| | |
|
|
|
Cifi d taxbizt-is1. AḤRIC AMENZU Σemmi Σli s zdaxel n leqahwa ad iseffeḍ ṭabla, ad yessawal i yiman-is Σemmi Σli: ussan-ayi ilaq ad ḥerrkeγ iman-iw, ad moderniziγ cwiya lḥala. A d-aγeγ la presse. Déjà, ad tfakk lqahwa ucabcaq-ayi. Sseṛwaγ-asen ttelwa i les clients. Iṭelli tameddit kan dda Belqasem Uberjuj, meskin, fkiγ-as-d afenjal izeggen d ttelwa. yaεni gar-aneγ kan, jmiε liman ar d lqaε uḥibur-ayi. Yerrikllami-d meskin, nniγ-as : tayi bien dosé a dda Belqasem, almi i k-ttḥibbiγ bacu i k-tt-id-fkiγ. Yenna-k : ad iketteṛ ṛebbi lxir-ik, Wah iwacu i d-ttaseγ γur-ek. Yejγem a lxawa maṛtayen, d amecwaṛ meskin γ les toilettes. Yewwet azgen saεa dinna, d netta slax ṭbax. Ma nniγ-ak ixelleṣ, ixelleṣ. Taεebbuṭ-is tuzzel d idammen. Mačči tilaq nγiγ-t wergaz ! Netta ṛṛuḥ ‘f ucetbub. Donc la presse-ayi telzem. Wamma ma rniγ-d télivision terwi. Ur ttqawamaγ ara asarbi. Idrimen a d-keččmen d ikumsen kan. Σemmi-k Σli ad yessenṣel taglimt. Ad yuγal d tidett d amεellem. Ma d tura maḥla kan. aql-aγ amzun d lqahwa-nni n rriḥ. Σemmi Σli ad ittkkemmil ‘g leqdic-is w ad yettγenni ya lmenfi. A d-yekcem Σacur, akurras ‘g ufus-is Σacur: salam uεalikum a Σemmi Σli. Σemmi Σli: besm llah raḥman a raḥim. Aεudu bi llah min ciṭan rajimin. Awqet a d-yezwar le poison-ayi ass-nni ad iṛuḥ d awehwah. Ma tmenεeṭ ‘g lakksida atan labas. D lbaṛud i illan ‘g allen-is. Porte malheur wah! Yarnu rumarkkiγ-t waḥed n 2 mois, d netta a yi-d-ixelleq ‘g les poroblèmes. cukkeγ yella kra ‘f acu i idewwiṛ. maεna nekki urεad ur yi-issin. Ḥarm n tlata fi tlata alma dewwṛeγ-t. Ṭixr-as kan! Σacur: menhu ara tdewreṭ akka-yi a Σemi Σli! Awi-yaγ-d yiwet n lqahwa n lεali taberkant ashitref. Σemmi Σli a s-d-yawi afenjal n lqahwa. Σemi Σli : g laεnaya-k a ṛebbi, amek ad iεeddi wass-ayi. Yeqqim-iyi-d dihinna am ucikkur, tagara a y-d-yefk 10 dinars. Oui toute de suite. γas akken ur t-ttḥibiγ ara maεna dadda-s Σli d a-professionnel. Le travail c’est le travail. Σacur ad yeqqim yir tiγimit, Σemi Σli a s-yawi lqahwa ines. Σemi Σli : Kessel s ufel n ṭabla axir. Tiγimit-ayi ucikkur ur tt-tthibiγ ara. Aha qeεεed iman-ik. γas d lqahwa maεna il faut respecter le réglement intérieur. Σacur ad yejγem ‘g lqahwa. Σacur: ah! C’est bien dosé ah! Σemmi Σli : awah γas a k-teṭru am dda Belqasem. Σacur: ça fait tesεiṭ ula d réglement intérieur? Σemmi Σli : bien sur tenwiṭ εeddi kan ad txedmeṭ lqahwa. Σacur : aṛju kan ad maṛkkiγ tayi. C’est très important. Akken a Σemmi Σli ! i les idées ! ay amxix. Σemi Σli : dacu i tettmarkkayeṭ ‘g ukkaṛni-nni ? Σacur : c’est rien c’est rien. Σemmi Σli : iṭahr-i tebγiṭ ad teldiṭ lqahwa ula d kečči. tuεeṛ a mmi lqahwa. Ilaq ad tiliṭ d a-spécialiste, am dadda-k. yerna a k-d-iniγ yiwet. Aqlin cabeγ dayi. Lḥayat-iw akk tṛuḥ ‘g usired ifenjalen, d wesfaṭ n ṭwabel, maεna la crise teggumma ad tfak fell-i. Σacur ad yennervi Σacur: tebγiṭ a y-tesdikurajiṭ, a y-tesεerqeṭ leḥsab-iw. tebγiṭ a y-tkriptiṭ tilufa. Tezriṭ a Σemmi Σli, a kem-wteγ ad ceyyreγ tuγmas-im. Ttqadareγ-k a εemmi Σli, maεna tikeltt-ayi a k-fellqeγ. A tettriklamayeṭ! Kemmi ad tettriklamamayet a εemmi Σli? εemmi Σli: amek amek a yir lεebd. Σacur: tessneṭ kemmi la crise? Nekki complet d les crises. Sεiγ-tent akk. La crise de chômage, la crise de logement, la crise cardiaque. Acḥal d nnuba i y-tewwet menεeγ. kemm tura tebγiṭ a yi-d-txelqeṭ la crise de calcul. Leḥsab akk i ssuliγ tebγiṭ a y-t-tesxerbeṭ ? εemmi Σli: aziγ-en d la bombe atomique umexluq-ayi. Ḥader kan ad terṭqeṭ ad tegluṭ yis-i. Yerna wacu leḥsab i m-sεerqeγ nekki ? nekki s leḥsab-iw waḥd-i kečč s leḥsab-ik waḥd-ek. Yerna nekki xeddam labas εliya w lḥamdu lillah. Σacur : akka i teqareṭ, akken a y-tessaliṭ le moral a εemmi Σli. Σacur ad yefreḥ w ad yuγal ar leḥsab-is. εemmi Σli: mais il est malde ṣenf-ayi. Wac dexxel le moral-is γ leḥsab-iw. Nekki urεad ur tt-friγ meme pas ma ad aγeγ la presse d télivision niγ xaṭi. Dayen i yellan. Il faut accepter le métier. Cifi ad yekcem. Cifi: Azul 'f wid ixeddmen Widak icerrwen tidi Awal-iw dayen iqesden I wid yecban εemmi Σli εemmi Σli: azul a Cifi. Ad tsuṭ kra ? cifi : γas swiγ nekk fudeγ γas ččiγ mazal lluẓeγ nettat tezwar nekk a tt-ttabaεeγ maεna jmiε liman hačama yeqqur uqejaṛ-is niγ uqejaṛ-iw. εemmi Σli: attan tgazuzt-ik. ax berrd-itt cifi yeswa tagazuzt-is rapidement. cifi : testaεfaṭ a yemma-m. Uma d nekk repreniγ-d. Ḥbes ahat a kem-ṭṭfen ifasen-iw. Γelq-ed tawwurt a εemmi Σli ad ddikuliγ. εemmi Σli: attan teγleq a mmi. Ddimari kan, kečč meqar l’essence baṭel. Cifi yettrunflay amutur-is. Cifi: Van van εan εan.... Σacur: i tura ‘g Lwad Σisi i nella niγ g lqahwa? lεebd yekkr-ed mεa ṣbaḥ ad iεemmer aqerruy-is, leḥsab-iw qrib ad yali, ad yettrunflay γ imeẓẓuγen-iw dayi, a yi-issexreb tilufa. Afwad-iw yebγa ad ifelleq. Dduxan-is yeγza amdun di la couche d’ozone. Tezriṭ a εemmi Σli, atan a k-ttebεeγ 'g les dommages et intérêts. Aql-i-n nniγ-ak-d. kra yellan a t-ssipuṛṭiγ ma d dérangement-ayi, ur t-uḥwajeγ ara. Atan ad ṛẓeγ anzaren-ik εemmi Σli : amek amek ? atan ṣbaḥ-ayi, ya laṭif. Seṛεeγ-k-id uqbel a yi-tsarεeṭ. Ad bbaṣiγ fell-ak sεiγ arraw, a k-ğğeγ ad thuddeṭ axxam-iw. Qim ‘g wemkan-ik a k-yehdu ṛebbi, niγ a k-dewceγ s uberradi-ayi n lattay. Argaz meskin yuffg-as lqarmud, d imdanen am kečči i t-yerran akka. Yerna anda ara iṛuh, meskin. Yerna ‘g ṣbaḥ d kečč d acarci. ‘G laεnaya-k ‘f acu i tettḥawiseṭ. Σacur: a k-d-iniγ yiwet n taluft a εemmi Σli? εemmi Σli: dacu? Σacur : d lxir kan ncallah. εemmi Σli: ur ḥṣiγ a d-yekk lxir seg-k. Σacur: xsara εlik a εemmi Σli ! Nekki yella kra wass i yi-d-tekseṭ kra n diri? Ḥaca ayen yelhan i xeddmeγ. maεna ayen i k-yelhan yelha niγ xaṭi?! εemmi Σli: nnan-as: tibkitt tetteẓẓeg, yenna-yas: tban ‘f acciwen-is. Σacur: a εemmi Σli ! msellah εlik ya rasul llah. εemmi Σli : ṣella εlih wa salama. Waqila d tidett. yebγa ad iwenneε wergaz-ayi ?! yak a mmi bxir i teliṭ ? sava? La tension inek normal ? mulac a k-awiγ γ ṭbib ? Σacur : aha a εemmi Σli labas ma tebγiṭ. εemmi Σli : nekki awah m ufiγ medden akk ad ilin bxir. Ad tili lehna, ad yuget lxir a sidi... Σacur: sava sava! Fk-iyi qbel i nekki lehna, teğğeṭ-iyi a k-d-kemmleγ. εemmi Σli : anεam ih ! ezreε yenbet. Σacur: tessneṭ-iyi yak a εemmi Σli ‘g imi ara a d-kkreγ dayi γur-ek ‘g lqahwa. Sa veut dire d akkelyan aqdim. εemmi Σli : d tidett, lamaεna tikkelt ad txelseṭ tikkwal xati. Σacur : maεna drus i k-xellṣeγ. Tettuṭ? Ahya εemmi Σli εemmi Σli: d tidett, txellseṭ a mmi ur k-nekkreγ ara. Σacur : ihi, kecmen-d idrimen-iw γur-ek. εemmi Σli: bien sur kecmen-d. Wama ṭeyyreγ-ten ? tessneṭ εemmi-k Σli yettqemmiṛ ? Duṛu i d-ikecmen d lmuḥal ad tẓer tafat. Σacur: mbaεd imi kfiγ leḥsab-iw, wwṭeγ γ yiwen u-résultat yerna iṣeḥḥa ufiγ lqahwa-ayi, dayen tuγal d agla-w. Kečč txedmeṭ nekki ttakkeγ-ak-d idrimen am akken uγeγ-tt par facilité. εemmi Σli: amek amek ? Nniγ-ak yella kra i k-yuγen tenniṭ-ed xaṭi ? jmiε liman i ttgallan yergazen n lεali, awah ad tessudneṭ tiṭ-ik. Ffγ-iyi s-ayi a ddin wewday. Ah, tuγal lqahwa d agla-k?! D tiṭemṭumin! Heyyi-d kan ticekkaṛin ad tεemmreṭ! Ffγ-iyi s-ayi. fiseε akkin Cifi: Keṛheγ kullec surtout wid itetten tidi kemmi medden akk tetten-kem ma d nekk tettetteḍ-iyi tidi uzzleγ uzzleγ maεna ur kem-lḥiqeγ ara dacu kan taxbizt-iw sur ziḍet, mačči am tin n wiyaṭ, wid yekkaten neqla s iγimi. Σacur: ruḥ akkin a bu-tsennaṛt-ayi. Afuḥan-ayi. Tessneṭ kemmi neqla s iγimi, ruḥ yenεel.... εemmi Σli: lqahwa tuγal dagla-s ! xedmeγ fell-am nekki ? d wayi d leḥsab I txedmeṭ ? ffγ-iyi yenεel zeriεa-k. Qqaren-as yusa-d d aεeyyac yuγal d anebbac. Σacur: nniγ-ak lqahwa tuγal dagla-w, d rezq-iw, d idrimen-iw i illan dayi. (Ad yettnadi ‘g lejyub-is) anda lla-ten idrimen-iw? Ulac! Atnad γur-ek. Fkiγ-ak-ten-d i keččči. Yes-sen i tesseddaweṭ le commerce-ik, tayi i d la preuve. εemmi Σli : tayi d nann-ak tayi. Σacur : (ad yeddem akkursi) atan a k-fellqeγ, tebγiṭ a yi-teččeṭ agla-w terniṭ treggmeṭ ! εemmi Σli: dacu i d agla-m dayi, ini-yi-d? Uma d tibiritt d agla-m? Σacur: d agla-w ih. Tessxedmeṭ idrimen-iw tuγeṭ-tt-id. εemmi Σli : ax-itt trebbebbeṭ s-ayi cifi : tewwṭ-ed taluft γ tbiritt-ik, uggadeγ ad taweṭ anida ur tenwiṭ ! taxbizt tettazzal, f kra teshel f wiyaṭ tuεeṛ. εemmi Σli : mazal ur truheṭ ay uwday Σacur : a k-sḥedreγ Cifi d inigi, jmiε liman, alma sseṛwaγ-ak ifurguyen d ikaskruten, a k-d-xelqeγ l’ulcère d’estomac, a ddin lḥelluf. Ad teẓreṭ dadda-k Σacur u Σacur amek i yekkat nneqlat, ni amger ni tabantta, ni taḥeratt ni zerriεa. Σacur ad iṛuḥ εemmi Σli : iyyaw ad teẓrem tura, yerra iman-is d aqemqum, yessuli leḥsab-is ad yawi lqahwa. εeqleγ imi sebbḥeγ ‘f ddin yemma-s ad teṭru akka. Ad tawiṭ abeḥri ara tawiṭ! Cifi: akken i k-yewwi takaskiṭ akken ara k-yečč taqeddiṭ εemmi Σli: ad yečč ddin yemma-s ar ad yečč, εeddi kan ad teččeṭ. Urεad ur tessineṭ εemmi-k Σli. Yerna i kemmi tebγiṭ ad tedduṭ yid-es niγ amek ? Cifi: awah ttnuzeγ nekk a εemmi Σli, taxbizt-ayi d nettat a d-yttabaεen deffir-i, maεna anda i s-yeεjeb terwel, kra wass a d-yaweṭ wass-is. Σacur a d-yuγal Σacur: aqlin berneγ-d a k-d-iniγ yiwet n taluft. jmiε liman alma ṭṭfeγ-ak yiwen n ubugaṭu d ibelbel tablust-ik ma bγiγ a k-tt-awiγ a k-tt-awiγ. εemmi Σli: ay uwday γ waya i d-tberneṭ ? A ṛxis! Ṛuḥ yenεel waldi-k. Σacur: ihi timlilit dinna? εemmi Σli: ‘g anida ? Σacur : anida ara k-llseγ am izimer. Cifi: (Cifi ad yettγenni) aha kan a εemmi Σli dacu i d-itedun γur-ek. Si Σacur iqesd-it-id γer lqahwa yebγa a k-tt-yekkes Cifi yuγal d inigi, attan terwi tebberwi εemmi Σli: teqqim ar ass-a ur terwi ? Aya a neγleq tḥarm ur s-nεawed ass-ayi.
