Kles(Rijistri)

Timenza  
  • Tagara Umerri
  • Asenqed usidi "Nnaqus" n Murad Zimu s usefru
  • Amud isefra "Brut-as i wawal-iw!" umedyaz Nufel yeffeγ-d tura di teẓrigin Lulu.com.
  • Adfel d ideflawen
  • Tamaziγt di Libya
  • TASRAFT
  • Taɣenjayt n weɣrib sɣur Karim Akouche
  • ASXERBUBEC-IW yeffeγ-d γer teẓrigin Lulu.com
  • Ṣut n tlawin
  • Ttxil-m a taqbaylit, nṭeq!
  • Zun akken
  • Imaziγen n Libya ur brin ara i ṭṭbel deg waman!
  • Awes-i tala (sγur Saγru Band)
  • Tajmilt i Muḥend u Yeḥya.(Sɣur: Ɛebdella Ḥaman, Wehran.)
  • Tawerγdemt n Lezzayer tessuffγ-d semm-is ar yeqbayliyen n Wehran
  • I kečč kan
  • Halloween neɣ tameɣra ulaxart
  • Tajmilt i Muḥya ass n 01.11.2011(azemz n talilit n Muḥya, amulli-s wis-61)
  • Yemma-s umusnaw-nneγ Kamal Uzerrad tewweḍ sanda ara naweḍ akk.
  • D acu-tt tlelli ay akli ?
  • Ccaw n tegrawla… Ilibiyen (Malek Houd)
  • Eğğemt abrid a tilawin!
  • Taskelmuḥyet
  • Tennam tuɣal-d talwit ɣer tmurt n Iqbayliyen?!
  • Irbiben n tegrawla
  • Imseγret n timunent n Libya s tmaziγt!
  • Anda-la-t Uqbayli-nni? (Crif Wanuɣi)
  • Sgunfu deg talwit a Nour Ould Amara
  • Arezqi Rabia
  • Nutni 9% wisen nekwni
  • Tazlitt taqbaylit
  • Bu ddkir iγerdayen n at Wemsed
  • Tis 54
  • Masin Ferkal ar yidis n Imaziγen n Libya
  • Farid Waras yemmut
  • Askuti, ungal n Ssaâid Saâdi
  • Kra isefra n Lunis at Mεemmer
  • Tamussnizmt
  • Abrid
  • Ayennat-nni d iyennatin-nni-nniḍen
  • Yuγal-ed 63
  • Muḥend Abdelkrim (Aumer U Lamara)
  • Mas At Cebbib d amedya
  • Zwaren, ewwḍen d imezwura u ad d-qqimen d imezwura
  • Maεtub, akk-in i uẓekka
  • Seg ass-mi iɣli Umeẓyan ar ass-a
  • Tanemmirt a Lwennas!
  • Tafaska Malek Bugermuh (Taẓrigt tis semmus)
  • Imedyazen am zik am tura
  • Di tfeswin taεrabin ar da: beṭṭu inɣa asirem
  • spacer
     

    | | |

    Adiwenni d Ğamal Benεuf ( Yesteqsa-t Sadi Qasi)

    Adiwenni d Ğamal Benεuf
    ( Yesteqsa-t Sadi Qasi)
     
     
     
     
     
    Iẓuran : D anwa i d Ğamal Benεuf ? ( Melmi/ Anda tluleḍ, temẓi-inek…)
     
    Ğamal Benεuf: γas ulamma yal amdan s wazal-is, maca yettimγur ugar wazal-ines s wayen d-yeğğa d wayen iga.
    Isem n twacult: Benεuf. Azarisem-inu : Ğamal. Luleγ ass n sa (7) mayyu 1960 deg Iγil-Ali, aẓi n At Σebbas (Bgayet). Luleγ di tefsut iγef nniγ deg yiwen usefru :
     
    Nekkni d tarwa n tafukt
    Tilelli nteg-as azal
    Nekkni d tarwa n tefsut
    G irebbi ugama i d-nettlal
    Nekkni argaz tameṭṭut
    Tayri seg wul nemyeḥmal
    Nekkni d tarwa n tmurt
    Nettak asfel γef wakal
    Nekkni tegguni tatut
    Mi nettemyefk afus tikkwal
    …”
     
