Kles(Rijistri)
Timenza  
  • ASUTER UNṢIB N TIMANIT I TMURT N YEQBAYLIYEN
  • Tugdut-nneγ.
  • Tidet iqerrḥen: Imaziγen uqemmuc
  • Aggagen-nneγ
  • Yal yiwen d wamek yebγa ad yaru tutlayt nneγ
  • Tanemmirt a Muḥya! ( Sγur Akli Kebaili)
  • IMEṬṬI N BAB IDURAR d imeṭṭi-nneγ akk s yemdanen d-yekkren di taddart TIZI N WAḌU.
  • Sεid At Mεemmer: Si talast akin
  • Tullianum - Taggara n Yugurten
  • TILAWIN N BUZGAN DI TEWRIRT MUSA WAΣMAR
  • Kra n tmedyazin n Σumar Derwic (s tmaziγt n Tmazγa tutrimt)
  • « Nekk d amsedrar »
  • Tajmilt i Lwennas
  • Timlilit d Nna Σelğiya sγur Muḥamed Gaya
  • Tameγra n ccna di Buzgan i tallelt n usaru "TASA D WAY TUREW"
  • Yenna dda Σebdella γef wammud isefra « Tujjma tuzzma » n Ǧamal Benεuf.
  • Faffa d tamurt n yiẓẓan, mačči n izerfan n wemdan
  • Adiwenni d Salem Caker ( yesteqsa-t Yasin Faraḥ n weγmis “ Lwaṭan” ) Tasuqelt n Muhabdiki
  • Imuḥyaten n trumit
  • Tadsimant, lγerba, tayri…Tirga n war isem !
  • IMEṬṬI N BAB IDURAR
  • Yiwen weqbayli di Swidd
  • Ccbaḥa d tmettant
  • Mennad: Nsetḥa ad neḥku
  • Cifi d taxbizt-is
  • Amsebrid
  • Yusef Ɛcuri : Kraḍ (3) isefra
  • Tabratt i Twacuyt-iw
  • Tuγalin
  • ANṢUF YES-M A LMUT
  • R. Alliche : ayen yura d wayen yexdem
  • Racid ΣELLIC tewwi-t tmettant
  • Agellid Σebdelkrim* : tasekla, amezruy d taẓuri.
  • Γriγ mmektaγ-d
  • Taqbaylit
  • Tamendawt
  • Ernest Hemingway
  • Adiwenni d Ğamal Benεuf ( Yesteqsa-t Sadi Qasi)
  • Tamusta n isefra sγur Belqasem Iḥiğaten
  • "FELFLA" : Tamεayt s teqbaylit sγur Σebdelḥamid Baḥfir
  • Yennayer ameggaz
  • Mmis n igellil
  • Ferḥat Imaziγen Imula: D udem-is kan walit-t
  • I kemm a taklit n tayri
  • Tamellaḥt n Belεeggal
  • Aqbayli di Wehran
  • Kra n wawalen γef ucennay Σezdin Bayik
  • Anebdu ihendiwen
  • Dda Σmer bu tfenṭazit
  • Abrid umezruy
  • spacer
    Imagraden

    | | |

    Anebdu ihendiwen

    Di tmurt n Kibik d waas imeḍqan nniḍen n Temrikt ugafa, m’ara d-yekcem lexrif yettawi yid-s ci usemmiḍ, yettemcabi i lexrif n Leqnayel. D acu kan ar γur-neγ d tasemhuyt n tegrest ara iḍefren lexrif. Di temrikt ugafa, dayen isewhamen I-ḍerrun, d tuγalin n wussan izeγlen di tlemmast n lexrif, m’ara yebdu wemdan yettaγ tanumi d usemmiḍ d smayem n wegris, ddunit akk a ttbeddel udem.

