
Agellid Σebdelkrim d tanfust s wunuγen
([1]) wis 3 n M.Nadrani, awarni Klâat M’gouna disparus sous les rosiers, d les Sarcophages du Complexe.
Adlis-a jar ifassen-nneγ nettaf-it issenta s ijjen wemγar i yisin taγγarct deg ufus-nnes, isεawan zzay-s γar zzman-a n uweḍḍar, isεawan zzay-s maḥend a zzay-neγ yessij x ijjen uγezḍis zeg umezruy-nneγ itwanḍren, amezruy-nneγ itwattun, amezruy n Σebdkrim d taryazt Irifiyen.
Muḥamed Σebdkrim El Xeṭṭabi itwassnen s refqih Mulay Muḥend d netta yesmunen tiqebbar d redcur n Arrif x ijjen webrid, netta d abrid n tilelli.
Di 10 Mai 1920, di adrar n Rqamet di tmurt n Temsaman, mani munent tiqebbar n Arrif, din i ucin Irifiyen rεahed ittwasnen s rεahed n Rqamet. Rεahed maḥend ad ttun imenγan jar-asen, rεahed maḥend ur tejjin aḥewwas ad yisi timura-nsen.
M.Nadrani ur yettu ca tamurt mani d-irur: Dar Lkebdani, niγ Taddart Ucebdan s tmaziγt, taqblit n Ayt Sεid, mani nettaf ra d nettat yudfi-tt uḥewwas s ṭiyarat, yessuyusentt rbumbat x ddcurat. rbumbat-a nγintt imezdaγ, adrentt tudrin, skemḍentt iyran.
Umi d-yudef Général Silvestre γar Mrič, yarni-d akid-s ura d resnaḥ ideqren; am rebraqi, d les mitrailleuses i iḥaryentt imezdaγ s umeẓẓyan d umeqqran. Manaya yejja-ten trakkwaren γar mani γa nnuffaren, umi iḥewwes Useppanyu timura-nsen.
Maca Arrif war yetγimi ca ammu i lebda, minzi Irifiyen ad bedden x iḍaren-nsen, ad yemsar umenγi amezwar di Ddhar Ubaṛṛan, din mani utin Iseppunya tixuzan, din mani γenjent s Uyt Temsaman taqessist n Ddhar Ubaṛṛan:
A ya Dhar Ubaṛṛan a yassus n yexsan
Wi zzay-k iγaṛṛen ad zzay-s iγaṛṛ zzman
Yessek usebbanyu γar Uliman
Yenna-s ẓur-d tamurt n Temsaman!
Temsaman ma thewn-ac Ma tγir-ac d benneεman
Wellah ḥuma ixerq i bab-ac am wi yeεdan!
Nezzeh a Mimunt maḥend γar-m ayetma-m
Tteffaḥ ur yemmwi rbarquq d asemmam
A ya Ddhar Ubaṛṛan a yassus n yexsan
Wi zzay-k iγaṛṛen ad zzay-s iγaṛṛ zzman,
Rami tewtid rburqi tarnid ra d tixuzan,
Ma iγaṛṛ-ic-d Uqarqac ma d Smar n Buyuzan,
Ma γaṛṛent-cek tebriγin ibeyasen s ifiran,
Am iγaṛṛ uγaṛṛabu x weεrur n waman
Qqimen-d day-s iṛumeyyen tembarazen am imuyan
Qqiment tcuccay-nsen am rferfer yemmwan
Yeqqim ssreε-nsen deg waman am iγunam
A ya Ddhar Ubarran, a yassus n yexsan
Dinni yenhem rburqi, din i dehcen yiysan
Din i yemmut rḥakem, dinni i yemmut utarejman
Rqebṭan Uwarfa (pyarba) iharreg-d γar Temsaman,
Temsaman ma thewn-ac, ma tγired d benneεman,
ëargen-d Ayt Waryigher, ameẓẓyan ameqqran,
Ggin-as i Buyjarwan am netta am iserman,
Hargen-d Ayt Waryigher gi tenεac ameyya,
Umi d γa εeqben, εeqben-d gi xemsa,
Hemmu n rḥaj Sisa a bu yis aziyza,
A ya Ccix Smar a x ssrek ig yewḍa
A ṛebbi mac γa ggeγ?
I Xedduj a xmi day-i d γa terqa
Xmi day-i γa tini Mmuḥ mani yekka,
Mmuh d amjahed tenγit ḥaraqa,
A Ûebbi mac γa ggeγ?
I waber abercan yetbehbar d s umeṭṭa,
A ya ralla yemma x ufud inu iweṭṭa,
Kenniw Ayth Szza d imjahden zi lebda,
Thjahdem s ufus-nwem jahdhent ra d tiniba.
Zi ssenni yus-d umenγi n Iγriben, mani ira rḥakem ameqqran Juliu Benetiz d rεesar-nnes tẓemman baṭaṭa s fad i day-sen yurwen. D umenγi n Wenwar mani yenγa Général Silvestre ixef-nnes, zegga ira yessitim ad isu atay di teddart n Σebdkrim. Zi ssenni mammec nessen maṛṛa tettwag tagduda
([2]) n Arrif.
Manaya xaf-wem d-γriγ, nettaf-it deg udlis n mas Nadrani, id d-yusin ad yekkes afray x umezruy-nneγ iweḍḍaren di zzman-a, mani Imaziγen weḍḍraen di tmurt-nsen, mani tarwa n yiḍa ur ssinen aṭṭaṣ iγezḍisen n tudart n inuba-nsen, i yuwcin idammen-nsen d buḥber-nsen, i tilelli n tmurt-nsen.
Min yura M.Nadrani war Þi d tira waha, maca d ict n tarwa i yesmunen jar tasekla d umezruy d taẓuri, nettaf-it ifarren awal d unuγen ittwassun s tidi n tira, maḥend ad d-yeγmi udlis-a deg iyar n tussna-nneγ, di wussan-a n tfeswin.
Amyaru-nneγ yexs ad yini deg udlis-nnes : cek d tfuct n wussan-nneγ, d taziri i yesscanen tfawt di tmedditin-nneγ, cek d azamul
([7]Σebdelkrim-nneγ.) zeg izumal n taryzat n inuba-nneγ, d aγerbaz n tilelli-nneγ, cek d adrar zeg idurar n Arrif-nneγ, a teqqimed i lebda d tiggezt izedγen deg wul-nneγ a
Abdelmottaleb ZIZAOUI
[7]- Le symbole.
*Agellid Σebdlekrim d tasuqelt n wezwel n wedlis s tefransist "El Amir Ben Σebdlekrim"