    Ahat irad-iyi ad laleγ di taddart n yemyura yecban : Lmuhub d Ṭawes Σemruc d Malek Wari… Wamag nekk n yiwet taddart i wumi qqaren Tiniri (isem-agi yebγa a d-yini : Ṣṣeḥra s tmaziγt, ahat imi d-tezga γef weẓrar, yernu d tigellilt nezzeh, maca, di rreẓq kan, wamag d tamerkantit si tama n yedles d leεwayed, a d-fkeγ sin imedyaten kan: Qqaren-d “Tiniri-yagi d tteryel i tt-iṣaken (yebnan)”. Tadyant-nniḍen daγen, d tin n yizem : Qqaren-d “izem aneggaru di tmurt n leqbayel yenγa-t yiwen umezdaγ n taddart-agi, isem-is Ḥmed U Muna”…
    Werεad mmideγ sḍis (6) iseggasen ufiγ-d iman-iw deg Wehran, acku lliγ ttidireγ di taddart γer jeddi akk d jida, ssyen ḍefreγ-d tawacult-inu i yellan yakan di temdint-agi (Wehran). Nekk i d-yeldin allen-iw deg irebbi n tmucuha d leεwayed n teqbaylit, din din kan ufiγ-d iman-iw di tmettit-nniḍen, tameslay-nniḍen, lεeqliyya-nniḍen… Teḍra-yi am weslem-nni i yuγen tannumi d tudert n waman, ur yuḥtam meskin alammi d-yufa iman-is yetteqliliḥ di tkajut ( tasenduqt)!...γas llan kra n leqbayel di lḥuma ideg nezdeγ, maca, di berra ttmeslayen akk taεrabt, ula d Imerrukiyen ( ladγa Icelḥiyen) akken daγen, d acu kan, tulawin-nsen ( ticelḥiyin) ur ttagadent ara, sεant tissas ur ttsetḥint s tmeslayt-nsent, ttmeslayent-tt εinani si ṭṭaq γer wayeḍ, s isuγen mačči seddaw tinzert kan! Ahat d ayagi merra i yeqqimen yecreḍ deg wallaγ-iw.
     
    Iẓuran :  Amek almi i tkecmeḍ s amaḍal/ annar n tira?
     
    Ğamal Benεuf: Lemmer mačči d tafrit neγ d asefri (prise de conscience) -nni yili d acu ara yi-yawin s amaḍal-agi ? imi ur d-ufiγ ara kra n temyart neγ n lεada n tira, la di twacult-inu neγ deg wayen i yi-d-yezzin s umata.
      
    Iẓuran :  Mmeslay-aγ-d cwiγef yal aḥric/ taγult di ddunit-ik n tsekla, amedyaz, amyaru, argaz umezgun (agzul n wayen txedmeḍ di yal taγult)
     
    Ğamal Benεuf: Di tmedyezt, ssaẓergeγ-d yakan γur teẓrigin “Harmattant”, yiwen wammud isefra s yezwel: “Tujjma tuzzma”. Deg-s 30 isefra, ma d ayen yerzan asentel-ines nezmer a t-nebḍu γef sin : yiwen weḥric yewwi-d γef usuter izerfan-nneγ akk d tyita s leqseḥ di lbaṭel i d-yeγlin fell-aγ; aḥric wis-sin, yerza tayri d iḥulfan. S umata tella tujjma, tella tuzzma. Tujjma n wayen nḥemmel  d tuzzma deg wayen nugi.
     Di tsekla, ssaẓergeγ-d γer teẓrigin i d-yettwabedren yakan, yiwen wungal s yezwel” Timlilit n tγermiwin”, ma d asentel-ines s tewzel kan d wa : Yewwi-d γef yal idis n tudert i ttidiren kra imezdaγ n yiwen uγaram (tamdint) iγef yerfed azwel wungal-a.
     Uriγ daγen kra n tullisin, yiwet seg-sent “ Taklit n tayri” tzemrem a tt-tafem deg wesmel “ imyura.net”, tiyaḍ mazal deg-sent areqqeε.
     Deg umezgun, ar tura uriγ kuẓ (4) tmezgunin, kraḍ (3) turar-itent-id terbaεt “Tigawt d wawal” n tiddukla Numidya. Isental-nsent : walit iselγat (les prospectus) i d-yeddan d weḍris-agi; ma d taneggarut “Ccix lkanun”, tagi werεad tt-id-nurar, tettawi-d γef kra n yemdanen i d-irewlen si temnaḍin-nsen, taggara a d-mlilen deg yiwen wexxam yellan di tmurt n Leqbayel, ssyen a sen-d-yeffeγ Ccix lkanun…
     
    Iẓuran :    Yadra truḥeḍ si tmedyazt γer wungal mbeεd s amezgun, neγ tezgiḍ tettruḥuḍ tetticewwleḍ gar-asen?
     
