 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
Amzun d iṭij i d-yecreqAsefru-ya** yettwaγra-d ass n tenṭelt n Dda Lmulud At Mεemmer, fell-as yeεfu Rebbi, di taddart “ Tawrirt n Mimun” mi t-ddmen s aẓekka. Sγur Σebdella Ḥaman* (Wehran) 
Amzun d iṭij i d-yecreq S tidet d lḥeqq Iḍall-d usigna iγumm-it Ata wul fell-as yeḥreq Tasa tceqqeq Aṭas i teḥzen terwiḥt Si Lmulud yid-neγ yefreq Nedεa-k a lxaleq Γer lğennet n ddwam awi-t. U ad εezziγ At Mεemmer D tmurt n Lezzayer Di mmi-s itri ixesfen Asmi yella yedder Yeflali inewwer D lqeḍra i t-id-yessafen Rebbi deg-s a γ-d-yazen ṣṣber Ad yifrir ḍḍer Si leğruḥ yessenzafen. U ad εezziγ iman-iw Γas ru ay iẓri-w Ma tjerḥeḍ γur-k lḥeqq D lemγiḍat γef weḥbib-iw Arfiq n temẓi-w Si ddunit yid-neγ yefreq Wali-t s rreḥma a bab-iw Tṣebbreḍ ul-iw Ssexsi ajajiḥ la ireqq. I kunwi ay arraw-is Refdet leqlam-is Ddut d webrid yeṭṭef Tuγem-d aẓar si laṣel-is D tmussni n yiles-is Selfet i wul ma yendef Deg-wen ad nẓer lexyal-is Tebεet abrid-is I γ-yenğer akken yessulef. Yewwet-aγ lmus n lqeḍra Ayen yeḍran yeḍra Lkas n lajel yeččur Lemmer imeṭṭi d i d-yettarra D useggem isefra Yalfi i t-neğğa d amuddur Yewweḍ lajel i d a s-yura Di yal timura Leḥzen fell-as yettimγur. Γas yemmut ass-a i d-ilul Amḍiq-is deg wul Yeččur-it wayen d-yeğğa Yura-d γef lumma s lmul D tidet ma neggull Yessewjed-aγ-d ayen nurğa S tira-s fsin cckul S wekti d lmeεqul Tuli tmurt di ddarağa. Ma iγab γef tiṭ yuγal-d Ass-agi ilul-d D ajdid qbel ad yenṭel Si lemtul-is yeğğa-yaγ-d Di Lezzayer banen-d Yis-sen amḍiq-is yergel Seg-sen ṭṭya-s tecreq-d Tafat-is qbel ad yenṭel. Ma iruḥ yeğğa-d irgazen At wekti yewzen A t-id-xelfen deffir-s Deg webrid-is ad ssuγlen Asalu a t-gezmen I Umaziγ ibedd yisem-ines Tiddukla yis-s innunten Merra d atmaten Γef yiwen uẓar Lezzayer i tres. Irgazen deffir wiyaḍ Tasuta i d-trebbaḍ D aẓar n tidet iṣeḥḥan Tekki a gma tettheddneḍ D udem uxellaq i twalaḍ Anef i ddunit m wurfan Lbaḍna iγef tnudaḍ Ass-agi asawaḍ Yezreε-it di mkull amkan. Γur-neγ isem-ik d amuddur Ad idum ttfakur Alamma tefna ddunit S lqerḥ-ik ul d ameḍrur Tasa tettquddur Akka lbeḍna n txelqit Aql-aγ deg wexxam n leγrur Nusa-d kan ad nẓur Γur Rebbi ad tuγal terwiḥt. Γas yettwanṭel deg wakal Isem-ines yuklal Ad idum deg wulawen Almud yeflalin am uzal S ttbut n wawal D lqedra-s i t-yessawḍen Γas ma yewwi-k lmijal Iwehha aderγel Kkes-as calwaw i s-yennḍen. Yeddem asafu n tafat Lγaci akk walan-t Yis-s a s-yezzuzef ṭṭlam Lmeqṣud yebγa yura-t Di lektub yeğğa-t D rray ibedd s lewqam Lḥeqq si lbaṭel yefra-t S wawal yessefra-t Yelsa ccbaḥa di leqlam. Wwin-d ttaj At Mεemmer Γef uqerru yecher Yefka-d ṭṭya am yiṭij Yerna-d lḥerma i Lezzayer Nnur-is akter Tafat-is la d-tettfeğğiğ D abrid i tegmat yenğer S wezref yeḍher Yessaγ tafat seg yirrij. D Aεraben neγ d Leqbayel Uγalen d lemtel I gma-tsen Mulud Mεemmri Arraw n Lmeγreb irkell Tamazγa teddukel D imeṭṭi yuddam yeẓri Deg wakal aẓekka-s yergel Di tegna yenṭel Yuli rruḥ-is s igenni. Nefka-yak leεhud n Rebbi Ar abrid-nni I tneğreḍ iγer ad nuγal A t-naγ di ddunit-agi S tegmat d tdukli Alamma nessumet akal Ad ndum deg ucabak-agi Inigi d Rebbi Alamma d ass n lmijal. A k-in-ssawaḍen rreḥma Seg yimawen n lumma Sγur watma-k d imelyunen A k-yerḥem Rebbi a gma A mmi-s n yemma Tamaziγt i γ-yessuṭḍen Rruḥ-ik di lğennet qṣada Ad yili dinna Lmalayek yis-k ad ferḥent. A lxaleq a bab n lqedra Kkes-aγ ḍḍrura A win ur terbi yemma-s Nedεa-k-in s lanbiya D bab n ccafuεa D kra i iεebden iḍ d wass Eg-as amḍiq ger ṣṣuḥaba Yakk d lawliya D rreḥma-k ad tdum fell-as. Imawalen n Tmaziγt Amezruy n tnaṣlit Fell-ak ass-agi rrundan Ilugan akk d tseftit Tussunt tadlist Yekkaw leqlam i ten-yuran Yemlal weγref di Tewrirt Imeṭṭi yessudem-it Γef umedyaz ameqqran S rreḥma-k a Rebbi del-it S idis n nnbi lεedlan **Yura-t deg yinig-ines di tmacint (si Wehran γer Lezzayer), imi iteddu ad yeḥḍer tanṭelt n Dda Lmulud *Dda Σebdella Ḥaman d amedyaz, d amyaru, d ameγnas n Tmaziγt seg iseggasen n 1950. Tamawt : Kkseγ-t-id si tsella ( tasγunt) « Tidmi tamirant » n tiddukla Asirem n Wehran; yella daγen di tesγunt “Awal” uṭṭun tajmilt i Dda Lmulud, daγen deg wedlis “Awal γef Dda Lmulud” i wumi iga tazwart Ferḥat Mhenni. Ğamal Benεuf Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Inebgi
- Tinin-is...Tidet kan, tikkwal telha nniya, maca yella w´anida tecmet.
Dda Lmulud yuklal imeslayen icebḥen d wayen ideg yella unamek, mačči d asfuğğeε-agi n ṛebbi, ṣṣuḥaba, lğennet...atg.
Tameddurt-agi tezzi, tenned´.
Amdan ira ad yuqem lewqam, ad yaf iman-is yerwitt.