2. AḤRIC WIS SIN εemmi Σli a d-yekcem γer la salle ad yeṭṭalay γer lmizan iεewjen Σemmi Σli: ulac ula d ḥedd amek akka, ad staεfuγ ad consontriγ ,ass-ayi a t-ṭefreγ wemcum alama yeqqur uqejaṛ-is,ad yettwiεeleq γer tcekkalt n lmizan-ayi aha kan. Yerna nekki ur uhwajeγ bulgaṭu ni rien de tout, ad rnuγ ad xelṣeγ bulgaṭu jmiε liman ur ten-yesṭerṭeq. D lεali, d nekk ara t-yeskantin yeεni ur sεiγ aqemmuc, yernu ilaq ad fruγ cγel-ayi difinitivement ad thenniγ ‘g yir ṣnef-nni, lqahwa c’est fini fell-as. I tura mačči a s-ṭelbeγ lmuḥal. Idrimen-is a s-ten-fakkeγ ufuḥan. mačči a t-investiγ ad ixelleṣ la presse ad yernu télivision. Waqila a s-rnuγ a-climatiseur d les jetables. maεna nekkini d argaz, rẓag s netta s idrimen-is. A y-yefk lehna kan ad ibeεed abrid-iw Σemmi Σli ad iheddeṛ. Cifi a d-yekcem cifi: azul a εemmi Σli. εemmi Σli ad yefjeε εemmi Σli : tesfejεeṭ -yi yenεel ciṭan. ajeεbub ur yeqqim ‘g tεebbutṭ-iw. Cifi : Ur sεiγ s wacu ara k-sfejεeγ. D tamcumtt-a kan i ṭafareγ. Tugdi deg ayen ur tezriṭ. Cifi ad iṛuḥ γ ukkersi n si Lbugus. εemmi Σli : γ anida γer din a yemma-k ? aṛwaḥ amkan-ik ger igellilen iksar-ayi. Eyya a mmi zdat-i eyya! Cifi: tbekkṛeṭ-as-d a εemmi Σli! Ula d nekk nwiγ bekkreγ , a ziγen tezwareṭ-iyi. εemmi Σli : εemmi-k Σli yettbekkiṛ, itekker i lecγal-is zik. Cifi, ilaq a mmi a yi-tεawneṭ. Yak a mmi ttḥibbiγ-k, ttakkeγ-ak-d lgazuz. atan a mmi ad ttekleγ fell-ak. Cifi ad iheddeṛ i yiman-is Cifi: i nekki wissen awqet ara tefru taluft-iw d temcumtt-ayi, ugadeγ ad teglu yess-i. εemmi Σli: dacu dacu i d-teqareṭ? Cifi : nniγ-ak waqila ur d yettas ara Σacur. εemmi Σli : akken axir a s-awiγ le match forfait. Σacur a d-yekcem s ukkustim-is netta d Si Mhenni, bugaṭu ines. Σacur ad iṛuḥ direct γ umkan-is. Ma d Si Mhenni ad iṛuḥ ar εemmi Σli. Si Mhenni : salam uεalikum, d kečči i d εemmi Σli ? εemmi Σli : d nekki waqila yettcabah γur-i. Dacu i tebγiṭ Si Mhenni: ma tebγiṭ a yi-d-ternuṭ kra iεeqayen ad dafεeγ fell-ak. Taluft-ik dayen isehlen, tban am yiṭij. Tezmreṭ ad tekleṭ fell-i. γas xemmem. Maεna rapide ! Σacur : amek amek ? Aw ! c’est pas vrai! Si mhenni ad iṛuḥ γ Σacur Si Mhenni : ttmesxireγ fell-as a si Σacur. bγiγ a t-ğğeγ yettxemmim a s-sεerqeγ kullec. Tayi c’est une technique a si Σacur. Σacur a t-yewwet γer tayett Σacur : ttekleγ fell-ak a si Mhenni. Si Mhenni ad yebren γ εemmi Σli. Si mhenni : dacu i tenniṭ a εemmi Σli ? εemmi Σli : ṛuḥ beεd-iyi ay azduz-ayi. Siwa aεebbuṭ i d-yettbinen deg-k. beεd-iyi. tameslayt ur tt-sεiγ yid-ek. Cifi ilettha kan d texbizt-is. A d-kecmen iεeṣkriyen a d-yernu Grifu. Cifi ad yaggad w ad yeffer deffir εemmi Σli. iεeṣkkriyen: wid i yellan yakk dayi ad bedden, sidi Lbugus a d-yekcem. Si Lbugus : riyyeḥ. Cifi ad yeqqim ibedd Si Lbugus : nniγ-ak riyyeḥ. Si Lbugus ad yewwet s ubalus-is, Cifi ad yeqqim. Si Lbugus ad ibedd, ad bedden yakk ala Cifi. Si Lbugus: bedd (ad yewwet s ubalus-is) Cif: i tura a tt-nekkat d ibeddi d tγimit kan? Si Lbugus : s yisem n wegdud lbaṭel a t-nhud nekkni akka i d-neqar Cifi ad yeskeḥkuḥ. Si Lbugus : Grifu awi-d ddwasa Grifu : ttuγ-ten a sidi Si Lbugus : azzel awi-ten-d. γ wacu i d-nusa ihi ? Grifu ad iṛuḥ a ten-d-yawi Si Lbugus : ur ttqeliqet ara Si Mhenni : anεam a sidi. Nekk d si Σacur ur nettqeliq ara. I kečč a εemmi Σli ? εemmi Σli : nekk ttqeliqeγ cifi : uma d nekk. Ḥarma ar ttqeliqeγ. Ah wi! Si Lbugus : win yettqeliqen a t-fellqeγ. Lεaskeṛ ad heṛken iman-nsen, ad wten iṭaren-nsen γer lqaεa. Cifi: nekk ndemmeγ. Xaṭi xaṭi. Ur ttqeliqeγ ara. Sidi Lbugus ad iεell les écouteurs. A d-yawi lemri ad yettmuqul iman-is. Σacur : ḥader kan a si Mhenni si Mhenni: γas bdu lefṛeḥ seg tura. Lafir a k-tt-id-awiγ maεna εlik γir b yemmahum Σacur: ṛuḥ kan annect-a d cceγl-iw. jmiε liman awah ad fakkeγ akk lmelk-iw. Ad gluγ s wagla n lğiran iw. La ilah ila llah muḥemed ṛasul llah. Awi-d kan a s-awiγ lqahwa. A t-ssuffγeγ ifasen-is f uqeruy-is. Σemmi Σli: dacu i d akka a sidi ? lεeskeṛ : wid yettqeliqen ad susmen niγ a ken-nawi. Cifi: awit-iyi nekk axir wala a yi-d-yettbin wudem-is wayi. jmiε liman ur qqileγ a y-awi yid-es. Dayen stenyaγ lkunṭra d les cauchemards. Grifu a d-yuγal Grifu : ata ddusi a sidi. Si Lbugus : awi-t-id ihi a nefru taluft n lqahwa gar Σli Uzaεter d Σacur uΣacur. Xubza Cifi d inigi. Σli Uzaεter Σemmi Σli: anεam Si Lbugus : awqet I tluleṭ ? anida i tzedγeṭ? Dacu I txeddmeṭ ? isem-is i baba-k isem-is i yemma-k? εemmi Σli: luleγ tagara n lexrif, d timizziwin nekk d Butiḥ nneγ, xedmeγ d aqehwaği, zedγeγ ‘g texxamtt ufella, din i gganeγ. D mmi-s n Σmara d Fṛiḥa. Sidi Lbugus: tesεiṭ amḥami? εemmi Σli: sεiγ ṛebbi d amḥami. Cifi: d netta akk axir Si Lbugus : riyyeḥ. Ur d-ssawal ara alma nniγ-ak-d. Σacur u Σacur ! Σacur : anεam a sidi Si lbugus : awqet i tluleṭ ? anida i tzedγeṭ? Dacu i txeddmeṭ ? isem-is i baba-k isem-is i yemma-k? Σacur: luleγ le 10/10/1970, d amεellem n lqahwa, zedγeγ partout. Baba d Σacur yemma d Taεacuṛt, d tiεceṛtin kan I tent-ttawiγ. Sidi Lbugus: tesεiṭ amḥami? Σacur: anεam ih; d si Mhenni. Sidi Lbugus: Xebza Cifi. Cifi: aql-i-n da Sidi lbugus: ini-d ḥaḍer. Dacu i tεellqeṭ akka? Cifi: tayi d nettat i y-iεellqen mačči d nekk. Awah a tt-ṭṭfen ifasen-iw! Si lbugus : awqet i tluleṭ ? anida i tzedγeṭ? Dacu i txeddmeṭ ? isem-is i baba-k isem-is i yemma-k? Cifi: ur cfiγ awqet i luleγ, déjà iwacu akk i d-luleγ ? lxedma inu d ṭlaε wahbeṭ. D amezdaγ ‘g lqaεa. d mmi-s n tmurt tout court. Sidi Lbugus : i kečči a si Mhenni présenti-d iman-ik. Si Mhenni : nekki a sidi, d si Mhenni bu-lḥenni. Xerrij maεhad lfestik b imtiyaz. γriγ εilm lhaftik w taktik ila axirihi. Cifi: l iεrab, lqawaεid, lxaṭ, l imla, ttarix ttarix a ddin zzaḥ. Sidi Lbugus: riyyeḥ Si Mhenni : mazal a sidi mazal. Akaṛṭabl-iw yeččuṛ d les diplômes. Aqerruy-iw d l’encyclopédie. rniγ sεiγ la licence ‘g εilm lkalam. A wi ! d aqemqum ! Cifi : i tmaziγt? iεeskriyen: susem! Sidi Lbugus: si Σli dacu i d a-problème-ik ? Σemmi Σli : anεam a sidi, lqahwa d agla-w tibiritt d agla-w yir leεbed-ayi yebγa a y-yawi kullec ad yeglu ula s tmucwaṛt-iw kan akka. Sidi Lbugus : dacu ara tṭelbeṭ ? Σemmi Σli : ad yettu tamεayt-ayi n lqahwa, i yebγa ad yerr d agla-s, a y-yefk lehna, ad yernu a yi-d-yerr tibiritt-iw. Daya kan a sidi. D lḥeq-iw kan i ṭalabeγ. Sidi lbugus: Grifu maṛki-tt Σacur: ax tibiritt-im Σacur a s-d-iṭeyyer tibiritt-is Sidi lbugus: si Σacur ! i kečči dacu i d a-problème-ik ? Si Mhenni : anεam a sidi. D nekk ara d-iheḍren ‘f si Σacur. Cifi: i netta yaεni ur yesεi ara aqemmuc ? ihi s wacu i itett lexbez ? iεeskriyen: susem! Si Mhenni: anεam a sidi. Ihi si Σacur d argaz n lweqt, d lfahem yessen, d aqemqum ‘g l’économie de marché, yettselik-itt ula ‘g l’anarchie, yaεni izemr-as. Yanvisti meskin xila ‘g lqahwa d idrimen-is i yellan dinna deg ass mi i teldi d netta yettxelliṣ tikwal alef, tikwal alfin, sa dépon d ussan. Dayen tura, normalement tuγal d agla-s. Mazal kra ? Σemmi Σli : d kemm i s-ten-iḥettben ? Mi teggareṭ iman-im γ wayen i kem-yexṭan! A ṛxis a mmi-s n duṛu! D kemm i yeγran? Teγriṭ ‘g tihuddit a cmata! Terriṭ iman-im d l’encyclopédie. anεam a sidi jmiε liman ar yeskiddib. Si Lbugus: riyyeḥ teṭṭfeṭ aqemmuc-ik, tεedda nnuba-k. Si Mhenni: rgem a εemmi Σli, maεlic ad ixelleṣ si Σacur. maεna a k-wteγ γ walim a tt-ttuṭ lḥebb. Aha kan tura a k-ẓeyyreγ tiquftin Cifi : ala neεya ‘g uẓiyyer nεawez nbekkeṛ i γ-yuγen neṣber nettraju ad tejbu talwit. Waqila lebγi yexṣer Ṣbaḥ yuγal d tameddit iεeṣkkriyen: susem! Sidi Lbugus: i kečči a si Σacur dacu ara tṭelbeṭ ? Si Mhenni : nniγ-as a sidi Σacur : arju tayi n weṭlab d nekki, a s-gonfliγ la liste. Tamezwarut a sidi tamεayt n lqahwa belli d agla-s a tt-yettu définitivement, aγlaq i yeγleq lqahwa ass-a ur texdim ara a t-ixelleṣ. Sidi Lbugus : acḥal ? Σacur : ini-as i netta a k-d-yini acḥal i d-yettawi deg wass. Sidi Lbugus : acḥal a sidi Σli? Σemmi Σli : ma temmut akk mittin alef (2000 Da) Sidi Lbugus : ihi a s-neḥseb 3000 DA, ussan-ayi ahat txeddem Σacur: mazal a sidi mi yecqa γ lexlaṣ ad yernu kan ad ixelleṣ si Mhenni. Sidi Lbugus : Grifu markki-tt. I keččc a Xebza Cifi, dacu imi tḥeṭreṭ? Cifi: ḥeṭreγ imi d-yeγli yiṭ cceṛ d usemmiṭ allaγ yeğğa-t usirem ayen i ẓriγ yesderγel tiṭ d ifadden uceṭiṭ ur nesεi dacu a nexdem Sidi Lbugus : Dacu i ken-yewwin a d-txelqem lhemm-ayi. W a yi-tt-id-tawim i nekki, a d-tawim kra izimer ad dhuγ seg-s ulac, ḥaca win a yi-d-yawin les problème-is. Tellement ‘g les problèmes, ṣura-w tuγal tenneqlab. γas akken mazal tecbeḥ lameεna tenqes. Cifi: dayen uffgen iyuẓaṭ-ik a εemmi Σli. Sidi Lbugus : anda i rran, ṛuḥ teṭṭfeṭ-ten-d Lεeskkeṛ ad ffγen ur ttafen kra, w a d-uγalen iεeṣkkriyen: ulac wellah walu Sidi Lbugus : amek akka ur ten-tluḥqem ara, iwacu imi tlaqem. Tesṛuḥem-iyi taqeṭεit n iyuẓaṭ. Sidi Lbugus a d-yuγal γ lafir-is n wass-a Taluft nwen tuεeṛ nezzeh, ur εqileγ amek ara tt-fruγ, mazal kan iyuẓaṭ-nni dewwiṛen-d gar lexyal n wallen-iw, ur εlimeγ ma d izeggaγen niγ d imellalen niγ n trisiti. Si Mhenni: anεam a sidi Lbugus, llah ibarek, ad ibeεεed ṛebbi fel-lak tiṭ, sser fell-ak d aceṛcuṛ, inewweṛ-ik ṛebbi, a s-tinit teslaleṭ s uyefki, udem-ik a s-tiniṭ d tawaryt n ddhan. Cifi: dayen keṛheγ ddhan, keṛheγ zebda, ma d taxbizt-ayi d nettat kan i y-ikeṛhen. Si Mhenni: anεam a sidi taluft-ayi a k-εawneγ deg-s, a k-d-beṣteγ tilufa akken ur tettruzuṭ ara aqeruy-ik. Imi tenniṭ d ayen ibanen. Si Σacur meskin tenγa-t lxedma, tellement ixeddem d ayen yuγal mort vivant. Am ackit ula d netta d abugus. Amek ur yesthel ara ad yesεu lqahwa! Ihi a sidi ur ttεettib iman-ik d ayen isehlen maṭi. Yak nettnadi ad εedlentt tlufa, nettnadi γef ayen ur nelli, ṛebbi sebḥanu akka i yebγa, yexleq aṭeεfan yerna-d afuyan, awezzlan aεlayan, ila axirihi. Donc a sidi, ma yella εemmi Σli yesεa tadellaεt amek a s-ternuṭ tayeṭ, ad yesεu snat, si Σacur meskin ula d yiwet ur tt-iεerreṭ Grifu: (a d-yaki) dellaε! Nekk d amexlul n dellaε efk-iyi-d afjuṛ Si Lbugus: dellaε-ik yettbeε iyuẓaṭ-nni. Kemmel a si Mhenni Si Mhenni : ihi kif kif am taluft-ayi-nneγ a sidi. Ddem lmizan twezneṭ. Ma ṭelmeγ staγfir llah ma iεejb-as lḥal i si Σacur lḥemdu llah. Sidi Lbugus : ihi imi d-nesla, nmeyyez, nessuli nesṭer, nufa Σli Uzaεter yesεa lḥeq, Σacur uΣacur ulac. Ma fkiγ-as lḥeq i si Σli, safi ad yesεu sin Grifu : wayi mačči d lḥeq Sidi Lbugus : ihi a s-t-fkeγ i si Σacur. Grifu maṛkki-tt dayen teddez tebrez. Σemmi Σli : tḥarm tadellaεt ur tt-sεiγ, ur tt-εriṭeγ, wayi d lbaṭel aberkan sidi Lbugus ad yeffeγ, Grifu ad yettbeε iεeṣkkriyen ad ssuffγen εemmi Σli iεeṣkkriyen: ṛuḥ ad tεeyyṭet ‘g beṛṛa. Cifi: A ziγ treggel texbizt xila i s-yemmalen abrid ma d nekk tḥarm yemma-m alma ttebεeγ-kem alma d ṭikuk cifi ad yeddimaṛi Σacur ad yemsalam d si Mhenni si Mhenni: nniγ-ak-d a si Σacur ekkes anezgum. Siwa lḥeq ara k-d-awiγ. Yerna gar-aneγ kan lafir-ik tuεeṛ nezzeh . A wi ! c’est très compliqué ! maεna d si Mhenni i yeṭṭfen lafir. Σacur : awah am ayen ttekleγ fell-ak. I tura akken i ṭelbeγ akken iteḥkem? Si Mhenni: bien sur a si Σacur tenwiṭ d turart i netturar ? awah tṭelbeṭ abernus-is a k-t-id-awiγ ulac din. Σacur : barak llahu fik. Safi lqahwa tuγal d agla-w. Si Mhenni : mebṛuk εlik a si Σacur. Tura ilaq ilaq a si Σacur a y-tessfeṛḥeṭ akken i tfeṛḥeṭ. Σacur : d tidett, wellah ar yessfeṛḥ-iyi εemmi Σli. Awah a k-d-iniγ, ṛuḥ kan γ εemmi-k Σli a k yessefṛeḥ ula d kečč. Yak akka iteḥkem? Si Mhenni: amek akka a y-teččeṭ. Lḥeq mačči d agla-k, wwiγ-ak-t-id. Tura a y-tewteṭ deg igenni am ṭbel ?! Σacur : ma tebγiṭ ad tsuṭ lattay εeddi-d, ma d lexlaṣ-ayi ttbeε kan ‘g εemm-ik Σli. Aya salam uεalikum si Mhenni : cah seg-i ur y-yenfiε εilm lfestik niγ εilm taktik. Ur y-yenfiε εilm lkalam. Ṛuḥ a si Mhenni ad teṭṭfeṭ amcic, niγ uγal d amcic ad yesmiεiw ad iṛuḥ 3. AHRIC WIS KRAḌ Cifi ad iteddu deg webrid ad iheddeṛ Cifi: Yeqqel uqelmun s iḍaren Ffγent akk tirga mxalfa Ayen akk yenεettab εemmi Σli tagara Iγelt-it Σacur, maεna mazal amennuγ Amek akka ar ad yali wass amek ad yecreq Yiṭij iγab lḥeq dayen ṛban latṛ-is Andalaten wid a d-yerren i wemγid azref-is Widak ara iṣefṭen tagut Tεedda-d tefsut taberkant Lweṛd-is d imeṭṭawen Tekfa tira tekfa lhedṛa Tugdut tuγal d awal kan Ḥusseγ ifadden-iw dermen Ljetta-w ffγen-tt idammen Waqila d lmut A d-kecmen sin ilemẓiyen Asirem: menhu i d wayi, waqila d Cifi, amek i yuγal meskin, mačči akka i t-ssneγ. Ṭil amek i xedmen wuṭan Cifi: attaya lmut tewwṭ-ed lebγi-w ur tewwiṭeγ ara. uzzleγ uzzleγ lamaεna ur t-lḥiqeγ ara Asirem: dacu dacu a Cifi anifi Cifi: tayi taxbizt-ayi tamcumt, i y-yesseṛwan tasawent a yemma ah! Asirem: attaya a Cifi ur ttagad attaya Cifi: teffeγ targit-iw. Yeṭṭf-itt ufus-iw Asirem1: Nesεa amezruy d alqayan D win akken ur sεin lejnas Masensen d Yugurten εusen fell-as I tmazγa imi gren lsas : Ekret a nebnut tamurt Seg ul yeṣfan d nniya Idammen iteswa tzemmurt Ilaq a d-fken lγella Γurwat i wakken a nettut Izmawen i tenγa Fransa Gren lsas yegra-d γur-neγ Ilaq a nkemmlet lebni A nḥemmlet tamurt nneγ Nekkni ay arrac n tlelli Asirem n lejdud nneγ Leεlam ad yeqqim yuli Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