    Ğamal Benεuf:  Tesmaktaḍ-iyi-d s tedyant-nni “seg usennan γer tmellalt”. Yella wayen yugaren aya; Sslemdeγ tamziγt ugar n mraw (10) iseggasen deg tiddukla Numidya, lliγ d lmendad i waṭas n yelmeẓyen akken ad arun tamaziγt, ddeqs n yedlisen i sseγtaγ... Bdiγ-tt s tmedyezt, ssyen γer wayen-nniḍen. “Yal tafsut s tefsut-is”  akka i qqaren.
     
    Iẓuran :    Ayagi akk ahat tkesbeḍ-t/ iruḥ-d netta war lebγi-k. I umennuγ γef tmaziγt amek?. (Mmeslay-aγ-d cwiγef tsawnin i k-id-yemmugren, d wamek i tεeddaḍ deg-sent?)
     
    Ğamal Benεuf:  γas ḥṣu ayagi : Nekk, teḍra-yi am tedyant-nni « Amejjay war lebγi” n Mulyar. Kra yellan giγ-t s war lebγi, neγ giγ-t s tin n lwağeb kan. Lemmer ur lliγ ara d ameγnas, yili ur ttiliγ ara d ayen-nniḍen… Maca, mačči lmeεna-s daγen usiγ-d akken ad ssrewteγ deg wennar ur ssineγ! Acku alammi ḥṣiγ zemreγ a d-gluγ s kra, d wamek begseγ. Tegra-d di tagi umennuγ γef tmaziγt : Zemreγ a d-iniγ anagar aya i giγ s lebγi, imi d nettat i yi-yezzuγren γer wayen-nniḍen (tira d tigawin-nniḍen…). Aḥlil γef win yesεan tafrit (conscience) yeddren ad yerwu lḥif, ad iεeddi di tiṭ n tsegnit.
     
    Iẓuran : A d-nuγal s amezgun. Mmeslay-aγ-d cwiγef terbaεt-nwen? Amek almi i  s-tsemmam “Tigawt d wawal”?
     
