Kles(Rijistri)
Isalen  
  • Amekti
  • Zwaren, ewwḍen d imezwura u ad d-qqimen d imezwura
  • Issin : asegzawal n Kamal Buεmara
  • Tajmilt i Muḥya
  • Tiγri ar uttikki ar ṛṛeḥba n wedlis d wegtelγu amaziγ de TUBIRETT
  • D ileqqafen neγ d tiddas...neγ ahat d taγlalt
  • Talalit n wesmel amaynut
  • Aksil ilul ass n 20 di Tuber 2009
  • Arezqi Lbacir d inebgi n Rradyu "Numydia"
  • Isalan yerzan tafaska umezgun amaswaḍ Malek Bugermuḥ
  • Ayen yemmeslay l´ancien ass-a n 20.04.2009 di tiliγri (tilifun) yakk d yeqbayliyen yelḥan di tikli n MAK d-yellan di Tizi Wezzu:
  • Isalen
  • Kra si ccreε n (Daεi, aselway n Numidya) wass n Warim/Letnayen.
  • Izen n Σumar Derwic γef wesmel poetasdelmundo.com
  • Ilmend n sin wussan n tezrawt (unadi) i yettwasudsen deg Wehran
  • Ferhat deg Moyeuvre-Grande
  • Isteqsiyen i Mass K. Naït-Zerrad
  • Asteqsi: dacu ara nexdem ?
  • Atan wahil yeḍran deg Wehran
  • Ulγu n Umussu n Timanit i Tmurt n Yeqbayliyen
  • Tagnit deg tella tmaziγt deg tmurt-is ass-a
  • tamkarḍit taγelnawt n Dzayer: Timlilit d wemyaru
  • Racid ΣELLIC tewwi-t tmettant
  • Tamendawt
  • Taẓrigt tis-sḍis (6) n tfaska n tmedyazt tamaziγt Mulud At Mεemmer
  • ABUDDU ILMEND USEGGAS AMAYNUT 2008
  • Asmel amaynut s Teqbaylit
  • D lewhayem! Ayen iḍerrun ussan-agi d Ikerdiyen msakit
  • I tecbeḥ tmurt-nneγ, lemmer tella deg-s tlelli!
  • Shirin Ebadi : tamṭṭut n akw inaẓaren
  • Wehran: Kra yellan yella mgal-nneγ ass-a
  • Amulli wis kraḍ γef tmenγiwt n MHENNI Ameẓian
  • Tamurt n Leqbayel, Lqaεida teṭṭef deg walal-is
  • KRA N WIN ITEDDUN ΓEF TIDETT YEṢṢAWAḌ
  • Issin-iyi ad ak-issineγ !
  • Amussu n Timanit yugi ad yettikki deg tefranin n Mayu 2007
  • Nγan Remḍan Ḥaifi assa n 24 deg Furar
  • Ur ten-ntettu, ur ntettu azal nsen
  • Nna Fa ad tuγal ar Munryal deg Furar-agi
  • Ğamal Benεuf: Isalen sγur tiddukla n Numidya & Ahil n tfaska tadelsant n Timidi d Tmerrit 2007
  • 2007 d aseggas n yidles aεṛab deg tmurt Umaziγ.
  • Anwi isekkilen i Tmaziγt ?
  • Tamazγa: Ussan n Wedlis Amaziγ
  • Tidak n Nna Fa
  • Nγan Σisat Rabeḥ
  • Tuγalin n Dda Sliman ar Tmurt
  • Sers iγsan-im deg talwit
  • Agdal n temlilit n Tefrit (Aqbu)
  • Zemmem, qemmem, ṭṭef imi-k susem.
  • Tabrat n Ğamel BENΣUF
  • Tiγri n wedrar
  • Immut win akken i s yennan :"Tamaziγt d yemma-s n tutlayin."
  • Aqbuc n ddabex neɣ nnif n twaɣit
  • Tisusaf mači d-aman kan, rregmat mači d-awal kan.
  • Aγmis "Iẓuran" yuγal-d ?
  • Aqusis Ussnan n Tesdawit n Bgayet
  • Tamaziɣt deg Wehṛan (Win yebɣan iqqaṛ: amek ?)
  • Gilles Duceppe ar tmeɣra n Yennayer
  • Tamkarḍit
  • 20 Yebrir n 1980 : Tafsut n tirrugza
  • spacer
     

    | | |

    Wehran: Kra yellan yella mgal-nneγ ass-a
     

    Axxam umezgun n WehranAss : 05 yulyu ( tasekmut uzarug n Dzayer) 2007. Tamert : 3 n tmeddit. Adeg : Tazeqqa Umezgun Aẓiyan « Σebdelqader Σellula » n Wehran ( T.R.O) , i d-yezgan deg uberreḥraḥ neγ agni ( place) 1u wamber 1954 ( « Plaṣ d arem » i s-qqaren medden). Aneḍruy : Ahanay umezgun ( tamezgunt « Bu Tcacit ulac-it ».
    Amsermed : Tarba
    εt « Tigawt d wawal » n tiddukla Numidya n Wehran. Tagnit : Tiririt n tejmilt neγ asmekti n « Lwennas Matub » ilmend umulli wis-9 γef tmenγiwt-ines.
    Maca,
    Kra ur d-yettweḥḥi s wannect-a ? Tinazalin ne
    γ les affiches d tid-nni uhanay yezrin iḍelli-nni « Mutazewwij fi Σuṭla –- d amunulug n Samir Buεnani--- » At terbaεt « Tigawt d wawal » llan deg ugensu ( daxel),ttheggin iman-nsen deg usayas ( tiftilin…d wanda ara yers ddikur..).
    Γef n tmeddit, d lawan ad yebdu uhanay, alammi d tura i tt-waεellqent « lizafic », kra seg uzayez ( lγaci) ttrajun zdat n tewwurt akken a d-ṭṭfen imukan (yettwaḥettem ad xellṣen 100 idinaṛen akken ad kecmen) ; maca, tiwwura medlent, iigiciten (les guiches) medlen.. d acu-t uxeṣṣar-agi ?! I s-teqsayen lγaci. Sdaxel ttuqten ixeddamen, maca yal wa yeqqar « alday n tewwura d igiciten mačči d ccγel-iw nekkini » !!! « Nutni xaḍen-tt akken ad ḥebsen ahanay-nneγ, ssyen ad gen aneqqis ( rrabul)-nsen belli ulac lγaci.. » i yenna Ğamal Benɛuf i imeddukal-is , yerna yenna : Nekkni ur nteffeγ ara ssya alamma nga ahanay-nneγ γas akka ur d-kcimen lqaci. Γef 16 d 45 n ddqayeq mazal tiwwura medlent, Samir Zemmuri ( d aεeggal n Tigawt d wawal) akk d yiwen « urijisur n T.R.O ssawlen ( s tilifun) i Γawti Σezri (anemhal n T.R.O) ? yenna-yasen-d « Init-asen-d ad ldin tiwwura, ad kecmen lγaci baṭel ( acku yugad ad yeḍru kra).
    Γef 5 n tmeddit i yebda uhanay zdat ahat n 30 yemdanen imi ddeqs deg-sen ruḥen..
    Γef 6 d wezgen i yekfa uhanay, s leḥrara meqqren, yenna Ğamal Benεuf deg wawal-is : « Kra yellan yella mgal-nneγ ass-a.. γas ma kra seg ixeddamen-agi uklalen tanemmirt ilmend ibeddi i d-bedden yid-neγ ; maca, wiyaḍ wwten akk akken ad yettwabṭel uhanay-nneγ : Tiwwura ur tent-ldin ara deg lweqt, « les affiches » i sen-d-nefka ur tent-εellqen ara, alammi d 16 (t) d wamek tent-nεelleq nekkni.. Maca, a sen-iniγ kan « Aql-aγ da, mazal ad nili skud nedder ! Lwennas Matub yuklal a t-id-nemmekti, γas di drus yid-neγ i nella ass-a, aql-aγ nerra-yas tajmilt ilmend ummuli wis-9 γef tmenγiwt-ines. A wen-d-iniγ tanemmirt i kunwi i yeqqimen yid-neγ γas deg wezγal-agi yecban asafu. Ma tessurfem-iyi llan yid-neγ dagi kra « imesseεraben » γas ur ssinen ara taqbaylit, maca, qqimen yid-neγ, ula d nutni uklalen aṭas n leqdeṛ ( dagi yemmeslay-asen-d s taεrabt, meḥsub d ayen akken i d-yenna s teqbaylit i wumi d yules s taεrabt).
    Uguren mazal gran-d imi ugin akken ad ğğen ddikur dinna i uzekka-nni, am wakken ugin xerṣum a t-ğğen din ula simmal ara d-aweḍ tkeṛṛust ara t-yessiwḍen ( ddikur)
    γer usideg n Numidya.

     

    Atlas at Wemsed

     

    Isalen & tidmiwin
    Sγur War isem
    Yelha lemmer ad i3elleq wemdan tinazalin timaynutin, ad yaru
    deg-sent assa yella yiwen n umezgun s tutlayt tawehr´anit ṣaḥbi, azwel-is " Wac bihum Zwawa w Legwer?".



    Sγur Guraya
    Azul fell-awen.
    D acu-t uyennat-agi daγen!! ass-nni, lliγ di Lekmin, ttrağuγ i rrayeε-agi n Aṭlas, a ziγ terwi di " T.R.O" d nekk di "Ṭṭoro"!
    Bγan a tt-id-awin am tinna akken " ma tečča tečča, ma ulac d aqeṣṣer" akken i t-yenna Dda Lmulud.
    Dagi, deg Wehran i tzedγeḍ a War isem amcum, nekk ttγil-k di Kanada! Buhh.. fell-i, buh!!.. a ziγ bbehbaγ..
    Guraya

    Sγur Amucar
    Azul a Librubru.
    Jjmiε liman ar tgerrez tagi. Zik, lliγ win ara d-ineṭqen ini ssiwḍeγ-t γer "lqesma n sidi Flan", ssya d asawen win ara d-ineṭqen a t-id-ssiwḍeγ γer da ( imyura), asiweḍ yella yella, meqqar ad mmucreγ i ubaγur n watmaten-iw. Tudert i Tmaziγt.
    * Sebba i d-ufan (ixeddamen-nni n T.RO) wid-nni yeğğan axeddim-nsen rewlen:" nγil γef 18 (t) mačči γef 16 (t)"

    Sγur War isem
    A Guraya,

    zedγeγ di Lalman

    Sγur amnay
    Izukar n "wihra" atenan di tmurt nnsen. Γur-sen azref a sen-gezmen awal i wid ur nelli d " izukar-inselmen" am nutni.

    Dγa newweḍ-ed ar tagara n temsalt: limer a newwet γef UZARUG n tmurt n leqvayel, ahat aγ-d-iban tafat azekka.

    - Imḍebren n wexxam umezgun " εebdel-qaqa " aki nnsen, d aεraben u d inselmen (meḥsub; wid i ikerhen yawk leqvayel deg umaḍal), u xedmen ayen i sen-d-yenna "allah nnsen"!
    Azekka, ass m' ara nuγal d agdud (ur nteckenkiḍ deg ijuffar n izukar), a nesεu Ixxamen umezgun nneγ, a nesεu ixxamen n yedles nneγ...a nesεu TAMURT nneγ! Ass-nni nezmer a neg ticeqqufin s teqvaylit...

    Ma yella d ass-a, wid yebγan "izzayriyen" dγa a ten-yerwu! Neẓra acḥal iγ-kerhen izukar, maca nekkni nettεemmid i din rebbi nnsen!

    Sγur Muḥ Umuḥ
    Azul. Ayen yeḍran d terbaεt-agi-nneγ n Wehran, d ayen ur nettwaqbal! Aqlaγ yidwen.

    Sγur Ilelli
    A Muḥ n Muḥ, wwet aqabac, si zik n zik, tabεa ulac...

    Sγur Muḥ Umuḥ
    Azul ay Ilelli. Nekk d Muḥ imi-w ifuḥ, ifassen-iw d uffal. "Xḍiγ i ddebza u ddmaγ" i yenna Sliman εazem. Ula d arrac-agi-nneγ qebḥen cwiṭ, ssneγ-ten.

    Sγur Amcum
    A lemmer a d-yuγal Ureẓqi Lbacir i iqeḍεen i lqeyyad ssuq, neγ Ḥmed Umerri, d wigi kan i ilaqen i tegnit am ta; wamag d acu ara yeg Muḥ Umuḥ bu yimi ifuḥ!