ayirat
- Tinin-is...Taceqquft umezgun-a tura s tesaḥlit(taqbaylit n Uweqqas?Neγ s tayeḍ? ayirat
- Tinin-is...Isekkilen "εčḍğḥṛṣṭẓ" yettu-ten umeskar? neγ iεemmed? muhabdiki
- Tinin-is...at Maεuc iban anda id-zgan, di tama n at wertillan, win id-yuran, aḥric amenzu d weḥric wis-sin, d tidet ur yesexdem ara, isekkilen-a, id-tuddreḍ ay Ayirat, ahat dayas id-yura taceqquft-a, umezgun akken is-isla, ur yesshil ara i wakken akkmani, ad tafeḍ,timacinin isεan, isekkilen agi n tmaziγt, d agi kan, neγ ahat d iwelihen nniḍen i yeḍfer? amedya, n Mass Ceradi neγ Salḥi, wigi asumer-nsen akka: "e=ε" aeabbudt γ=qh" aqhrum "d+t= ṭ" tamedtut, artiga; ma d aḥric wis kraḍ, wagi yesexdem iwelihen n tira, yellan deg wesmel agi. Hemmu
- Tinin-is...Azul fell-awen, Atan ulseγ-as-d tira i weḥric amenzu. Tameddit-agi a d-rnuγ wis sin akk d wis kraḍ. Ma d aγanib-nni amek ttwanṭaqen wawalen deg at Wemεuc, ğğiγ-t kan akken i t-yura umeskar n umagrad-agi. "Tebγiṭ" ğğiγ-t akken, ur t-rriγ ara "tebγiḍ" Ma yella kra n wezgal, wellhet-iyi-d. ar tufat ayirat
- Tinin-is...Azul fell-awen, igerrez a Hemmu imi teğğiḍ taceqquft-a s yiles n At Wemεuc. Nna Fati
- Tinin-is...Timensiwin Twenneε, tenneεneε tceqquft-agi umezgun. A s-ssiwḍeγ azul d aḥmayan i Σabid Naṣer n Tiwal ma yerza-d ar wesmel-agi. Tinemmirin Bercus
- Tinin-is...Azul Fella-wen akken ma tellim. Sureft-iyi kan awen d iniγ belli taceqquft ayi tettwaru s teqbaylit n'At Mεuc, id yezgan deg unzul n Bgayet, γef rrif n temnaṭ n'At Wertiran. Imi id ceyεeγ tacceqquft-ayi sarmeγ ad ttwireqqeε tira-s uqbel ad tteγren lγaci. Ulac aγilif, neγratt akken itt id ceyεeγ. Acku nekk di ddunit, ur d ittnefk tagnitt ad γreγ taqbaylit, neγ ad aruγ yes. Ayen isneγ, γas maci xilla, sneγt-id s yiman-iw kan, s tayri-nni kan i nesεa ar teqbaylit. Sureft-iyi daγen ma nniγ awen belli nek daγen ur fahmeγ aṭas awalen s wacu id tettarum, imi taqbaylit isneγ d tin s wacu ittemeslayeγ yal as. Dacu dayen yelhan mliḥ, ma yella sneγten am kunwi. Akken teẓrim, ulac imukan anida ar aγ ten seγṛen. Ahat amkan-a γef acu id ttnadiγ d IMYURA? aw iyufan! Daγen, bγiγ ad rnuγ belli taceqquft-a maci dagl-aw, maca dagla n umdakwel-iw Laḥsen Busaεud, ig llan di Lkanada lawan-na, iwumi as nefk Azul si taddart-is. tannemirt nwen. S wul zeddigen, s tegmatt, s tayri n wawal n teqbaylit awen niniγ ar tufat Smaεil ΣABID, si taddart n Tiwal. Bercus
- Tinin-is...Nna Fati, atan azul-im ad yaweṭ ar Naṣer, amdakwel-iw ul d nekki. Bercus
- Tinin-is...Ay Ayirat, suref-iyi kan ak d iniγ belli issekilen čğ d wiyaṭ, ur ten iduriγ ara imi ulac allal s wacu ar ten d aruγ. daya kan, maci d aεemmed akken id tenniṭ. Nedda akken nufa maci akken nebγa, akken yenna Dda Lmulud, as yeεfu Yillu. Bercus
- Tinin-is...Hemmu, atan tannemirt-ik imi tquḍreṭ tameslayt n'At Mεuc, imi teğğiṭ Ṭa d Ṭa, ur s tebedleṭ ara. Iḥsab-iyi Rebbi, maci d'aγbel ma yella nemxallaf amek nenṭeq, d'aγbel ma yella wa ur iqquḍer wa. Tannemirt Hemmu
- Tinin-is...Azeul a Bercus, Ssurf-iyi a gma. d nekk i yeccḍen tazwara imi i tt-id-rriγ akken war ma tettwareqqeε. Atan εeẓẓreγ iḍelli, ulseγ-as-d tira s wadda. Ma yella anda tella tuccḍa, wellhet-iyi-d. Tanemmirt seg tura. D Ḥemmu kan Bercus
- Tinin-is...Tennemirt a gama Hemmu. Ulac tucṭa ma yella s wul zeddigen s wacu inteddu. Ur cukeγ yuwen ad iεeẓẓer (ilaq ad nesmekti belli anect-a yakw baṭel, maci s wedrim) iwakken ad yexdem kra s wacu nekwni, ig ṭsen alma bezgentt wallen neγ, aten ḥaseb. ak iεin Yillu a gma. ayirat
- Tinin-is...Azul fell-awen, tanemmirt s tussda imi d-tefkam taceqquct umezgun-agi, igerrez imi tt-teğğam akken tt-id-nnan wat tmurt ideg i tt-uraren, xas ad yili wawal ur nettwafhem a nuγal a t-nefhem. ayirat
- Tinin-is...Cḍeγ! Bγiγ ad aruγ " taceqquft " mačči " taceqquct ". muhabdiki
- Tinin-is...wagi d ulγu n timanit i tmurt n Iqvayliyen tessawal-ed ar wesmuli n tefsut Imazγen, tiγri yagi, ilmend n 20 yebrir 1980 d tin n 2001,
di Vgayet ass 20 yebrir 2008 af 11 t. ad tilli yiwet tikli i wesmekti, d yimal tmurt n Leqvayel: seg T.R.B. alamma d axxam n yedles Ṭawes Σamruc.
di Tizi Wezu, ass 20 yebrir 2008 af 14 t. d inelmaden n tesdawiyin ara yerrnun ar tikli n C.L.E. tameskant agi, d selγu γef timanit i tmurt n Yeqvayliyen, seg tewwurt n tesdawit Mulud Mεamri alamma d talemmast temdint.
ma di Paris ad yilli usegrew, di la place de la republique, ass n sayass 19 yebrir 2008 af 14 t. muhabdiki
- Tinin-is...a yi-tsurfem? ccḍeγ di snat teγra "i" Imaziγen, "a" d aseγru. muhabdiki
- Tinin-is...ccḍeγ daγen deg wass! asegrew di Paris ad yilli ass n sḍisass, mačči ass n sayass, ( samedi mačči dimanche AWETNIRI
- Tinin-is...Azulen fell-awen Tanemmirt i watmaten-agi-nneγ: ameskar i d-yuran tamezgunt-agi, win tt-id-yuznen akk d win tt-yesseγtan ( γas mazal llan deg-s ddeqs n wagulen, maca, ulac fell-as, tettwagzay). Wigi d awalen usebγes mačči d wid ucuffu uqendur. Tamezgunt-a werεad tt-γriγ akken a d-iniγ kra fell-as. Tegra-d deg wawal "taceqquft" dagi tuḍen icc-is! Ḥṣiγ akka i γ-d-mlan isem-is, akka i γ-sslemden isem-is, maca yelha daγen ma nesteqsay. Taceqquft/ aceqquf d ayen ur nemεin neγ d ayen yerrẓen di teqbaylit, neγ mačči akka?! Taceqquft fkan-as-tt i tmezgunt wid yettxemmimen s TEFRANSIST ( a d-nuγal daγen alamma d asentel-nni a Muhabdiki!) "piece" . Nniγ lemmer d lebγi fiḥel ma nnuda di tmaziγt akk d wesnulfu am wawal "afalu", maca, lemmer a s-neg kan isem-is "tamezgunt" daya; am taεrabt "mesraḥiya". D acu twalam?! AWETNIRI Ḥemmu
- Tinin-is...(γas mazal llan deg-s ddeqs n wagulen, maca, ulac fell-as, tettwagzay)
Ur aγ-ttγullu ara a gma. Ini-aγ-d anda necceḍ akken a nesseγti, akken daγen sγur-k a nelmed. Tanemmirt seg tura akka D Ḥemmu kan muhabdiki
- Tinin-is...azul awtniri ansuf yis-ek nekk d amaynut ar usmel n yemyura, ussan agi kan id-kecmeγ, neγ d kečč i d amaynut? afalu yagi, ur ẓriγ ara d acu-t ma d taceqquft umezgun neγ? ma d asfaylu llan wid i t-id yuran, nnan-d d ṭṭaq
ttuγ ay Ayirat, awal nni γef i d-teseqsaḍ (tafrit Umaziγ) anamek-is= la conscience; ayirat
- Tinin-is...Tanemmirt a muhabdiki.
Awal " taceqquft " d tidett d ayen yeṛẓen ahat ur yessefk ara a t-nesseqdac, a ttafeḍ wid i t-id-yesnulfan ḥwağen-t imir-nni akken ad ssuqlen " pièce " ihi limmer d axemmem i xemmen s tefransist tili semman-as " tapyist n tiyaṭr " akka a t-fehmen medden, xerṣum amur ameqqran seg yeqbayliyen, ma d " amezgun " ur t-ssineγ ara almi d melmi kan, waqil ur yelli di teqbaylit? d awal n tantaliyin timaziγin-nniḍen ?
(Asmi qeddceγ deg yiwen umaṭṭaf sawalen-d kra n yemdanen i wakken a sen-d nesεeddi ticeqqufin UNEZGUM !!!!) muhabdiki
- Tinin-is...d Awetniri i γ-id-yejeεren ay Ayirat, d tidet awal agi n tceqquft umezgun, tella degs tugdi, d awal i γ-id yesmektayen taruẓi, u yerrnu, iban d wid yettxemimen s tefransist i t-id yesnulfan, mačči d wiyaḍ, acku, wid yettxemimen s Taεrabit, mazal uwlac d acu i d-uffan i Tamaziγt! ahat akka d usawen ad yilli win ara d-yaffen awal iwulmen, si sya, ar imir, asen-semi, "tafawet" amedya tifawtin umezgun. d tidet akk ismawen ssεan anamek d wanda i d-frurin, am yisem-iw nekki iban s Tfransist, zeεma, yebra iṭbel deg waman, ma yesuref-iyi Uwetniri, isem-is iban d Amaziγ, zeεma winna n tniri, acku isem agi n saḥara, s Tudayt zeεma d tagelliḍ, s Taεrabt d tin yeqquren ur tettarew ara, maca tuγal armi d-turew, teğğa-d le peṭrul akk d le gaz muhabdiki
- Tinin-is...cḍeγ, riγ ad aruγ d tagelliṭ, "mačči d tagelliḍ sifax
- Tinin-is... Azul d-amuqran a laḥsen, s wazal d-amuqran anwalli tira ynek dayi, tanmirt attas aken inan a g-awal Γes aken yewen iddar acḥal i'ssegasen, ad yawed wass ayuΓal ulacit ameεna yewen mayeddar s tiktiwin'is isudriten-t s tira ynes dawezΓi ad yawad wass atetun meddan, ad yΓall ad y-idir ilebdda. fouad aεrab. amawal
- Tinin-is...Tamawalt n tmaziγt tatrart n Tiddukla Tadelsant Imedyazen.
Abalag ( ibulag), couple Abalini (ibaliniyen), balinais (de l'île de Bali) Abalmud ( i-en ), écolier, élève Abaluči (ibalučiyen), baloutchi (du Baloutchistan) Abandu ( ibunda ), enclave Abantu (ibantuten), bantou; tutlayin tibantutin, langues bantoues Abaγar ( i-en ), avantageux, bénéfique Abaγur ( ibuγar ), profit, avantage Abaraz ( iburaz ), concert Abareqqa ( i-ten ), piste Abaski (ibaskiyen), basque (du Pays-Basque) Abbaz ( a-en ), arrestation Abduz ( ibdaz ), toilettes. SYN. ajmir. Abeckiḍ ( i-en ), fusil Abeckil (i-en), esquisse Abeḥnuq (ibeḥnaq), toile Abekkaḍ (i-en), pêché. SYN. leḥram. Abekkuc (i-en), naïf. SYN. abuneyyiw, nneyya. Abelkam (i-en), atome Abelkam-agram (ibelkamen-igramen), atome-gramme Abelkim (i-en), atomique Abelγan ( i-en ), volumique Abelwaw ( i-en ), cilié Abelyun ( i-en ), 1- seau. 2- billion. Abennan (i-en), vain, inefficace Abeqqal (i-en), épicier Aberdud (i-en), arrière-garde Aberkuc ( i-en ), purée Abermellal (i-en), albinos. Abettix (s.pl.), melon; tabettixt, un melon. SYN. afeqqus. Abez ( yubez, ittabez, ur yibiz, abbaz ), arreter, procéder à une arrestation. Abeεεuc (ibeεεac), insecte; tussna n yibeεεac, entomologie; amassan n yibeεεac, entomologiste Abhaw (i-en), blond. SYN. acelhab. Abiḍar (i-en), vétérinaire Abidun(i-en), bidon (récipient) Abileṭ (ibilt'en), paupière. SYN. irgel. Abina, datte. SYN. tini, ttmer'. Abiran (i-en), 1- perroquet. 2- psittaciforme. Abirani (ibiraniyen), psittacidé. Abkawi ( i-yen ), simiesque, simien Ablaw ( i-en ), cil Ableγ ( ibelγen ), volume Abnabak (ibnubak), incognito, anonyme Abγas ( i-en ), courageux Abγur ( i-en ), bénéfice, avantage. SYN. lfayda. Abra ( abraten ), bouton. SYN. taqeffalt.
Abreqqes ( ibreqqas ), décoration, médaille Abrir ( i-en ), échec Abrizili (ibriziliyen), brésilien Adrenz, bronze Abudid ( i-en ), poteau Abuḍ ( a-en ), base; abuḍ aserdasi, base militaire Abuḍan (i-en), basique, fondamental Abuklur (i-en), chloré Abulgari (ibulgariyen), bulgare Abulivi (ibuliviyen), bolévien Abulkim ( i-en ), atomisé Abumezleg ( ibumezligen ), néfaste, nuisible, nocif Abuneggaf ( i-en ), asthme Abuneyyiw (i-en), naïf. SYN. abekkuc, nneyya. Aburkes (ibureksen), basket (chaussure) Abuzeg (ibuzgen), botte (chaussure) Abyilurusi (ibyilurusiyen), biélorusse Acayaḍ (i-en ), excédent Acelhab (i-en), blond. SYN. abhaw. Acenfar ( i-en ), labial Acenfir ( i-en ), lèvre Acengu (icenga), ennemi. SYN. aâdaw. Acennay ( i-en ), chanteur Acercur (i-en), crête (de coq) Aceṛcuṛ (i-en, iceṛcaṛ), cascade Acinwat (icinwaten), chinois Acku, parce que Acuri (acuriyen), assyrien Ačewčew ( ičewčwen ), poussin. SYN. afellus. Adabu (iduba), pouvoir, autorité Adakman (i-en), masturbatoire Adal (a-en), algue; adal aẓerwal, cyanobactérie, algue bleue; adal azegzaw, chlorophycée, algue verte; adal azewwaγ, rhodophycée, floridée Adamus (idumas), économat Adaraj (iduraj), dinanderie Adaruγ, laiton Adasil ( i-en ), dogme Adaslan ( i-en ), dogmatique Adaslaẓri ( i-yen ), dogmatiste Adawsan ( i-en ), sanitaire Adda ( addaten ), bas ( par opposition à haut ) Addad ( a-en ), état, situation Addag ( a-en ), arbre. SYN. aseklu, ṭṭejra. Addal ( a-en ), sport Adday ( a-en ), minimum; minimal Adden ( yudden, ur yuddin, ittaddan, uddun ), recenser. Addud ( a-en ), attitude Adeblan ( i-en ), administratif Adeflan ( i-en ), nival; nivéal Adeflan-anegras (ideflanen-igersanen), nivo-glacial.