    Ğamal Benεuf:   “Amezgun” γur-s azal meqqren di tmetti yeddren s yedles imawi, daγen di kra n tmetti yettidiren deg wuguren n yal tawsit, ladγa timetti yecban tagi-nneγ. Amezgun d yiwen wallal neγ ttawil s wayes nezmer ad nesker tagrawla tadelsant, qesdeγ a d-iniγ nezmer yes-s ad nbeddel yir tikta, ad neẓẓu yes-s tikta talsanin, tid n tlelli, tugdut, izerfan n wemdan, leqder d talwit ger yemdanen… Akken i yella deg yiwet tmenna yettwassnen: “Efk-iyi-d amezgun, a k-n-fkeγ agdud imegzi neγ ufhim”. Takti-yagi umezgun s tmaziγt d taqdimt γer γur-neγ, di 1985, asmi nella di terbaεt “Imnayen n Numidya” i d-nerra lwelha-nneγ s annect-a, maca, ṭṭqqten wuguren, ulac anda ara neg allusen-nneγ, ulac anda ara nurar... Amzun akken amezgun s tmaziγt yella megdul, neγ d leḥram! Imiren dγa i d-ncawer yiwen weqcic isem-is Lmulud Ciban, yella d amarir, yettwassen nezzeh s leqdic-ines di terbaεt n tesnawit “ Ḥemmu Butlilis”, yuγ lḥal ssulin yiwet tmezgunt isem-is “ Lεerbi Σebdelmalek”. At terbaεt-agi llan tgen allusen-nsen deg wexxam n yelmeẓyen di “Mirucu”, anda i tteg allusen-ines terbaεt-nneγ n ccna “Tilelli”; yenna-yaγ-d “Ma tebγam amezgun s tmaziγt, γas kkret γur-s, ur ttrağut tullin sγur-i neγ sγur wayeḍ”. Nenna-yas : Taγult-agi umezgun teḥwağ tamussni, teḥwağ daγen tirmit, nekkni ur nesεi annect-a. Yenna-yaγ-d : “Amezgun yettwalmad deg wennar, mačči deg yedlisen d wayen-nniḍen…
    Dγa, nemserwi d unemhal n wexxam n yelmeẓyen-nni, yessuseq-d ula d tarbaεt-nni-nneγ n ccna. Asmi d –nesnulfa tiddukla Numidya, deg useggas n 1990, nsedda-d amezgun deg yeswiyen-ines. Dγa, d gma-tneγ Mebruk At Ḥami ( i wumi ssawaḍeγ azul ass-a) i yebdan leqdic-agi umezgun deg wennar, almi i d-yewweḍ gma-tneγ Kamal Waεi ( i wumi ssarameγ ḥellu, yuγ-itent di tezmert-ines meskin) d wamek i nebda leqdic umezgun n tidet, imi netta γur-s tamussni, γur-s daγen tirmet meqqren di taγult-agi umezgun; yeγra amezgun γur Ṣayem Lḥağ, ddeqs n tmezgunin i yurar s taεrabt, yurar ula di kra n isura yettwagen di tilivizyun n Wehran. Ssyen dγa i d-tlul terbaεt-nneγ tamezwarut “Tafrara”, tessuli snat tmezgunin, tewwi-d daγen kra n warrazen… Imaririn n terbaεt-agi tigti-nsen llan qqaren tamziγt di Numidya, γas ur sεin ara tirmit deg umezgun, maca, ufan-d gma-tneγ-agi (Kamal Waεi) γer tama-nsen. Almi d aseggas 2002 i teḥbes terbaεt-agi. Imi kra seg iεeggalen-ines unagen γer berra, wiyaḍ ur stufan ara, wa yebri, wayeḍ yewwi-t ubeḥri! Akken qqaren akken : “Wa meεḍur, wa d leḥeqq-is”.
    Di taggara useggas 2002 nwala yessefk ad nεiwed a d-nerr amezgun γer tiddukla Numidya, acku d ayen yesεan azal meqqren di temdint yecban Wehran, maca, bdant tmeckukkal, iqdimen ur zmiren ara, neγ ur bγin ara ad ttumerrten di leqdic umezgun, acku leqdic umezgun mačči d ayen fessusen, maca, sṭuqqten anekcum n lekluf, wa yeqqar “Ilaq akka, ma ulac ur ttiliγ ara”! Wayeḍ yeqqar “Ilaq waya d waya, ma ulac ur yettili ara umezgun s timmad-is di Numidya”! Lḥaṣun ṭṭuqqtent tmenna, newweḍ-d γer tinna akken “Ur ḥemmleγ gma, ur qebbleγ win ara t-yewwten”! Dγa, nesnulfa-d tarbaεt tamaynut, s yisem amaynut, s imariren imaynuten…
    Isem i s-d-nefren i terbaεt: “Tigawt d wawal”, ur d-yusi kan akka?! Isem-agi“Tigawt d wawal”, γur-s aṭas inumak (lmeεnat) yesεan azal, di taγult umezgun, neγ di tin umennuγ i yidra n izerfan-nneγ :
    --Amezgun, d taẓuri (lfenn) yebnan γef tigawt akk d wawal.
    --Amennuγ-nneγ daγen yeḥwağ tigawt, am wakken i yeḥwağ daγen awal. Ihi deg-s ad neqdec s tigawt, deg-s ad nesselḥu awal-nneγ (tameslayt-nneγ). γef waya i nefren isem-agi, acku iwulem nezzeh i tewsit (ṣṣenf)-agi umezgun amugez (engagé).
    Asmi i nekker γer leqdic-nneγ deg umezgun, aṭas i γ-d-yettwalin s yir tiṭ, neγ s tiṭ n temḥeqranit, am wakken walan ur nezmir ara ad neg amezgun; kra deg-sen nnan-d aya : “Wagi d ssuq mačči d amezgun i la txeddmem”!?
    Ass-a, ahat zemren ad afen leğwab di tririt-agi yerzan asteqsi-inek.
     
    Iẓuran : Arrazen i d-tewwim?
     