    Sγur Laẓ/ waḥidun
    Azul fell-awen (t)
    Tenɣa-yaɣ tatut! Nekk dɣa kra yellan tettuɣ-t, angar kan ddiminu i ugiɣ ad ttuɣ. Ad as-tiniḍ uran-iyi-d fell-as taḥerzet.. akka , yella wa s wacu yettwet! Wa yettwet ɣef ddiminu, wa yettwet ɣef tqerɛtin, wayeḍ yettwet ɣef teqcicin.. "wa yebri, wayeḍ yewwi-t ubeḥri" , ruḥ a sidi ruḥ!
    Ass-nn n wemhad 05/07/07, ɣas ḥṣiɣ yella uhanay di " T.R.O", maca, nniɣ mazal lḥal, ad ruḥeɣ ɣer lqahwa " Uzewwad", di rue de phillipe i d-tezga, lewhi n 300 lmitrat kan ɣef wanda ara d-tili tmezgunt-agi. Ɣef rrebɛa n tmeddit imi iɛeddaɣ a d-kkreɣ, ufiɣ-d iman-iw sbubben-iyi-d 15 neɣ ma ɛecrin n leqhawi! Amek ara xedmeɣ akken ur ttxelliṣeɣ ara ( nniɣ i yiman-iw: rewleɣ-d si ɛecra-alaf n "T.R.O", weḥleɣ di tlatin-alef n ddiminu, --gar-aneɣ kan, ur qqaret ara i wiyaḍ--?!) ? Kkreɣ ukreɣ-asen "ddubelsis"nni amcum, ǧǧiɣ tarbaɛt-nni ttnadin fell-as, yekker deg-sen herwel.. Almi d-yenṭeq Ssi Ɛli ( wagi si tama neɣ lǧiha-nni n Mmi-s n Wemsed, imi taqbaylit-nsen moderne) " Ur t-teẓriṭ-it ara (=ur t-teẓriḍ ara)?! Atan yerra-yas-d Dda Acur ( Ɛacur) wagi n tama-yihin n temyarut Tamaziɣt, At zeddi Muḥ-nni): Ambbwa wa (= Anwa wa)?! Lḥaṣul, yekker yiwen rrwi meqqer: Wa yeqqar " Yenɛel waldin n leqbayel am kunwi"! Wayeḍ yeqqar " Kunwi d leqbayel n sservis, ulac fell-awen littkal"! Ma d nekk, nniɣ-asen " Leqhawi-yagi a tent-nebḍu, yal yiwen ad ixelleṣ ayen yeswa". Dɣa tthennaɣ, bdiɣ cennuɣ tinna akken n Sliman Cabi " Imaziɣen n leqhawi". Ffɣeɣ-d ssyen, uliɣ-d ɣer place d'armes, ufiɣ-d akk leqhawi ččurent: Weɛmuri teččur, Ǧreǧra teččur, Friḥa teččur. Ula d aberreḥraḥ-nni n plaṣ d arm yeččur s leqbayel, a ziɣ mačči kan d nekkini i yettun, a medden akk tettun!..
    "Winna akken ur nesɛi ccfaya
    Ulayɣer littkal fell-as"
    "Tasarut wuɣur tella
    Ɣer tarwa n Bbexta
    Akken a s-d-brun d lmuḥal"
    Ṭṭes di talwit a Dda Lwennas, wamag Leqbayel am nekk ur nuklal ara ad nili d agdud-ik!
    "Bu tcacit yella, aqbayli ulac-it"
    Laẓ/ waḥidun

    Sγur Bu teɣyult
    Azul fell-awen
    Ass-nni n 05/07/07 ɣef leḥḍac (akken qqaren wat Sidi Ɛic), di Lḥasi, tama anda zedɣen Leqbayel
    -- Bu teɣyult: Aya lisidi ( C.D) n leqbayel, deg-sen "ass-a nezha", deg-sen" alur trisiti" deg-sen " nnan-d ala a tin ḥemmleɣ, ur d-qqar ala"!.. mazal-it yettberriḥ..
    -- Taɣyult i bab-is: Ma kečč teqqimeḍ dinna i tili, nekk aql-i ɛebbaɣ, rniɣ addud i yiṭij?!
    -- Bu teɣyult: D acu tebɣiḍ a m-xedmeɣ, d wagi i d lkumirṣ ( taneẓẓut)?!
    -- Kečč aql-ik tettkeyyifeḍ ddexxan, nekk ur ufiɣ ara d talazuqt ( tacwingumt) a tt-ffẓeɣ..
    -- Bu teɣyult: Ax-n talazuqt, meɛni ssefhem-iyi-d d acu i yuɣen leqbayel imi ur d-ffiɣen ara akka ad aɣen lisidi n ccḍeḥ?!
    -- Mazal-iten xuccen. Yernu d kečč i ten-yessegnen a Winnat..
    -- Amek, amek?!
    -- Nsan jeddben s lisidi-nni i sen-tezzenzeḍ iḍelli " Ḥabibi yalleah, buṣi buṣ "n Nansi Ɛeǧrem, "Ana weḥbibi nleggeṭ f nnewwar" n Ccixa Rrimiti, "Malha hadik lbeyḍa" n Cab Xaled…
    -- Bu teɣyult: Ddeqs, ddeqs.. Fiḥel tuffẓa deg wawal! D acu i d tifrat-ines tura waya?!
    -- Taɣyult: Lkumirṣ, neɣ Leqbayel-agi yegnen akka?!
    -- Ula d nekk d aɣyul, imi ttaruǧuɣ tifrat sɣur teɣyult!..
    -- Tugareḍ aɣyul ( ḥaca aɣyul n tidet). A d-iniɣ tid i txeddmeḍ ?!!!
    Bu teɣyult: Yelha sser a taɣyult……
    " Taddart ma a s-d-tebru i ctacta ( zzayla)
    Nekk seg imezwura
    Ara s-d-iḥuccen mebla acetki ah" Gen di lehna a Dda Lwennas, niɣ ( yak) d kečč i d-yennan
    "a d-iniɣ kan ṣṣeḥ :leqbayel ur ttkileɣ ara fell-asen"
    Aya lisidi n leqbayel! Ass-a nezha, Nnan-d ala a tin ḥemmleɣ ur d-qqar ala..
    Aɣyul, (ssurfet-iyi yeɛreq-iyi yisem-iw) bɣiɣ a d-iniɣ Bu teɣyult

    Sγur Guraya
    Bunjuɣ li fi ( les filles)
    Nekk ass-nni ɣur-i tameɣra, ttwaɛerḍeɣ s axxam n yaya; tefka yelli-s, isem-is " Aya". Aya yuɣ-itt yiwen uferṭeṭtu, d aqbayli, isem-is " Nunu", d mmi-s n yiwen upaṭɣun ( amɛellem), yesɛi cci, d amalh n ttrika i yesɛa. Akk medden ttɛuddun-t d atlemsani, ur yessin ara le kabyle ( takbaylit), yetthenna meqqar, yeǧǧa lhem i wid i s-izemren (awer kkren!).. D acu ara went-id-iniɣ "a li fi": Lvila-nni llah llah deg Maraval, takeṛṛust-nni " Kaṭkaṭ" amzun d "lavyun" ( ṭṭeyyara), d acu n ddhubat i iɛelleq, wama llbus-nni : ala lmarkat-nni n Ṭṭelyan, rrwayeḥ-nni n "paɣi" ( Paris) yal yiwet ( rrwayeḥ) deg-sent ugar umelyun i teswa… Ih.. tesɛa ẓẓher "Aya"-nneɣ, mačči d yir tawenza am nekkini! Laviɣiti ( tidet) kan: ammer ufiɣ a yi-yernu yid-s, a yi-yaɣ ula d nekkin, ad iliɣ d takna n Aya, maɛlic ad qebleɣ " lapuligami" ilmend n cci-nni, kullec iǧuz!..
    " Cnu tuɣac n tayri
    Tuɣac n tayri
    Ḥwec-d awalen isehlen
    Awalen isehlen
    Ḥemmleɣ-kem teǧǧiḍ-iyi
    Ah, teǧǧiḍ-iyi
    S lmusiqa xfifen
    Akken ara ceḍḥen
    Iha, iha ad tɛeǧbeḍ i teqcicin
    Iha, iha a tent-terreḍ d tiderwicin
    A tawaɣit-iw, tenza teɣribt-iw
    Tidi n leɛtab-iw, yeswa-tt icirriw
    A tawaɣit-iw…" Akka i yenna wemnaṭri-nni n Uleḥlu.
    Unvwaɣ ciɣi Amnay, bay!
    Guraya.

    Sγur Amucar
    Acu ara d-iniɣ?!
    Yenna-yas wedɣaɣ: -- ad fsiɣ.
    Yerra-ya-s-d ukerra ( "akerra" d adɣaɣ n wakal):-- nekk, ihi ula ay d-iniɣ!
    Amucar

    Sγur Aṭlas Nat Wemsed
    Azul fell-awen
    "Fkiɣ-as rray i Muḥ, al.. la..l..la..la
    Ihudd ( "yebna" i yeqqar ucennay)-iyi axxam iruḥ
    D rray-ik a gma"
    D acu i d anamek i yesɛa wawal-nni i d-tenniḍ " ssneɣ-ten qebḥen"?!
    D acu-tt leqbaḥa-yagi ɣer ɣur-k keččini?!
    1) Ur iwulem ara a d-nini " aḥḥ!.. ɣas ma nettwet, ilaq-aɣ ur d-nettnazaɛ ara, a tt-naɣ kan mkemmda, ad nexmet ad nessusem?!
    2) Ur ilaq ara ad neg kra n wermud ( leqdic) ara d-yesmektin azamul Lwennas Matub, neɣ kra n wermud ara yeffɣen i wahil n "Dzayer d tamaneɣt n yedles Aɛrab", neɣ kra n wermud ara yeffɣen i taɣult n lfuleklur: ccḍeḥ, timeskanin n yecbuyla, tiẓerbiyin… Imi amezgun ( ladɣa amezgun-agi amugez)mačči kan yexḍa i tigi, maca yettdeqqim wid i ɣ-iḥekmen, at ičumar akk d wik i k-yecban ( ssuref-iyi ɣef wawal-agi aneggaru, ahat ur tuklaleḍ ara a k-t-id-iniḍ imi tettaruḍ s teqbaylit)
    3) Dɣa ma terziḍ-d ayen d-nettaru dagi deg wesmel (wissen ma d ayagi i d-qesdeḍ?!), dagi d ayen nniḍen. Maca, yal yiwen yettgensis ( yettmetil) iman-is kan, nekk ttaruɣ ayen i ttḥulfuɣ d wayen i ttwaliɣ, s yimmad-iw d aqbayli, mačči d ayen nniḍen ( ur lliɣ di kra n tiddukla n ukabar..)
    Asmi i neqbeḥ s tidet ur d aɣ-teḍri ara akka, a Muḥ Umuḥ!
    Qqim di talwit a zeddi Muḥ.
    Aṭlas Nat Wemsed

    Sγur Samir Zemmuri
    Azul fell-awen(t)

    Deg wayen yerzan uguren akk d iɛewwiqen i d-nettmagar sɣur yemḍebbren n "T.R.O":
    Lemmer d lebɣi, yili tazeqqa umezgun tawuri (axeddim)-ines d taẓuri, mačči d tagelda akken i tt-rren kra seg yemḍebbren-ines. Lemmer yelli cwiṭ leɛqel, yili ad ttwaldayent akk tewwura-s i yal amdan, neɣ i yal terbaɛt umezgun i yezmren a d-tefk kra i yidra n wesnefli n yedles s umata, amezgun ladɣa; ur tettwalday ara kan i yiṣemṣaren n tneẓẓut ( ttjara), neɣ i wid kan yecban iculliḍen ideg yesnuffus udabu d ijufar-is! Lemmer d lebɣi daɣen a d-ttwaldayent akk tewwura n tzeqqa-ya i trebbuyaɛ yecban tagi-nneɣ " Tigawt d wawal" imi anagar nettat i iqeddcen di taɣulta-gi umezgun Amaziɣ, yernu s wulac n wallalen. Lemmer d lebɣi daɣen amek ara ttwamedlent tewwura deg wudem n terbaɛt yecban tagi-nneɣ i d-yewwin semmus (5) warrazen i lwilaya n Wehran, yernu tgenses ( tmettel)-itt akken i wulem, maca, ur ḥṣiɣ ara zemren ad fehmen aya yemḍebbren agi n T.R.O!
    Ayen i ilaqen a t-nẓer ɣef uselḥu neɣ asefrek n tsudut-agi n T.R.O :
    ixeddamen n T.R.O ttwaxlaṣen sɣur ddula, yal aggur ttawin tajerniṭ-nsen; ugar ɣef waya, ttawin 45 ilaf iṣentimen i yal ahanay (spectacle). Ma yella d imaririn n tusudut-agi n "T.R.O" ttawin 200 alef iṣentimen i yal ahany, ugar ɣef tjerniṭ-nsen i ttawin yal aggur. Aṭas n ihanayen ḍerrun s drus n yemhanayen ( imferrjen—spectateurs), neɣ tikkwal ulac maḍi; ddeqs ihanayen ur d-ttilin ara imi ulac akk imhanayen. Deg waṭas n tikkwal ula d ineɣmasen akk d yemnadiyen ur ten-ttaǧǧen ara ad kecmen s tnubgiwin, alammi i d-teḍḥa tzeqqa-agi umezgun d tilemt, tessewḥac, amzun d tafekka bla tarwiḥt!
    Seg Wehran: Samir Zemmuri " amarir amsadur ( Comédien Professionnel) yella yakan di T.R.O."