Yeqṛeḥ-iyi uqeṛṛu-w, mačči d yiwet ad yemmeslay fell-as wemdan, awer isel dda Lmulud i usefru-agi...
soummam+
- Tinin-is...azul Acemma unamek neγ n sser ur t-isεi usefru agi!Ur k-terri tmara a Benεuf a γ-d-tettawiḍ aya! Abbuh a taqbaylit!Aεni kečč n Wehṛan a ğamal?Ur yuklal ara a d-iddu deg usmel agi nneγ!!!!nul a chier awerdan
- Tinin-is..."...A k-in-ssawaḍen rreḥma Seg yimawen n lumma..."
Azul fell-awen! Tukkist agi i d-ewwiγ, tesmekta-yid Σebderẓaq n "brtv" i yeqqaren "mselxir εlikum" m' ara tt-id-yebdu
Dda Ḥaman seg yezwawen-nni nneγ n zik, yeqdec γef tutlayt nneγ seg zik, s wayen i d-iwi tmussni-s. D tajjmilt i ira a s-yerr i dda Lmulud s nniya-s kan. Tugett d taεrabt akk d "yismawen n nnbi" i d-yeddan deg usefru n Dda Ḥaman, maca, ulac deg-s. Tanemmirt-ik a dda Ḥaman, turiḍ-d deg lkaγeḍ ayen i k-yersen γef tasa!
Sgunfu di talwit a Dda Lmulud n wat Maεmer Ǧamal
- Tinin-is...Azul fell-awen
Ḥeḍreɣ yiwwas di tmeɣra i yessermed Lewnis At Mangellat di tzeqqa Umezgun aẓiyan n Wehran ( T.R.O), akken i d-yewweḍ ɣer tezlit (taɣect)-nni “ Deg weksum-nneɣ i la ntett, nettɣummu lǧerḥ s yimi”, ata yeffeɣ-d umedyaz Benmuḥemmed si thara neɣ tharwin ( coulisses), yekkes-as asawaḍ i Lewnis, yenna-yas : “ Mi ara nekfu akk ikesman-nneɣ s tuččit, negla ula s yimawen-nneɣ, swayes ara nɣumm imiren lǧerḥ-nni”?!! Yezmumeg Lewnis, ikemmel di ccna-s.
Qqaren: “ Tamɛayt ( tamacahut) deffir imensi” Dda Ɛebdella Ḥaman ilul deg useggas n 1936 deg At Dawed, taɣiwant Iɛeṭṭafen, Tizi-Wezzu. Yunag-d ɣer Wehran di leɛmer (usemmud)-is 8 iseggasen. Yeɣra taɛrab d Weqran deg uɣerbaz ( lmedrasa) n Lfalaḥ di temdint tajdiṭ. Si temẓi i t-yekcem unezgum n tlelli d tmaziɣt, yekcem ɣer ukabar n Weɣref Azzayri ( P.P.A- M.T.L.D), ɣer Tirni n weslelli aɣelnaw( F.L.N), di 1956 yuli s adrar, di 1958 yettwaṭṭef di Belɛebbas, ssyen i bdant fell-as lmertat isekraf ( leḥbas), iẓur-d akk leḥbas imeqqranen akka am: Beccar, Birdu di Dzayer, taggara yewwi-tt-id di Lambis. Di tazwara,ṭṭfen-as s lmut, ssyen s teɣzi usemmud ( ṭṭul n leɛmer), uɣalen ṭṭfen-as s 20 iseggasen n imuhal ( lecɣal) umerret). Di Lambis i yemlal d waṭas imeɣnasen yecban Smaɛil At Mangellat, Abdelḥamid Benzin.. din dɣa i yura aḥric ameqqran n yedlisen-ines. Yeffeɣ-d si Lambis deg waggur n meɣres 1962 ilmend n imettawiyen n “ Ivyun”, akken i d-yewweḍ ɣer Wehran qrib i yedda d asfel n terbaɛt irebraben n “0.A.S”. Ikemmel amennuɣ-is ɣef tmaziɣt, aṭas n yemdanen i d-yessaki, aṭas n yemdanen i iwelleh, yernu di tegnit ideg teḥreṣ neɣ teẓmek ɣef tmaziɣt d imeɣnasen-is. Deg iseggasen n 1970 yettwanɣa gma-s i d as-d-yeǧǧan taqfact d dderya ( tarwa) d netta i la ixeddmen fell-asen. Ssyen ula d netta ( Dda Ɛebdella) qemmḍen-t, wwin-t yemsulta ( isurtiyen uffiren n Bumedyen), ffren-t seddaw lqaɛa, acḥal ur d-iban! Ahat d aqran( leqran) akk d taɛrabt-nni i yeɣra i d-iḥunen fell-as; wamag ahat yeffeẓ iles-is! Aṭas, aṭas i yennuɣ ɣef tmaziɣt, aṭas, aṭas i yura s tmaziɣt, aṭas, aṭas i yettumerret ɣef tmaziɣt.. Di 1989 d netta i d-nefren d aselway n tiddukla tamenzut i d-ilulen s wudem unṣib “ Asirem” ideg llan waṭas imeɣnasen iqdimen, yecban: Dda Yidir At Ɛemran, Ḥusin At Ɛli Yeḥya, Ɛebdelqaḍer Benɛuf, ( wigi, tura wwḍen sanda ara naweḍ).., d kra imussnawen, yecban Kamal U Ẓerrad, Mesṭafa Gehluz.. Dda Ɛebdella (tura) d aselway userhu n tiddukla Numidya n Wehran. * Dda Ɛebdella d ameddakel n Dda Lmulud At Mɛemmer, mlalen i tikkelt tamenzut di 1963 di lǧameɛ Keččawa, anda yella “yettẓalla” Dda Lmulud. Yettkemmil.. Ǧamal seg Wehran
Inebgi
- Tinin-is...Azul a mass Ben3uf,
taddart anda ira ilul yiwen d tuddar n leqbayel akk, at Dawed ssne&t-en qeccuc, meccuc.
Ameskar n usefru ulac akk yir awal d-yeγlin fell-as si tama-w.
Amennuγ γef yedles-nneγ, yal yiwen iwet s wayen i wumi yezmer, aql-aγ ar assa nettemceččam.
Ben Muḥemed d aqadaṛ kan i t-iqudeṛ umedyaz ameqqran, wama negza dacu d-yeqqar Lewnis war ma yeṭṭef asaweḍ a tt-yurar d maître boudima meεεahu.
Imusnawen-nni imeqranen i γef d-mmeslayeḍ, ssnen akk medden ass-a.
Nekk ḥala Uzerrad iwalaγ yewwid kra n lewqam.
Tura ad uγaleγ s asefru.
Ssuref-iyi, maca ḥala imeslayen-agi ad iniγ fell-as i izemren ad iy-iqden tasa:
Imi dda Lmulud " a t-id-yebder wayen yelhan" tewwit tmettant deg useggas n 1989, ula d nekk ḥedṛeγ i temḍelt-is, maca ur wwiḍeγ ara s aẓekka, ulac amek si w´ataṣ n lγaci. Riγ ad iniγ d asefru aqbuṛ, maca yettak anzi s iẓẓan imaynuten, yettfuḥu, yesṭeεṭiε.