    Ğamal Benεuf: Attan tririt : Ar tura ḍren-as-d semmus (5) warrazen i terbaεt-nneγ “Tigawt d wawal”:
    1- Tamezgunt “Tamurt uεekki” iḍer-as-d warraz n usensayes amyifi di teẓrigt tis-6 n wussan umezgun amaziγ, Tizi-Wezzu di 2004. Daγen arraz n weḍris amyifi di teẓrigt tis-10 n tfaska taγelnawt Malek Bugermuḥ, deg Yeγẓer Ameqqran-Uzellagen (Bgayet) di 2004.
    2- Tamezgunt “Aneggaru a d-yerr tawwurt, yeččur wesqif n ṭṭmana” ḍren-as-d kraḍ (3) warrazen:
    - Arraz n tseqqamut n yenzurfa, di teẓrigt tis-11 n tfaska taγelnawt Malek Bugermuḥ, deg Yeγẓer Ameqqran-Uzellagen ( Bgayet) di 2005.
    - Arraz uhanay amyifi di teẓrigt tis-8 n wussan umezgun amaziγ, Tizi-Wezzu di 2006.
    - Arraz n tmarirt tamyifit i Kahina Cardwan di teẓrigt tis-8 n wussan umezgun amaziγ, Tizi-Wezzu di 2006.
    * Tamawt : Arrazen-agi ssebganen-d azal n leqdic-nneγ, imi mačči kan yiwet taγult i rzan. Ugar γef usebγes i nettaf γur imussnawen di taγult-agi umezgun.
     
    Iẓuran : Ma nger tamawt : Ulac aṭas /akk tullas yid-wen. Ayγer?
     
    Ğamal Benεuf: γas ma tuεer kra tririt, imi asteqsi-inek lqay nezzeh. Ahat ula d tiririt-inu ad tḥaz kra n yemdanen, acku tidet tjerreḥ, imi nuγ tannumi s ufuxxu d uzuxxu!
    Tullas ur d-ttasent ara γer leqdic umezgun, imi amezgun deg-s leεtab. Tullas-nneγ uγent tannumi s ttnefcic! Ur d-ttmeslayeγ ara γef tullas i wumi ur ssulfent ara twaculin-nsent akken ad gent amezgun, maca, ttmeslayeγ γef tid ssneγ yakan; tigi am wakken xuṣṣent kra di tefrit, neγ rewlent si lwağeb-nsent. Tullas-nneγ tura bγant ad rẓent asalu s tmuγli kan mačči s leεtab, kra seg-sent la qqarent : Fiḥel leεtab, fiḥel allusen (répétitions), ar d-yaweḍ uhanay (spectacle) a d-nas ad nurar, daya! Aql-i, rriγ-ak-n s wezgen n tririt kan, wamag ur d-yettqam (yettqid) ara weγmis-agi i tririt lqayen.  
     
    Iẓuran :  A- Amek tettwali tmetti n leqbayel amezgun? Akken-nniḍen, acu n wuguren i tettmagarem?
     
    Ğamal Benεuf: Tamettit taqbaylit ur tuγ ara tannumi s umezgun, imi werεad nesεi ansayen neγ timyarin (leεwayed) deg umezgun. Ar tura tigwti n leqbayel ssawalen-as i umezgun “rriwayat”, acku γilen amezgun d taḍṣa kan, d asqecmeε kan!... Ur ẓrin ara d akken amezgun d yiwen ttawil yesεan azal meqqren deg wesnefli n tmetti, ur ẓrin ara daγen d akken amezgun yecba lemri, yes-s i tezmer ad twali iman-is yal tametti, ama d ayen yelhan, neγ d ayen ur nelhi deg-s. Rnu γer wannect-a iwellihen n leḥkem i yeẓẓan deg iqerray n yemdanen aya : Amezgun=tibbuhlelt, ccḍeḥ, asfelqeḍ… Uguren mačči d yiwen a t-id-nebder?!
     
    B- Yedra llan isenfaren (projets) γer zdat ?
    Ğamal Benεuf: Isenfaren ṭṭuqqten, mačči d ayen ixuṣṣen, awi-d kan ad nidir, awi-d kan ad tili tezmert d tebγest, daγen cwiṭ n wallalen.
     
    Iẓuran:  Amek yettili umezgun n tmaziγt.
     