    Sγur Tufiq Ɛemmuc

    Azul fell-awen.
    Ahanay-nneɣ ɣas akka deg wuguren nga-t s leḥrara d wul, imi nugi ad nefk mayna zdat wid i ɣ-yugin.
    " Ma nnan-iyi-id s anda tleḥḥuḍ
    A s-niniɣ nekk d Amaziɣ" I yenna Lwennas.
    Tufiq Ɛemmuc (d aɛeggal n terbaɛt " Tigawt d wawal" n Wehran)

    Sγur Bu ccfaya
    Azul.
    I Amnay
    Ɛebdelqader Ɛellula iɣef semman tazeqqa umezgun aẓiyan " T.R.O", nɣan-t irebraben di 1994, deg waggur n remḍan, deg yiḍ imi iteddu ad yessermed asarag di teɣremt n tẓuri d yedles n Wehran ( P.A.C.O). Isem-is ɣas yettunefk i tzeqqa umezgun n Wehran, ma di tidet ulac wi t-iqalen, ula d wid-nni i yeččan tagella d lemleḥ seg ufus-is ur t-zgilen ara. S tidet kan yif aṭas seg wid-nni-nneɣ, leqbayel-nni n sservis. A k-iniɣ daɣen: amur ameqqran si tkemmict-nni i d-yusan ass-nni d "aɛraben", lemmer mačči d nutni yili ur d-iḍerru ara uhanay-nni.
    Ɣef wakken sliɣ " Ɣawti Ɛezri yerfa aṭas ɣef ixeddamen-ines, yiwen seg-sen yesṭaxxer-it ( winna akken i yugin ad yeldi tiwwura, yenna-yas nniɣ-ak-n : ldi tiwwura, ldi-tent,i lemmer i d-yeḍri kra. Wayeḍ yenna-yas: rnu ara d ifak waggur-agi teṭṭixxreḍ.
    Ɣurk ansi i treffuḍ ay Amnay, nekk ur lliɣ ara seg wid yettḥaddan aɛraben, maca, tidet d tidet.
    Bu ccfaya.

    Sγur Muḥend Lɛerbi n At Waɛrab
    Azul
    Abba..abba.. abba!.. Iraḥ-d ccyaḍ. D lawan n ttraḍ ger Librubru n Wehran! Ad teqwu tɛekkazt gar-awen!
    Ur d-tenniḍ ara a Bu ccfaya; Acḥal i d azal n wedlis-agi unezgum? Ansi ara t-id-naɣ, ma ɣer "Ɛac ssya" neɣ ɣer tgelda-nni-nwen n Numidya?! Ini-yaɣ-d daɣen ma mačči difandi i tɣuri?!
    Ilaq a s-ternuḍ daɣen ciṭ n Biblisiti, akken ad yenz, axaṭer Leqbayel ḥeqqren s tmuɣli, alamma tenniḍ-asen"tewwi sin warrazen tnezgumt-agi:

    - Arraz n weḍris amyifi (Prix de la meilleure texte) di Bgayet-2004.

    -Arraz usensayes amyifi (prix de la meilleure scénographie) di Tizi-Wezzu–2004
    Akk d waṭas n rregmat dagi ( Wehran)

    Muḥend Lɛerbi n At Waɛrab ( si tmurt n Waɛraben)


    Sγur Ǧamal
    Azul i kunemti d kunwi
    Tanemmirt i wesmel-agi d-yeldin tiwwura-s i yakk imdanen, akken yal yiwen seg-neɣ yezmer a d-yefk takti-s, tidmi-s.. Tanemmirt daɣen i wid d-irezzun ɣer da.
    "Fiḥel ma zziɣ i wedrar aɛmam" akken t-nnan yakan. Ayen iḍerrun yid-neɣ dagi ( Wehran) neɣ anda nniḍen, mačči d cwiṭ!

    "Regmeɣ-k a gma ur ttsetḥiɣ
    Ayen akken i d ak-nniɣ
    Iḥuza-k ur d iyi-yezgil" I yenna Lewnis At Mangellat
    Qqaren " wi ur neqbiḥ, leɛmer yerbiḥ" a Muḥ Umuḥ, wissen ma ad neqqim neɣ ad nruḥ!
    Kra si twuɣa yugaren tadyant-agi iɣef nettmeslay ass-a:
    1)Tadyant n ccreɣ n gma-tneɣ Zamus Ssaɛid ( Daɛi i s-neqqar nekkni s imeddukal-is, imi d aselway n tiddukla Numidya n Wehran) attan di ccreɛ unnig n Dzayer tamaneɣt, imi dagi ḥekmen-as s useggas n lḥebs akk d 20 alef idinaṛen, wissen dɣa amek ara tefru?! Sebba i s-d-sbubben , nnan-as " tessawleḍ-d i iberraniyen akken ad kkin di Tefsut taberkant"! I tura ad tedduḍ neɣ anef-aɣ ad nruḥ a Muḥ Umuḥ?
    2) kra seg yismawen Imaziɣen ar ass-a, ar azkka, mazal-iten megdulit deg waddad aɣarim n tɣiwant n Wehran: Snat teqcicin ( ɛad d tullas, qrib ad jewǧent) mazal-itent war isem ( ɣas sɛant ismawen : Kahina d Tinhinan) . D acu tenniḍ a Muḥ Umuḥ?!
    3) Asideg ( axxam neɣ tazeqqa) n Numidya werɛad i s-d-gin lekwaɣed, ugar n 16 iseggasen-aya d nekkni d tazzla ɣer Lwilaya, ɣer Ddayra, ɣer "O.P.G.I" ( takebbanit n tmezduɣin). D acu tenniḍ a Muḥ Umuḥ?!
    4) Tiddukla Numidya n Wehran ur d as-d-tettunefk ara ticcert-nni n "tideggi" (agrément) almi i yemmed useggas d 12 wussan ( si 18/09/1990 alammi d : 01/10/19991) Sebba-s d yiwen wawal-agi " aselmed n Tmaziɣt" i nsedda deg umagrad yerzan iswiyen n tiddukla-yagi. D acu tenniḍ a Muḥ Umuḥ?!
    5) Lewhi n kraḍ ( 3) wagguren tura: Yiwet tmeṭṭut d taxeddamt deg yiwet tkebbanit n ddula ( ddula n yebki, la taḍuṭ, la ayefki), akken i terra s teqbaylit i win s-d-yessawlen s tilifun-nni amaṭṭaf, akken s-d-yesla yiwen umassay ( imḍebber) n lbiru-nni, tluɣ-d tegnewt-is, yesṭaxxer-itt-id seg uxeddim, yura-yas-d di tebrat-nni n wesṭixxer " Izɛaj bi llehja l amaziɣiyya" ( am win ara s-yinin " terẓiḍ-aɣ iqerray-nneɣ s tantala –--asqewqew— n Tmaziɣt) . Truḥ ɣer ubugaṭu, yerra-tt ɣer uxeddim-ines, maca, yesruḥ lkaɣeḍ-nni neɣ yesruḥ-it akken ad yessedreg anza-nni. I tura d acu tenniḍ a Muḥ n Muḥ?! Nekkni aql-aɣ da, ma d kečč abrid i k-yehwan aɣ-it.
    Yenna-yas "a mmi wwten-aɣ". yenna-yas" a baba ɛeqlen-aɣ"
    S iḥulfan n tegmat
    Ǧamal

    Sγur Hemmu
    Tanemmirt a Ğamal.

    Sγur Muḥ Umuḥ
    Azul fellawen
    Nniγ-awen wigi d čaqlalat, ssneγ-ten qebḥen nezzeh, nezzeh.
    Lliγ ttruḥuγ-n di yal ṣṣif ma ara yili din llars ( lεers), kkateγ din aberquq , azitun akk d ukuskus. Ssneγ dda Σebdella at Ḥaman, yernu acḥal d lmeṛṛa I dawen-yaqqar: Ur ttqazamet ara ddewla, ur ttawit ara ẓẓerb γef wacciwen. Kenwi ipa mayan, ad tezzim ad tezzim, ini tuγalem γer ucetki-nwen!
    Muḥ Umuḥ s ccemma imi-s ifuḥ

    Sγur Muḥend Lεerbi N at Waεrab
    "Sslam n yuc " akken t-nnan Yemẓabiyen.
    Σerqeγ deg wadeg, ideg ilaq a d-aruγ i ukessar ( ddaw tnezgumt-nni), nekk uriγ-d dagi i usawen; ma tzemrem γas rret-tt deg wemkan i s-ilaqen.
    Γur-i daγen yiwen westeqsi i Bu ccfaya: Acḥal i s-fkan d idrimen ( d tunṭict) γef wedlis n tnezgumt-agi?!

    Muḥend Lεerbi N at Waεrab si tmurt n Waεεεraben

    Sγur Aṭlas
    Azul a Dadda Ḥemmu
    I lemmer a d-iniγ tilufa yugaren tid i d-yenna bu tqerruyt-nni n Ğamal, a yi-d-tiniḍ ula i nekk tanemmirt?!
    Iban usigna-s tekkat, kullec s wudmawen, a ddin rrebbb!!!!

    Sγur Aṭlas
    Azul a Dadda Ḥemmu ameεzuz.
    Γurk ansi treffuḍ fell-i ḥemmleγ kan ad sqecmεeγ yid-k, acku lemmer ur k-ḥemmleγ ara ur ttnecraḥeγ ara yid-k; yernu niγ teẓriḍ nekk d aqerruy n texsayt a Dda Ḥemmu.

    Buddeγ-ak tazmert, talwit d wussan yelhan a Dda Ḥemmu, ay amγar azemni, a bu cclaγem annect-ila-ten
    Aṭlas

    Sγur yir nettat
    azul
    Zaama ur teẓrim ara belli aaraben ur ken-ḥemmlen ara!Wi k-innan a lḥağ ḥuğğ-d, wi k-innan eğğ-d arraw-ik:ccah deg-wen
    imi tamurt n leqbayel wessiεet.
    Nefka-asen tamurt nsen, lehna ad nečč akal.Taqbaylit teḥwağ arraw-is.Bien fait pour vous amnesiques!!!