Nnaγ a mass Benεuf tifeḍ-iyi dacu tesneḍ, acuγeṛ akka? Inebgi
- Tinin-is...Inebgi
- Tinin-is...Nedεa-k a lxaleq Γer lğennet n ddwam awi-t. D lqeḍra i t-id-yessafen Rebbi deg-s a γ-d-yazen ṣṣber Wali-t s rreḥma a bab-iw Yewwet-aγ lmus n lqeḍra Lkas n lajel yeččur Yewweḍ lajel i d a s-yura Yura-d γef lumma s lmul S wekti d lmeεqul Tuli tmurt di ddarağa. D udem uxellaq i twalaḍ Γur Rebbi ad tuγal terwiḥt. D Aεraben neγ d Leqbayel I gma-tsen Mulud Mεemmri Arraw n Lmeγreb irkell-----------------------dagi dγa teεqel Faḍma argaz-is. A win ur terbi yemma-s Nedεa-k-in s lanbiya D bab n ccafuεa A lxaleq a bab n lqedra Lmalayek yis-k ad ferḥent. Rruḥ-ik di lğennet qṣada A k-yerḥem Rebbi a gma Inigi d Rebbi Alamma d ass n lmijal. Nefka-yak leεhud n Rebbi A k-in-ssawaḍen rreḥma Seg yimawen n lumma...atg, ...atg.
A yemma d tikli ad selbeγ, i wagi mačči s axessaṛ?
Soummam+
- Tinin-is...azul Bγiγ ad gzuγ i wacu Ğamal inwa izga-d s-nnig n imeγriyen akk n "imyura"!Nenna-d asefru agi ur imain ur igerrez ayen tuffẓa deg wawal!Tenwiḍ ma yella iẓull d Dadda-k Lmulud kan ; d ayen ; izmer ad d-yini ayen s-ihwan igerrez!!Tecḍeḍ a ğamal!! Staaṛef a ddin Ṛebb Awi-d timucuha neγ qim asefru agi iṭṭeaṭṭia!!!(inebgi)Ma d mengellat ula ara d-nernu fell-as awal inna-t-id Mack deg umagrad nni yura ussan iaaddan! Ad tidir teqbaylit s tezdeg mebla ticrurin
Ǧamal
- Tinin-is...Azul fell-awen. “Ur tetthennaḍ alammi ɛettben wiyaḍ” Lewnis At Mangellat
Dda Ɛebdella Ḥaman akken ur icuḥ ara i tezmert-is akk d yedrimen-ines i ubaɣur n tmaziɣt, ur icuḥ ara daɣen i wallaɣ-is, imi yella ger imezwura i yeddmen tasafut n tira n tmaziɣt s tmaziɣt. Aṭas i yura, aṭas i yenna, aṭas i ixemmem.. Yessermed aṭas isaragen, deg waṭas imukan: Wehran, tamurt n Leqbayel, Icawiyen, aɣlan n Mẓab, Tlemsan... Ddeqs n yedlisen i wumi i iga tizwar, amedya: “Amawal amasɣan amaziɣ”, tasuqqilt n weqran, umassan amaziɣ Kamal U Ẓerrad.. Aṭas imussnawen, imyura n tmaziɣt i yessen i t-yettqadaren akk, akka am Muḥya, Caker.. Kra seg wayen yura, acku aṭas i yura, ama deg umezgun neɣ d ungalen, neɣ d idlisen n tnagiwin, ma d isefra, dɣa d igiman ( luluf): __“Nnehta-w tamezwarut” d ammud isefra __“Tismin n tayri” d ammud isefra __Lqaḍi d inexḍaben” d tamezgunt __“ Ɛebderreḥman imnekcem neɣ Lbaz n Quric” d tamezgunt __“Merwas di lberǧ n yiṭij” ( 3 yedlisen) d timezgunin __“Yeḍra wayen ur nḍerru” d ungal __« Tayri yerran amɣar » d amecṭuḥ d ungal __“Imsulta” d adlis n tanagiwin ( ayen i s-yeḍran d wayen yeẓra) __“Ɛmer n Wewriz” d tamacahut neɣ d tullist __“ Rumyu d Julyat” d tamezgun i d-yessuqel ɣer tmaziɣt __“ Rrubaɛiyat n Lxiyyam ( neɣ Timkuẓin n Ɛumar Lxiyyam) d tasuqqilt. Ayagi d kra kan seg wayen yura, wamag ma nniɣ-d akk ayen yura ur tferru ara. Tigwti seg yedlisen-agi ur d-ffiɣen ara, anagar kan kra i d-yeffɣen. Atentad kra n tefyirin seg yiwen usefru i wumi yefka azwel-a: “ Tiɣwist n tmaziɣt” i yura aseggas 1953: A nnger n lumma yeṭṭsen Yal taddart teɛzel weḥd-s A nnger n lumma yeṭṭsen S lketra n ddin teṭṭes …. Arraw-is di temdinin Ur tt-ḥsiben ara d iles Ttmeslayen tutlayin tiberraniyin Tameslayt-ines tneqqes …
Ma terra tmara a d-iniɣ ugar n waya fell-as Ǧamal seg Wehran
Inebgi
- Tinin-is...Ayagi-agi yura ma yella d ayen yeččuṛen d imeslayen-agi yettaken anzi γer " lfatiḥa" ur yessefk ara a t-yeẓẓu wemdan di tebḥirt n teqbaylit, tewwiy-as-d a t-yenṭel d ameddur deg uẓekka akken ur t-id-yettaf ara uzekka.
I wumi ayen icemten?
Ma d kečč ma yehwa-yak ttadam tteṣbiḥ deg ufus-ik, ččehid yes-s, ulac anwa i k-yettayalan.
Ur ceččay ara kan i wallaγen-nneγ ayen ur ḥemlen ara d wayen ufan d amerẓagu s udebbuz.
Lewnis yettmeslay deg tezlit ansi d-tewwiḍ imeslayen-nni γef wayen nniḍen, ula d nekkni d taqbaylit i d tutlayt-nneγ tayemmat.
Muḥya yezmer ad yili yettqadaṛ amdan, maca tawuri-s, ur wala& ara. Kamal d amdan yettqadaṛen akk medden, maca mačči yiwet twuri-nsen, mačči yiwen webrid-nsen. Argaz-agi yezmer ad yili yif akken medden, d amdan igerrzen i yella, d aziḍan, annect-a yakk ur zmireγ ara ad iniγ ayen nniḍen fell-as, acku ur tessineγ ara, maca asefru-s a mass Benεuf a gma d agudu ttγunfun ula d izan.
Nna& a gma yak teẓriḍ imeslayen-nni yura fell-ak Kamal di tezwert n wungal-ik ( terriḍ-d tiririt s twuri-k i wid yesteqsayen γef tẓuri), amek ihi almi d kečč i d-yessaknen asefru-agi ur nelli d taẓuri? Teḥwağ teqbaylit leqran? awerdan
- Tinin-is...Azul a Ğamel ! Tzemreḍ ad aruḍ amagrad anda ad d-meslayeḍ γef dda Ḥaman. Ayen awk i yura, ayen awk i yexdem, ayen awk i ira, ayen ayw i sen-yemeyaf i yezwawen... Aṭas i yessnen d anwat Dda Ḥaman, maca yuklal amagrad γef tiğεalt-is kan.
Tuzneḍ-d asefru ines ( d tajjmilt i dda lmulud), rnu awal deg usefru a ğamel, Izwawen ur llin ara d ibujaden. Asefru nezmer a t-nḥemmel neγ a t-nekreh, ulayγer ma newwet di bab-is. Mačči ma yenna-d yiwen awal γef usefru, dγa yal yiwen ad yawi asefru n "mengellat" (i γ-izenzen ar udabu n lezzayer) i wakken aγ-d-yini belli " Dda Ḥaman d argaz n lεali ", neγ " ur neddukel ara"...atg.
