 | | Imagraden |  |
 |  |  | |
|
|
|
Anebdu ihendiwen Di tmurt n Kibik d waṭas imeḍqan nniḍen n Temrikt ugafa, m’ara d-yekcem lexrif yettawi yid-s ciṭ usemmiḍ, yettemcabi i lexrif n Leqnayel. D acu kan ar γur-neγ d tasemhuyt n tegrest ara iḍefren lexrif. Di temrikt ugafa, dayen isewhamen I-ḍerrun, d tuγalin n wussan izeγlen di tlemmast n lexrif, m’ara yebdu wemdan yettaγ tanumi d usemmiḍ d smayem n wegris, ddunit akk a ttbeddel udem. Isekla ad beddlen inilen ad cebḥen s iferrawen yettakken anzi i tmes s uzeggaγ, awraγ, ačinawi d uqehwani. A ttuγal tezγel d tiṭijt deg wass. Ad tili tasmuḍi deg yiḍ d tagut di tsebḥit. Am akken d anebdu yejmen tamurt, yuγal a d-yewwet tirzi taneggarut .Yettuγal aγ d-ismekti d akken m’ara tfak tegrest, anebdu ulaqrar ad yuγal, ad yawi yid-s tezγel ara isakwin agama, ad yekkes lxiq f ulawen . Ussan-agi iḍefren lexrif, d ussan yettecebbiḥen agama s inilen iberqcen, acḥal i d-wwin fell-asen icennayen, imedyazen d inaẓuren s umata, tεaqlem-ten : d ussan n unebdu ihendiwen. Melmi? Anebdu ihendiwen yettili deg ayyur n tuber, tikwal yettnefcic ur d-yettas alamma kecmen ussan imezwura n unbir. Kra n wussan kan i yettγimi, azal n yimalas (ddurt) neγ ma drus tlata wussan . Ansi d-yekka isem-agi ? Yal yiwen amek i d-isefray laṣel n tenfalt-agi i d-lulen di Marikan di lqern wis 18.hattan tin i nesmenyif: D legliz i s-isemman ‘’ indian summer’’ mi walan ihendiwen n Marikan ttfarasen tagnit deg ussan-agi yeḥman akken ad heggin iman-nsen i tegrest, ad refden leqcuc-nsen, ad kecmen leγwabi n ugafa, akken ad seggḍen iγersiwen yettakwin s laman tteffγen ad snufsen cwiṭ seg akken iten teskuffur tezγel-nni zdaxel teẓgi, rnu-yas times i saγayen ihendiwen . Qqaren daγen isem-agi yekka-d seg akken ihendiwen di tallit-nni ggten di temnaḍt n Pennsylvanya anda i-tlul tenfalit-agi.Akken ibγu yilli, isem-agi yezga-yas-d akken iwata. Ula d Ifransawalen n Kanada suqlen tanfalit-agi seg teglizit ar tmeslayt-nsen, ddan d webrid-nsen iγerfan nniḍen. Amek ttbeddilen inilen n iferrawen ?
Iferrawen ilaq ad sgunfun di tegrest acku kra ikka unebdu nutni ceγlen d photosynthese, sexdamen tafat n yiṭij akken ad rren dioxide n ukarbun d ssekwar. Inilen n iferrawen ttbeddilen di lexrif, chlorophyl yettak azerwal, carotenoid yettak awraγ, ačinawi d uqehwani, ma d azeggaγ d anthocyanins i t-id yettakken. Simmal yettenγas iṭij, simmal ttcuḥḥun isekla deg chlorophyl d carotenoid i ttakken i yiferrawen, d ayen yettbanen deg inilen awraγ, ačinawi d uqehwani. Tura mi d-yewwet waḍu iseγli akk iferrawen, yesfeḍ tafelwit-nni n unaẓur, nbeqqa-yas sslam i unebdu ahendiw. D asemmiḍ i-d-yennulfan, ikkat s ammeẓẓuγ, tafesna tuder ddaw 0, kra n wussan kan ger-aneγ d wedfel ara imaren f tmurt, d ussu n tinebgit n 5 wagguren : tagrest. Amor Rekis Montreal, unbir 2007 Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Yir argaz
- Tinin-is...Azul D kečč i d aγezzfan-nni yesεan akken snat lmitrat?! Tullist-nni-inek teffeγ-d γur bu tjernant, yerna tgerrez aṭas tedyant-is. Aḍris-a werεad t-γriγ, acku fuken-iyi yedrimen, ilaq ad ffγeγ ssya, ma ulac a yi-ṭṭfen ad seyyqeq tiγerγert; azekka a d-aseγ a k-d-ṣelliγ γef nnbi! Anda telliḍ seg wacḥal-aya?! Tura ifuk useggas n yedles aεrab , d lawan a d-tuγalem akk ay iqemqumen! Yir argaz amnay
- Tinin-is...Azul fell-awen Tanemmirt-ik a kapural!