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Azul fell-am a llεali
    Lhant rregmat-im, ẓidit deg yimi-m, d tiqqit n tamment, lemmer γas ad aγ-d-ternuḍ kra seg-sent! Ččḥeγ fell-am nezzeh a tagi, imi tsemmaḍ yir nettat i yiman-im a tucbiḥt, tuḍrift. Γur-m azref di kra n wayen i d-tenniḍ, d wayen ara d-tiniḍ alamma temmuteḍ ( sslama-inem, ad mmteγ nekk wala ma temmuteḍ kemm; εni nessager tulawin i kem-yecban?!!); d nekk i d yir netta, tqeẓẓaḍ-iyi, uklaleγ ugar.
    Ğğiγ-kem di talwit d liser. Tacḍaṭ n lejdud fell-am
    Mmi-s n Wemsed "meskin"

    Sγur Ğamal
    Azul fell-awen.
    I Muḥ Umuḥ
    Teqqareḍ qebḥen warrac-agi, wali ṭrac amek yeḥdeq mmi-s n Wemsed!
    Irwala-k ( ur ttḥawal) učči, lemmer a k-teḍru am win akken iγef yenna Uleḥlu " Σemmi Ḥmed tuzzel tεebbuṭ-is"

    I Yir nettat
    Tbuṣaḍ ur tenγiḍ a tagi i d-yerzan γerda

    Ğamal


    Sγur Guraya
    D isem-im ay d awl-im a Yir nettat. I truḥeḍ kan a d-tessufɣeḍ aɛraben-nni yellan di tmurt n Leqbayel, neɣ xerṣum sseḥbes rray-nni yesṭenṭunen di tmeɣriwin-nwen, imir-nni mmeslay-d neɣ ḍebber fell-aɣ, ahat ad yecbeǧ fell-am. Maca, kemm ur teḍlimeḍ ara a Yir nettat, xuḍi d yir nettat ay telliḍ; ay iḍelmen d ičebčuben-agi-nneɣ ( mmi-s n wefsed) i yeqqlen d tijeḥlumin uyaẓiḍ, abeḥri i d-isuḍen ddan yid-s!
    A nnger-im, a tuqqiṭ-im a Yir nettat
    Guraya


    Sγur amnay
    Meḥsub d Izukar-nni n wihran xir n LeQbayel n tmurt!!

    Dayen, Guraya tufa-d d anwa i d iccenga-is: d arrac d tullas-nni n tmurt n leQbayel! Atnan γur-em a tuḥrict, mi twalaḍ yiwen n yiwet seg tmurt, ruḥ sγim-as-d a t-nγen wat-taεrabt d tneslemt!

    Sγur a
    Arnu εeggeḍ alma yeggers ugerjum-ik : taḥya les xuruṭu akk d "bu-tefliqa"! - U wac bihum leqbayel mεa laεreb ?--

    A nnegr-im a taγeddiwt (akken yeqqar Ssaïd).

    Sγur yir nettat
    azul
    annaγ teqqarem nekkni d atmaten, ulaclxilaf ger awehṛani d weqbayli...atg; ihi ccah !ccah !ccah !ccah!
    Tettum asmi teṭṭaḥem iṛumyen nutni qqren-as:wac bihum leqbayel mεa nnṣaṛa?
    Asmi iğadaṛmiyen neqqen deg warraw nneγ nutni čeṭṭḥen ; assa twehmem deg wayen i wen-xedmen?
    Ur yellid acu i teẓram mazal lxir ar zdat!
    maεna akken i d-tenna setti:Aydi iḥemmel wi t-ixenqen!!!

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    I ( ɛerḍeɣ ur zmireɣ ara a d-ssufɣeɣ awal-nni n " yir") Netta
    Azul ay agerruj. Ayen d-tenniḍ akk d ṣṣwab, anagar ṣṣwab i d-tenniḍ. Ɣas ḥṣu d akken seg selliḍelli ur ɛriḍeɣ tagella ( lqut), ma gnen waman d yesɣaren nekk ugint ad medlent wallen, d axemmem kan deg wayen I d-tenniḍ. Atentad teɣtasin i ṭṭfeɣ:
    1) Ass n wemhad (lexmis) a d-dduɣ d terbaɛt-agi-nneɣ umezgun ara n-yasen ɣer At Meɛɛuc ( Bgayet= rruḥ n Leqbayel), a ten-ǧǧeɣ dinna, nekk a n-aseɣ ɣur-m, ini-yi-d anda telliḍ ( azen-d ɣer dagi , aql- ttraǧuɣ ɣer zdat tewwurt n wesmel, ɣurk seg Umucar—Amaziɣ n 2007—a kem-yessiweḍ i zizi-s aǧadarmi n lɛar – ur kem-ɛniɣ--); ɣas ad iliɣ ɣur-wen d ameksa – wi yecqan—wala ad iliɣ seddaw tecḍaṭ "izukar".
    2) Yernu kra yellan a t-ǧǧeɣ da, ur mmesriɣ rrbeḥ-nsen, a n-aseɣ s ccurṭ ( shorte).
    3) Gezmeɣ merra assaɣen i yi-icudden ɣur-sen, ula d tayri-nni n m tḥennikin-nni n "ssibar".
    Ttxilem ur ttcuḥu ara s tira, rregmat-inem lhant!
    Mmi-s n Wemsed meskin

    "Yir tagmat am kalitus
    Iṭij-is messus
    Mebɛid I terra tili" Iḍes n talwit a Si Muḥed U Mḥend.
    I Guraya d imeddukal-is
    Ma yehwa-yawen mserwit neɣ myuddamet ifḍisen gar-awen ( kunwi, Amnay, A, neɣ wiyaḍ…), nekk " ṭṭumpi", ur d-cliɛeɣ ara. Maca, tella yiwet werǧin a tt-yennal waḍu asemmaḍ neɣ kra.. skud lliɣ nekkini zdat-s, deffir-s, s idisan-is; acku qebleɣ ad ččeɣ ɣef ddra-s tirṣaṣin, ma yehwa-yawen ad nesker ṭṭrad " fratrisid", a t-nesker! Mačči kan d idammen ɣer tgecrar, ma yehwa-yawen d asif n " ladyari" ara d-iḥemlen alamma d tigecrar, tfehmem neɣ ala?!!
    "Nettat"-agi d tilemẓit, d lall n 22 neɣ n 24 iseggasen deg usemmud ( leɛmer)-is, ɣas ma ur tesɛi hedd, aql-i yid-s; ma tenwam a tt-tḥeqrem imi mazal tejwiǧ, tɣelṭem!
    "Tagnit mi ara d-tessiwel
    Ay ul ur qebbel
    Tilisa deg wayla-nneɣ" Ṭṭes di talwit a Dda Lwennas.
    "Ufiɣ-d Aɛrab di tferka-w
    Sserɣeɣ-t-id s weḥlalas" I yenna Dda Lewnis
    Mmi-s n Wemsed ( Uṭunumist uṭunum)

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Bγiγ a d-iniγ nettat mačči netta deg ucerriḍ amenzu.

    Sγur Guraya
    Azul. Qqaren " azger ma yeṭṭukek cenna, i weγyul ayγer yerna"
    Wi k-yennan leqbayel d ixṣimen-iw? Wi k-yennan nekk mačč d taqbaylit, nekk ḥemmleγ iwehraniyen?! Neγ ula d kečč tseḥḥer-ik ( tessečč-ak iḥeckulen) Yir nettat almi i k-terra d yir netta ay Amnay?!
    Guraya

    Sγur yir nettat
    azul
    A mmi-s n Wemsed!a wer tawḍeḍ ma ak-d-ṣiḥeγ!!!Nek sεiγ argaz yerna ḥemmleγ-t maεna netta d aṛumi mačči am kečč a bu ccemma!!!
    I leqbayel yumnen s tdukli akk d izdayriyen nniḍen ; aha-kwen-id deg wewṛiḍ!!!D lmuḥal aεṛab ad iqbel taqbaylit !!Tifrat d timanit i tmurt nneγ , kunwi qqimet di Wehṛan tennaγem yid-sen ma d nekkni aqlaγ di Fṛansa nebεed fell-awen!!!


    Sγur amnay
    Mačči d nek imu tsečč iḥeckulen maca i waṭlas d jeddi-s amsed.
    Arnu beεdeγ fell-as anager n wayen yebεed igenni γef tmurt! Arnu nek ttcumuγ am leqbayel nneγ merra. D bu-ccemma arnu n tidett.

    Nek yiwi-yid nnif af leqbayel n Wihran, iγaḍ-iyi lḥal; amek almi i wwḍen izukar ur sen-ğğin ara ad uraren ula d taceqquft (almi s uεeggeḍ d imenγi)??
    Leqbayel teddren deg wihran ugar n tmiḍa neγ snat. ugar n 150 iseggasen, nutni (leqbayel)di Wihran u mazal izukar d ukasan nnsen, ran a sen-kksen ula d tameslayt nnsen.

    Ulayγer ma isexṣer yiwen /yiwet, a s-ternuḍ kem ar wasif. azawan n izukar i d-ikeččmen ar tmurt n leqbayel mačči dayen i nra; nekkat mgal n waya.

    Yir netta (akken teqqareḍ daγ kem a "tasedda"!)



    Sγur Tufiq Σemmuc
    Azul fell-awen
    I Mmi-s n Wemsed
    " A bu tcacit, yeɛreq ṣṣwab ulac-it;
    A bu tsegnit, ayen ssɣerseɣ kečč xiḍ-it"
    Nekkni, ass n lexmis aɣ-yaɣ lḥal di Ṭruna taɣiwant n At Maɛuc ( Bgayet; tameddit ad nurar dinna tamezgunt-nneɣ " Bu tcacit ulac-it", ad nens dinna alamma d iḍ n lǧemɛa ara d-neddez ssyen iḍarren-nneɣ. Attekki-nneɣ a d-yili ilmend n teẓrigt tis-7 n tfaska umezgun " Ɛezzeddin Meǧǧubi, ara tessuddes tiddukla " Imnayen n tɣerma " n Ṭruna. Qqim kečč ad tfuḥeḍ dinna di Lḥasi, a mmis n wemsed.
    Tufiq Σemmuc

    Sγur Ǧamal

    Azul
    A Mmi-s n Wemsed! A ziγ d nniya kan deg-k! Amek ara tamneḍ tadyant n teqbaylit yuγen arumi?!
    Ad kkreγ kan a ten-agmeγ zeddigit, qbel ad luγen. Ma ulac ad ḥeḍreγ i twaγit!..

    Tamawt: Wissen ma teslam s wayen iḍerrun d watmaten-nneγ Imaziγen n ( Umur alemmas) Merruk? Imi ddeqs n twuγa i la izerrin din: takriṭ, tiyita d wetεeddi γef imeγnasen n tmaziγt akk d wid Umussu Adelsan Amaziγ ( M.C.A) deg iγaramen isdawiyen , ladγa deg Imteγren—Racidiyya— sγur imeγnasen ibeεtiyen.. Walit asmel : www.asekka.net
    Ǧamal

    Sγur Laẓ/ waḥdun

    Zur wudem-im a Yir nettat, welleh ma tettsetḥiḍ! La treggmeḍ deg yemdanen i kem-yifen, yerna imi-m ifuḥ ugar icemmamen-nni iɣef tettmeslayeḍ! Megdul fell-am a ɣ-d-temmeslayeḍ ɣef timanit n tmurt n leqbayel d kemm di Fransa. Win yebɣan kra a d-yas ɣer da, mačči a d-yeskiɛwiw ssyen am wuccen!
    Laẓ/ waḥdun

    Sγur Muḥend Lεerbi n At Waεrab
    Ur yeḍlim ara winna akken d as-yennan
    " Sewweq a Lwiza
    Sewweq letnayen
    Yenza nnif, yenza
    Uɣen-t yedrimen"
    A yir lweqt ideg d-negra, neḥḍer alammi tulawin reggment deg yergazen!!! D acu i m-d-yegran d sser?! Tezzenzeḍ nnif-im, tefkiḍ-t d asfel , tuɣeḍ arumi akafriw, aɛdaw n tmurt, aɛdaw n lɛuruba , n lislam akk d tmaziɣt!!!!
    Qeḍran ma yezwar s imi,i tamment i wumi
    Muḥend Lεerbi n At Waεrab

    Sγur Bu ccfaya
    I Mmi-s n Wemsed
    Amek, amek?! Tenniḍ " Uṭunumist" yak akka i d-tenniḍ, ur γliḍeγ ara?! Seg melmi akka i tuγaleḍ d ameγnas n tedsimant?! Ass d amreksist, ass d aprugrisist, ass nniḍen wissen d acu? I iteddun fell-am a lqaεa!..
    Ma d kemm a YIR NETTAT? A m-iniγ kan : Win yufan dderya n teḍsa, ad yeḍs ad yernu…
    Bu ccfaya


    Sγur Guraya
    Azul fell-awen
    Aḥeqq Akal aberkan d Ssidi Mḥend Ubelεid ma yuklal Mmi-s n Wemsed ayen akka i la iḍerrun yid-s. Kullec seg m iḥeckulen-agi i d-yekka. D talfsa m sebεa iqerra! A ssadat d lewliya nendeh yes-wen
    I Amnay: Ula d kečč d izem.
    Guraya

    Sγur Mmi-s n wemsed
    Azul ay "agerruj"
    D acu ara m-iniγ?! Tefkiḍ-iyi tiyita tṣeḥḥa, teǧǧiḍ-iyi d aceqlal, d aceqquf! Ifut ḥemmleγ-kem, tzedγeḍ ul-iw, ur zmireγ ara a kem-id-ssufγeγ seg-s, acku ma qelεeγ-kem-id a d-teddu yid-m tedsimant-nni! Ihi γas tjewǧeḍ, ur yi-tettalaseḍ ara a kem-ḥemmleγ, asirem-iw meqqer, ahat yiwwas ad yemmet urumi ( argaz-im)-nni?!!
    Ma d wigi i la ireggmen akka deg-neγ, γas anef-asen ad ssgelfen am yiḍan. Aql-i sbeddeγ-d taseqqamut n tullin ( s tefransist funitik qqaren-as " lkumiti n lisutyan" ara yilin yid-neγ.
    Mmi-s n wemsed

    Sγur yir nettat
    azul
    Greγ-d lemεahda n Ṛebbi ur uγeγ la aqbayli la iziker!!S tefṛansist "t'as aucune chance" a mmi-s n Wemsed!Ma d wiyaḍ akken s-iqqar yiwen lğaṛ-iw:
    "Itran ur d-cliεen deg tsusaf n yemqerqar".