Afud igerrzen! Ugadegh-kwen !
- Tinin-is...Saan lḥeq wid i d-yennan dagi belli, mačči dγa mi d-yewwet yiwen deg usefru n wabaaḍ, dγa deg wemdan-nni i d-yewwet.
Maca, diγent, taadda fell-i wwteγ-d deg usefru n wabaaḍ, maca ur ssarxseγ ara s yiman-iw s useqdec n imeslayen yecban "iẓẓan" (ḥaca wi yetteḥsisen )...
Aḥq kra i d-yefkan ass-a ar ma yeḍlem Argaz-nni-nneγ i s-yennan "AZDUZ fell-awen !"
Yal wa deg-neγ ad yisin iman-is...acku aya i d-yeγlin dagi d laaib! Mačči d ungifen i nella i wakken ulac akw amek ad d-newwet deg usefru n wemdan ḥaca s imeslayen ixesṛen...
Neγ mulac... nuklal ddawa-t n At zik : " Greγ aaqqa di ssqef, win ad d-ineṭqen ad yesselqef "
Werğin an-nbeddel ay akuk...
Yiwet akken i kwen yugaden ! :-(( Winna
- Tinin-is...Azul fell-awen,
A d-fkeγ tidmi-w ula d nekk γef usefru mači γef umeskar. Asefru n Mass Σebḍella Ḥaman iga-t am isefra-nni n at zik. Am wid akken i d-iḥawec dda Lmulud deg wedlis-is i yettwassnen "Poêmes kabyles anciens". Icebba-yi ṛebbi yuḥtam γef annect-a mači d tamussni ur yessin ara awalen itraren. Amdan yezmer ad iγer dagi deg wesmel tidmi-s γef wengal n Ğamal Benεuf ad iwali d akken d win yefkan azal i wayen i d-yettwaskeflen. Dagi ahat, imi i d-iggemmen a t-id-iγer i wid d-iεezzan dda Lmulud deg Tewrirt Mimun, yebγa ad yeεğeb akk i medden, i at zik akk d wat tura. Ahat dagi i yecceḍ, imi i yefka i iman-is iswi nni n "teḥbult γur-k ad tebdu, taqjunt γur-k ad tellaẓ." Zik(awines wis 18 akk d 19) ticki i yebγa yiwen ad yessimγur aṭas wayeḍ a s-yini "Si", tura nesmenyif "Dda" neγ "Dadda" Dda Σebḍella yeqqar: "Si Lmulud yid-neγ yefreq Nedεa-k a lxaleq Γer lğennet n ddwam awi-t."
Dagi a d-tiniḍ d asefru n Muḥend Musa neγ n Σmer amceddal...
Deg tallit-nni diγen n zik, seg i d-frurin isefra-nni, iqbayliyen ma γas gzan d akken mgaraden akk d waεṛaben maca imi yiwen uεekkaz i ten-yewten, ama d aṛumi neγ d ṭṭerk, ẓeṛṛen imanen-nsen yid-sen deg yiwet tirni. Tirni-nni semman-as "Lumma". Dda Σebḍella yenna deg wawal-is: "Yura-d γef lumma s lmul D tidet ma neggull"
A d-naf idγen awalen i d-nttemlil deg isefra n at zik am: ddarağa uxellaq ttfakur lqedra lektub leqlam lemtel ttaj yecher Nnur-is Arraw n Lmeγreb irkell (ahat ur yelli ara deg isefra n at zik, imi "lmuγrib" d lmeṛṛukk maca γur-s talγa-nni) rreḥma lumma lğennet qṣada Lmalayek Nedεa-k-in s lanbiya ṣṣuḥaba lawliya nnbi lεedlan
Ma d ifyar-nni: D Aεraben neγ d Leqbayel Uγalen d lemtel I gma-tsen Mulud Mεemmri
Ayagi, ad yesḥissef wemdan imi mači d tidett, d askerkkes, dda Lmulud werğin yuγal d lemtel i waεṛaben. Ma yenna-d yiwen d "tadimagujit" ur yezgil ara. Dagi ahat Mass Σebḍella Ḥaman diγen yebγa kan a s-yerr talγa-nni n isefra n at zik; d aεaned. Deg usefru n Σmer Amceddal a d-naf: Issaγ i medden lweswas Issexdem aεṛab aqbayli Yal lεaṛc ijba fell-as
Ass-agi tallit tbeddel, mači d tinna n zik, ass-agi nezri-d γef 1948, 1967, 1976, 1980...atg akk d wayen yeḍran akk d wayen γef i d-yuki wemdan, ayen akk i d-yettwaskeflen. Ahat lemmer mači d asefru n tallit-nneγ, ili yiwen ur d-yenni zzant neγ rγant maca d win n tura a ten-nezzem s tmuγli n tura.
Ma ccḍeγ ssurfet-iyi, ma zgiγ-d awi-d ukan.
Winna
Inebgi
- Tinin-is...D tidet ayen d-tenniḍ a Winna, d tinna n " Teqjunt a teṛwu, taḥbult ur tbeddu".
Ihi igerrez imi ameskar γuṛ-s tamuγli nniḍen, ssarameγ kan ur yettkellix ara i iman-is akka d afella!
Ma d mass Benεuf ggziγ ihi tura acuγeṛ yeεfes γef uli-s.
Acku d amdan igerrzen i yella, imi argaz-agi d win yuklalen yerna yezzwer-as lxiṛ, ur s-yefka ara wul-is, ad yefk deg-s afus, γas ad yegrireb yid-s.
Nekk ad iniγ dagi ala.
Tamuγli-s γef twuri-k a mass d lfal kan i yerra i tunṭict-ik.
Ma twalaḍ annect-a d lxir i k-yexdem akken qqaren, ihi ata w´amek a s-terreḍ lxiṛ:
Ssufγed a gma ungalen nniḍen am umezwaru, ulac anwa a yettun lxiṛ-ik ay anaẓur-nneγ!
Kemm a tin i d-aγ-ireggmen s tugda-m, nekk s timmad-iw d aqeṛṛu n texsayt i ssεiγ, ur ssineγ ara n umeslay icemten nnig yiẓẓan akken ad ffkaγ azal-is i usefru γef nettḍeggiṛ akud-nneγ. I kemm?
Ilelli
- Tinin-is...Ih acimi irumyen qqaren "merde" nekni ur ilaq ara a d-nini iẓẓan?! Inebgi
- Tinin-is...Riγ ad aruγ ul-is mačči uli-s. Ẓriγ daγen xuṣṣaγ ataṣ di tira, maca tagi d lfalṭa tameqqrant Inebgi
- Tinin-is...Sslexseγ-t γilleγ a t-ḥamiγ, netta yeqqel am uzegguṛ. Wallaγ fesreγ ur teẓmiγ, yekkaw s ilefḍan yeqquṛ. Deg twuri riγ samiγ, zemreγ a s-semmiγ, tin i γeṛ ddmeγ acaquṛ. Ay ul lemmer ur ḥareγ εmiγ, γef tidderγelt ur nemmiγ, ur yesriffig wemqerquṛ.