Adeflan-aneẓran (ideflanen-ineẓranen), nivo-pluvial. Adefrir ( idefrar ), escadrille 1-Adeg ( idagen ), broderie 2-Adeg ( ideggen ), 1- place, endroit. 2- adeg n internet, site Internet Adellal (i-en), publicitaire Adellel ( idellilen ), publicité Adelman ( i-en ), autodestructeur Adelsan ( i-en ), culturel Ademmas ( i-en ), économiste Ademraw ( i-en ), pectoral Ademsan ( i-en ), économique Adeqqar ( i-en ), votant Aderbuz ( i-en ), cave Aderfi ( i-yen ), affranchi Aderras ( i-en ), censeur Adersan ( i-en ), censorial Adgag ( i-en ), culotte Adelsan ( i-en ), culturel Adfayan ( i-en ), agréable, plaisant Adfel (ideflawen), neige Adfis ( i-en ), suffixe Adif (a-en), moëlle Adifan ( i-en ), moëlleux Adimugrafi (idimugrafiyen), démographique Adiwenni ( i-yen ), dialogue Adkawi ( i-yen ), calme, tranquille Adla (idlaten), bâche Adlag ( i-en ), décor, ornement, décoration Adlal ( i-en ), 1- enluminure. 2- chignon Adlis (i-en), livre Admar (i-en), poirtrine Admer (idmaren), front (d'une armée) Adγar ( i-en ), vote Adrar (idurar), 1- montagne. 2- maquis. 3- Adrar n ufud (idurar n ufud), tibia Adrasman (i-en), autocensure Adraw (i-en), banquet, festin Adrug (i-en), mystère. Adufaris (i-en), sous-produit Aḍebsay (i-en), 1- discal. 2- discomycète. Aḍebsi (i-yen), disque; aḍebsi uzmiḍ, CD-ROM; aḍebsi amecṭuḥ (iḍebsiyen imecṭuḥen), minidisque. Aḍfar (i-en), suivi Aḍfas (i-en), pli Aḍlib (i-en), assassinat Aḍrin ( i-en ), virage Aḍris ( i-en ), texte Aḍru ( idra ), courant (d'eau, d'électricité) Aḍulli ( i-yen ), nécessaire Afa ( afaten ), éclat ( lumière ) Afaḍaḍ (ifuḍaḍ), éclaireur
Afakal (i-en), argumentatif Afakan ( ifukan ), temple Afakul ( ifukal ), argument Afara ( ifaraten ), progrès Afaray ( i-en ), progressif Afares ( ifuras ), production Afaris (i-en), produit Afarsi (ifarsiyen), persan Afaskan (i-en), festivalier Afatas (i-en), mouchoir Afaẓ (a-en), masticatoire (nom masculin) Afdes (ifedsan), sujet (politique) Afḍam (i-en), frustration Afḍi (i-yen), infini Afeckay (i-en), bagagiste Afecku ( ifecka ), 1- bagage. 2- outil, ustensile. Afeggag ( i-en ), 1- barre. 2- lingot ( d'or ) Afekran ( i-en ), chélonien Afellay ( i-en ), 1- maximum; maximal. 2- haut. SYN. aâlayan. Afellus (i-en), poussin. SYN. ačewčew. Afelsuf (i-en), philosophe Afelsufi (ifelsufiyen), philosophique Afenğal ( i-en ), tasse Afensu ( ifensa ), 1- phare 2- phare d'automobile. SYN. afnaṛ. 3- convexe ( adj. ) Afeqqus (s.pl.), melon; tafeqqust, un melon. SYN. abettix. Afercic, pois chiche. SYN. lḥemmeẓ. Aferdas ( i-en ), élémentaire Aferdis ( i-en, iferdas ), élément, unité Aferḍas (i-en), chauve Afeṛ di ( i-en ), entracte 1-Afernan ( i-en ), critique 2-Afernan ( i-en ), électif Afernaw ( i-en ), électoral Aferran ( i-en ), électeur. Aferyan ( i-en ), sélectif Afeṛṛan ( i-en ), four. SYN. atanur. Afes (yufes, ur yufis, yettafes, affas), éliminer Afesnan (i-en), graduel; gradué Afesnaw (i-en), gradé Afexsay ( i-en ), explosif ( nom et adj. ) Afesyan (i-en), officier Affar (a-en), gazon Affas (a-en), élimination Afγani (afγaniyen), afghan. Afγanistan, Afghanistan Afilippini (ifilippiniyen), philippin Afiniqi (ifiniqiyen), phénicien Afinlandi (ifinlandiyen), finlandais Afir (ifyar), vers (poétique) Afliγef (ifliγfen), acrocéphale
Afna (afnaten), adversaire. SYN. axṣim. Afnaṛ (i-en), phare (d'automobile) Afniq ( i-en ), 1- coffre, caisse 2- afniq usegfer, caisse d'épargne 3- malle ( de voiture ) Afγul ( ifγal ), caricature Afra (ifrayen), sentiment Afrag ( ifergan ), 1- parc. 2- enclos. 1-Afran ( i-en ), 1- choix. 2- tri, sélection. 2-Afran ( i-en ), navet. SYN. lleft. Afrawan ( i-en ), transparent Afrekman ( i-en ), autogestion Afrekmani (ifrekmaniyen), autogestionnaire Afri ( a-yen ), amaγus afri, acide folique Afrikan (ifrikanen), afrikaander, afrikaner Afriqi (ifriqiyen), africain; afriqi amarikani (ifriqiyen imarikaniyen), afro-américain; afriqi abrizili (ifriqiyen ibriziliyen), afro-brésilien; afriqi akubi (ifriqiyen ikubiyen), afro-cubain Afrir (ifrar), crème Afrasyawi (ifrasyawiyen), tutlayin tifrusyawiyin, langues afro-asiatiques Afrankuprovençali, franco-provençal; tintalyin tifrankuprovençaliyin, dialecte franco-provençaux Afransawi (ifransawiyen), français. SYN. aṛumi. Afrensis (ifrensisen), français. SYN. aṛumi. Afrensiswal (ifrensiswalen), francophone Afsax (i-en), éclipse Afukal (i-en), paralysé. SYN. ukrif. Agacar (i-en), hasardeux Agacur (igucar), hasard Agadir (igudar), rempart Agafa, nord Agal (a-en), régime médical Agalfu (igulfa), bataillon Agali (igaliyen), gallois Agalis (i-en), panneau Agaluf (igulaf), escadron Agaluz (igulaz), reste, vestige Agama (i-ten), 1- campagne. 2- nature Agames (igumas), dentier Agan (a-en), melon. SYN. afeqqus, abettix. Aganji (iganjiyen), gangétique Agaraw (i-en), océan Agarguc (i-en), biscuit Agaru (igura), école (littéraire, artistique, etc.) Agarwan (i-en), océanique Agasas (i-en neγ igusas), cube Agatu (iguta), 1- câble 2- contrat. SYN. leεqed. Agawes ( iguwas ), famille. SYN. tawacult Agawsan (i-en), familial Agbur (i-en), sommaire, contenu Agdil (i-en), écran Agdud (i-en), peuple Agdudan (i-en), républicain
amawal
- Tinin-is...Ageddad (i-en), ascomycète Agejdan (i-en), 1- principal 2- éditorialiste Agejdi (igejda), éditorial Agel (yugel, ur yugil, yettagel, aggal), 1- Yugel γer, dépendre de. 2- yugel seg, s'abstenir de. Ageldun (i-en), prince Agellad (i-en), royal Agellel (igellalen), retard Agellid ( igeldan neγ i-en ), roi Agellus ( igellas ), axe Agelmam ( i-en ), lacustre Agelmaw ( i-en ), descriptif Agelmim ( i-en ), lac 1-Agemmar ( i-en ), 1- chasseur. 2- pecheur. 2-Agemmar ( i-en ), digne Agemmay ( i-en ), alphabet Agemmir ( i-en ), dignité Agemnaw ( i-en ), organique Agemraw ( i-en ), équin Agenfay ( i-en ), profiteur. SYN. amesserdu. Agennay ( i-en ), tailleur Agensa ( igensawen ), satellite Agensan ( i-en ), intérieur ( adj. ) Agensas ( i-en ), 1- représentant 2- lieutenant Agenter ( igentar ), pion, fantoche Agenwan ( i-en ), céleste Agenzu ( igenza ), sous-dégheloppé Agerdas ( i-en ), diplhme Agergas ( i-en ), cartilagineux Agergis ( i-en ), cartilage Agerjaj ( i-en ), laryngal Agerjuj ( i-en ), larynx Agerruj ( igerwaj ), trésor Agersal ( i-en ), champignon Agersan ( i-en ), hiverrnal Agertal ( i-en ), nattier Agerz ( igerzan ), talon Ages ( yuges, ur yugis, yettages, aggas ), être blessé. Agetlaw ( i-en ), lagomorphe Agezday ( i-en ), wilayal, départemental Agezdu ( igezda ), 1- wilaya. 2- departement. Agezzam ( i-en ), cutter Agezzar ( i-en ), boucher Agezlan ( i-en ), rénal Agḍic ( igḍac ), oisillon Agḍiḍ ( igḍaḍ ), oiseau Agfawi ( i-yen ), nordique, septentrional Aggag ( a-en ), lettré, intellectuel Aggal ( a-en ), abstention Aggaγ ( a-en ), 1- freinage 2- occlusive ( consonne ) Aggar ( a-en ), entracte Aggas ( a-en ), blessure Aggi ( a-ten ), apogée Aγelnẓari (iγelnaẓriyen), socialiste; aγelnaẓri amsagdud, national-populiste; aγelnaẓri-anemlay, national-socialiste. SYN. anazi. Aγemran (i-en), 1- cubitus. 2- (adj.) cubital. Aγiran (i-en), cuivré Agil ( a-en ), farine Agilan ( i-en ), farineux Agim ( igiman ), mille, millier Aginan ( i-en ), comateux Agir ( a-en ), 1- rayon ( dans un magasin ) 2- offensive Aglaf ( i-en ), butin Aglam ( i-en ), description Aglawan ( i-en ), horizontal Agles, antiquité Aglugel ( iglugal ), stagnation Agmam ( i-en ), quartier ( d'habitation ) Agman ( i-en ), organe Agmar ( i-en ), cheval Agmari ( i-yen ), équidé Agmir ( i-en ), borne Agmud ( igmad ), résultat Agnenna ( i-yen ), quai Agnir ( i-en ), couloir Agnu ( igna ), problème Agrakal ( ilel ), Mer Méditerranée Agraγlan ( i-en ), international Agraw ( i-en ), assemblée Agrawal ( i-en ), révolutionnaire Agrawi ( i-yen ), humide Agris ( igersan ), glace Agrur ( i-en ), camp Agṛam (i-en), gramme Agtayan ( i-en ), majoritaire Agtutlay (i-en), plurilingue Aguccel ( iguccal ), détermination Agucelman ( i-en ), autodétermination Agugam ( i-en ), muet Aguglu ( igugla ), fromage Agugu ( iguga ), éloignement Agul ( a-en ), erreur Aguli (iguliyen), 1- gaulois. 2- gaullien. Agummu ( igumma ), fruit Agurdis ( i-en ), diplômé 1-Aguti (igutiyen), agouti (animal) 2-Aguti (igutiyen), 1- Goth. 2- gothique. Agzayan ( i-en ), intellectuel ( adj. ) Agzul ( i-en ), résumé Ahaggar ( i-en ), noble Ahallun ( i-en ), étain Ahamran ( i-en ), trachéal Ahanay ( i-en ), spectacle Ahatim ( i-en ), huile Ahawsa (ihawsaten), haoussa. Ahegges ( iheggas ), adultère Ahel ( yuhel, ur yuhil, yettahel, ahal ), être programmé. Ahellal ( i-en ), psalmiste Ahellel ( ihellilen ), psaume Ahendi (ihendiyen), 1- indien (de l'Inde). 2- ahendi n Temrikt, indien (d'Amérique), amérindien Ahendari (ihendariyen), tutlayin tihendariyin, langues indo-aryennes Ahenduganji, Azaγar Ahenduganji, plaine Indo-Gangétique Ahendurufi (ihendurufiyen), indo-européen; tutlayin tihendurufiyin, langues indo-européennes Ahendusi (ihendusiyen), hindou Ahersan ( i-en ), colonial Ahes ( ihessen ), enfer Ahil ( a-en ), programme Ahit ( ahiten ), bruit Ahulandi (ihulandiyen), hollandais, néerlandais Ahuskay ( i-en ), beau Ahyaḍ ( i-en ), charlatan Aḥbu ( ihba ), orbite Aḥerfi ( i-yen ), simple Aḥeḥrur ( i-en ), bronchite Aḥric ( i-en ), 1- épisode. 2- partie Ajaxax ( i-en ), œsophagique Ajaxux ( i-en ), œsophage Ajdawi ( i-yen ), sablonneux Ajellel ( ijellilen ), emballage Ajenyur ( i-en ), ingénieur Ajerraḍ ( i-en ), linéaire Ajerriḍ ( i-en ), ligne, tiret Ajgelgal ( i-en ), ours Ajgu uzagur ( ijga … ), colonne vertébrale Ajirmani (ijirmaniyen), germanique; tutlayin tijirmaniyin, langues germaniques Ajmir (i-en), toilettes. SYN. abduz. Ajumman ( i-en ), superficiel Akabar ( i-en neγ ikubar ), parti Akabran ( i-en ), partisan Akabṛan ( i-en ), caporal Akafu ( ikufa ), chevron Akala ( ikalaten ), procession Akalas ( i-en ), enregistrement Akan ( a-en ), tiroir Akannar ( i-en ), véhicule 4x4 Akaraf ( i-en ), colis Akaram ( i-en ), dossier Akarzay ( i-en ), cache-nez Akaswar ( i-en ), chne ?