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    I nettat
    Azul a agerruj
    Ass n 08/08/07 ad tili yiwet temlilit γef tedsimant di Bgayet ( deg yiwen usensu, ur d-qqareγ ara isem-is), timlilit-agi mačči n M.A.K, maca d ilelliyen ara tt-igen. Ma tebγiḍ a d-taseḍ, ini-yi-d a kem-id-mmagreγ, a kem-bbibeγ γef teεrurt-iw alamma d Bgayet.
    S tayri tameslubt:
    Mmi-s n Wemsed, ṣṣber ulaḥedd

    Sγur yir nettat
    azul
    Aqli di "la cote d'azur" akk d weεziz n wul-iw!!!!Awer tawḍeḍ ma an-mmunseγ fell-ak ar Bgayet a yir rgaz!!!!
    Axi leqmayel!!!!!!

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    "Ḥemmleγ mi a d-theḍreḍ
    Kra a d-tiniḍ ad iyi-yeεnu
    Ḥemmleγ mi a d-teḍseḍ
    Tağsa-m tecbeḥ d asefru
    ...
    Tin i kem-icuban
    Ḥṣu kan mazal d-tlul
    Tin i kem-icuban
    Yiwwas wissen ma a d-tlul
    Tinna akken ur d-nlul
    Γer γur-i d kemmini
    D ul-iw la itezzun
    Yessetḥa a m-t-id-yini"
    Ala awal-agi n Simuḥ i izemren a d-yessekfel ayen akken i m-yeffer wul-iw. Cebḥen imeslayen-inem, cebḥent rregmat-im, tcebḥeḍ ula d kemmini
    Mmi-s n Wemsed

    Ḥṣu kan mazal d-tlulTinna akken ur d-nlul

    Sγur yir nettat
    taḍsa-m tecbeḥ d sefru; i s-yeqqar si muḥ mačči "tağsa-m" ẓret d acu i d-teqqarem"a le brobros".
    A win meḥḥneγ di lğeṛṛa-w
    Ur yelli d acu i yi-txedmeḍ
    Akka i yura di twenza-w
    Beεd-iyi ahat ad trebḥeḍ

    Sγur Yiwen uderwic
    kemm a yir nettat d Newara

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Azul fell-awen (t)
    I Aderwic ( ameslub) ur nettsetḥi
    Γas ur k-ssineγ ara ( ur ttnadiγ ara a k-issineγ ula di tnafa), yessefk a k-s-ttwellheγ γef kra n temsal, ahat ur tent-tessineḍ ara:
    Qqaren " Tayaẓiṭ turew, ayaẓiḍ yeqreḥ-it uqer…ruy-is"! D acu n tuḥsift i yi-tettalaseḍ imi i yi-tessxerbeḍ tirga am buberrak?! D acu I k-yewwin γer wayen i k-yexḍan?! D Nettat, neγ d Newwara neγ d Lunǧa, neγ d tayeḍ i k-kečč d acu i k-tuqeε?! Lemmer tesεiḍ cwiṭ n leεqel ( ansa ara k-yekk leεqel ay aderwic?!) yili γas tεeqleḍ-tt d Newwara, ur d-teqqareḍ ara isem-is; i lemmer tura ad as-d-yebru wergaz-is, d acu ara trebḥeḍ kaččini?.. Yerna, d acu ara d-yawin m txenfurt-nni n Newwara γer waggur n yiṭij ( nettat)? Yenna Si Muḥ:
    "Ay aggur lemmer a tt-teẓṛeḍ
    Deg-s ad tasmeḍ
    Tugar-ik
    Deg yiman-ik ad tḥeqreḍ
    Γas ma tcebḥeḍ
    Tif udem-ik"
    Anagar kan ma triḍ ad tesluγeḍ tamda, akken ad tafeḍ abrid keččini!..
    " Ula ay k-yewwin s imeγban
    Ayen akken ibubben d leεtab
    Ur s-nekni, ur s-nkennu" I yenna Dda Lwennas.
    Ihi, γas ruḥ čači anda di " .dz" neγ anda nniḍen.
    Ma tebγiḍ tagmat, aql-i da, maca beεεed γef tmeddakel-inu ( Nettat); ma d ayen nniḍen i tebγiḍ zemreγ-as " Wi-tt-yezzewren deg yergazen, ulayγer yefsi arkasen"! Ihi, fernet d acu tebγam a
    "Leqbayel uẓmmum
    I itetten cilmum
    Tekksen nnṣib i yefrax" i yenna Si Muḥend U Mḥend, uceylelleh.
    Mmi-s n Wemsed

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    I Nettat
    Azul a tayri-w
    "Teḍsa-m tecbeḥ d asefru" mačči taǧsa-m; maca, anda-t leεqel, aql-i am winna iẓeṭlen s lkif!
    " Walaγ iṭij-nneγ yecreq
    Γummen-t-id widen yusmen" I yenna Lewnis. Fiḥel ad terfuḍ γef uyennat-agi I m-ibeddlen isem, yessef ad teḥṣuḍ d akken llan wid ikeccmen gar yiccer d weksum.
    Ferḥeγ aṭas imi tessezriḍ ass-im di teftist n " Kut d azur", meεna lemmer γas ur d-tebdireḍ ara " aεziz-im" ( xerṣum ttu-t ddqiqa, acku nekk d bu tismin), akken a d-xayleγ nekk yid-m i nella; nekk d Anẓar ( ayuc n waman), kemm d Tislit n wenẓar.
    Ferḥeγ imi yi-tcubaḍ deg uxemmem, yiwet lεeqliya i γur-neγ: Nḥemmel tadsimant ( "luṭunumi") i sin, nḥemmel ccna n Lewnis akk d Si Muḥ i sin..
    Γas kemm tuεreḍ cwiṭ i ṣṣyada, maca, d rrehṭ-agi-inem iḥemmleγ, wama tidak-nni I isehlen ulac deg-sent lbenna! Taεrabin sehlent maḍi, qqarenγ-asent awalen-nni i yeqqar Si Muḥ:
    " Acḥal tin i wumi nniγ
    Tin ḥemmleγ d kemmini
    Am kemm ur telli tayeḍ"
    Aql-i ttraǧuγ alamma tefna ddunit.
    "Ul-im d aẓru n tnicca
    Buddeγ-as lmina
    A s-tt-andiγ ar d ifelleq"
    Ǧǧiγ-kem (kan di tira, wama ul-iw γur-m i yella) di talwit, ay ul-iw.
    Mmi-s n Wemsed

    Sγur War isem
    A mmi-s n wemesed,

    s uqeṛṛuy-iw ar lammer d nettat i lliγ, ar deffkeγ fell-ak ula d James Bond d asfel, mačči kan d arumi afuḥan n yimi.

    Tenγiḍ-a& s tedṣa ay ageswaḥ

    Sγur War isem
    Riγ ad aruγ mmi-s n wemsed

    Sγur yir nettat
    azul
    Ma mazal-ik tselleḍ i simuḥ; ijaḥ ṛṛay-ik!Simuḥ nsell-as asmi nella di tseddawit di Buzerriεa!!!
    Ugadeγ asmi ara kem-in-awḍeγ
    zzman ad ikfu ccγel-is
    Deg wemkan-im ar n-afeγ
    D tamγart icab cceεṛ-is
    Ula d nekk ad imγureγ
    Kulwa a d-yelhu d yiman-is.
    Neγ akkens-iqqar akken muḥya:
    Sbeṛ ad ifat lḥal!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    Sγur War isem
    A mmi-s n wemsed,

    akken walaγ, yir nettat-agi d izlatin n Lunis i tḥemmel nezzeh, ssuref-iyi ad s-kecmeγ iman-iw ger yiccer d weksum, acku tgezmeḍ tasa-w.

    Ihi ata d tawil n tuccent-agi:

    - Zger fell-as asefru kečč s timmad-ik ( ameskar n usefru yessefk ad yili d mmi-s n wemsed ).

    - ( Wwiγ-d war isem ad iwanes ) d azwel n usefru.

    - Asefru yessefk ad yeffeγ am wagi n Lunis, akken t-yura γef Tasaεdit. Dacu kan kečč aru-t s tira n wassa mačči s tin n iseggasen n 70.

    T ecεel deg ul-iw tmes
    A mek a tens mebla nettat
    s eg urfan yuzef yiγes, ixef-iw tuzen-d lmeḥna-s.
    A yen akk i ihedder yiles
    D eg iles-iw tefhem teslat
    I wul i tt-yebγan yuyes
    T aggara s lehduṛ tenγat.
    ------------------------------------------------
    T eğğiḍ-d rrehba meqqret
    A ss-mi d-iy-innan medden
    G ar-aneγ lemḥibba a temmet
    H elkeγ leḥbab ur εelmen.
    Z iγ ul-iw yeggul yeḥnet
    A y ggul γef tin t-ibeεden
    L ayes n lḥubbi-w yettwet
    T enγiṭṭ abrid meṛtayen
    -----------------------------------------------------------
    D i leεqel-iw yersed wagu
    Ḥ ed ur yεlim acimi
    I ḍes fell-i ur d-yettrusu


    S i lğerḥ-iw mebla ccwami.
    A y ixef ijeṛben ttru
    Ḥ ader ssuṛ ad ak-yeγli
    R uγ almi snedfeγ azṛu
    A ssebba-w d kemmini
    ---------------------------------------------------------
    Wali isekkilen imezwura seg usawen d akessar, ad tafeḍ
    yura: ( Tasaεdit taγzalt di sseḥṛa ).

    Kečč ssufeγ-d s usefru-k:
    ( Yir nettat ......... di teftist n Kut d Azur).

    Γuṛ-k ad tγilleḍ ttxil-k riγ kra γuṛ-s, yak teẓriḍ nekk d amaγaṛ
    i lliγ yerna s wexxam-iw d warraw-iw.

    Awer d-γγlin-t fell-aneγ teqjemyaṛ seg igenni!!!

    Afud igerrzen ay ageswaḥ


    Sγur War isem
    Riγ ad aruγ tizlatin

    Sγur War isem
    Mmi-s n wemsed meεduṛ, ul-is tesneṭ a tayri.
    Yeččali ger teftist n Kut d Azur yak d Sid Lhewwari.

    Yewweḍ taftist n tuccent, ira ad yessexsi times i wul.
    Rwaḍi n tatut feccent, γas yir nettat deg-s teggul.

    Tayri irennun ifadden, teskaw-iten i umdan a teğğ.
    A tidet ssnen yakk medden, in-as i tafat ad feğğeğ.

    Amcum ageswaḥ yettγaḍ, Wehran ihedder s yiwen yimi.
    Si Lḥemri γeṛ Lmerṣa a tesleḍ: Wac bih Zwawi d Urumi?