a yiγ aγgaz, limer a tt-waliḍ akken tecbeḥ tmurt-a di tefsut "ihendiyen"... d afeččex ! anda ur kkin ara izukar s turdas nnsen, mazal tizegzewt akk d thuski.
aγ tufat ... Yir argaz
- Tinin-is... Azul Aẓ akin ma ulac a yi-tɛefseḍ a Ɛemmur ! Wexxer akin ɣef tewwurt, xerṣum ma yella kra yellan, ad zemreɣ ad rewleɣ ! Aḍris-agi-inek ɣas d aḥerfi, maca yecbeḥ. Ccbaḥa n tmurt Ihendiyen, tečča lɛerra i wumi semman « tɣerma » n wergaz amellal (utaram—umalu--) ; am ccbaḥa n tmurt-nneɣ tečča lɛerra i wumi semman « tɣerma » taɛrabt tineslemt ! Tesmektaḍ-iyi-d s tezlit-nni n dda Ferḥat « Imesdurar n twaɣit » : Ccbaḥa wwin-tt yedɣaɣen. Ihendiyen izeggaɣen segmi ten-yekcem ( Krisṭuv Kulumb) yeqqim deg-sen, ur ten-yeffiɣ ; am wakken i ɣ-yekcem nekkni ( Ɛuqba Benu Nafiɛ Lfihri), yeqqim deg-neɣ, yeggumma a ɣ-yeffeɣ ! Ula d ayucen (irebbiten)-nneɣ « Manitu ameqqran n Ihendiyen, neɣ Amun ra ɣer Imaziɣen knan, fsin tiserwula-nsen zdat irebbiten n wiyaḍ ! D acu ara d-yexdem wezger amellal « bizun blan n Ihendiyen, i wumi ččan taksumt-is, rnan lsan taglimt-is ?! I tfunast igujilen n Imaziɣen i wumi ṭṭḍen tamaẓẓagt-is meskint! Yiwen ččan-t wat utaram (umalu), wayeḍ ččan-t wat ugemmuḍ (usamer)! Atan a d-iniɣ kra, a k-ddmen kečč yeskutiyen, acku ssnen isem-ik! Jjmiɛ liman ma sbeddeɣ-ak-d “likumiti n li sutyan”! Mazal-ik ttgeḍ lbaṣkat?! Ttuɣ ur ak-d-priẓantiɣ ara iman-iw, Vwala: Ɣur-i ddukṭura di lxerṭuluji, tayeḍ di lfesṭuluji, ɣur-i la liṣuns di tbehluluji; ɣriɣ sebbiḥ d uḥuli yettḍebbiḥ.. Ju swi spisyalist di tsuqqla neɣ tasuqqilt ; a k-n-fkeɣ yiwen uparigẓumpel: “Yir nettat”= « ili muvaz » neɣ « ili ṣal » alur ! just neɣ ala ?! Yir argaz si Kap kanaviral (U.S.A)
Angwmar
- Tinin-is...Azul, Yufa-tt-id Lansyan, ccbḥa wwin-tt yedγaγen. A niγak! ula dagi il parait ak qqaren ur ttεaṭṭilen ara ad ksen jedd-is nni n unedbu n izanditen, d aγurar anda ma terriḍ. Wa ya bu-ttesbiḥ deg fus .Ur ttεaṭṭileγ ara a nerzuγ ar kap kanaviral a nqesser akken iwata γef tsuqliwin d tmedyazt inek .