Akat ( a-en ), mesure; akat n yibelγen, volumétrie Akatam ( i-en ), amortisseur Akatar ( i-en neγ ikutar ), 1- cadre 2- charpente Akawsar ( i-en ), chne ? Akawsir ( i-en ), chnique ? Akayad ( i-en ), examen Akdu ( ikda ), diamètre Akebran ( i-en ), écailleux Akeffaḍ ( i-en ), prolifique Akelsanay ( i-en ), magnétoscope Akelway ( i-en ), empoisonné ( nourriture, etc. ) Akelwu ( ikelwa ), poison Akenjamum ( i-en ), canard Akenyan (i-en), kenyan Akerbas ( i-en ), chemise Akerdan ( i-en ), incapable Akerḍas ( i-en ), triangulaire Akerḍis ( i-en ), triangle Akerfan ( i-en ), paralytique ( adj. ) Akerrud ( i-en ), paquet Akerwa ( i-ten ), 1- maître 2- patron Akesnan ( i-en ), tragique Aketman ( i-en ), diminutif Akettar ( i-en ), capacité Akfud ( ikfad ), multiplication Akfur ( ikfar ), orgueil, fierté Akikuyu (ikikuyuten), kikuyu Akiraḍ ( i-en ), papier Akiraḍ ahercaw, papier de verre; akiraḍ n wensar, papier mouchoir Akirgizi (ikirgiziyen), kirghiz 1-Akiwi (ikiwiyen), kiwi, aptérix (oiseau) 2-Akiwi (ikiwiyen), kiwi (fruit) Aklawi ( i-yen ), taẓleft taklawit, chenille processionnaire Akluṛ, chlore Akluṛal (i-en), chloral Akluṛan (ikluṛanen), amaγus akluṛan, acide chloreux Akluṛi, amaγus akluṛi, acide chlorique Akluṛidṛat, chlorhydrate Akluṛidri (ikluṛidiriyen), acide chlorhydrique, amaγ us akluṛidri. Akluṛit, chlorite Akluṛufili (ikluṛufiliyen), chlorophyllique Akluṛufuṛm (i-en), chloroforme Akluṛuṛ (i-en), chlorure Akmam ( i-en ), concret Akmani, partout Akmim ( -en ), impasse Akmin ( i-en ), embuscade Aknaner ( iknunar ), colonel Aknar ( i-en ), mannequin Akrad ( i-en ), incapacité Akraf ( i-en ), paralysie Akṛum, chrome Aktam ( i-en ), diminution Aktay ( i-en ), souvenir Aktayan ( i-en ), idéel Aktum ( i-en ), débit Aktaẓγal ( i-en ), thermothère Akud ( a-en ), temps Akurdi (ikurdiyen), kurde Akuri (ikuriyen), coréen Ala ( alaten ), aliéné Alameγ ( ilumaγ ), luxe Alaγmu ( iluγma ), exercice Alatini (ilatiniyen), latin Alatinu (ilatinuten), latino, latino-américain; alatinumarikani (ilatinumarikaniyen), latino-américain Aleffuγ ( ileffaγ ), éclat ( son ) Aleggam ( i-en ), boxeur Aleggan ( i-en ), volant Alek ( yulek, ur yulik, yettalek, allak ), triompher Alektu ( ilekta ), sommier Alellam ( i-en ), libéral Alelluc ( ilellac ), jouet Alemdad ( i-en ), gant Alemmas ( i-en ), almud a. enseignement moyen Alemmaẓ ( i-en ), occasionnel Aleγ ( yuleγ, ur yuliγ, yettaleγ, allaγ ), se former Aleγcan ( i-en ), cérébelleux Aleγdan ( i-en ), séduisant Aleγmi ( i-yen ), camélidé Aleqfan ( i-en ), radical ( adj. relatif au radical lexical ) Aleqqan ( i-en ), spinal Aleqqin ( i-en ), moelle épinière 1-Ales ( yules, ur yulis, ittales, allus ), répéter 2-Ales ( ilsan ), homme ( espèce ) Aleṭṭuḍ ( i-en ), semelle Alewwaγ ( i-en ), doux Algaz ( i-en ), gaz Alfi ( i-yen ), suidé Aliktṛunan ( i-en ), électronique Alitwani (ilitwaniyen), lituanien Aliṭṭuni (iliṭṭuniyen), letton Alkaẓ ( i-en ) n tuγmas, dentifrice All, aider Allal ( a-en ), instrument Allaγ ( allaγen ), cerveau Allus ( a-en ), répétition Alma ( almaten ), jardin; alma n yiγersiwen, zoo Almani (almaniyen), allemand Alγad ( i-en ), séduction Alγagdud ( i-en ), mass-média Alγan ( i-en ), musical Alγawi ( i-yen ), formel Alγu ( ilγa ), 1- avis 2- avertissement 3- communiqué Alγuγ ( i-en ), champion Alsan ( i-en ), humain Alsi ( i-yen ), lingual Altaγ ( i-en ), adhésion Aluḍ, boue Alug ( i-en ), cahier Alugen ( ilugan ), règle ( règlement ) Aluγan ( i-en ), difficile Aluγmu ( iluγma ), entraînement Alwawaḍ ( i-en ), élastique Alzaz ( i-en ), marchandise Amaccag ( i-en ), glisseur Amaclal ( i-en ), uvulaire Amadaf ( i-en ), accédant Amadar ( i-en ), descendant ( adj. ) Amaday afazzan ( i-en i-en ), chaîne hi-fi Amaddad ( i-en ), relieur Amaddan ( i-en ), 1- muezzin 2- recenseur Amadhal ( i-en ), coopérant Amadγan ( i-en ), broussailleux, buissonneux Amadwan ( i-en ), abstrait Amaḍad ( i-en ), digital Amadar ( i-en ), pédieux Amafag ( i-en ), volant ( qui vole ) Anaffaγ ( i-en ), prominent Anaffar ( i-en ), dissimulateur Anaffas ( i-en ), éliminateur Anaffaẓ ( i-en ), masticateur Anazi (inaziyen), nazi, national-socialiste. SYN. aγelnaẓri-anemlay. Amagar ( i-en ), étranger Amagday ( i-en ), démocratique Amagdaz ( i-en ), absolu Amagdu ( imugda ), démocrate Amaggaz ( i-en ), débarqué Amaglal ( i-en ), retardataire Amagim ( i-en ), millénaire Amagnu ( imugna ), normal Amagrad ( i-en ), 1- article ( grammaire ) 2- article ( de presse ) Amagul ( i-en ), dépendant Amahil ( imuhal ), travail; imuhal izuyaz, travaux publics Amahray ( i-en ), désinentiel Amajjar ( i-en ), paquebot Amakal ( i-en ), terricole Amakkas ( i-en ), détachant Amaklas ( i-en ), enregistreur Amakrar ( i-en ), ovin Amaktar ( i-en ), importateur Amakus ( imukas ), prélèvement Amakyad ( i-en ), examinateur 1-Amalas ( i-en ), répétiteur 2-Amalas ( i-en ), frontalier Amalaw ( i-en ), cardiaque Amalay ( i-en ), masculin Amalgaci (imalgaciyen), malgache 1-Amali ( i-yen ), étalon ( animal ). SYN. ajedεun 2-Amali (imaliyen), malien Amalizi (imaliziyen), malais Amallaγ ( i-en ), abeεεuc a. insecte lécheur Amallas ( i-en ), tondeur Amalsan ( i-en ), hebdomadaire Amalṭi (imalṭiyen), maltais Amalway ( i-en ), leader Amamad ( i-en ), 1- cueilleur, récolteur 2- exploitant Anamud ( inumad ), exploité Amanaw ( i-en ), naval ( de la marine militaire ) Amanay ( i-en ), observateur Amandad ( i-en ), obstiné Amangu (imanguten), mangue Amanun ( imunan ), stagiaire Amanuz ( imunaz ), inclinable Amaγad ( i-en ), orienteur Amaγad ( i-en ), caprin Amaγlal ( i-en ), éternel Amaγlay ( i-en ), circonstance 1-Amaγud ( imuγad ), équerre 2-Amaγus ( imuγad ), orienté Amaγul ( imuγal ), 1- récédiviste 2- revenant Amaγun ( imuγan ), participe Amaγus ( imuγas ), acide ( nom et adj. ) Amaγzal ( i-en ), volontaire Amaqqal ( i-en ), rétrospectif Amaqqas ( i-en ), piquant ( adj. ) Amarag ( imaragen neγ imurag ), licencié Amaram ( i-en ), gustatif Amaraw ( i-en ), 1- ancêtre 2- parent Amaray ( i-en ), amoureux Amarikan (i-en), amarikani (imarikaniyen), américain Amarir ( i-en ), joueur Amaris ( imuras ), 1- employé 2- vacance Amarkaḍ ( i-en ), danseur Amaru ( imura ), 1- écrivain. 2- secrétaire. Amaruz ( imuraz ), annexion, état d'annexion Amarwan ( i-en ), parental Amasaḍ ( i-en ), héroïque Amasay ( i-en ), responsable Amasgad ( i-en ), architecte Amaskaw ucebbub, séchoir à cheveux Amaslad ( i-en ), adhérent, membre Amaslaf ( i-en ), shampooing Amaslak ( i-en ), conquérant Amasnag ( i-en ), sage. SYN. amusnaw Amassaf ( i-en ), extracteur ( personne ) Amassan ( i-en ), savant Amassaγ ( i-en ), relatif Amastag ( i-en ), négociant Amastal ( i-en ), pneu Amastan ( i-en ), protecteur Amasur ( i-en ), avant-bras Amaswad ( i-en ), amateur Amaswar ( i-en ), congressiste Amaṣri (imaṣriyen), égyptien Amata, 1- généralité 2- s umata, généralement Amatar ( i-en ), indice Amatran ( i-en ), indiciaire Amattar ( i-en ), interrogatif Amatu ( imuta ), général Amaṭṭaf ( i-en ), radio ( station ) Amaṭṭas ( i-en ), dormeur Amawaḍ ( i-en ), pubère 1-Amawal ( i-en ), 1- dictionnaire 2- vocabulaire 2-Amawal ( i-en ), verbal ( relatif aux mots ) 1-Amawan ( i-en ), marginal 2-Amawan ( i-en ), pudique Amawaγ ( i-en ), frein Amawas ( i-en ), contribuable Amaway (i-en), 1- porteur. 2- amaway n yisafagen (i-en n yisafagen), porte-avions Amawlan ( i-en ), 1- dictionnairique 2- lexical Amayeg ( imuyag ), joie Amaynut ( i-en ), nouveau Amaywal ( i-en ), 1- communicationnel. 2- tutlayt tamaywalt, langue véhiculaire Amazal ( i-en ), valeureux Amazan ( i-en ), 1- envoyeur, expéditeur 2- député Amazdar ( i-en ), inférieur Amazday ( i-en ), collectif Amaziγ (i-en), amazigh, berbère Amaziγwal (imaziγwalen), amazighophone, bebérophone Amazir ( imizar ), campement Amaznaw ( i-en ), propagandiste Amazγan ( i-en ), maghrébin Amazrar ( i-en ), série, feuilleton Amazray ( i-en ), historique Amazun ( imuzan ), 1- messager 2- prophète Amazwar ( i-en ), candidat Amazzag ( imuzzag ), spécialiste Anazzal ( i-en ), coureur Amaẓar ( i-en ), 1- vasculaire 2- radical Amaẓlay ( i-en ), particulier Amaẓrag ( i-en ), éditeur Amaẓul ( imuzal ), vertueux Amaẓwali ( i-yen ), musculaire Ambur ( i-en ), célibataire Amcayaḍ (i-en), excédentaire Amcug ( i-en ), glissière Amda ( imedwen ), oasis Amdamay ( i-en ), nostalgique Amdaraj (i-en), dinandier Amdeswal ( i-en ), ondulant Amdukel ( imdukal ), associé Amdul ( i-en ), masqué, dissimulé, caché Amdur ( i-en ), âge Amdus ( i-en ), composite Amaḍal ( i-en ), 1- monde. 2- planète Amḍan ( i-en ), nombre Amḍebsi (imḍebsiyen), discothécaire Amḍif ( i-en ), gardien, sentinelle Ameckaḍ ( i-en ), accélérateur. Amecwaṛ ( i-en ), étape Amed ( yumed, ur yumid, ittamed, ammud ), exploiter Ameddurman ( i-en ), autobiographique Amedhel ( imedhal ), coopération Amedlag ( i-en ), décorateur Amedlan ( i-en ), clanique Amedlis (i-en), libraire Amedγar ( i-en ), colle Amedrar (i-en), montagneux Amedraw ( i-en ), membre d'un symposion Amedru ( imedra ), symposion Amedya ( imedyaten ), exemple Amedyaz ( i-en ), poète Amedyazi ( i-yen ), poétique Amaḍlan ( i-en ), mondial, planétaire Ameḍfar (i-en), suiveur Ameḍnaw ( i-en ), numéral Amegdul ( i-en ), interdit Ameggafsu ( imeggufsa ), corrompu Ameggay ( i-en ), sujet ( grammaire ) Ameggi ( imeggan ), agent ( personne ) Amegrad ( i-en ), cervical Amegzu ( imegza ), intelligent Amehlan ( i-en ), ouvrier ( adj. ) Amehzan ( i-en ), évolutif Ameḥḍi ( i-yen ), faction ( garde ) Amejjay ( i-en ), médecin; amejjay n tgeẓẓal, neprhologue; amejjay n tuγmas, dentiste; amejjay n tilawin, gynécologue; amejjay n tnefsit, psychiatre; amejjay n turin, pneumologue; amejjay n tεebbuḍt, gastro-entérologue; amejjay n wallen, ophtalmologue; amejjay n weglim, dermatologue; amejjay n yeγsan, orthopédiste; amejjay n yigerdan, pédiatre; amejjay n yimi, stomatologue Amekdad ( i-en ), castor Amekdi ( imekda ), fidèle Amekfaḍu (imekfuḍa), 1- animateur. 2- disc-jockey. Amekkasu ( imekkusa ), héritier Amekla (imeklawen), peintre Amekraz ( i-en ), possessif Ameksa ( imeksawen ), éléveur Amellaγ ( i-en ), comédien Amellay ( i-en ), bon ( qui a de la bonté ) Amellil ( i-en ), efficace Ameltaγ ( i-en ), adhérent Amelwi ( i-yen ), pacifique Amelyaṛ (i-en), milliard Amelyun (i-en), million. Amencud ( i-en ), invité Amendam ( i-en ), anus Amendami ( i-yen ), anal Amenḍan ( i-en ), provincial Amenḍar ( i-en ), délai Amendaw ( i-en ), constitutionnel Amenfad ( i-en ), aciéré Amengaḍ ( i-en ), adulte Amengal ( i-en ), codé Amengaz ( i-en ), comploteur Amenhaw ( i-en ), décadent Amenkad ( i-en ), 1- empereur 2- impérial Amenkir ( i-en ), révolté Amenkud ( i-en ), empire Amennay ( i-en ), orateur Amensay ( i-en ), traditionnel Amenṣab ( i-en ), officiel (nom) Amenṭaḍ (i-en), agglutinant, collant; tutlayt tamenṭaḍt, langue agglutinante Amenṭag ( i-en ), attaquant Amenṭaq( i-en ), syllabique Amenwal( i-en ), cuisinier Amenyar ( i-en ), frontal Amenyaw ( i-en ), chevalresque Amenyay ( i-en ), rythmique Amenzad ( i-en ), commandant Amenzag ( i-en ), géomètre Amenzaγ ( i-en ), rival Amenzay ( i-en ), principe Amenzu ( imenza ), primaire Amenzar ( i-en ), énigmatique Amenzaw ( i-en ), continent Amenzawi ( i-yen ), continental Ameγdad ( i-en ), missionnaire Ameγlal ( i-en ), permanent Ameγlayi ( i-yen ), circonstanciel Ameγnaju ( imeγnuja ), concave Ameγnas ( i-en ), militant Ameγrad ( i-en ), 1- univers 2- salarié Ameγradi ( i-yen ), universel Ameγran ( i-en ), festif Ameγras ( i-en ), martyr Ameγri ( imeγra ), 1- lecteur 2- lecteur ( informatique ) Ameγru ( imeγra ), voyellé Ameγtu ( imeγta ), correct Ameγẓan ( i-en ), rationnel Ameqqal ( i-en ), arriéré Amerday ( i-en ), artilleur Amerdal ( i-en ), emprunteur Amerkid ( i-en ), qualité (vertu) Amermas ( i-en ), réceptionniste Amernaw ( i-en ), augmentatif Amernay ( i-en ), vainqueur Amernu ( imerna ), 1- adverbe 2- vaincu Amerray ( i-en ), touriste Amerwal ( i-en ), évadé Amerwan ( i-en ), décimal Amerwas (i-en), dette Amesbelkam (i-en), 1- atomiste. 2- atomistique Amesbuḍ (i-en), 1- basiste. 2- basiphile. Amesdis (i-en), 1- semestre 2- sizain Amesfakan (i-en), Templier Amesfara ( i-yen ), progressiste Amesfares (imesfarsen), productiviste Amesgafa (imesgafaten), nordiste Amesgal ( i-en ), émetteur Amesgaraw (i-en), océanaute Amesgatu (imesguta), 1- câbliste. 2- câblier. 