Inebgi
- Tinin-is...Ata w´amek ttleqqimen yemdanen aẓebbuj:
Yak d iṭij yerna areqreq, affad ucengu yeḥreq, s usigna-s yeddem iγumm-it. Ul fell-as yeknef yeḥreq, lsas i tmazγa iceqqeq, asirem-is tamettant tuker-it. Yak s dda Lmulud nnfaq, s yes-s a netterḍeq, s iswi-s γas tamcumt tewwit.
Kečč a mmi-s n at Mεemmer, ay agur n Lezzayer, anda ddan medden a k-afen. Isem-ik d lebda ad yedder, tamuγli-k tazwar, tiṭ u&erbal yessafen. Yess-k yerfed aqeṛṛu ğerğeṛ, yesfeḍ afunzer, d ideddicen yessenzafen.
Iγaḍ-iyi yiman-iw, yugar isaffen yeẓri-w, ul γuṛ-s azref imi ixaq. Yeḥḍaqer γef umeddakel-iw, ssneγ si teẓi-w, a ddunnit aya ur ilaq. A tajerṛṛumt yeẓẓa deg ul-iw, ay ayen akk s-yeldi allen-iw, ssexsit ajajiḥ ma nreqq! Ma d kunwi ay arraw-is, ggzut awal-is, ddut deg webrid yeṭṭef! Tuγem-d aẓar seg uz´ar-is, d tmussni n walla&-is, selfet i wul ma yendef! Deg-wen ad nẓer iger-is, ad ffuktin-t tyedrin-is, amextaf usirem-is deg-wen yet´t´ef.
Ssurfet-iyi zegre& tilas yerna ass-a d lğamuεa!
i txeddmeḍ a ddiban amcum
Inebgi
- Tinin-is...Riγ ad aruγ: 1)- tmuγi-k tezwar mačči tazwar 1)- ssneγ si temẓi-w mačči teẓi-w
Aqeṛṛu-w icuf, maca ur ttmaleγ ara tura, ata yekkes-iyi udenden Ugadegh-kwen !
- Tinin-is...Azul ay inebgi, Azul ay ilelli, Azul meṛṛa,
Tazwara, teẓriḍ mačči d argam i kwen-regmeγ :( ! D ayen i ttwaliγ i d-nniγ. Ilaq ur aγ-tebγim ara an-nuγalet ar tidak n zik, neγ xaṭi ?
Ihi, imken d nekk i yecḍen. Sureft-iyi !
Nekk akken sneγ, mi d-kkateγ deg usefru, d ayen kan isehlen fell-i ad sqedceγ ameslay am "iẓẓan". Maca "la critique" yecban tinna, tega am win-akken yeṭṭafaren kan iberdan isehlen di ddunit ! Ger lweḍa d wedrar, iteddu kan di lweḍa acku tinna teshel tikli-s.
Nekk γileγ ayen i d-nniγ d ayen i yellan ! D ayen ibanen, d ayen i ysehlen i wallaγ a t-iwali. Ad d-wwteγ deg usefru-agi, neγ deg isefra yecban wid n Si Muḥ Umḥend, γef ayen yaanan imeslayen i d-yekkan si Taarabt, d wayγer ṭṭuqten deg isefra-ines. Ma bac as-iniγ kan asefru-agi d iẓẓan!, wagi ilaq ḥaca ma aawqeγ amek ar ad d-wteγ deg-s...
Ma d tamsalt-nni n Irumiyen sseqdacen merde i nekwni ayγer xaṭi... Acu ar awen-iniγ? Akka d asawen abrid ṭfen ibaraniyen ( Irumiyen, Araben ...atg ) a t-neṭṭef... Yak nuγ tannumi ! Ulac asteqsi, ulac aḥetec, ulac askukket n wawal i wakken ad iban ayen i γ-yelhan d wayen ur aγ-nelhi ! Nher kan am wiyaḍ axih !
Ğiγ-awen talwit ( Mazal a nettargu tilelli )
Inebgi
- Tinin-is...A tagi yettagaden,
"yiwen iheddeṛ-as γef nnger, wayeḍ yeqqar-as: Acḥal n warraw-ik i tesεiḍ?" At zik
Ula nekk akk yid-m akka i d-aγ-teḍra.
Ass ideg a teẓreḍ anida ṭṭerḍiqen-t, uγal-d s wawal-im!
soummam+
- Tinin-is...γazul Llan kra nwan ma ttmeslayen-d s wawalen nni umi qqaren"la langue de bois" gerrzen!Iẓẓan d asget n "iẓi"acḥal i tecbeḥ teqbaylit!!!Ma d asefru nni i-γef d-newwi ameslay mačči kan d iẓẓan, ar γur-i d iẓẓan d ibeẓḍan!!!! I wid d tid ittagaden;tugdi ulayγer?Aqlaγ gar-aneγ!!!Ilha leqdeṛ maana iẓẓan d awal am wiyaḍ!!!! I wid yumnen s teqbaylit s yiẓẓan-is!!!!! awerdan
- Tinin-is...mselxir εlikum!
Ur ttagadet seg "lluma"! akken i s-yenna Σebderẓaq-nni n Brtv!
A win/tin yugaden: Ur ttagad a gma/weltma! "A nnbi xas freḥ, imi tesεiḍ lluma n "lmeγrib lekbir".
Ula wi' k-yewten a yagejdur, tutlayt taQbaylit tuγal am weḥḍun anda sefruruyen "ccilmun" (mačči d azemmur).
tebqa-w εla xir a yarrac/tullas n "lmeγrib"
hsen
- Tinin-is...Azul fellawen, Nek Yaεğeb-iyi usefru agi xas akka iččuṛ d taεrabt. Ula d isefra n umedyaz ameqqran aqbayli: Si Muḥ Umḥend ččuren isefra-is d taεrabt. Bγiγ kan a wen-d-rnuγ belli ixuṣṣ yiwen ujerrid deg usefru agi:
Ma iγab γef tiṭ yuγal-d Ass-agi ilul-d D ajdid qbel ad yenṭel Si lemtul-is yeğğa-yaγ-d Di Lezzayer banen-d Yis-sen amḍiq-is yergel
Seg-sen ṭṭya-s tecreq-d --------dagi ixuṣṣ ujerrid------- Tafat-is qbel ad yenṭel.
Tanemmirt a kra ixeddmen γef site web agi. Hsen Inebgi
- Tinin-is...I kečč a Ḥsen izem,
A yemma deg-neγ ufan, tura ini-yi ugur d kečč! Yekkred deg udaynin ger yilfan, la d-aγ-yemmal amek a nečč. Iγeblan deg-m stufan, a yemma rrniγ-am urfan, mmi-m cuffent ur ifecc. A wi yeqqlen d llufan, maca d win yecfan, deg tirga nniḍen ad yesxentec.