    Ğamal Benεuf: I umezgun n teεrabt amek yettili?! Asteqsi-agi i wid-nni yeskeεriren, i γ-d-yeqqaren: “amezgun amziγ ixuṣṣ, neγ ur yelli ara maḍi! A sen-d-fkeγ yiwen umedya kan : Deg teẓrigt tis-sḍis (6) n wussan umezgun amaziγ, yeḍran di Tizi-Wezzu, di 2004, nettekka deg-s nekkni, iḍer-aγ-d warraz, am wakken i s-ḍren warrazen i terbaεt n Larebεa N at Iraten. Tarbaεt-agi tettekka di tfaska taγelnawt umezgun i d-iḍerrun yal aseggas di Mestγanem
    (a d-nesmekti d akken d tafaska-yagi n Mestγanem i yesεan azal meqqren akk di tmurt-nneγ, imi d taqdimt nezzeh), dγa ḍren-as-d sin neγ ma kraḍ (3) warrazen i tmezgunt “Takna” i d-turar terbaεt-agi i d-nebder yakan. Σad mačči d ayen ara d-nesserwes (nqaren) si tama n wallalen akk d ttawilat i yesεa umezgun n taεrabat γer win n tmaziγt?!
    Si tama-nniḍen, ur d-qqareγ ara tgerrez lḥala umezgun amaziγ, imi ur yezmir ara ad yidir d amxalaf γef wayen-nniḍen akk, neγ γef taγulin-nniḍen yakk n tudert ideg tettidir tmurt-nneγ. Tegra-d kan deg uṣennef-agi: “Amezgun amaziγ” ur ẓriγ ara ma iwulem neγ ala?! Tban-iyi-d ma nsemma-yas “Amezgun amaziγ” yessefk ad yili d amaziγ di kra yellan : Tawsit, asnulfu, tameslayt, isental, tikta, allalen i nesseqdac… Maca, ayagi merra ur yelli ara deg-s akken a s-nsemmi “Amezgun amaziγ”! Nekk, tban-iyi-d yif ma nsemma-yas “Amezgun yessawalen s tmaziγt”, acku akk isental d tlufa iγef d-nettawi rzant akk talsa merra, ula d ayen yerzan tamussni d ttawilat i nesseqdac d ayen yellan d imeγraden (universelle); ula d tameslayt, tikkwal d tameεlalt-nni yeččuren d tifawtin i sseqdacen yemdanen : ama sṭuqquten di tefransist neγ taεrabt! Dγa di temsalt-agi n tmeslayt ur ilaq ara ad nehmel tameslayt-nneγ, nekk ur mwataγ ara d wid-nni yeqqaren ulac fell-as, acku ma ulac, ula d isem-agi “ amezgun yessawalen s tmaziγt” ad nernu a t-nekkes, a d-yegri kan yisem “amezgun”!
     
    -- S Anda i d-yewweḍ ass-a ? Acu uzekka i yesεa?
     
    Ğamal Benεuf: Tesmektaḍ-iyi-d s wawal-nni umedyaz Benmuḥemmed (netta yenna-t γef wawal, nekk a t-iniγ γef umezgun) : “Ur yuli, ur yudir iban”. Ur d ak-qqareγ ara «  yewweḍ s anda ara naweḍ”! Maca, yewweḍ s anda newweḍ nekkni. Atan yettmurud, yettrağu deg-neγ a s-nefk afud akken ad yekker ad yeddu γef iḍarren-is.
    Yegra-d deg ifassen-nneγ nekkni, wissen ma a s-ngerrez azekka-s, neγ a s-neγz aẓekka-s?!
     
    Iẓuran :   Amek tettili tmaziγt di Wehran?
     