3- câbleur. Amesγar ( i-en ), menuisier Amesγaru ( imesγura ), objectif ( par opposition à subjectif ) Amesγaw ( i-en ), achetable Ameshanay ( i-en ), spectateur Ameshendi (imeshendiyen), indianiste Ameskan ( i-en ), 1- manifestant 2- démonstratif Ameskar ( i-en ), auteur Ameskil ( i-en ), variable Ameskiwes ( imesliwsen ), banc Ameskumar ( i-en ), cameraman Ameslatini (imeslatiniyen), latinisant. Amesmarikani (imesmarikaniyen), américaniste Amesmatu ( imesmuta ), généraliste Amesmaziγ (i-en), amazighiste, berbériste Amesmettay ( i-en ), transformateur Amesnafsi (imesnafsiyen), psychologue Amesnafriq (imesnafriqen), africaniste Amesnagraw (i-en), océanologue Amesnallun (i-en), astronome Amesnassaγ (i-en), diplomate Amesnay ( i-en ), 1- chauffeur, conducteur 2- transporteur Amesni ( i-yen ), transport Amesnidles (imesnidelsen), culturologue Amesnilsi (imesnilsiyen), linguiste Amesnisli (imesnisliyen), phonologue Amesnul ( i-en ), cardiologue Amesri ( imesran ), amant Amesruku ( imesruka ), armoire Amesserdu ( imesserda ), voir agenfay. Amessi ( i-yen ), opticien Amessigres ( imessigras ), hivernant Imsihel ( imsuhal ), programmeur Amessinen ( imessunan ), éducateur Amestaγ ( i-en ), retraité Amestul ( imestal ), gendarme Ameṣkaw ( i-en ), maçon Amettan ( i-en ), mort Amettcaksum (i-en), carnivore Amettcemdan (i-en), cannibale, anthropophagie Amettci (imettcan), 1- mangeur. 2- amettci n tweḍfin, fourmilier. 3- amettci n yibeεεac, insectivore. 4- amettci n yigumma, frugivore. 5- amettci n yiselman, piscivore Ametti ( i-yen ), social Ameṭkal ( i-en ), crique Amezgan ( i-en ), théâtral Amezgun ( i-en ), théâtre Amezraf ( i-en ), jugeur Amezrar ( i-en ), maquilleur Amezray ( i-en ), historien Amezruy, histoire Amezzaγ ( i-en ), pare-chocs Ameẓlu ( imeẓla ), service Ameẓlu aserdasi, service militaire Amezray ( i-en ), théoricien Ameẓtan ( i-en ), hordéacé Ameẓẓul ( i-en ), logique ( adj. ) Ameεlaq ( i-en ), portemanteau Amfezzu ( imfezza ), pinceau Amgaru (imgura), guerre. SYN. lgirra, ṭṭrad. Amgasas (i-en), cubique Amgatu (imguta), contractuel Amgelsami (imgelsamiyen), antisémite Amγar (i-en), doyen Amgiger ( imgugar ), tricot; amgiger n weksum, tricot de peau 1-Amgur ( i-en ), convalescent 2-Amgur ( i-en ), taupe ( espion ) Amguran ( i-en ), industriel Amha ( imhayen ), présent, qui est présent Amhur ( i-en ), hypocrite Amiḍan ( i-en ), ombilical Amihaw ( i-en ), dangereux Amihi ( imihiten ), danger Amiligṛam (i-en), milligramme Amilyaṛdiṛ (i-en), milliardaire Amilyuniṛ (i-en), millionnaire Amiran ( i-en ), actuel Amiru ( imiruten ), promesse Amizzwer, ordre, succession Amjeğğig ( i-en ), fleuriste Amkadan ( i-en ), parodie Amkur ( i-en ), indigné Amkus ( i-en ), extrait Amlalad ( i-en ), utopie Amlellay ( i-en ), alternatif, alternant Amli ( imlan ), propriétaire Amluγ ( i-en ), sucre d'orge Ammad ( a-en ), récolte Ammas ( a-en ), centre Ammas n usileγ, centre de formation Ammas n usisfer, centre de soins Ammud ( a-en ), 1- recueil 2- exploitation Amnay ( i-en ), cavalier Amnekna ( i-yen ), équilibré Amnenniḍ ( i-en ), circuit Amneγ ( imenγan ), combattant Amni ( imnan ), parlement Amniγef (imniγfen), hydrocéphale Amnuḍ ( i-en ), rouleau Amγar ( imγaren ), doyen Amγawi ( i-yen ), végétal Amγid ( imγad ), prolétaire Amγim ( i-en ), 1- siège 2- banquette Amγiwan ( i-en ), maire Amγiz ( i-en ), mine Imγubbet ( imγubbten ), fumeur Amγul ( i-en ), classique Amγun ( i-en ), botte ( de foin, etc. ) Amγur ( i-en ), notice Amqim ( i-en ), pronom Amqun ( i-en ), confédération Amradan ( i-en ), paradis Amres ( imras ), emploi Amrez ( imerzen ), scie Amrig ( i-en ), arme Amris ( i-en ), appareil Amrud ( imrad ), canon Amsaεṛab (i-en), arabiste
amawal
- Tinin-is...Amsadaγ ( imsudaγ ), parallèle Amsafar ( imsufar ), pharmacien Amsafeg ( imsufag ), aviateur Amsaggur ( i-en ), mensuel Amsagni (imsagniyen), situationniste Amsallun (i-en), astronaute Amsaltu ( imsulta ), policier Amsaman ( i-en ), aquarium Amsammar ( i-en ), radiateur Amsaγ ( i-en ), client, acheteur Amsaray ( i-en ), peigne Amsas ( i-en ), quotidien Amsatay ( i-en ), théière Amsebrid ( i-en ), passant Amseddu ( imsedda ), animateur, disc jockey Amsedlal ( i-en ), enlumineur Amsedrar (imesdurar), montagnard. SYN. awedrar. Amseḍfar (i-en), 1- poursuite. 2- suiviste Amsefγul (i-en), caricaturiste Amsefrir (i-en), crémier Amsegdal ( i-en ), casque Amsegdudan (imsegdudanen), républicaniste Amsegli ( i-yen ), membre d'un cortège, accompagnateur Amserdab ( i-en ), bulldozer Amseflid ( i-en ), auditeur Amseggas ( i-en ), annuel Amseklu (imsekla), 1- arboricole. 2- arboriculteur. 3- arborisé. Amseknaw ( i-en ), photographe Amsekrar ( i-en ), chimiste Amselγu ( imselγa ), informateur Amsemmud ( imsemmad neγ i-en ), idole Amsenzaγ ( i-en ), tracteur Amseγrum ( i-en ), boulanger Amser ( imesren ), éffaceur Amserkas ( i-en ), cordonnier Amsestan ( i-en ), enqudteur Amsetla ( i-yen ), solidaire Amsider ( imsidren ), consommateur Amsihran ( i-en ), capitaliste Imsikel ( imsukal ), voyageur Amsinen ( imsinnen ), dresseur Amsisa ( imsisan ), allié Amsisi ( imsisa ), convention Imsiwed' ( imsiwd'en ), facteur Amsudeγ ( imsudaγ ), défilé, revue Amsukku ( imsukka ), fer à repasser Amsuktu (imsukta), idéaliste Amsul ( i-en ), rumeur Amsumar ( i-en ), auteur d'une proposition Amsun ( i-en ), fameux, renommé, célèbre Imsuneγ ( imsunγen ), dessinateur Imsuqel ( imsuqlen ), traducteur Amsur ( i-en ), effaçable Amtawa (imtawayen), accord. SYN. leεqed. Amtul ( i-en ), momie Amtur ( i-en ), interviewé Amṭuf ( i-en ), captif Amudid ( imudad ), relié Amuḍin ( i-en )neγ imuḍan, malade Amuggi ( i-yen ), dramatique Amulan ( i-en ), célèbre, fameux Amulis ( i-en ), répétitif Amulli ( i-yen ), anniversaire Amumad (i-en), souriceau Amumid ( i-en ), exploitable Amuγel ( imuγal ), 1- partisan 2- endémique Amuγid ( i-en ), orientable Amunguli (imunguliyen), mongol Amur ( imuren ), partie, part Amurid ( i-en ), prévisible Amusir ( i-en ), rare Amusnak ( i-en ), mathématicien Amusnaw ( i-en ), sage Amussu ( imussa ), mouvement Amuti ( imutyen ), queue ( file d'attente ) Amuzir ( imuzar ), condamné Amwan ( i-en ), auteur Amyag ( i-en ), verbe Amyaγ ( i-en ), réciproque Amyar ( i-en ), pensée Amyellel ( imyellilen ), hiérarchie Amzazwar ( i-en ), concurrent Amzal ( i-en ), amusant Amzel ( imezlan ), loisir Amzenzi ( i-yen ), commercial Amzenzu ( imzenza ), commerçant, marchand Amzernan ( i-en ), 1- agresseur 2- polémiste Amzil ( i-en ), forgeron Amẓigẓen ( imẓugẓan ), fataliste Amẓiw ( i-en ), monstre Amẓuder ( imẓudren ), microbe Amzul ( i-en ), étirable Amẓur ( i-en ), site ( touristique ) Anabay ( i-en ), absent Anabray ( i-en ), boutonnier Anaddal ( i-en ), sportif Anadlay ( i-en ), bâché Anaḍ ( inaḍen ), impératif Anafag ( i-en, inufag ), aéroport, aérodrome Anafar ( i-en, inufar ), débouché Anafgan ( i-en ), aéroportuaire Anafray ( i-en ), sentimental Anaful ( inufal ), actionnaire Anagbas ( i-en ), contenant, récipient Anaggay ( i-en ), communautaire Anagmay ( i-en ), chercheur Anahlay ( i-en ), hôpital Anaken ( inukan ), usine Analak ( i-en, inulak ), triomphateur Analkam ( i-en ), conséquence Anamek ( inumak ), sens, signification Anammad ( i-en ), exploiteur Anaqqal ( i-en ), rétrograde Anarad ( i-en ), lavabo Anaram ( i-en ), explorateur Anaray ( i-en ), bureau Anarray ( i-en ), méthodique Anasaf ( i-en ), égoïste Anasiw ( i-en ), clavier Anasray ( i-en ), 1- prosateur 2- prosaïque Anaṭṭaf ( i-en ), pince à linge Anawar ( i-en, inuwar ), fonctionnaire Anazal ( i-en negh inuzal ), affiche Anazbay ( i-en ), résistant Anaẓraf ( i-en ), financier Anaẓur ( inuẓar ), 1- artiste 2- artistique Anbayu ( inbuya ), impopulaire Anbaz ( i-en ), invasion Ancad ( i-en ), invitation Andan ( i-en ), varié, diversifié Andayan ( i-en ), artisanal Anducini (induciniyen), indochinois Anebbaz ( i-en ), envahisseur Anebdad ( i-en ), préfet Anebdu ( i-ten ), été Aneblal ( i-en ), parfait Anectal ( i-en ), initiateur 1-Anedbal ( i-en ), adepte, disciple 2-Anedbal ( i-en ), administrateur Anedfas ( i-en ), suffixé Anedkay ( i-en ), pubien Aneḍlib ( i-en ), assassin Aneḍras (i-en), textuel Anefḍum ( inefḍam ), frustré Aneflay ( i-en ), développé Aneflus ( ineflas ), magistrat Anefraḍ ( i-en ), balayeur Anefrar (i-en), crémeux 1-Anefray ( i-en ), arbitre 2-Anefray ( i-en ), coutelier 3-Anefray ( i-en ), phrastique Anefsar ( i-en ), côtier, littoral Anefsay ( i-en ), printanier Aneftak ( i-en ), vulvaire Anefyar ( i-en ), phrastique Anegbar (i-en), container Anegdad ( i-en ), oiselier Aneggaf ( i-en ), asthme Aneggal ( i-en ), romancier Anegγelnaẓri (inegγelnaẓriyen), ultranationaliste Aneglam ( i-en ), dermique Aneglan ( i-en ), romanesque Aneglas ( i-en ), angélique Aneglus ( ineglas ), 1- ange 2- chéri Anegmirs ( i-en ), craie Anegnaw ( i-en ), atmosphérique Anegnay ( i-en ), problématique ( adj. ) Anegran ( i-en ), disciplinaire Anegras ( i-en ), glacial 1-Anegray ( i-en ), anoure 2-Anegray ( i-en ), conclusif Anehyad ( i-en ), charlatanesque Anehbay ( i-en ), orbital Anehras ( i-en ), colonisateur Anejgay ( i-en ), rachidien Anekday ( i-en ), diamétral Anekdal ( i-en ), vaginal Anekfad ( i-en ), multiplicateur Anekfar ( i-en ), orgueilleux, fier Aneklas ( i-en ), registre Anekman ( i-en ), sniper Anekrad ( i-en ), écailleux, squamifère Anekrad ( i-en ), violent Anekraw ( i-en ), pharyngal Anekray ( i-en ), troupiale Anekruf ( inekraf ), prisonnier Anektam ( i-en ), débiteur Anektay ( i-en ), idéal ( adj. ) Anelmad ( i-en ), étudiant, élève Anelγay ( i-en ), informationnel Anelsaw ( i-en ), humaniste Anemday ( i-en ), oasien Anemgal ( i-en ), contraire Anemhal ( i-en ), directeur Anemhaz ( i-en ), évolué Anemlay ( i-en ), socialiste Anemγur ( inemγar ), client ( politique ) Anemsisli (inemsisliyen), phonéticien Anemwan ( i-en ), automnal Anemyag ( i-en ), verbal ( relatif au verbe )
Anemzal ( i-en ), unanime Anemzaγ ( i-en ), avocat Anemzel ( inemzal ), unanimité Anemẓaw ( i-en ), monstrueux Anen ( yunen, ur yunin, yettanen, annan ), être éduqué Aneγ ( anγen ), palais ( de la bouche ) Aneγdam ( i-en ), justicier Aneγlaf ( i-en ), ministre Aneγlam ( i-en ), caravanier Aneγmar ( i-en ), dominant Aneγmas ( i-en ), journaliste Aneγnaγ ( i-en ), nasal Aneγraf ( i-en ), crêpier Aneγrum ( i-en ), civilisé Aneγsur ( i-en ), parking Aneqqal ( i-en ), sonnante Anerbab ( i-en ), adjectival Anerdal ( i-en ), speaker Anergac ( i-en ), trottoir Anemas ( i-en ), contacteur Aneγmar ( i-en ), dominant Anermis ( i-en ), contact Aners ( inersen ), plâtre Anersam ( i-en ), coiffeur Anerzu ( inerza ), visiteur Anesbaγur ( inesbuγar ), riche Anesdabu ( inesduba ), autoritariste Anesdal ( i-en ), ovipare Anesfata ( i-yen ), saboteur Aneskal ( i-en ), homme littéraire Aneskin ( i-en ), exposé Aneslam ( i-en ), poissonnier Anesmad ( i-en ), créditeur Anesmal ( i-en ), promoteur Anesmigel ( inesmugal ), délégué Anesγamu ( inesγuma ), conseiller Anessemdu ( inessemda ), conseiller Anestaγ ( i-en ), retraité Aneswar ( i-en ), 1- niveleur. 2- congressiste Anetlay ( i-en ), linguistique ( relatif à la langue ) Aneṭṭaq (i-en), porte-parole Anewraγ ( i-en ), 1- orfèvre 2- doré Anewṣal ( i-en ), affixé Anewtal ( i-en ), conditionnel Anezmak ( i-en ), décodeur Anezmar ( i-en ), puissant Aneznaw ( i-en ), propagandiste Anezram ( i-en ), serpentaire Anezwal ( i-en ), titré Anezwar ( i-en ), préfixé 1-Anezway ( i-en ), climatique 2-Anezway ( i-en ), aérien Anezwu ( inezwa ), climat Anezzarfu ( inezzurfa ), juge Aneẓdaw ( i-en ), pileux 1-Aneẓraf ( i-en ), 1- trésorier 2- argentier 2-Aneẓraf ( i-en ), désertique Aneẓran ( i-en ), pluvial Aneẓray ( i-en ), rocheux Aneẓruf ( ineẓraf ), désert Aneẓẓaw ( i-en ), dense Anfaras ( i-en ), producteur Anfed, acier Angal ( i-en ), code Angaw ( i-en ), matériel Angawi ( i-yen ), matériel ( adj. ) Angi ( ingiten ), courant ( d'eau ) Angul ( i-en ), gâteau 1-Anguz ( i-en ), complet 2-Anguz ( i-en ), débarcadère Anhil ( i-en ), régime ( politique ) Ani ( yuni, ur yuni, ittani, annay ), observer Anili (iniliyen), nilotique; tutlayin tiniliyin, langues nilotiques Anilun (i-en), nylon Anipali (inipaliyen), népalais Ankelwi ( i-yen ), prospère Anmahal ( inmuhal ), 1- travailleur. SYN. aqeddac. 