Ilelli
- Tinin-is...Azul merra,
Tanemmirt ay inebgi γef isefra agi d-tewwiḍ, d ttamedyazt tazedgant yettezririgen am waman ! I wid ur yegzin ara dacu nessenqad dagi wiss ma gzan dacu yerran Tafriqt ugafa d "lmeγrib lεarabi lkabir" ? Nek γer γur-i aεraben d iẓẓan ddin n sen d iḥliẓẓan ! A t-id iniγ u ma ilaq a t-id aruγ agim iberdan a t-id aruγ ! Yiwen seg yemcumen-nni
- Tinin-is...Azul fell-awent/ awen. D lewhayem ! Kkren-d kraḍ ( 3) ičawčawen bɣan a ɣ-d-mlen d acu i “ latiyizm”! Zuni ẓret-aɣ-d a lɣaci aql-aɣ “ ur nettamen ara”! Ladɣa kunwi s wigi, tugarem at ičumar, imi kunwi « tičumar-nwen atentad deg wallaɣen-nwen, “ enkaṣeṭri » ! Turaret-agi i tetturarem, yezwar-iken ɣur-s zizi-twen bu txidas-nni n Amnay akk d bu tanzaqin-nni n Warisem ; kunwi teṭṭafarem kan am izamaren ! Kečč ay Inebgi i yeqqlen d imezgi, anda nniḍen telliḍ « ṭrankil” d uḥdiq, ma dagi, aql-ik tuɣaleḍ d ungif ! Ma d kečč a Ṣumam- ( mwan/ moins) ɣas ini-d acḥal n leǧwameɛ i yellan di taddart-ik ?! Wayeḍ isemma i yiman-is « Ilelli », d acu n tlelli i tessneḍ, imi tettḥasabeḍ akka deg yemdanen, ttamnen neɣ ur ttamnen ara, i kečč d acu i k-tuqeɛ ?! Ayen yessewhamen ugar d ageswaḥ-nni n Winna ! Yuɣal “ Dimukratik” ( d amegday n 25 h)!! Aww iḍelli kan i tsefḍeḍ ( teffasiḍ) amcic-nni i d-tṣewwreḍ keččini s timmad-ik deg wesmel ( Liẓ-avuntir n Dda Qiqi), ass-a tbedleḍ , teqqleḍ “dimukratik”! Ma d kemm a TILEMẒIT yugaden, a m-iniɣ : “ Skud dagi i lliɣ nekkini, fiḥel ad tagadeḍ! Jjmiɛ liman di jjmiɛ liman ar win ara kem-id-ilaɛin, ar tewwteɣ s leḥnak-iw ɣer lbunyat-is, alamma sluɣẓmeɣ-t, akken ad teẓreḍ irgazen I d-trebba Wehran a beɛbeɛ!. Yernu, aql-i a d-sbeddeɣ iman-iw d anemhal amatu ( D.G) n wesmel-agi ar ten-sṭixxreɣ akk ssya, ar neqqim ala nekkenti ( bɣiɣ a d-iniɣ: kunemti akk d nekk)! Ma d ayen yerzan asefru-agi, ussan d-iteddun a d-uɣaleɣ ɣer Dadda-twen Ɛebdella, acku ssneɣ-t akken yessefk. Ussan-a ur nestufa ara, yettuqqet leqdic ilmend n “ Tefsut Imaziren”; dɣa, azekka ar terzu terbaɛt umezgun “ Tigawt d wawal” , ad turar ( ass n 19/04/07) deg tzeqqa umezgun Kateb Yasin n Tizi-Wezzu ɣef 14 n tmeddit, deg yiḍ deg uɣaram asdawan “ Basṭus” . Yiwen seg yemcumen-nni
Inebgi
- Tinin-is...Ay amcum,
telhiḍ i teḍsa d wedṛagi.
Nekk lemmer d tameṭṭut i lliγ ad εecqeγ deg-k, maca teffeγ-ḍ i iberdan ( tegrarbeḍ) neγ m´ulac akk aql-ak tukleḍ iqceṛ n ubanan ( teḥnucdeḍ ).
Ḥader iman-ik ay ageswaḥ!
( Γas nḥemmel talwit, nessen a nerfu ).
Soummam+
- Tinin-is...azul Wehmeγ mi bdiγ taγuri n tiririn n wemcum!!L'atheisme???Aani nemmeslay-d f Rebbi?Nemmeslay-d f usefru n Ḥmana c tout!!!Nenna-d ur iswi ara tibṣelt , ur d-nebdir la Ṛebbi la ddin!!! S γuri ruḥ ad te..eḍ keč d wid k-icuban a yir zzariaa!! Dadda-k Soummam+ amnay
- Tinin-is...A mmi-s n Wihran! Acu i yerran d bu-txidas? Anda iy-tesneḍ ? Ukreγ-awen aleqqam neγ ẓeḍmeγ γef wexxam nnwen ahat?
Ma yelha usefru efk-ed tikti-k, m ulac ulayγer a t-sbibeḍ lεar i yeZwawen ur tessineḍ a bururu!
Bu ccfaya
- Tinin-is...Azul. Alɣu. « Aql-aɣ nuɣal-d » i yenna Muḥya di tmezgunt-nni “ Sin-nni”. Segmi d-nessezri sin wussan di tmurt, ilmend n “ Tefsut Imaziɣen” amulli wis-27. Iḍ n wahad ( larebɛa) 18/04/07 nessezri-t deg webrid. Ass n wemhad 19/04/07 ɣef 5 n tnezzagt (taṣebḥit) newweḍ ɣer Tizi-Wezzu; ɣef 14 n tmeddit nurar-d tamezgunt “ Bu tcacit, ulac-it”, ɣef 18 (t) d abrid ɣer tesdawit ( I.N.H) n Bumerdas, anda i d-nurar tamezgunt i d-nebder yakan. Ɣef 01 d 20 n tnezzagt n wass 20/04/07 i nuɣal ɣer Tizi-Wezzu. Ɣef 10 neḥḍer i temlilit, anda d-tella trusi n tmeqqunin ijeǧǧigen zdat “Stèle” n Lwennas Matub di Tizi-Wezzu, ssyen neṭṭef iberdan yessawnen ɣer Tala n Bunan anda yettwanɣa Lwennas, deffir ddqiqa n tsusmi, newwi-d aserɣit” Aɣurru”, ssyen nkemmel abrid ɣer Tizi-Hibel anda nerza ɣer uẓekka umeɣras (ccahid) Masinisa Germaḥ, nerza daɣen ɣer temsikent i tessudes tiddukla “Tigawt” n taddart Agni-Ɛrus, ssyen nerza ɣer uẓekka n Mmi-s igellil “ Lmulud Ferɛun” di Tizi-Hibel. Abrid-nneɣ yettkemmil, tanila-nneɣ d Tawrirt n Mussa- Weɛmer, anda yemṭel Lwennas Maṭub, nemlal d Nna Ɛelǧiya ( yemma-s n Lwennas) akk d waṭas inerzafen i d-irezfen ass-a n 20/04/07. Neǧǧa “Tawrirt ɛzizen”, ɣef 14 n tmeddit, am wakken i neǧǧa Tizi-Wezzu ɣef 19 (t). A ziɣ d tidet “d iɣriben di tmurt-nneɣ” imi d-nufa iman-nneɣ di Wehran ɣef 1 d 25 n tnezzagt n wass-a, n 21/04/07. Tura attan d 2 d 47, “tiṭ teqqen, tayeḍ twala*”, wissen ma a yi-d-yers yiḍes, neɣ “ɣas ɣli-d ay adrar fell-i**. D yiwen seg yenzan i d-yelqeḍ Muḥya. ** d yiwen wawal i d-kkseɣ seg tezwart i s-iga Muḥya i wummud isefra “ Tafunast igujilen” n Ɛmer Mezdad ( Ɛmer Wakli). --Ahil-agi ideg nettekki d win i yessudes umazday n Tiddukliwin: Amussnaw, Aɣbalu, Tarwa n Gaya, Iselmaden n tmaziɣt, Amezgun n Ǧerǧer, amazday n Tulawin n Tefsut taberkant ( tigi n Tizi-Wezzu) akk d Numidya n Wehran. Ugar ɣef wahil i d-yellan/i d-yettilin tura deg Wehran si 12 alamma d ass n 26:04:07. Bu ccfaya seg Wehran