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Azulen i wid ḥemmleɣ.
    Iḍelli usiɣ-d, nwiɣ a d-afeɣ kra n tririt sɣur gma-tneɣ « Aderwic », maca, yefren abrid n ṣṣwab d yiseɣ, mačči win n tidderɣelt, taɣennant d tuzert uqerruy ; a s-iniɣ tanemmirt tameqqrant ɣef waya .
    A ziɣ d allaɣ i telliḍ a War isem, mačči d ajeɛquq kan! Yernu d amedyaz-nni n tidet. Tecbiḍ dda Saɛid At Mɛemmer ( Tamziɣt tessawal-as “ Ssayd”, acku tenwa “ ɛ”-agi yekka-d si Taɛrabt, ur teẓri ara si Tefniqt i d-yekka ugar n 20 iwinsen --- leqrun-- -aya; maca, i “ P” –nni i tesseqdac ( tappurt,Reppi,--- ansi i d-yekka?! Ɣas ma d aqeruy n texsayt i lliɣ, maca, aqerruy-iw ɣef tuyat-iw, zemreɣ-as) d Ukerdis ( wagi, yiwwas i ɛerḍeɛ ad ɣreɣ isefra-ines, uɣalɣ teṭṭef-iyi tergagayt, ugadeɣ seg iqudam-nni n Ɛeẓrayen “tarbaɛt n Wejda”! Yernu a yi-ddmen, ad ruḥeɣ d asfel ur ẓriɣ tucbiḥt-iw “ Nettat”.) d “wid akk i ijebden leqlam” akken i sen-isemma dda Sliman Ɛazem i wid yettarun.
    Jjmiɛ liman, s uqerruy n Amnay, ar bateɣ amek i d-tufiḍ awalen-nni “ Taɣzalt di ṣṣeḥra” di taɣect-nni n n dda Muris ( akka i s-yenna yiwwas dda Ɛbelqaḍer --- baba-s n Lewnis--- i yiwen wergaz: winna d “Muris mačči d Lewnis”. Ssneɣ baba-s, yemmut ɣas akken, lewhi n sin iseggasen-aya, ssneɣ daɣen ayetma-s Ǧilali akk d Ǧamal, zedɣen dagi deg Wehran -- saint Pierre--)?! Lemmer yeɛni a ɣ-d-terrandiḍ an sservis, u a yi-d-treḍleḍ yiwwen usefru sɣur-k, ad yili deg-s “ ssuksi” ulaɛud ahat yes-s ara d-yiḥnini wul n tmexluqt-agi.
    “Nekk d aqerruy n texsayt
    Amek ara ɛeǧbeɣ i Nettat
    Zdat urumi-nni i tḥemmel
    A wi yufan iman-is d lbelɣat
    A yi-tels lalla-s n lxalat
    Yes-i di “ Ccunzilizi” ad tehmel
    Ma d tura aql-i am ttirbulat
    Tackumin-is ɛyant
    Lɣerḍ tewwet a t-tezgel”
    D acu twalaḍ deg usefru-ya? wissen ma a s-d-yezg deg wul neɣ a tt-yerẓ deg wejgu n weɛrur? “ untulika ṭṭunpi” anda yebɣu yezg-as-d, awi-d kan a tt-iḥaz. Afus di texsayt, ma ur d-yewwi udi, a d-yawi iɣi.
    I kemm ( a Nettat) ay ul n wul-iw
    “ A tin i wumi beddleɣ isem
    Akken a t-seggmeɣ d asefru
    Teǧǧiḍ-iyi-d ala ssem
    Ur yettzad ur iḥellu
    Ḥkiɣ i lehmum lhemm
    Ma ixuṣṣ wul ad as-nernu
    Xtareɣ ayen yelhan i kemm
    Iɣeblan d-yegran inu”
    Mačči kan d isefra isefra n Lewnis ara m-d-awiɣ, ma yehwa-yam a m-qqleɣ d iḥiql ad smirjiḥeɣ di “ṣṣunṭr Pumpidu”
    Ameɣbun-nni

    Sγur War isem
    I mmi-s n Wemsed!!!

    Mačči yiwet mačči snat, yalta amek d wacu s-tekkat,
    igenni wis sa ( 7 ) ad tsami.
    Alluy teḍfer tesseknat, azekka-s aderγal iwalat,
    fiḥel asemγeṛ deg imi.
    Γas YIR NETTAT d yir nettat, aẓar-is d awezγi teččat,
    d kečč a tefren γef Uγumi.
    Ma tra a s-necnu Umengellat, yak annecta yecnat,
    ad as-d-nawi acimi.
    Acimi? acimi? acimi?

    Tin i wumi tbedleḍ isem, mi tefkiḍ i iγeblan awal.
    Acuγeṛ akka tessusem? Σni yebda d Uγumi ccwal?

    D tamγaṛt icab cεeṛ-is, ay argaz tcedha lhiba-k.
    Ma yella gziγ tamedyazt-is, yenγatt lweḥc n lγiba-k.

    Asirem yugi ad yessusem, d luḍa i yerra asawen.
    Itekka γef tεekkazt n War Isem, afus deg ufus ay Izwawen!!!


    Sγur Mmi-s n wemsed
    Azul


    Lemmer lliɣ d amedyaz
    Ahat ad fsiɣ cckul
    Yernu ur lliɣ d ameɛdaz
    I yebɣa a t-id-yini wul
    Ihi, ulayɣer tuddza umehraz
    Amnet fiḥel ma neggul
    Aql-i am win yeččan urwaẓ
    Ur ttlummut amexlul


    A War isem
    Yeččuren d asirem
    Mačči am nekk yekbel layas
    Lhemm yeqqel-iyi d azrem
    Yexmet yessusem
    Yegguni-iyi ad iyi-yeqes
    ……..
    Mmi-s n Wemsed yewwi-tt deg yifer-is
    Ad ixelleṣ i yexdem jeddi-s
    La cciccihen ( si ccah) deg-s medden
    Meɛḍur d aleqqaq wul-is
    Mačči d lɣerḍ-is
    Ay s-iǧeben d “ipixpuxen”
    D ayen yeqreṣ ṭṭbel-is
    Rrẓen wacciwen-is
    I s-d-yegran d imeṭṭawen
    Amek tura kečč a War isem?! Tebɣiḍ a yi-terreḍ d amedyaz war lebɣi, neɣ tebɣiḍ ad tesseḍseḍ deg-i madden?! Yernu ɣef wakken ttwaliɣ teṭṭfeḍ-tt di ẓẓmi, wissen ma d “taɣaṭ” i k-ɣaḍeɣ, neɣ d ula d keččini yehba wul-ik?!!
    Ayen akka i yi-d-tesmektayeḍ s Wehran, di tegnit ideg ul-iw yeksa di Lpari “ Tamdint n walhinen akk tneglusin ( lejnun d lmalayek)” I yenna Ḥmed Cawqi?!
    A ziɣ tessneḍ Wehran akken yessefk! Lḥemri, Medyuni, Tirigu, Lekmin, Sid Lhewwari.. Ḥqa tessneḍ awal i d-yeǧǧa Sidi Lhewwari “ Li maklac ṭṭɛami, ma crebc ccrabi, u ma xdac bnati, ma nesseḥqahc fi dari ( win ur nečči tagella-inu, ur neswi tissit-inu, ur nuɣ ara yessi-inu, ur teḥwaǧeɣ deg wexxam-inu”.

    Nniɣ-ak tikkelt-a mačči d tayri-nni n zzhu, d tayri-nni n tisselbi a War isem a mmi!
    Ddiɣ ẓriɣ , weǧin mlaleɣ-d taqcict yecban Nettat-agi; ɣur-s ywet lɛeqliya txulef akk tiqbayliyin, lefhama, idles, d tameɣnast n tedsimant, ahat ula d di ṣṣifa ur txuṣṣ ara..
    Ur ẓriɣ ara amek ara tekfu tedyant-agi? Si tura ugadeɣ-tt!
    Ssarmeɣ-as kan tewzel n leɛmer i wergaz-is, daya
    Mmi-s n Wemsed

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Ladiniti truḥ, truḥ, d acu i d-yeqqimen?! Tenna :“ ṭṭixxer i cemma” (Aqbayli melba cemma, ur d-yegri deg-s wacemma) akken akk neṭṭaxxer i cemma! Mazal kan a yi-d-tini “ Kkes aserwal, els jjippa am imezdaɣ-nni n likuṣ!..
    Nsettet ur nɛedda ada, nesqazzeb ur nɛedda ara, neqqel d imedyazen ur nɛedda ara; d acu i tebɣa tura Nettat-agi?! Mazal kan a s-iniɣ “ Ḥemmleɣ-kem a ddin n yemma-m!
    Atan ɣur-m usefru, tebberkaḍ aɛluleq fell-i:

    “ Ladiniti truḥ, truḥ ladiniti”
    A War isem
    Berka asmesxer
    Aql-anaɣ nenṭer
    Mačči d tagnit uɛekki
    Nekkini ṭṭbiɛa-w texṣer
    Yečča-iyi demmar
    Nettat fell-i tettihi

    Teǧǧa-iyi am uṭerbuq
    Weḥleɣ deg wezbuq
    Ansi ara d-tekk tifrat
    Lemmer ad tafeɣ di ssuq
    A tt-id-awiɣ deg usenduq
    Ad as-semmiɣ Nettat

    A wi yeqqlen d amcic
    Yid-s ad iɛic
    A s-teslufuy yal ass
    Neɣ ad yili d” akanic”
    A t-id-trebbi s ttnefcic
    Ad yili di leɛnaya-s

    A wi yeqqlen d ateqcir
    A s-yili deg uqejjir
    Ad as-yennal tifednin
    ….
    A wi yeqqlen d amacwar
    Ad tesfeḍ yes-s tinzar
    A t-tettawi deg ufus-is
    Ma yumes a t-tessired, a t-tefser
    Ma yesɛa ẓẓher
    Ad ines ɣer yedmaren-is

    A wi yeqqlen d aserwal
    A t-tettlusu deg uzal
    Deg yiḍ ad yili d tama-s

    A wi yeqqlen d apunṭakur
    Ɣef wammas-is mechur
    Ad izuxx s yiman-is

    A wi yeqqlen d apijama
    A t-tettlusu dima
    Ad yissin merra lesrar-is

    D abudi ( body) a wi yeqqlen
    A s-d-icebbeḥ idmaren
    Ad yili yeqreb ɣer wul-is



    Ugadeɣ a d-iniɣ akter
    Ad bduɣ asexṣer
    Yif ma ḥebseɣ jeddi-s
    …..

    Ḥemmleɣ tayri-w ma tḥemmel tayri-m
    Mmi-s n Wemsed

    Sγur yir nettat
    azul
    tadyant n weqcic agi iwumi fkiγ axessaṛ tugar tin n wemqerqur iεecqen itri.
    Ayen i k-ixḍan ;xḍu-yas
    Ma tebγiḍ lehna i wul-ik
    Ṛuḥ ad ḍefṛeḍ tullas
    tid i yellan d lemtel-ik
    Yir nettat tesεa aεessas
    yecbeḥ ; yeγra xiṛ-ik
    yezga dima ar tama-s
    Γur-ek i d-teggareḍ iman-ik
    neγ m'ulac ad teqwu "la casse"
    ad iddifiguri aqadum-ik


    Sγur War isem
    Yir nettat tesεa aεessas
    yecbeḥ ; yeγra xiṛ-ik

    A mmi-s n Wemsed,

    akka walaγ, tegray-ak-d kan a s-tecnuḍ akka:

    Xxtiṛ aqcic la yeqqaṛ d ṭbib neγ d lkumisaṛ
    neγ d win yettfeğğiğen am lefnaṛ d lemtel-im!!!

    Zziy-as sakin s weεrur, zger γer tebṛat tis kraḍ tin a t-ssaliḍ s imeslayen-agi:

    Ma nexdem akken yexdem neγleḍ, ntezzi ntenneḍ,
    nettuγal ansi d-nekka.
    Lqum-nni n zik yecceḍ, tawacḍa tseffeḍ,
    Muqel-t γer zdat tura!
    Tiγṛi nesla mi ntetteḍ, tezwar kul ( yal ) tayeḍ,
    γuṛ-wat a s-tebrum assa!!!

    Zik wa ihedder-itt i wayeḍ, assa di lkaγeḍ,
    a tt-id-afen ineggura.
    ------------------ ---------

    Ḥala ayagi ideg yella lewqam ay ameddakel ayen nniḍen akk
    d asebteṛ aberkan n iḥulfan-nneγ yerna ayen k-yugin ccwiṭ, agi-t ataṣ.