2- ambassadeur Anmalu ( inmula ), syndicat Anmarag ( inmurag, i-en ), coopérateur Anmazul ( inmuzal ), 1- adjoint 2- a. n … vice … ( préfixe ) Anmazul n uselway, vice-président Anmekni ( inmekna ), compromis Anmeγray ( i-en ), correspondant Anmezray ( i-en ), impie Anmidag ( inmudag ), croisé Annag ( a-en ), étage Annan ( a-en ), stage Annar ( inurar ), stade Annay ( a-en ), observation Annli ( annliten ), cerveau Anγ a ( a-yen ), crime Anγayan ( i-en ), meurtrier ( adj. ) Anγi ( a-yen ), vélaire Ansay ( i-en ), tradition Anṣuf s … bienvenue à Anubi ( inuba ), adolescent Anurẓem ( inurẓam ), congés Anurẓem n terbayt, congés de maternité Anuṛwiji (inuṛwiyiyen), norvégien Anya ( a-ten ), rythme Anza ( anzaten ), preuve Anzayan ( i-en ), louable Anzeggan ( i-en ), géométrique Anzi ( inzan ), proverbe Anzuγ ( i-en ), tanière Anẓar ( i-en ), pluie Anẓul, sud Apirwi (ipirwiyen), péruvien Apuṛtugali (ipuṛtugaliyen), portugais Aẓalli ( iẓulla ), espion Aγan ( a-en ), 1- devoir 2- traité ( accord ) Aγamsan ( i-en ), journalistique Aγanem (iγunam ), crayon Aγanem amzaw, crayon feutre Aγanib ( iγunab ), style Aγaram (iγuram ), cité Aγaran ( i-en ), physique ( adj. ) Aγasam ( i-en ), alcoolique ( adj. ) Aγawas ( i-en ), plan Aγawsan ( i-en ), planifiable Aγbalu ( iγbula ), source Aγdebbay ( i-en ), accentuel Aγdebbu ( iγdebba ), accent. Aγdem ( iγedman ), timbre Aγed ( yuγed, ur yuγid, yettaγed, taγda ), orienter Aγedman ( i-en ), judiciaire Aγelfan ( i-en ), ministériel Aγella ( i-ten ), chef Aγellas ( i-en ), sécuritaire Aγelnaw ( i-en ), national Aγelnaẓri ( i-yen ), nationaliste Aγemsan (i-en), dentaire Aγenja ( i-yen ), concave. SYN. ameγnaju Aγenman ( i-en ), fumoral Aγer ( iγran ), bouclier Aγerbaz ( i-en ), école Aγerfan (iγerfanen ), populaire Aγerman ( i-en ), citoyen Aγerrabu ( iγerruba ), navire, bateau Aγersaw ( i-en ), animalier Aγersawi ( i-yen ), sacrificiel Aγersiw ( i-en ), animal Aγesmar ( i-en ), mâchoire Aγermari ( i-yen ), maxillaire Aγetsaw ( i-en ), décisionnel Aγewwal ( i-en ), brun Aγewwaγ ( i-en ), rebelle Aγewwiγ ( i-en ), rébellion Aγeznazri ( i-yen ), rationnaliste Aγiwen (iγiwan ), faculté ( école ) Aγiwnan ( i-en ), communal Aγlad ( i-en ), rue Aγlal ( i-en ), 1- recordman 2- constant Aγlan ( i-en ), nation Aγlif ( iγelfan ), ministère Aγlul ( iγulal ), éternité Aγmar ( i-en ), domination Aγmis ( i-en ), journal Aγrab ( iγerban ), mur Aγraw ( i-en ), vocalique Aγray, ouvertement Aγref ( iγerfan ), peuple Aγrim ( i-en ), civil Aγrud (iγrad ), 1- total 2- salaire Aγsan ( i-en ), hygiénique Aγsaw ( i-wen ), osseux Aγsur ( i-en ), établissement Aγtas ( i-en ), arrêté ( loi ) Aγucan ( i-en ), vocal Aγudar ( i-en ), imminent Aγudid ( iγudad ), levier Aγussu ( iγussa ), dribling Aqafal ( i-en ), paroxysmique Aqaful ( i-en ), paroxysme Aqajdam ( i-en ), tabouret Aqamum ( i-en ), bec Aqardan ( i-en ), monétaire Aqarid ( i-en ), monnaie Aqayemrun ( i-en ), crevette Aqbur ( i-en ), ancien Aqebqab ( i-en ), sabot ( chaussure ) Aqebṭan ( i-en ), capitaine Aqebṭi (iqebṭiyen), copte Aqecrar ( i-en ), crânien Aqecrur ( i-en ), crâne Aqecwal ( i-en ), panier Aqeddac ( i-en ), 1- travailleur. 2- servant Aqeddic ( i-en ), travail Aqeḍran ( i-en ), goudron Aqiḍun ( i-en ), tente Aqqar ( a-en ), rayon ( d'un cercle ) Aqrab ( i-en ), cartable Aragag ( irugag ), infanterie Araγdaw ( i-en ), imperméable Arallaγ (i-en), anencéphale Aramaγ ( i-en ), terreur Aramγan ( i-en ), terrifiant Aramsu ( irumsa ), passion Aramsur ( i-en ), inélébile Aranẓar ( i-en ), parapluie Aratak ( i-en ), vertical Arawsan ( i-en ), neutre Arazal ( i-en negh iruzal ), chapeau Arazuγ ( iruzaγ ), refuge Arazem ( iruzam ), dénouement Arbadu ( irbuda ), indéfini Arbib ( i-en ), adjectif Ardab ( i-en ), 1- bain. 2- nage. Ardas (i-en), gradient Ared ( yured, ur yurid, ittared, arrad ), prévoir Aredday ( i-en ), accusateur Areg ( yureg, ur yurig, ittareg, arrag ), être autorisé Areggas ( i-en ), imitateur Areglan ( i-en ), consonnantique Areglaw ( i-en ), pénien Aregna ( i-ten ), hybride Arekti ( i-yen ), pâte Aremday ( i-en ), activiste Aremmaγ ( i-en ), terroriste Areṭṭal ( i-en ), emprunt Arewsaw ( i-en ), imitatif Arexsas ( i-en ), frais Ari (ariyen), aryen Arid ( i-en ), prévision Aridan ( i-en ), prévisionnel Ariki ( i-yen ), tee-shirt Arkawel ( irkuwal ), pacte, charte Armawi ( i-yen ), expérimental Armeskil ( i-en ), invariable Armeẓẓul ( i-en ), illogique Armud ( irmad ), activité Arneggay ( i-en ), délinquant Arnewtal ( i-en ), inconditionnel Arγam ( i-en ), détournement Arra ( a-ten ), acte ( pièce juridique ) Arrad ( a-en ), prévoyance Arrag ( a-en ), permis Arraz ( a-en ), prix, récompense Arrez ( yurrez, ur yurriz, ittarraz, arraz ), récompenser Arrum ( a-en ), matériel Artan ( i-en ), pulmonaire Aru ( yura, ur yuri, ittaru, aru ), écrire Aruku ( iruka ), meuble Arurad ( i-en ), rapide Aruran ( i-en ), dorsal Arured ( irurad ), rapidité Arusi (irusiyen), russe Arusrid ( i-en ), indirect Arwas ( i-en ), imitation Aryani (aryaniyen), arien Arẓaẓi ( i-yen ), vespéridé Aṛami (aṛamiyen), araméen Aṛemmas ( i-en ), entrepreneur Aṛmini (aṛminiyen), arménien Aṛminya, Arménie Aṛuman (iṛumanen), roman; tutlayin tiṛumanin, langues romanes Aṛumani (iṛumaniyen), 1- Romain. 2- roumain. Aṛumanti (iṛumantiyen), romantique Aṛumi (iṛumyen), 1- chrétien. SYN. amasiḥi. 2- français. SYN. afṛensis. Asaber ( isebran ), rideau Asadar ( i-en ), professionnel Asadur ( i-en ), profession Asaḍ ( isaḍen ), héros Asafag ( isufag ), avion; asafag n waman, hydravion. Asafar ( isufar ), 1- médicament. 2- plat (recette) Asafsilel ( isafsillen ), bouée Asafud ( isufad ), torchon Asagen ( isugan ), port Asages ( isugas ), annuaire Asakac ( i-en ), bus, car Asalay ( i-en ), musée Asali ( isalan ), dalle Asami (isamiyen), 1- sémite. 2- sémitique; tutlayin tisamiyin, langues sémitiques Asanay ( i-en ), observatoire Asanen ( isunan ), escalier Asanew-aseklas ( isunaw-i-en ), radio-cassette Asaraf ( i-en ), rédempteur 1-Asarag ( i-en, isurag ), 1- conférence 2- place ( publique ) 2-Asarag ( i-en ), cinématographique Asarakat ( i-en ), mètre-ruban Asaran ( i-en ), humour Asaray ( i-en ), rentable Asarsan ( i-en ), arachnide Asaru ( isura ), film Asaruf ( isuraf ), pardon Asarug ( i-en ), cinéma Asaṛdi (isaṛdiyen), sarde Asatec ( isutac ), restaurant Asawaḍ ( i-en ), microphone Asawal ( i-en ), téléphone Asawal amway, téléphone portable Asawal azayez, Taxiphone Asawḍan ( i-en ), microphonique Asawlan ( i-en ), téléphonique Asayes ( isuyas ), 1- scène 2- dancing Asbabbay ( i-en ), camion Asdawan ( i-en ), univrsitaire Asdar ( i-en ), camping Asdawan ( i-en ), univrsitaire Asdel ( isedlen ), capot Asdenkay ( i-en ), tyrannique Asderfi ( i-yen ), affranchissement Asdul ( i-en ), sparadrap Asdus ( i-en ), organigramme Aseɛṛeb, arabisation 1-Asebdad ( i-en ), arrêt ( de bus ) 2-Asebdad ( i-en ), statue Asebded ( isebdad ), palier Asebgas ( i-en ), équatorial Asebges ( isebgas ), équateur Asebγes ( isebγas ), encouragement Asebren ( isebran ), tournevis Asebter ( isebtar ), page Aseddanku ( iseddunka ), tyran 1-Asedlan ( i-en ), oval 2-Asedlan ( i-en ), testiculaire 1-Asedmar ( i-en ), ascenseur 2-Asedmar ( i-en ), réactionnaire Aseḍru ( iseḍra ), ressort Asefk ( isefkan ), cadeau Aseflellay ( i-en ), 1- éclatant 2- Aseflellay akerdini, feu tricolore Asefrak ( i-en ), gestionnaire Asefrek ( isefrak ), gestion Asegbar ( i-en ), acteur. Asegdalneγluy ( i-en ), parachute Asegdan ( i-en ), architectural Asegdu ( isegda ), égaliseur Asegfer ( isegfar ), épargne Aseggafsu ( i-ten, iseggufsa ), encadrement Aseγlen, nationalisation Asegras ( i-en ), congélateur Asehtal ( i-en ), dossier ( d'une chaise ) Asehwan (i-en), accidentel Asehwu ( isehwa ), accident Asekbab ( i-en ), tampon Asekbel ( isekbal ), subvention Asekkal ( i-en ), littéral Asekkil ( i-en ), lettre Asekkir ( i-en ), acte ( théâtre ) Asekkud ( i-en ), 1- regard 2- doctrine Aseklan ( i-en ), littéraire Aseklas ( i-en ), magnétophone Aseklay ( i-en ), arborescent 1-Aseklu ( isekla ), arbre. SYN. addag, ṭṭejra. 2-Aseklu ( isekla ), rouleau ( pour la peinture ) Asekran ( i-en ), ongulé Asekri ( i-yen ), démarrage Aseksel ( iseksal ), festivité Aselda ( i-yen ), pipe-line Aselḍan ( i-en ), analytique Aselkam ( i-en ), 1- exécutant 2- exécutif Aselkim ( i-en ), ordinateur Aselkin ( iselkan ), certificat Aselmad ( i-en ), professeur Aselγay ( i-en ), informatif Aselqam ( i-en ), chalumeau Aselsaddal ( i-en ), survêtement Aselsedmar ( i-en ), débardeur Aselsilel ( iselsillen ), maillot de bain Aselsu n yid'es ( iselsa … ), pyjama Aselten, latinisation Aselti (iseltiyen), 1- celte. 2- tutlayin tiseltiyin, langues celtiques. Aselway ( i-en ), président Aselyem ( iselyam ), dissolution Asemdan ( i-en ), génie Asemday ( i-en ), effectif ( adj. ) Asemdu ( isemda ), effet Asemhay ( i-en ), saisonnier Asemlan ( i-en ), promotionnel Asemmad ( i-en ), complément Asemmasrag ( i-en ), horloger Asemmensay ( i-en ), traditionnaliste Asemmeγmaγ ( i-en ), verre Asemmezray ( i-en ), successeur Asemras ( i-en ), employeur Asemsan ( i-en ), oppresseur Asemter ( isemtar ), conseil, recommandation Asenbar ( i-en ), galant, courisan Asenber ( isenbiren ), galanterie Asended ( isendad ), réflexion ( image ) Asenfar ( i-en ), projet Asenfu ( isenfa ), repos Asenkad ( i-en ), assureur Asenkid ( i-en ), assurance Asenγal ( i-en ), moule ( à gâteau ) Asenγay ( i-en ), canapé Asensay ( i-en ), hôtelier ( adj. ) Asensu ( isensa ), hôtel Asental ( i-en ), thématique Asentel ( isental ), thème, sujet Asenṭaḍ ( i-en ), collant Aseγlen ( iseγlan ), nationalisation Aseγser ( iseγsiren ), stationnement Aseγtey ( iseγtay ), correcteur Aseγti ( i-yen ), correction Aseqqamu ( iseqquma ), conseil ( assemblée ) Aserḍan ( i-en ), religieux Aserdas ( i-en ), soldat Aserdasi ( i-yen ), militaire
Aserḍal ( i-en ), prêteur Aserḍil ( i-en ), prêt Asergan ( i-en ), horaire Asergel ( isergal ), bouchon Aserhay ( i-en ), honorifique Aserhu ( iserha ), honneur Asertay ( i-en ), ( homme ) politique Aserti ( i-yen ), politique ( adj. ) Aserwas ( i-en ), créancier Ases ( yuses, ur yusis, ittases, assas ), s'efforcer Aseslaf ( i-en ), taille-crayon Asestan ( i-en ), juge d'instruction Aseswi ( iseswa ), irrigation Asetnaw ( i-en ), défensif Asettay ( i-en ), trafiquant Asetti ( i-yen ), trafic Asettiγ ( i-en ), éclat ( débris ) Aseṭṭal ( i-en ), rasoir Aseṭṭel ( iseṭṭilen ), coupe de cheveux Asexsay ( i-en ), pompier Asfaylu ( isfuyla ), fenêtre Asfur ( i-en ), masque Asga n weârur, sac à dos Asga ufus, sac à main Asgalef ( isgulaf ), équipement Asgatu, câblage Asget ( isegten ), pluriel Asgud ( i-en ), parapente Asgufsu ( isgufsa ), corruption Asgugu ( isguga ), éloignement ( actif ) Asgur ( i-en ), baguette ( de fusil ) Ashuf ( i-en ), leurre Asifan ( i-en ), fluvial 1-Asifed ( isufad ), adieu ( nom ) 2-Asifed ( isufad ), exportation Asigres ( isigras ), hivernage Asihar ( isuhar ), rendez-vous Asihel ( isihlen neγ isuhal ), programmation Asihri ( isihriten ), capitaliste Asilal ( i-en ), naval ( relatif à la navigation ) Asilan ( i-en ), phonémique Asinan ( isunan ), bilitère Asirad ( i-en ) n yicettiden, machine à laver Askasi ( iskusa ), débat Askawi ( i-yen ), antennate Askus ( i-en ), démaquillant Askuti (iskutiyen), boy-scout, scout Aslag ( i-en ), double Aslagan ( i-en, islugan ), règlement Aslaγmay ( i-en ), entraîneur Aslawi ( i-yen ), conjugal, marital Aslef ( iselfen ), toit Asluγmu ( isluγma ), entraînement Asluvaki (isluvakiyen), slovaque Asluvini (isluviniyen), slovène Asmad ( i-en ), crédit Asmahed ( ismuhad ), couteau Asmatu (ismuta), généralisation Asmentas ( i-en ), provocateur Asmentar ( i-en ), baladeur Asmerken, américanisation Asmessay ( i-en ), agitateur 1-Asmil ( i-en ), classe ( catégorie ) 2-Asmil ( i-en ), comète Asmiles ( ismulas ), oraison Asmiwen ( ismiwar ), énumération Asmul ( i-en ), indicateur Asnafsi (isnafsiyen), psychologique Asnafyir (i-en), phraséologique Asnagraw (i-en), océanologique Asnaktan ( i-en ), idéologique Asnallun (i-en), astronomique Asnaraf ( i-en, isnuraf ), dictateur Asnas ( i-en ), application Asnassaγ ( i-en ), diplomatique Asnawan ( i-en ), lycéen Asnemmer ( isnemmiren ), remerciement Asniγef (isnγifen), bicéphale Asnilsi (isnilsiyen), linguistique (adj.) Asnisli (isnisliyen), phonologique (adj.) Asnutlay (i-en), bilingue Asγa ( i-ten ), achat ( objet acheté ) Asγal ( i-en ), roue Asγiwes ( isγiwas ), planification Asγun (i-en), bijou Asra (a-ten), horde Asrag (i-en), heure Asreqqat (i-en), sculpteur Asrew (iserwen), autochtone, aborigène Asrifa ( isrifayen ), élégant Asrilanki (isrilankiyen), srilankais Asrir ( i-en ), cirque Asrus ( i-en ), enjeu Asṛummen, romanisation Assaγ ( a-en ), relation Assam, Assam (Etat de l'Inde) Assami (assamiyen), assamais Asseklu ( issekla ), reboisement Asswaγ ( i-en ), factitif Astan ( i-en ), défense Astug ( i-en ), négoce 1-Astur ( i-en ), questionnaire 2-Astur ( i-en ), bercail Asṭuf ( i-en ), viseur Asugdu, démocratisation Asugu ( isuga ), évier Asumer ( isumar ), proposition Asummal ( i-en ), dénonciateur Asummur ( i-en ), ballet Asun ( a-en ), arrondissement Asuneḍ ( isunaḍ ), tome, volume ( livre ) Asuntigṛam (i-en), centigramme Asuntimitr (isuntimitren), centimètre Asuri (isuriyen), syrien Asusam ( i-en ), 1- silencieux 2- non voyellé Asusru ( isusra ), 1- articulation 2- prononciation Asutel ( isutal, isutlen ), siège ( militaire ) Aswag ( i-en ), régiment Aswir ( i-en ), 1- congrès. 2- niveau Aswut ( i-en ), club ( de golf ) Asaḍaf ( i-en ), légal Asaḍuf ( isuḍaf ), loi Aṣaka ( iṣuka ), chantier Aṣuk ( a-en ), édifice Aṣumali (iṣumaliyen), somalien Atadjiki (itadjikiyen), tadjik Ataram, ouest, occident Atay ( a-en ), thé Aterras ( i-en ), 1- individu 2- fantassin Atg. ( ar taggara … ), etc. Atlay ( a-en ), oral Atnur ( i-en ), four Atnur amikrumdeswal, four à micro-ondes Atrar (i-en), moderne Atrawi (i-yen), astral, stelleaire Attag (a-en), fauteuil Attwaγ (i-en), passif Aturaw ( i-en ), présent Aḍḍan (a-en), malade Aṭun (a-en), thon Aṭerki (iṭerkiyen), turc Avenezueli (ivenezueliyen), venezuelien Avidi (ividiyen), védique Awadag, poivre Awalan (i-en), léxical Awamni (iwamnan), parlementaire Awanak (i-en, iwunak), Etat (nation) Awankan (i-en), étatique Aweddeb (iweddiben), punition Awedrar (i-en), montagnard. SYN. amsedrar.