Mmi-s n Wemsed
- Tinin-is...Azul fell-awen a " Libirbir"! Semḥissifeγ nezzeh nezzeh γef yir imeslayen i d-yekkan seg yimi afuḥan n bu cemma-yagi n " amcum". S yixef n Jeddi Amsed ar iḥeccem-aγ! D acu i t-yewwin γer Zizi Amnay "bu tissas"?! Tegra-d ma yeεğeb-as usefru-nni neγ isefra i t-yecban, yezmer ad yerzu γer "t.v: Iqraa". Ma yella d weltma-tneγ-nni yugaden, a s-iniγ" ur ttagad, γas cbu-d si Tkerdit-nni i wumi qqaren akken "Layla Ẓana" neγ tenwiḍ tilelli-yagi tettas-d kan akka! Γas surfet-iyi, ussan-agi uḍneγ aṭṭan-nni n wul... Ḥemmleγ-ken akk. Mmi-s n Wemsed , " Aεefrit i iḥemmlen lifrit". Yiwen seg yemcumen-nni
- Tinin-is...Azul ay imcumen. I kečč ay amnay a bu tqerruyt. Akken i tḥemmleḍ ad tesserfuḍ imdanen, iḥemmlen nutni daγen a k-id-sserfun. Lemmer ad teẓreḍ geddac i iferḥeγ ( i kkunṭaγ) imi i k-sserfaγ ay amcum a bu txidas!.. Ḥṣiγ yeεğeb-ken nezzeh usefru-yagi, tessetḥam kan a d-tinim" rnut-aγ-d kra i t-yecban! Aql-aγ ad awen-d-nceyyeε kra n tezlatin n lemdeḥ n Meqqran Agawa; ur ttḥaret ara kan! Ur s-d-ttεawad ara i yir awal-nni i d-tenniḍ akken a bu tqerruyt " εni ẓedmeγ-d γef wexxam-nwen". Acku tikkelt-nniḍen d aḥlalas ara tt-yeddun a winnat! Dγa, ussan di Lḥassi yiwen weqbayli sγur-neγ si Ğεefra, yeqres γef yiwen γef kra n waεraben i iẓedmen γef wexxam-is, yenγa yiwen seg-sen, wiyaḍa rewlen, tfehmeḍ tura d acu ara k-yeḍrun ay Amnay amcum, neγ ala?! Ussan-a a d-uγaleγa, akken a wen-d-ṣelliγ γef nnbi, a nnek mačči am Aṭlas-nni i wen-yesqizziben! Ad ssekreγ deg-wen ṭikuk a " Librubru"! Ččaw.. amnay
- Tinin-is...Akken yenna unebgi (a t-id-yadder wayen yelhan): aεraben d iẓẓan, tineslemt nnsen d ḥliẓan.U kečč a Bururu aql-ak ger-asen! Telhiḍ kan dγa i "udragi" akken i k-yenna umezwaru-nni.
g.t.: ur ttaggad, ur d-ttaseγ ar wexxam-ik , ur iy-it-tekkateḍ s weḥlalas. Ur nnumeγ rrwaḥ ar yexxamen n "Ixxuniyen" ( i igan aεraben) neγ ar "waklan" n waεraben. Mazal llan yeZwawen wiγer ad ruḥeγ...
Atlas
- Tinin-is...Azul fell-awen. Aḥeq Jeddi Amsed ar ttγileγ tekksem-aγ cwiṭ-agi n tira,γileγ ala kunwi s iqemqumen ara yettarun deg wesmel-agi, ma d nekkni s iteftufen-agi ad nruḥ a d-nezdem i ccix! Ḥṣiγ aṭas i tferḥeḍ ay Ay amnay a bu tqerruyt, tettεudduḍ dayen ur d-ttεawadeγ ara a d-kecmeγ! "Rruzma" sεiγ cwiṭ n " pisṭun" s wayes ara d-uγaleγ, akken a k-ẓẓmeγ lebṣel s allen, a digurdi. Amek, nekk ttḥibbiγ ( ḥemmleγ)-k, kečč tesluγuyeḍ-iyi tamda, teqqareḍ " telhiḍ kan i wedragi"?! Jjmiε liman ar d ak ẓuγreγ γer teγdemt ( ccreε) s tinna akken n "difamasyun"! Terriḍ d " adragur", teğğiḍ-iyi aken i s-yenna akken Lewnis ( ameddakel n MACK N at Wewdiε, i iweddεen izgaren-ines di Kanada): Tiqbayliyin d-ttemliliγ Wexxrent ma εeddiγ Amzun helkeγ ajeğğiḍ. Ilaq ad teḥṣuḍ d akken Mmi-s n Wemsed " Siryu", asem neγ qim! Wissen dγa anda yerra umeddakel-nni-inek, bu tanzaqin-nni n Warisem?! Ussan-a a k-d-stufuγ, γas siwel-d akk i imeddukal-inek, wissen ma a k-ḥadden?! Aql-i ttheggiγ-d iman-iw akken ad qqleγ " D.G" n wesmel-agi, εas iman-ik! Ččaw a Zizi Amnay. djamal.B
- Tinin-is...Azul fell-awen. Nnan-as « D acu i tteffẓeḍ akka, a wagi? Yerra-yasen-d: D llazuq n yilindi”. Ddeqs n wawalen i d-yuragen, yal wa d acu i d-yenna, yal wa amek i s-d-iban usefru-ya n Dda Ɛebdella.. Lemmer mačči d yir imeslayen-nni, yili a d-iban d ayen yellan d agmawi. Yers-d usefru, wa a s-yeɛǧeb, wayeḍ a t-yagi, atg.. Maca, ɣef wakken ɣriɣ yakk tinin ( tidmiwin)-nwen, amzun teffeɣ-d yiwet tegrayt iman-is, attah: (..) (ur riɣ ara a d-bedreɣ imeslayen-nni imeɛzuzen i d-tennam)! Ngum ( send/qbel) a n-rreɣ ɣef kra n tuttriwin n kra n watmaten, xseɣ ( bɣiɣ) kan a d-greɣ yiwen westeqsi, atan: Wissen ma yezmer kra n weqbayli neɣ umaziɣ, akken yexs yili wesɣan ( ddin)-ines, neɣ tikta-ines di tsertit ( tidyulujit) a d-yini ( s wawal neɣ s tira) ayen yettxemmim, neɣ ayen yettḥulfu, neɣ uhu ( xaṭi)?! Ɣas ma d imaziɣen akk i nella, wissen ma nezmer ad nemgarrad ( ad nemxalaf) di kra n tɣawsiwin, neɣ megdul waya?! Tegra-d deg wezɣan, aql-aɣ nlemmed, wamag yiwen deg-neɣ ur yelli d ayuc (arebbit) n tsekla. S wul zeddigen d iḥulfan n tegmat. Ǧamal
djamal.B