    Isekla ad beddlen inilen ad cebḥen s iferrawen yettakken anzi i tmes s uzeggaγ, awraγ, ačinawi d uqehwani. A ttuγal tezγel d tiijt deg wass. Ad tili tasmuḍi deg yiḍ d tagut di tsebḥit. Am akken d anebdu yejmen tamurt, yuγal a d-yewwet tirzi taneggarut .Yettuγal aγ d-ismekti d akken m’ara tfak tegrest, anebdu ulaqrar ad yuγal, ad yawi yid-s tezγel ara isakwin agama, ad yekkes lxiq f ulawen .

    Ussan-agi iḍefren lexrif, d ussan yettecebbiḥen agama s inilen iberqcen, acḥal i d-wwin fell-asen icennayen, imedyazen d inaẓuren s umata,  tεaqlem-ten : d ussan n unebdu ihendiwen.

     Melmi?

    Anebdu ihendiwen yettili deg ayyur n tuber, tikwal yettnefcic ur d-yettas alamma kecmen  ussan imezwura n unbir. Kra n wussan kan i yettγimi, azal n yimalas (ddurt) neγ ma drus tlata wussan .

     Ansi d-yekka isem-agi ?

    Yal yiwen amek i d-isefray lael n tenfalt-agi i d-lulen di Marikan di lqern wis 18.hattan tin i nesmenyif:

    D legliz i s-isemman ‘’ indian summer’’ mi walan ihendiwen n Marikan ttfarasen tagnit deg ussan-agi yeḥman akken ad heggin iman-nsen i tegrest, ad refden leqcuc-nsen, ad kecmen leγwabi n ugafa, akken ad seggḍen iγersiwen yettakwin s laman tteffγen ad snufsen cwi seg akken iten teskuffur tezγel-nni zdaxel teẓgi, rnu-yas times i saγayen ihendiwen .

    Qqaren daγen isem-agi yekka-d seg akken ihendiwen di tallit-nni ggten di temnaḍt n Pennsylvanya anda i-tlul tenfalit-agi.Akken ibγu yilli, isem-agi yezga-yas-d akken iwata. Ula d Ifransawalen n Kanada suqlen tanfalit-agi seg teglizit  ar tmeslayt-nsen, ddan d webrid-nsen iγerfan nniḍen.

     Amek ttbeddilen inilen n iferrawen ?

     
    Iferrawen ilaq ad sgunfun di tegrest acku kra ikka unebdu nutni ceγlen d photosynthese, sexdamen tafat n yi
    ij akken ad rren dioxide n ukarbun d ssekwar.

    Inilen n iferrawen ttbeddilen di lexrif, chlorophyl yettak azerwal, carotenoid yettak awraγ, ačinawi d uqehwani, ma d azeggaγ d anthocyanins i t-id yettakken.

    Simmal yettenγas iij, simmal ttcuḥḥun isekla deg chlorophyl d carotenoid i ttakken i yiferrawen, d ayen yettbanen deg inilen awraγ, ačinawi d uqehwani.

     

    Tura mi d-yewwet waḍu iseγli akk iferrawen, yesfeḍ tafelwit-nni n unaẓur, nbeqqa-yas sslam i unebdu ahendiw. D asemmiḍ i-d-yennulfan, ikkat s ammeẓuγ, tafesna tuder ddaw 0, kra n wussan kan ger-aneγ d wedfel ara imaren f tmurt, d ussu n tinebgit  n 5 wagguren : tagrest.

     

    Amor Rekis

    Montreal, unbir 2007

     

    Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


    Yir argaz - Tinin-is...
    amnay - Tinin-is...
    Yir argaz - Tinin-is...
    Angwmar - Tinin-is...
    Asmundsen umendas - Tinin-is...
    Tansa - Tinin-is...
    Aqerdac n Yemyura - Tinin-is...
    Mmi-s n Wermsed - Tinin-is...
    Aγyul - Tinin-is...
    Aγyul - Tinin-is...
    Muḥ u Muḥ - Tinin-is...
    Cciṭan - Tinin-is...
    Lu grun pewwiṭ - Tinin-is...
    Aqerdac n yemyura - Tinin-is...
    E.A.M - Tinin-is...

    Copyright 2006 imyura.net