A.R Asmundsen umendas
- Tinin-is...Kra n win idren di Marikan ugafa iwala d acu d wamek iga unebdu izanditen negh ihenditen n Marikan. Deg umadal d tazlitt n Joe Dassin: "L'été indien" I t-irran ittwassen. Akken d-imma Amor ihi, d kra n wussan n uzghal di hartadem. Di tmurt imiren ad yelli d uqucu n lexrif...negh ala? Tansa
- Tinin-is...Azul ay anegwmar,
Meḥsub ur galεum ara asemmiḍ i yellan di tmurt-agi, aγ t-id tesmektayeḍ ula di tira ! :)
Tanmirt imi i d-turiḍ γef annect-agi. Meqqar kečč temmektaḍ s imeslayen-agi-inek, imawlan n tmurt-agi, imeγban. Tanmirt tameqwrant.
Ad d-rnuγ kan kra n imeslayen yurzen γer tegrest tamcumt ! Tagrest γer Iqbayliyen - ur ẓriγ ara ma akka γer wiyaḍ - tbeddu di 16 n Wamber ( 29 novembre).... Atta-ya tinna n tidett !!!
20-nni n wussan i yezwaren ass n Yennayer qqaren-asen : Uḍan imellalen (neγ uḍan n Bujember) - Beddunt di 12 Bujember. 20-nni n wussan i d-iteddun sdeffir n wass n Yennayer qqaren-asen Uḍan iberkanen ( neγ uḍan n Yennayer). Ttfakkant di 20 n Yennayer.
Mi d-ḥedṛen wussan-nni iberkanen, i terwi ...
Tansa Aqerdac n Yemyura
- Tinin-is...Azul S waṭas usemḥissef s wayes ara wen-in-ssiwḍeγ yir isali-yagi: War isem yewweḍ s anda ara naweḍ, iḍazeryen deg usensu " anterkuntinuṭal" di Frankfurt (Lalman); sebba-s yeqqes-it wezrem! Yeεni d "lafuṭ"-is , akken ad yerr takrabaṭ γef temgerṭ-is, netta yerra azrem n wemεellem n usensu (lutil), yella yeẓẓel din deg wusu, yernu d aberqac am wezrem-nni n Lḥerrac. Tamṭelt-is a d-tili azekka deg Wat Mlikec. Wa ad yeqqar i wa! Tanemmirt. Bun dibara War isem Aqerdac n Yemyura. Mmi-s n Wermsed
- Tinin-is...Azul Ur nemyagar ara aγilif; γas yemmut, mazal-it yedder deg wulawen-nneγ. Ẓẓel di talwit a War isem, ay amcum. Mmi-s n Wermsed Aγyul
- Tinin-is...MMI-S N WEMSED:
Yesεuẓẓeg-iyi usuγu tsusmi n wul-im. Sliγ i weskuffet n wasif ma ceṭṭḥen idammen-im. Allaγ-im teffeγ lbaḍna-s s tmuγli-m. Aha, γas sεu tebγest, ldi-d imi-m! ----------------------------------------------- YIR NETTAT:
Ceḍḥeγ d unuγmun s Rray ( Rai ), udreγ-as-d isem-ik yusem. Deg ccan-ik yessalay, γas ma yeqber yessusem. Tura zemreγ i umeslay, imi yemmut War isem. Γas γur-i azal-is γlay, maca, lehdur-is d ssem. ------------------------------------------------------- MMI-S N WEMSED:
War isem γas ma yemmut, iεawed-d talalit d aγyul. Deg umeslay γas yessugut, deg icenga n tidet i yeggul. Γlulu acemma ur t-ifut, ma yesεa dadda-s Amsed d lakul. Anef-aγ seg-s, γas ttut, yak d nekk i tḥemmleḍ seg ul! ------------------------------------------ YIR NETTAT:
D tidet d kečč i ḥemmel-aγ, ur ttnadiγ imγaren. Γas ma yekcem-d gar-aneγ, deg ul ulac dacu i t-yesmeγren. Yerna fell-as i rewleγ, tura iruḥ awer d-yebren. S lmut-is aql-i ferḥeγ, wissen at Mlikec anda ad terren? ---------------------- Aγyul
- Tinin-is...Riγ a d-aruγ: D kečč i ḥemmleγ, mačči i ḥemmel-aγ. Aγyul d aγyul
Muḥ u Muḥ
- Tinin-is...Aɛezzul D tidet yemmut War icem-nni; ḥeḍreɣ mi-t-id-ccawḍen ɣer At Mlikec. A ziɣ ɛziz wemcum-agikana n War icem di temnaṭ-agikana n At Mlikec. Lḥcun gerrzen-as tamḍelt, ad as-tiniḍ d llars (tameɣra), kra yellan yugar akken: Azitun, aberquq, ccerba, tikerbabin, timcewwect, taḥbult n tmellalin, taknift… nekk dɣa ccercen-iyi-d yiwet tyaẓiṭ, timeccaḍin-ines am tid-nni n Yir nečča-t. Ččuɣ a d-iniɣ ula d ccrab yeṭṭuqqet; ala mmi-c n Wemced i yecwan. Maca, taggara n llars (tmeɣra), ccurfet-iyi a d-iniɣ tamḍelt, yekker din yiwen ubagar meqqer gar lwilayat, anwi I wumi ara d-icaḥ wazal akken ad yawi tamecluxt n War icem, a tt-yemḍel deg lwilaya-ines. Dɣa yekker ccmata-nni n mmi-c n Wemced, yenna “ bla Rebbi ar t-nefreq! yejbed-d tamecluxt n War icem, iqedder-itt, yebḍa-tt d tuna i yak lwilayat; lḥeqq-ncen (Lberǧ n Buɛrariǧ) yuqem-ac lemleḥ, yewwi-t a t-uqmen d acdluḥ! Ula d nekkni c wat lagrand, tekker gar-aneɣ ɣef ugecrir-nni i nebbi, taggara nefka-yac-t i Tmajirt, tewwi-t ɣer Bu ɛednan. Cciwḍet aɛezzul n Tiji uzezzu i dda Ɛebdella Ḥaman.
Muḥ u Muḥ ci Tiji uzezzu
Cciṭan
- Tinin-is...Calum Ɛerqent-iyi !.. ur gziɣ acemma ! I tura, yemmut neɣ yedder ?! Anwa i yuɣalen d wayeḍ?! D War isem i yuɣalen d aɣyul, neɣ d aɣyul i yuɣalen d War isem?! Cciṭan
Lu grun pewwiṭ
- Tinin-is...I kemmini a Yir nettat D acu tḥesbeḍ iman-im I tessiɛzizeḍ deg yiman-im
Ma tɣileḍ lḥal ifat Akken a m-neqceɣ tabḥirt-im D nekk ara m-yesswen tabḥirt-im
A d-tḍil fell-am tafat Mi ara m-ẓebreɣ taɛrict-im Ad tjuǧǧeg teɛrict-im
Ad tezhuḍ ger lxalat Mi ara tarew taɣaṭ-im Lu grun pewwiṭ
Aqerdac n yemyura
- Tinin-is...Azul Ay Amnay, yella win d-yennan kra fell-ak; atan di tebriṭ-agi: ffeγ ssya, ṣubb d akessar anda tella Taninna, ad tafeḍ win yebγan a k-yeğğ i usemmiḍ! Awer tekkreḍ a bu tqerruyt! Aqerdac n yemyura E.A.M
- Tinin-is...Warisem-agi mačči d nekk, ahat d yiwen iran ad yerwi tagnit. E.A.M. | |  |  |  | |
|