- Tinin-is... Azul fell-awen. Tiririt ɣef kra n yesteqsiyen 1—Acimi ara n-azneɣ asefru yecban wa?! -- Asmi ara afeɣ kra n tezmilt, kra limara, kra n tgejdit, neɣ kra uwellih ara d-yinin “ Anagar tawsit ( rrehṭ/ ṣṣenf)-agi neɣ tagi ara d-yersen deg wesmel, ayen nniḍen ur d-yettrusu ara”; ass-nni dɣa a n-ttazneɣ kan ayen ara iwalmen awellih-nni. 2—D tajmil i riɣ a s-rreɣ i Dda Ɛebdella, imi yezwar netta yerra-yi tajmilt s tira n weḍris i yura ɣef wungal i uriɣ?! -- D tidet. D tajmilt i riɣ a s-rreɣ, ɣas ulamma s tira-ines netta s timmad-is, imi ɣas ad ɛerḍeɣ a s-rreɣ tajmilt s tira-inu, ur t-ssawaḍeɣ ara ɣer temɣer i yuklal wergaz-agi. Maca, ur yessefk ara ad tettwagzu ( ad tettwafhem) d tinna n “ tririt ureṭṭel”, acku werǧin ad zemreɣ a s-rreɣ ula d yiwet si tis meyya-ines, imi ayen ara d-iniɣ fell-as a d-iban d awezwaz neγ d axeclaw kan. 3—Ma mwataɣ d uxemmem-ines? -- Ulac win terra tmara akken ad ixemmem am wayeḍ, ɣas tezdi-yaɣ takti-yagi n tmaziɣt, maca, yal aqerruy di tcacit-ines. Yernu i wakken ad negzu iman ( rruḥ) usefru, yessefk ad nuɣal ɣer tewtilin (conditions), ɣer tegnatin ideg d-yella.. Atan dɣa wayen ara d-iniɣ: Yettwaru di tegnit n ẓẓmek, n leḥzen, yettwaɣra-d di temṭelt n Dda Lmulud, yettwaɣra-d zdat n waṭas n yemdanen, yal yiwen deg-sen amek yettxemmim, yernu furar 1989, mačči am yebrir 2007, xuḍi imir-nni kan i d-tlul ( neɣ xerṣum nenwa tlul-d) tugdut. Di taggara, a d-iniɣ kan : mwataɣ nezzeh d tmuɣli i d-yefka gma-tneɣ Winna, netta yenna-d γef kra n tezgar d “ tadimagujit”, nekk iban-iyi-d ugar n “tdimagujit” ! Buddeɣ-as tazmert d teɣzi usemmud ( leɛmer) i Dda Ɛebdella. Ǧamal
soummam+
- Tinin-is...azul Nwiγ a d-tefkeḍ kra n tfugal γef usefru nni n dadda-k Σbella,ziγ kra din!!Llan wid i yenwan awal nnsen yekka nnig wiyaḍ bḥal kečč a Ğamal!asefru agi nenna-d ur iswi ara iqil!Ur isεi anamek ;rnu γef waya issexdam kra n wawalen ur d-tewwi ara!!!Abbuh fell-ak a Ğamal!D lεib fell-ak!! djamal.B
- Tinin-is...Azul fell-awen « A ɣ-yemneɛ Rebbi si ddula yettdullun D leḥkem yettɣurrun D yir (a) xenfuc ɣef yiri n lkanun” I yenna Ccix Muḥend. Awer nili seg kraḍ tewsatin ( 3 lerhaṭ neɣ leṣnaf)-agi. I wid i yi-id-yennan: “Tebɣiḍ ad tiliḍ nnig imeɣriyen” ! S wacu ara iliɣ nnig imeɣriyen?! Ayɣer ara iliɣ nnig imeɣriyen?! Anwi i ken-id-yesbedden akken ad temmeslayem s yisem imeɣriyen?! Ɣas ḥṣut ihi aya: Nekk d yiwen kan seg imeɣriyen, ur d-usiɣ ad fkeɣ timsirin i yiwen; ma di temsalin yerzan asɣan ( ddin) d ayen yerzan kan amdan, imi d azref amadnan n yal yiwen akken ad yeḍfer abrid i s-yehwan. Tamaziɣt d ayla-nneɣ merra, ur yettwaḥerram deg-s yiwen, d argaz neɣ d tameṭṭut, akken yexs yili urebbit-ines, neɣ uxemmem-ines.
Ǧamal seg Wehran
djamal.B
- Tinin-is...Ssififen medden tirac, ur ssififen ara ulac. Anagar ihwah i d aɣ-d-ibanen deg usefru-yagi, ayen yelhan merra yedreg fell-aɣ, wissen ayen?! Azɣan ɣur-s ilugan-ines, ɣef wakken d-nnan imussnawen. Dagi, a d-ssiferreɣ kan kra: “Takti ma temmed neɣ ala, akken a d-iban usentel neɣ isental iɣef d-yewwi usefru”. “Tugna ( image) ma tella neɣ ala”. “ tutlayt s wayes yura usefru, ma tgerrez neɣ ala ( imeslayen ma wulmen neɣ ala) ».. Wissen dɣa ma yella waya deg usefru n Dda Ɛebdella neɣ ala ?! neɣ d yir imeslayen-nni kan i yellan « LLumma, Lmeɣreb.. ?! Wissen ma ugdan( llan kifkif, neɣ cuban) imeslayen-nni i d-bedren kra seg-wen neɣ amek?! Xerṣum ssikdet, meḥṣet, alset taɣuri i tefyirin-agi, walit tahuski ( ccbaḥa) d inumak ( lemɛani) ilqayanen yellan deg-sent, mačči kan d tazzla s ageddeḥ: Imawalen n Tmaziɣt Amezruy n tnaṣlit Fell-ak ass-agi rrundan Ilugan akk d tseftit Tussunt tadlist Yekkaw leqlam i ten-yuran Yemlal weɣref di Tewrirt Imeṭṭi yessudem-it Ɣef umedyaz ameqqran .. Awal yeǧǧa-t-id Lewnis: “ Sɛeddit-t di lmizan Weznet, steqsit rǧut Imir init-d ayen yellan Ma yella yexreb-as ṣṣut”
Ǧamal seg Wehran
djamal.B
- Tinin-is...Azul fell-awen « Wi k-yennan meqbuleḍ a rruḥ » ?! D tagi i d tiselbi neɣ ad teqqim! Yiwen seg wigi, la yeqqar “ Dda Lmulud”, segmi yesla yettẓalla, yuɣal yeqqar: “Dadda-k Lmulud”!!! Yuɣal yettu ula d tajerrumt-nni, yettu ula d ilugan-nni n tira i d-yelmed sɣur-s, yettu kra iga i tmaziɣt-nni!.. Ma yettẓalla kan atan mačči d Dda Lmulud, d Dadda-k Lmulud! D lewhayem di ddunit-agi!
Ǧamal seg Wehran
djamal.B
- Tinin-is...Azul. I gma-tneγ "Amaziγ+" ssurfet-iyi, γseγ a d-iniγ "Ṣṣumam+". Amek ay amnir-nneγ ayiman, ay amennukal-nneγ ameqqran?! D acu n lεib i giγ, εni nγiγ tamgerṭ?! Aha kan ssegzu-yi-d d acu n lεib-agi i giγ, neγ eğğ-iyi ad ẓwaγ (ad ruḥeγ) ad muhdeγ ( ad ẓẓalleγ) akuden-iw γef yiman-iw; yernu aql-i ad ssemdiγ urawen-inu akken a k-iwelleh yakuc (llah) s abrid amaγud ( iquden).. Tanemmirt-ik a gma. Zdi-t deg Facebook | |  |  |  | |
|