    Ğamal Benεuf: Am wakken tella kan anda-nniḍen. Yella wanda tuẓa γer zdat, yella wanda tuker cwiṭ taqejjirt, tuγal s kra isurifen γer deffir, yella wanda tekref, teqqim kan din… Ahat a d-tban temgerrad kra tririt-agi, maca, d tagi kan i d tidet qerriḥen : Si tama uselmed tuγal aṭas γer deffir imi ula di snat tesnawiyin-nni (Benbadis d Luṭfi) anda tella tettwalmad, tura teqqur, ulac-itt maḍi! Tegra-d kan di cwiṭ uselmed-nni yellan di tiddukla Numidya, ama deg usideg-ines yellan di tlemmast n temdint n Wehran neγ deg usideg i tekra di Lḥasi. Ma di taγult unadi, di tegnit γer tayeḍ ttilin inelmaden i ifernen tamaziγt (ama di taγult n tsekla neγ tametti…) akken ad tili d asenfar s waydeg ara ssezrin ikayaden-nsen n “liṣuns”... War ma nebder-d ayen akk i tqeddec tiddukla Numidya, ama d irmad neγ d isenfaren... Ma deg wennar usuter d umennuγ γef izerfan n tmaziγt, dagi i tuḍen icc-is! Ttbanen-d amzun εyan yemdanen, amzun akken yefsi-yasen wagus! Ahat ayagi merra d ayen icudden γer liḥala ideg ttidiren yemdanen akk d ttwekka n beṭṭu i ikecmen imeγnasen n tmaziγt…
    Ssarameγ kan ad tbeddel fell-aγ tallit, wamag ma teqqim akka, γas
    ad nekker ad nεezzi tafsut” I yenna Lewnis.
     
    Iẓuran :  S yiwen/ kra n wawalen kan d acu i d:Tamaziγt? Taẓuri? Tamedyazt? Iẓuran?
     
    Ğamal Benεuf:  “Tamaziγt”d tilin-nneγ, d tudert-nneγ, ma ulac-itt, amek ara nili nekkni i yeqqaren “nekkni d imaziγen”?!   Akken i t-yenna Lwennas: “Ma ulac tamaziγt, ulac, ulac…”!
    « Taẓuri (lfenn) » d iman (tarwiḥt) n tlelli.
    « Tamedyezt » (mačči akken t-id-tenniḍ kečč: « tamedyazt ». Acku isem-a yemmal-d tin yessefruyen) akka i yeqqar dda Σebdella Ḥaman  “tamedyezt” D iman iḥulfan, yes-s i nezmer ad nissin ayen yellan deg wemdan s yimmad-is.
    “Iẓuran” Ma negren nenger yid-sen. Awer d aγ-teḍru am useklu-nni i wumi qquren iẓuran! Yenna ucennay Si Muḥ :
    “ D aẓar iγef ters ttejra
    Kra teḥwağ seg-s tewwi-t »
     
    Iẓuran : γef wacu tebγiḍ a d-temmeslayeḍ, nekk ur k-steqsaγ ara fell-as?
    Ğamal Benεuf:   Skud ur nemmut, kra ur ifut. Mazal tignatin-nniḍen ideg ara d-nini ayen-nniḍen... Tanemmirt i weγmis Iẓuren i γ-d-yeldin isebtar-ines akken a d-nini kra seg wayen i γ-iberken γef wul.
     Yegra-yi-d kan ad snemmreγ nezzeh kra n tin d win i ufiγ di tegnatin n ẓẓmek d lḥerṣ. A s-iniγ daγen i gma-tneγ Kamal U Ẓerrad “ayen akken akk i uriγ nekkini, d wayen akk i uran imeddukal-nneγ yellan dagi deg Wehran, tajmilt a d-tuγal i kečč, imi d kečč i d aγ-yesslemden, d kečč i d aγ-iwellhen”. War ma ttuγ abuddu n tebγest i unelmad “Σebdelwehhab Σetmani” ugezdu n tsekla d tẓuri di tesdawit n Wehran, i ifernen tamezgunt-inu “Di tmurt uεekki” akken ad tili   d asenfar s wayes ara yessezri akayad n liṣuns-ines di taggara n waggur n yunyu 2007; ma d asentel-ines ad yili s yezwel-a: “Tarmit umezgun amaziγ”. 
     
     
     
    G.M : Tadiwennit-a ur d-teffiγ ara deg weγmis Iẓuran, wissen ayen?! Isteqsiyen n gma-tneγ-agi ttunefken-iyi-d ( di lkaγeḍ) deg Yennayer 2007 ilmend n tfaska n tegmat d tmerrit i tessudes tiddukla Numidya n Wehran; tiririt-inu tettwazen kra n wagguren deqqal, acku ur stufaγ ara imiren.
    Ğ.B

    Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


    WAR ISEM - Tinin-is...
    ayirat - Tinin-is...
    yir nettat - Tinin-is...
    Ẓikuṭ - Tinin-is...
    Muḥ Ṭerri - Tinin-is...
    Σli n Dulu - Tinin-is...
    Yir netta - Tinin-is...

    Zdi-t deg Facebook
    Copyright 2006 imyura.net