    Ttu ttxil-k tigi yesεan iεessasen-agi yekkaten tiqqaṛ, m´ulac ak-yerreẓ iγsan-ik, kečč d ameεlal!

    Ini-yi, dacu tenniḍ deg tekti-agi?

    Taneγlaft n yedles n tmurt n Lanjiri, tella seg tid-ak yettrun, teṛwa axenfeṛ d ucetki akka am nukni, tuγal tercel ( tejweğğ )
    yakk d unabaḍ ( Butef ), ssεan-d Ledzayer tamanaγt n yedles
    aεṛab, yak akka?

    Nekk meyzeγ-as, ufiγ-d imeslayen-agi:

    Γef Tğilbant yekkfa imeṭṭi, sseεd-is yekker,
    deg-neγ ulac anwa ur newhim.
    Tercel ( tejweğğ ) yakk d Wejtuṭi, sεan-d aqcic d agayaṛ,
    yugar jeddi Yebṛahim.

    Uḥeqq jeddi-k Wemsed ar telha tisselbi.

    Sγur Mmi-s n Wemsed
    I Nettat
    Azul ay ul-iw, azul a tayri-w
    Skud treggmeḍ deg-i, skud trennuḍ tkeccmeḍ s ul-iw, ay ul-iw! Simmal rennuɣ ḥemmleɣ-kem “ ju vuz am” a ddin n yemma-m! γas ma tikkwal teččḥeḍ γef wul-iw i kem-iḥemmel, akken i t-yenna akken Lewnis:
    Kerheγ ul ur nesεi ara ul
    Keheγ-t imi kem-iḥemmel
    Γas d ṣṣura-w yeddukul
    Lehdur-iw yugi a sen-isel
    Tiṭ tekreh-itt tettmuqul
    Ul iḥemmel-itt yedderγel
    Lhemm-ik mazal iḍul
    Imi teffreḍ zdaxel
    ---- I War isem: Wa yufa (d nekk) , wa yestufa ( d Nettat, tuzyint-agi-nwen timnefcect); wayeḍ yesmendag isufa ( d kečč)--- Azekka a k-n-rreγ γef imeslayen-inek n wass-a, ar War isem
    “Aṭlas” i terriḍ d ṭṭlam uṭellis,

    Sγur War isem
    A mmi-s n wemsed,

    acuγer akka terriḍ War isem am yir tamγaṛt ur nḥemmel ara
    ad izdigen waman di tala? Tidderγelt-agi γef YIR NETTAT, tetteddu a k-ter d YIR KEČČ ay ameddakel.
    Yessefk a k-yezderγel wemdan iẓri n tidderγelt, m´ulac ad yekker William Shakespeare ad yaru γef " Romeo war Julia".

    Tikkelt-agi ggulle& uḥeq jeddi-k Wemsed ar d-iniγ tidet yellan:

    1)- D tidet ayen d-tenniḍ yakan fell-as, YIR NETTAT tzad di tmusni, ula d nekk greγ tamawt usawen anida d-yeffeγ usefru
    " A baba " n dda Ssεid, tessaweḍ almi tergem ameskar n usefru yerna tenna-yas " Awer yaweḍ" rnu tessen Makiavel
    ( akka i tesla yeqqar-as Uγumi i Niccolò Machiavelli ).

    Yak tegziḍ tura anida tekker tmes?

    2)- YIR NETTAT ur teddir ara yak d Uγumi, ahat tettargu annecta, maca akken ssneγ Iγumyen, ur ḥemmlen ara yir nutenti.

    Tecfiḍ ahat γef tceqquft-nni n Muḥya, anida d-yettmeslay γef yiwen, winna i wumi tenna setti-s ( yaya-s ) ulac dacu yettaken anzi γer lğennet, dinna a mmi ur trefdeḍ, ur tesrusuḍ yerna učči-k ḥala udi d tamment...atg.

    Argaz Yettεeggiḍ fell-asen deg axxam, yeqqar-asen mmuteγ, tura yessefk ad ttwameḍleγ.
    Imawlan-is εewqen deg-s, yuγal yufa-yas-d Dr. Ssi Wakli d tawil.

    Kečč daγen yessefk ad tafeḍ Dr. Ssi Wakli dinna di Wehran i
    YIR NETTAT-IK.

    Teẓriḍ amek?

    Nekk tura nnig 20 iseggasen ur kcimeγ ara Wehran, maca ahat ad yili wayen i wumi cfiγ.

    Ẓriγ tesneḍ la rue Philippe ( turiḍ-d yakan fell-as kra dagi ),
    ṣub deg-s, ḍfeṛ sakin tiseddaṛin n lğmaε d akessar ( anida akken tettfuḥu lqahwa), aweḍ ḥala ma d lkiṛan-nni yettawin γer Leεyun ( zdat Nnexla ).

    Ṭṭef yiwen deg-sen lkiṛan-nni ḥala ma d Kakubatṛu neγ
    Bu Zbil ( Ismawen d-yeğğa Ṣbelyun ), terseḍ.

    Lḥu deg webrid γef uḍar metwal Bu Sfeṛ ( anida yella lbeṛğ
    n Cεadli ), ngum ad tawdeḍ γer lkazaṛna γef tama-k tazelmaṭ,
    yella yiwen udewwaṛ qqaṛen-as " Dewwaṛ Nnaqus ", siwel-asen-d tamacahut n YIR NETTAT yettargun tuγ Aγumi,
    a k-id-yessemlil BABA INUBA d kra n Dr. Ssi Wakli dinna, ad tafeḍ tifrat i tendict tageṛdit.

    Uh, uh, uh, uh, semḥet-iyi, nekk d ameddaḥ ur netteḍḥi,
    Ur nḥebbes di tikli.
    Yettad-den tabburt, tabburt, ayen yewa n tidet a t-yini!!!









    Sγur Dda Qiqi
    Aεlxir fell-am a Yir nettat
    Usiγ-d ad ẓreγ anta tayi i iseḥḥren akka Mmi-s n Wemsed?!
    A ziγ d amerṣum-nni tidet, ur ijaḥ ara baṭel!!!
    Lḥaṣul, amek tura kemmini?! Kiskisi yeεni deg wawal ẓiden ma tenniṭ-as-t? kiskisi yeεni di tmaḥḥat ( neγ snat) n « rryan di tu » ma tefkiṭ-as-tt?! Nniγ-am a yelli εzuzu, “ wi yebγan lewqam, yezwir seg wat wexxam”; a d wayi ( Mmi-s n Wemsed) i yezwer lḥal, axaṭer d amzir am kemmini
    Dda Qiqi

    Sγur Ğamal

    Azul fell-awen (t)

    “Γas ma ttmeslayeγ s tefransist, ttaruγ s tefransist; maca, anagar kan s teqbaylit i zemreγ ad ttruγ neγ ad ḍseγ”A kka i yenna wemyaru amussnaw : Lmuhub U Σemruc ( “Yugurten n lebda”), yules-as-d daγen umazray ( win yettarun amezruy) Lmulud Gayed ( la sen-nettazen tamalla, imi i sin yid-sen wwḍen s anda ara naweḍ).
    A ziγ nezmer ad nemḥemmal s teqbaylit! a ziγ nezmer ad nemyergam s teqbaylit! a ziγ nezmer ad nemseččaw am wakken i nezmer ad nemyegr irebbi gar-aneγ s teqbaylit!!
    Amzun aql-aγ di tmenna-nni n Dda Lmulud ( amussnaw aneggaru) “Assen ad teḍru yid-neγ am win: yeffuden yeswa, am win yeddreγlen iwala; am win ikerfen yelḥa”.
    Acḥal tecbeḥ tedyant-agi n tayri gar Mmi-s n Wemsed akk d Yir Nettat ( γas d tayri-nni i d-yekkan seg yiwet tama kan, maca , tama nniḍen tefka-yas-d azuɣer. D tagi i d tayri n tidet ɣur Leqbayel: Taqbaylit werğin tessebgan-d tayri-ines, teḍra-yas am tjeğğigt-nni i dlen isennan, ala win i iḥemmden ad azzlen idammen-is ara tt-yawḍen. Taqbaylit ( tura, mačči akk tiqbayliyin, s usemḥissef i d-nniγ-aya) tezga tezdi lqedd-is, tbedd s zzux am tzemmurt-nni ur nekni i unaγur d lburr; angar kan ma yessekna-tt wayen d-turew!
    Tadyant-agi tebna γef kraḍ isegbaren : Mmi-s n Wemsed d anegmar neγ d aṣeggad, Yir Nettat d d maḥlal/ lγerḍ/ neγ d iswi ur nerkid, tettneḥwaṣ, tjebbu-d tettuγal, wi izemren a tt-yennal? Am tzerzert ( taγzalt)-nni n tniri (ṣṣeḥra), mmi-s n yemma-s ma tt-yeṭṭef! Wis-kraḍ d War isem ( amedyaz) i wumi teḍra am wemγar azemni: Kra n win yeḥwağen ccwer yaf-it, maca, yezga lebda imal γer tama umeεlal akk d win yenṭerren. Yernu d amedyaz-nni n tidet! D urar i yetturar s tmedyezt ( “tamedyezt” mačči tamedyazt akken t-qqaren akken, acku aneggaru-ya d isem n temsefrewrt), yettbeddil si tewsatin ( leṣnaf): “seg wusu d tduli akk d tsumta” akken i s-isemma Dda Σebdella i tmedyezt n Si Muḥend U Mḥend ( tamedyezt m kraḍet iseḍra) γer temkuẓin n Σumar Lxeyyam… Nekk alammi d tikkelt-a i t-ẓriγ yessefray!
    Ula d inagan rewlen ( qesdeγ-d Bu ccfaya d terbaεt-is), amzun akken ugaden ad ḥeḍren i taggara!!
    Yegra-d kan a d-iniγ daγen: Ma llan wid ur nebγi ad yili wannect-a deg wesmel, ladγa seddaw imagraden yerzan tilufa yellan d tixxuṭranin ( yesεan azal) akka am umennuγ γef izerfan-nneγ “ TAMAZIΓT”; ahat d lḥeqq-nsen, maca, ula d wagi daγen d amennuγ yugaren yakk imennuγen, acimi?
    Anda-t umennuγ yugaren aseqdec n tutlayt-nneγ, εad deg wayen yerzan asufeγ ineggaẓen ( aqraḥ neγ lewjaε) nneγ akk d tinin iḥlfan-nneγ s tin-nneγ!!
    Yiwwas steqsan γef sebba i yeğğan Lewnis At Mangellat ad yecnu tayri, yerra-yasen-d:
    “ Zik ttsetḥiγ a d-iniγ, acku imiren meẓẓiyeγ; tura ttsetḥiγ a d-iniγ, acku dayen meqqreγ?!!
    Ssurfet-iyi ma ssγezfeγ awal
    Ğamal

    Sγur War isem
    I mmi-s n Wemsed,

    atan usefru-w aneggaru γef tmacahut-agi n war taggara, ssarameγ kan ad yeglu s wayen ideg yella lewqam.

    Dda Ğamal yemmeslay-d usawen γef inagan ( Bu Cfaya d terbaεt-is ), akken walaγ rewlen acku ssnen imeslayen-agi:

    " La ssteqsa-yaγ wid-ak yessnen, zgiγ wehmeγ γef wayen akk i d-ttmeslayen.
    Ur umineγ, mi d-qqaren: Yibbas ad t-zuṛ lkaf
    Assen kul amcum ad taf.
    Aseεdi d win yemmuten di liser".

    Wali ihi asefru-agi ukessar, ssaked isekkilen imezwura seg usawen d akessar, ad tafeḍ lbaḍna yeffren!

    Seg assa d afella atan ad ssusmeγ.

