍ " amulli ameggaz a dda Ğamal!" Ssarameγ ad k-teldi yal tawwurt s ayen yessaram wul-ik, tuklaleḍ akk lewqam n tmeddurt. Tasudant tabelbult, Sεid ayirat
- Tinin-is...Tuttuγaḍ teqbaylit i d-yurwen tarwa a la tt-ineqqen. muhabdiki
- Tinin-is...azul fell-awen d wagi! im'iqqaren aẓγuẓer, aγulu, neγ lekreh mgal leqbayel d wayen yellan d Amaziγ s umata, imi d tagi i d tasertit udabu Azzayri, aznaw-a εemmeden-as, ula d kra leqbayel rrnan ttxeliṣen-ten ddan d iggumiyen mgal atmaten-nsen, ayagi, iwakken a γ-simsen s wayen ur nneli! aneggaru kan d aγmis n curuq el-youmi, yella yemeslay-d yakkan mgal at Mẓab, yura-d tella yiwet terbaεt n wudayen i d-yettakken tallelt i imaziγen n Mẓab mgal aεraben n Cεamba; Maca imdanen akk ẓran tigi yakk d tikerkas mačči d tidet, acku seg zik yettilli wemgared gar-asen, maca adabu yettak azref i waεraben n Cεamba, daγen aγmis-a yura-d mgal timanit, yeqqar ma ilaq Ferhat ad t-yerr udabu a lḥebs? d agi rrnan-d ar γur-s sin yeqqaren nutni n laεrac ad s-fken tallelt i weγmis-a; ayirat
- Tinin-is...Am akken neẓra akk, at udabu azzayri d imagdayen imeqqranen!!!, d wid iḥemmlen yerna zgan ttqadaren tilelli n umeslay, tiktiwin yemgerraden d wayen yakk nniḍen!!! yerna di Lezzayer kra n yeγmisen d kra n yineγmasen zgan wezznen imeslayen-nsen zgan ttakken awal i yal akabar i yal amussu!!! radyu d tiliẓri tazzayrit ur telli ara ger ifassen n udabu d wid yellan ddaw yiffer-is!!!
ayirat
- Tinin-is...Ssurfet-iyi uriγ " ddaw yiffer-is ", yessefk ad aruγ " ddaw yiferr-is " akka i yettwaru deg umawal n Dallet. Tidmi n Imyura
- Tinin-is...Tidmi n Imyura
- Tinin-is...muhabdiki
- Tinin-is...aql-aγ ay Ayirat kksen akk ixemimmen seg wul, ma d tidet at udabu d imagdayen, ḥemmlen tileli umeslay ttqaddaren tiktiwin yemgarraden, taγdemt n Lzzayer tesufuγ-d izerfan d izedganen! d ayen deg yiḍelli ar ass-a beddlen lecγal di tmurt; wid nni n weγmis i d-yennan Ferḥat ilaq ad t-rren a lḥebs, tura im'akka llan izerfan d nutni ara rren a lḥebs! mačči d Ferḥat; ayirat
- Tinin-is...Azul a muhabdiki, imcac ur d-berrun ara i turet.
Ğ.B
- Tinin-is...Azul, Ilmend n sin wussan n tezrawt (unadi) i yettwasudsen deg Wehran; ammas Adzayri n ssinima ihegga-d yiwen wahil ideg ara d-yessezri kra isura s tmaziγt deg tzeqqa n " cinematheque" ("Warsnis") n Wehran : Aγlad (rue) Lεerbi Ben Mhidi- Wehran. Ahali: --Ass n 15-05-2007 γef 15 (h), 00 a d-yezri usaru "Si tedyant ar tayeḍ" n Rrabiε Ben Menṣur. -- Γef 18 (h), 00 a d-yezri usaru "M imezran" n Σli Muzawi ".
--Ass n 16-05-2007 γef 15 (h), 00 a d-yezri usaru "Macahu" n Belqasem Ḥeğğağ. -- Γef 18 (h), 00 a d-yezri usaru "Adrar n Baya" n Σezdin Medddur.
Tamawt: Iḍelli ( 14-05-2007 γef 18 (h), 00) mi d-yezri usaru "Arẓqi Lbacir" anagar 7 yemdanen i yellan di tzeqqa ( akk d iεeggalen n tiddukla Numidya), acku ulac merra talγut; maca, ass-a ddeqs n yiznan i yuzen uselway n Numidya, ahat a d-ilin ddeqs n yemdanen. Tanemmirt Ğ.B seg Wehran Zdi-t deg Facebook | |  |  |  | |
|