    " WAR ISEM YESSEN AD YESSUSEM"


    I KEMM A YIR NETTAT


    M´akken s-tefkiḍ azuγeṛ, tefsiḍ tiyersi i usirem.
    Muqel amek i m-iga leqrar deg ul-is werğin nessusem!
    I wacu s-tesweḍ lemraṛ, dacu n txidas yuqem?
    -
    Sslan yes-s d ugemmaḍ yenteṛ, εni yeεuẓẓeg wul-im kemm?
    ----------------------------------
    Nnaγ yak tidet telha, ur d-ggrint tmucuha.
    ----------------------------------
    Wali tura ayen yellan, ttxil-m ttu ayen ur nelli!
    Ečč aksum akken iran zlan, igezzaren n tmura n tlelli!
    Mmekti-d Σebḍella Ucalan, ssteqsi anida yettili!
    Ssaked uṛγu n izilan d tidi d-yecfen tili!
    Eğğ ad ddren yess-m waklan n tayri tkukraḍ iḍelli!
    D Aγumi neγ anwa i t-ilan, mmi-s n Wemsed d aqbayli.
    -----------------------------------------
    I wacu turart-agi, am tinna n tusnakt s wurar?
    Ḥend-nni yeqqel ass-agi, d netta i yeṭṭfen imurar.
    Ečč deg wexxam inebgi, anef-aγ ttxil-m nenteṛ!
    Ma deg aman d yiγi nreggi, anwa i d ixef-ik ay aẓar?
    Mmektaγ-d mi yerẓa tuggi win iran ad yer aḍar.
    Ečč aql-aγ la d-nettheggi, glu s weεwin s idurar!
    La yettqittiṛ ineggi γas akken yeqquṛ yifer.
    -------------------------------------------
    Yak nnan rregmat d awal, tisusaf daγen d aman kan.
    I wacu tugadeḍ cwal? Ur yelli seg at wulawen yerkan.
    Rnu ma d yid-m yemlal, ad yagar di tezmert Marikan.
    ---------------------------------
    Nugmed si lḥila n lbaḍna n tayri m-wafud igerrzen.
    Eğğ am tecbeḥ tmeγṛa d nukni ad am-tt-iderzen!
    Tamurt tif tid n beṛṛa ula d nettat tesεa irgazen.
    Tasekkurt deg lḥaṛa mačči d aẓekka i s-γzen.
    Aṭlas tin ur t-neẓra ad tγil am akken d waγzen.
    Tindict tura m´ur tefra aqeṛṛu-m anwa a m-t-ikemzen?







    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Azul a War isem
    Qqaren « Iruḥ wul ad yekkes lxiq, yufa leḥbab d imuḍan” Yeḥlelli-d wayen i ugadeɣ acḥal-aya! Kečč ad tessusmeḍ, Nettat ad truḥ d wergaz-is, nekk a d-griɣ wehd-i am bururu! Acuɣer ara tessusmeḍ? Anwa i k-id-yesserfan ɛni?! Nettat tekla la tettcekkir deg-k: “War isem igerrez wayen i d-yenna” ( kečč i tt-yettdeqqimen s isefra, terniḍ tessawaleḍ-as “ Yir NETTAT” la k-d-teqqar: “ igerrez wayen i d-yenna” ; nekk i s-yesqizziben, ula d “Yir”-nni kkseɣ-as-t, akken yak la yi-d-teqqar “ Yuɣ-itent, yenṭerr”! A ziɣ ɣas ɣrant, mazal-itent di tidak-nni n zik: Ḥemmlent win i tent-yettdeqqimen!
    S tidet kan isefra-k lqayit nezzeh, ur ssawḍeɣ ara aswir-nsen; nekk yuɣ lḥal d aqerruy n texsayt i lliɣ; wissen nettat ma tefhem kra seg-sen, neɣ tettaṭṭaf kan s lewhi?
    Weqbel ara kemmleɣ di temsalt-agi, riɣ a d-greɣ yiwet tamawt s wazal-is, attah: Kečč a War isem ur telliḍ d taqadumt n Lalman! Cukkeɣ dagi deg Wehran i tzedɣeḍ, txeddmeḍ di Sunatrak di Rrziw, tugadeḍ lemmer ad faqen fell-ak a k-id-awin berra; tufiḍ-d tagi “ Aql-i di Lalman”! acku taqbaylit-agi i tettaruḍ, akk d tmeslayt i tettmeslayeḍ, ur telli d tin n Lalman ay ameddakel!
    Tebra ar kečč ar aqcic lɛali a War isem, cubaɣ-k ɣer Dda Kamal Nat Ẓerrad ( wissen ma tessneḍ-t?) ula d netta ur yessimɣur ara iman-is, ɣas d amussnaw i yella, maca, yettqeṣṣir yid-neɣ, yettak-aɣ azal, ɣas yeẓra-yi sserwateɣ kan , akken yakk werǧin i yi-d-iḥeccem zdat medden, neɣ i yi-d-yenni “ ssusem akin fell-aɣ”. Yernu jjmiɛ liman a lemmer mačči d netta ar yiwen deg-neɣ yili ur yessin ad yaru isem-is s teqbaylit.
    Tamsalt qbel taneggarut iɣef ara k-n-mmeslayeɣ d ta:
    Nekk ḥemmleɣ ad nnecraḥeɣ ɣef yiman-iw, acku ala dagi i ttafeɣ iman-iw, wama anda nniḍen ala ayen d-irennun iɣeblan i wul. Asmel-agi ɣer ɣur-i yugar “ apsikulug” d wagi kan i d ddwa; nniɣ lemmer ttuqqten imukan yecban asmel-agi, yili ahat ula d taqcict-nni-nneɣ ( Fuziya iɣef d-yettmeslay Ǧamal) ur tettnuɣu ara iman-is ( twalaḍ ula d timenɣiwt n yiman d lɛib a tt-id-yebder weqbayli, acku ulac tissas ara yerẓen yir leɛwayed-agi ur nemɛin), tḍegger-d iman-is seg wunnig wis-4 di la rue de Schneider, ɣas ma di twacult-is ur tt-ixuṣṣ wacemma, maca, yal yiwen deg-neɣ yeḥwaǧ a d-yekkes seg wul-is ayen i t-iqerrḥen! Ɣef waya a sen-iniɣ i wid yettarran iman-nsen d iɛessasen n leɛwayed akk d teqbaylit: Mmird ( merde) fell-awen! Mmird ɣef leɛwayed-nwen! Mmird ɣef uberbur ( lbirbir)-nwen! Taqbaylit tella, leqbayel drus-iten! Tamaziɣt tella, imaziɣen drus-iten! Timmuɣnest tedda d Dda Muḥend Aɛrab Besseɛɛud, tedda d Masin Uḥarun! Tamussni tedda d Muḥend Ssaɛid Bulifa akk d Dda Lmulud At Mɛemmer! D lqella n yergazen i yerran Ɛli d argaz .
    Mmi-s n Wemsed werǧin i yeffir tid-is, iteddu ifesser-itent abrid abrid, turew-iti-d yemma-s deg waddaynin, tenza deg wudem-is leḥya; ma d wid-nni yettarran iman-nsen ḥedqen, ssnen, ttsetḥin, a sen-iniɣ akken i sen-yenna Uleḥlu :
    “Ay at lmexx yeblukin
    Ɣer ɣur-i ruḥet ad tẓemmrem
    S nnif-nwen yettiqqin
    D lḥerma m ijerbuben”
    Ferḥeɣ nezzeh imi d-tbedreḍ “Ɛebdella Ucalan” Akurdi n PKK, d amɣid-nni n tidet a War isem a mmi; nekk yal mi ara ccumreɣ ttuɣaleɣ d aẓelmaḍ ( azdukli), mi ara sɛuɣ ameṣruf ini ttiɣ-tt d ayeffus ( asihran).
    Imi d-tenniḍ akken “ ad ssusmeɣ” tesmektaḍ-iyi-d ɣef wasmi akken i tettḥellilem ( tettḥawatem) Mass Yiwen: Uɣal-d a Yiwen! S.T.P a Yiwen! ur ttruḥu ara a Yiwen!..
    “Annar akka i yettwarwat, NETTAT wi yebɣun yaɣ-itt”
    Ar tayeḍ a Zizi War isem ( I “Winna” ayen akka ur d-iban ara?!)
    Memmi-s n Wemsed

    Sγur Mass Nuγmun
    Mesyu (Mass) Nuɣmun (Aɣgaz) n Madam (massa) Nuɣmun Yiɣ Nettat
    Azul (salut) a libaṛbar, bɣiɣ a d-iniɣ « les berbères » d acu kan nekk ur ssineɣ ara mliḥ takbaylit ; paɣsku nekk d aɣumi.
    Akken ttwaliɣ tɛeddam tilas akin ! Tameṭṭut mazal-is deg yiri-w, kunwi tettmeslayem fell-as!.. Ilaq ad tesḥṣum Iɣumyen uɛren nezzeh, neɣ ɛni tettum? D nekkni i wen-yefkan tamxixt i lewhi n 132 iseggasen, u mazal ar tura nettak-awen tiɣrit: nxeddem d udabu-nwen i d aɣ-d-yettaken lgaz d wayen akk nebɣa; nerna nettaɣ tulawin tiqbayliyin, amedya n “ma ciɣi”( taɛzizt-iw) Yiɣ Nettat.
    S tidet kan, zemreɣ a d-iniɣ ur ttafeɣ ara am nettat la di tɣumyin, la di tiyaḍ.. tecbeḥ, tezzyen, teɣra, tefhem, yernu tessen ad tniwel: seksu, aɣrum n twackant, taḥbult n tmellalin; ula d tuččiwin n Iɣumyen tessen-asent: sbagiti, lmaqarun, ppizza.. S umata ula d lecɣalat n wexxam tetwel nezzh deg-sen, tbedd akken ilaq, Ɣebbi ( Rebbi) ḥrez-itt. Tessen daɣen ad tecnu s tekbaylit, isem-is akken tezlit-nni n Lewnis? Ih! mmektaɣ-tt-id: “Nettat d lḥubb-iw, ur yettmettat ṭul leɛmer-iw”,tessen daɣen ad tecnu s tɣumit, ladɣa Anriku Maṣyas “Juli fi (filles) du mun peyyi( pays)”; alammi i yi-d-tenna nettat d wamak ẓriɣ d akken “Muluǧi, Idit Pyaf, Iẓabal Aǧani” d Leqbayel! D acu kan werǧin i yi-d-temmeslay ɣef wugur-agi i tesɛam kunwi s Leqbayel, yeɛni am nettat am Leqbayel nniḍen akk, ulac win tt-yeṭṭfen di ẓẓmek.
    Tegra-d di temsalin i ɣ-yerzan nekkni: Libruṭun, Likurṣ, tigi rzant kan nekkni, ur neḥwaǧ ara win ara d-yegren iman-is.
    Di taggara, a s-iniɣ i (isem-is kan ḥqa?!) Ih, su (ce) fils du Amsed, la Tête de putiɣun : Ad thenniḍ iman-ik, ad teṭṭixxreḍ itmeṭṭut-iw, ciɣi Yiɣ Nettat neɣ a k-n-azneɣ “purṭ-avyun” : “Carl Dugul” yeččur s “limiraj” ad sskenfent jiddi-twen akken ma tellam din di Lḥasi ( puits)!
    Adyu ṣalu
    Mass Nuγmun si Paɣi

    Sγur Mmi-s n Webṣel
    A ziɣ yuɛer wergaz-agi-inem a Nettat ! Ɣef dra-m yebɣa a ɣ-yesseknef akk di Lḥasi! Wa ya yemma, wah, wah !..
    Kkawen ifadden-iw seg wayen ɣriɣ da, ar azekka kan ma zemreɣ a d-iniɣ kra; wama tura aql-i gugmeɣ!
    Tarewla temneɛ bab-is
    Mmi-s n Webṣel


    Sγur yir nettat
    azul
    Ayen i d-yura mmis unurmun; d "l'humour" nni à 2 balles!!!Yuγal wudem-iw d azeggaγ deg leḥya!!Di leεnaya-k a wagi ,wexxeṛ akkin timeccacin-ik...Qqren bni-ziker "ma naεṛef-k; ma taεṛef-ni"!!!Naγ m'ulac ad ḥebseγ tira deg wesmel agi.

    Sγur Amnay
    « Mesyu (Mass) Nuɣmun (Aɣgaz) n Madam (massa) Nuɣmun Yiɣ Nettat »

    Hi hi hi...almi grarbeγ si taḍsa!
    I wacu i s-terriḍ "γ" deg wadeg n "r" a yaγgaz n wihran, a mmi-s n wemsed, teččiḍ iles-ik neγ dayen nniḍen???

    Aha tura kečč; anef-as i teqcict aqi nneγ tγankil. Xas d yir nettat, maca seg-neγ.
    Wa yeqqar i wa.


    Sγur Mmi-s n Wemsed
    Azul.
    Aḥeqq jeddi amsed ma d nekkini a bu tqerruyt!

    Tekki da akken a d-tiniḍ kra neγ kra.
    Zdi-t deg Facebook
    Copyright 2006 imyura.net