amawal
- Tinin-is...Awelnaγ (i-en), lexicographe Awennat (i-en), commentateur Awennit ( i-en ), commetaire Aweγ ( yuweγ, ur yuwiγ, ittaweγ, aggaγ ), freiner Awerman ( i-en ), articulaire Awernaḍ ( i-en ), anarchiste Awerniḍ ( i-en ), anarchique Awerγan ( i-en ), aurique Awetman ( i-en ), femelle ( adj. ) Awezγi ( i-yen ), impossible Aweẓlu ( iweẓla ), affaire Awigur (i-en), ouïgour Awitay ( i-en ), calendrier Awlal ( i-en ), marin Awlawi ( i-yen ), fébrile Awlellaγ ( i-en ), cadencé Awlellay ( i-en ), cylindrique Awlellu ( iwlella ), cylindre Awnaf ( i-en ), curieux Awras ( i-en ), fauve ( n. et adj. ) Awsayan ( i-en ), fiscal Awṣil ( i-en ), affixe Awtem ( iwetmen ), mâle Axaman ( i-en ), sérum Axatar ( i-en ), important Axelxali ( i-yen ), vertébral Axenzir ( i-en ), cancer Axfi ( a-yen ), céphalique Axṣim (i-en), adversaire. SYN. afna. Ayakuc, Dieu Ayazḍan ( i-en ), gallinacée Aynutlay (i-en), monolingue, unilingue Ayra ( ayraten ), intérdit Azadaγ ( i-en, izudaγ ), immeuble Azadγan ( i-en ), immobilier Azag ( izaggen ), galon Azal ( a-en ), prix ( coût ), valeur Azamag ( i-en ), pyramidal Azamal ( i-en ), symbolique Azamul ( izumal ) , symbole Azaγan ( i-en ), critique ( nom masculin ) Azar ( yuzar, ur yuzir, ittazer, tazert ), prévoir Azara ( izaran ), minerai Azaraf ( i-en ), jugement Azarag ( i-en ), impartiale Azarisem ( izarismawen ), prénom Azarlatini (izarlatiniyen), prélatin Azarmazray ( i-en ), préhistorique Azarmezray ( i-en ), préhistorien Azarmezruy, préhistoire Azarug ( izurag ), indépendance Azaruγan ( i-en ), téléphérique Azawaγ ( i-en ), steppe Azawγan ( i-en ), steppique Azayez ( izuyaz ), public ( nom et adj. ) Azbu ( izba ), résistance Azday ( i-en ), accompagnement ( de musique ) Azdir ( i-en ), rez-de-chaussée Azduklan ( i-en ), communiste Azebraz ( i-en ), aubergiste Azebriz ( izebraz ), auberge Azedday ( i-en ), apposé Azedduγ ( i-en ), domicile Azeffan ( i-en ), comédien Azeglal ( i-en ), boulevard Azeglan ( i-en ), polaire Azegran ( i-en ), bovin Azegri ( i-yen ), bovidé Azegzal ( i-en ), abrégé Azella ( izellayen ), perte Azellaḍ ( i-en ), déluvien 1-Azellam ( i-en ), rhumatismal 2-Azellam ( i-en ), dérivatif Azellim ( i-en ), rhumatisme Azellum ( izelman ), dérivé Azemmaḍ ( i-en ), étau Azemz ( izmaz, izemzen ), date Azen ( yuzen, ur yuzin, ittazen, azzun), envoyer Azennaṛ ( i-en ), manteau 1-Azenzaγ ( i-en ), spirant 2-Azenzaγ ( i-en ), schématique Azenzar ( i-en ), rayon lumineux Azenzari ( i-yen ), rayonné Azenziγ ( i-en ), schéma Azenzir ( i-en ), rayonnant Azerfan ( i-en ), juridique Azergu ( izerga ), allée ( chemin ) Azerman ( i-en ), ophidien Azernan ( i-en ), polémique ( adj. ) Azernen ( izernan ), polémique ( nom ) Azernin ( i-en ), agressif Azewran ( i-en ), introductif Azewwar ( i-en ), antécédent Azfan ( i-en ), sexuel Azgen ( izegnan ), moitié Azi ( aziten ), contemporain Azig ( a-en ), intervalle Azigan (i-en), tsigane, rom Azilliḍ ( i-en ), déluge Azital ( izutal ), ambitieux Aziwa ( iziwan ), régime ( de dattes ) Azizaw ( i-en ), chou Azizaw akernennay, chou-fleur Azlu ( izla ), commando Azmul ( izmal ), signature Aznaggaγ ( i-en ), semi-consonne Aznaγri ( i-en ), semi-voyelle Azneffay ( i-en ), élegiaque Azneffu ( izneffa ), élégie Azni ( a-yen ), postal Azγan ( i-en ), critique ( nom féminin ) Azrar ( i-en ), chaîne Azrazaγ ( izruzaγ ), réfugié Azref ( izerfan ), droit Azriri ( izriran ), maquillage Azrug ( izergan ), passage Aztiki (aztikiyen), aztèque Azul ( a-en ), salut, salutation Azulal ( i-en ), absurde Azuγir ( i-en ), remorque Azunḍebsi (izunḍebsiyen), discoïde Azwu ( izwuten ), air Azwel ( izwal ), titre Azwil ( i-en ), 1- chiffre 2- sceau Azwir ( i-en ), préfixe Azyami ( i-yen ), dolphinidé Azzal ( a-en ), vitesse Azzun ( a-en ), envoi Aẓalim, oignon Aẓayer ( iẓuyar ), statut Aẓdun ( i-en ), quinzaine Aẓeγlan ( i-en ), thermique Aẓeqqal ( i-en ), 1- tiède 2- tempéré Aẓerman ( i-en ), intestinal Aẓeγẓen ( iẓeγẓan ), raisonnement Aẓer ( yuẓer, ur yuẓir, ittaẓer, aẓẓar ), être condamné Aẓerfan ( i-en ), argenté, argentique Aẓerki ( i-yen ), cordon Aẓerwal ( i-en ), bleu Aẓmaẓ ( i-en ), procès Aẓi ( aẓiyen ), alentours, environs Aẓrawi ( i-yen ), visuel Aẓrayan ( i-en ), théorique Aẓref, argent ( métal ) Aεdaw (i-en), ennemi. SYN. acengu. Aεiraqi (iεiraqiyen), iraqien Aεlayan (i-en), haut. SYN. afellay. Aεrab (aεraben), arabe Aεrab-afarsi (aεraben-ifarsiyen), arabo-persan; agemmay aεrab-afarsi, alphabet arabo-persan Aεrab-ineslem (aεraben-inselmen), arabo-islamique Aεrabwal (i-en), arabophone Ba ( iba, ur iba, ittba, iba ), être absent Bali, Bali (île) Balutcistan, Baloutchistan Bbelkem ( ibbelkem, ur ibbelkem, ittbelkim, abbelkem ), être atomisé Blel ( iblel, ur iblil, ibellel, ablal ), être parfait Bennan, vainement Bennen ( ibennen, ur ibennen, ittbennin, abennen ), être vain, inéfficace Bolivia, Bolivie Brizil, Brésil Bulgarie, Bulgarya Byilurusya, Biélorussie, Belarus
Ccil n …, malgré Ccil-iw, malgré moi Ccna ( ccnawi ), chant Ckeḍ ( ickeḍ, ur ickiḍ, icekkeḍ, ackaḍ ), accélérer. Cnu ( yecna, ur yecni, icennu, acnay ), chanter
Dben ( idben, ur idbin, idebben, adban ), se marier Ddabex ( idubax ), ballon Ddabex uḍar, football Ddabex ufus, handball Ddabex uqecwal, basket-ball Dded ( idded, ur iddid, itedded, tudda ), relier ( un livre ) Dderfi ( idderfi, ur idderfi, idderfay, aderfi ), être affranchi Ddes ( iddes, ur iddis, iteddes, tuddsa ), 1- être organisé, ordonné 2- être combiné Deg, broder Del, détruire Derrer ( iderrer, ur iderrer, ittderrir, aderrer ), 1- souligner 2- aligner Dγer ( idγer, ur idγir, ideγγer, adγar ), voter Dleg ( idleg, ur idlig, idelleg, adlag ), décorer Dres ( idres, ur idris, iderres, adras ), censurer Dru ( idra, ur idri, iderru, derru ), participer à un repas Dujember, décembre Dwes ( idwes, ur idwis, ittedwas, adwas ), être en bonne santé Ḍfer (yeḍfer, ur yeḍfir, yetteḍfar, aḍfar), suivre. SYN. tbeε. Ḍfes (yeḍfes, ur yeḍfis, iḍeffes, aḍfas), plier. SYN. ḍebbeq. Ḍebbeq (iḍebbeq, ur iḍebbeq, yettḍebbiq, aḍebbeq), a. plier. b. être plié. Err ( irra, ur irri, ittara, tiririt ), répondre Eṣk ( iṣka, ur iṣki, ittaṣka, tameṣkiwt ), construire Fakel ( ifukel, ur ifukel, ittfakal, afakel ), être argumenté 1-Fares ( ifures, ur ifures, ittfaras, afares ), produire 2-Fares, Perse Filippin, Philippines Finiqya, Phénicie
Fḍem ( ifḍem, ur ifḍim, ifeḍḍem, afḍam ), frustrer Freḍ ( ifreḍ, ur ifriḍ, iferreḍ, afraḍ ), balayer Frekmen ( ifrekmen, ur ifrekmen, ittefrekman, afrekmen ), autogérer Fren ( ifren, ur ifrin, iferren, afran ), choisir, élire, sélectionner Ftel ( iftel, ur iftil, ifettel, aftal ), visser Fti ( ifti, ur ifti, ifetti, aftay ), se conjuguer Fugel ( ifugel, ur ifugel, ittfugul, afugel ), être célébré Fuṛaṛ, février
Gawes ( iguwes, ur iguwes, ittgawas, agawes ), fouiller Gber ( igber, ur igbir, igebber, agbar ), contenir Gdel ( idgel, ur igdil, igeddel, agdal ) 1- interdire. 2- être interdit. Gḍel ( igḍel, ur igḍil, igeḍḍel, agḍal ), s'opposer Gellel ( igellel, ur igellel, itgellil, agellel ), être en retard Ggenses ( iggenses, ur iggenses, ittgensis, agenses ), raprésenter Ggez ( iggez, ur iggiz, iteggez, aggaz ), menacer Gguccel ( igguccel, ur igguccel, ittguccul ), déterminer Ggufsu ( iggufsa, ur iggufsa, ittgufsu, agufsu ), être corrompu Ggug ( iggug, ur iggug, ittgugu, agugu ), être éloigné Ggunzu ( iggunza, ur iggunza, ittgunzu, aggunzu ), être sous-développé Glem ( iglem, ur iglim, igellem, aglam ), décrire G.M. ( ger tamawt ), N.B. ( nota bene ) Gmer ( igmer, ur igmir, igemmer, agmar ), Pêcher, chasser Gni ( igni, ur igni, igenni, agnay ), coudre Grew ( igrew, ur igriw, igerrew, agraw ), être assemblé Gru ( igra, ur igri, igerru, agray ), découvrir Gzu ( igza, ur igzi, igezzu, tigzi ), comprendre
Hi ( iha, ur ihi, itthay, tahit ), être présent Hindustan, Hindoustan Hhuski ( ihhuski, ur ihhuski, itthuskuy, ahuski ), être beau Huland, Hollande
Iba ( i-ten ), absence Ibaw ( i-en ), négatif Icemmim ( i-en ), pamplemousse Icicceg ( i-en ), patin Idebder ( idebdar ), estrade Ider ( idran ), fond ( par opposition à forme ) Idetti ( i-yen ), vrai Idir ( i-en ), esprit Idles ( idelsan ), culture Ifed ( ifdan ), infini ( nom ) Igen ( ignan ), armée Iggil ( i-en ), short Igi ( igiten ), acte ( action ) Igin ( i-en ), coma Igir ( i-en ), ingrédient Igli ( iglan ), horizon Igmim ( i-en ), kilogramme Iγir (i-en), cuivre. SYN. nnḥas. Ihri ( ihran ), capital Ijdi, sable Ikin ( i-en ), casier ( pour ranger ses affaires ) Ikunumitri (ikunumitriyen), économétrique Ilaw ( i-en ), affirmatif Ilel ( ilellen ), mer Ilelli ( i-yen ), libre Ilemci (ilemciyen), balcon Ileγ ( ilγan ), encre Iles (ilsawen), 1- langue (organe). 2- langue (idiome). 3- iles n wezrem, ophioglosse, langue-de-serpent Illew ( illawen ), dieu, divinité Ilγi ( ilγiten ), difficulté Ilu ( iluten ), éléphant Imal, futur Imalas ( imulas ), semaine Iman ( masc. pluriel ), âme Imawi ( i-yen ), buccal Imedreg ( imedrag ), mytérieux Imedzi ( imedza ), intérim Imekli ( i-yen ), repas ( de la demi-journée ) Imendi ( imenda ), céréale Imenγi ( imenγiyen ), combat Imeγred ( imeγrad ), axillaire Imesli ( i-yen ), son Imeswi ( i-yen ), hydraulique Imeẓli ( i-yen ), différent Imeẓri ( i-en ), aspectuel Imezzwi ( imezzwa ), populaire ( aimé du peuple ) Imγerγef (imγerγfen), macrocéphale Imgenses ( imgensisen ), réprésentatif Imgilli ( imgillan ), assermenté Imiḍwel ( imiḍwalen ), dévoué 1-Imil ( i-en ), indication 2-Imil, cependant Imira, actuellement Imli ( imlan ), signe Imγi ( imγan ), plante Imneggef ( imneggfen ), homme d'escorte Imru ( imra ), stylo Imsentel ( imsentalen ), subordonné Imseγret ( imseγraten ), hymne Imsenger (imesnegren), 1- exterminateur. 2- imsenger n yibeεεac, insecticide Imsiγed ( imsiγden ), cendrier Imsisli (imsisliyen), phonétique (adj.) Imsismed ( imsismad ), réfrigérateur Imzireg ( imzurag ), indépendant Imẓi (s.pl.), persil Imẓiγef (imẓiγfen), microcéphale Inaw ( i-en ), discours Indunisi (indunisiyen), indonésien Indunisya, Indonésie Ineḍ ( inḍen ), artisanat Inefγel (infeγlen), caricatural Infed ( inefdan ), briquet Ingeẓri ( ingeẓra ), matérialiste Ini ( initen ), couleur 1-Inig ( i-en ), voyage 2-Inig ( yunag, ur yunag, ittinig, inig ), voyager Inilbi ( inilban ), précurseur Iniγi ( iniγan ), meurtrier Inkasi (inkasiyen), inca; Amenkud inkasi, Empire inca Iγemdan ( nom pluriel ), tenailles Iγes ( iγsan ), levure I Iγisem ( iγusam ), alcool Irgel (ireglen), paupière. SYN. abileṭ. 1-Iri ( iran ), col ( d'un vêtement ) 2-Iri ( iriten ), race Irland, Irlande Irlandi (irlandiyen), irlandais Iṛan, Iran Iṛani (iṛaniyen), 1- iranien. 2- tutlayin tiṛaniyin, langues iraniennes. Isali ( isalan ), nouvelle, information Isallen ( nom pluriel ), informations, actualités Isem uslig, nom propre Iseγrez ( iseγraz ), album Isexsi ( i-yen ), extincteur Isicceg ( isiccgen ), toboggan 1-Isidder ( isiddren ), vitellus 2-Isidder ( isiddren ), index Isiddes ( isiddsen ), organizer Isiddez ( isiddzen ), aplatisseur Isidef ( isidfen ), passe-par-tout Isiffer ( isiffren ), cache-sexe Isigged ( isiggden ), ballon, montgolfière Isikef ( isekfen ), soupe Isikkes ( isukkas ), échantillonneur Isil ( i-en ), phonème Isiles ( isilsen ), répéteur Isimed ( isimden ), vendangeuse Isinneḍ ( isinnḍen ), enrouleur Isiγed ( isiγden ), gouvernail Isiqqen ( isiqqnen ), lieuse ( machine ) Isir ( i-en ), abolition Isireg ( isirgen ), laissez-passer Isirew ( isirwan ), matrice Isislem ( isiselmen ), aspirateur Isissed ( isissden ), rouleau compresseur Isissef ( isissfen ), extracteur ( de miel ) Isiṭṭef ( isiṭṭfen ), détecteur, capteur Isiweḍ ( isiwḍen ), téléimprimeur Isiwwet ( isiwwten ), cravache Islem ( iselman ), poisson Issiγ ( i-en ), allume-gaz Iswaγ, ambiance Iswar ( i-en ), plus-value Iswi ( iswan ), but Iwunak Yedduklen n Temrikt, Etats-Unis d'Amérique Izen ( iznan ), courrier. Izen aliktrunan, e-mail Izil ( i-en ), numéro ( de cirque ) Izri ( izran ), passé Iẓem ( iẓman ), jus Iẓir ( i-en ), paysage Iẓubaẓ ( masculin pluriel ), possibilité
Jellel ( ijellel, ur ijellel, ittjellil, ajellel ), 1- emballer ( une marchandise ) 2- être emballé Kenya, Kenya Ket ( iket, ur ikit, ittikit, iket ), mesurer Kfeḍ ( ikfeḍ, ur ikfiḍ, ikeffeḍ, akfaḍ ), multiplier Kirgizistan, Kirghizistan Kles ( ikles, ur iklis, ikelles, aklas ), enregistrer Klu ( ikla, ur ikli, ikellu, kellu ), peindre Kraḍ ( fém. kraḍet ), trois Kreḍ ( ikreḍ, ur ikriḍ, ikerreḍ, akraḍ ), opprimer Ktem ( iktem, ur ikrim, ikettem, aktam ), débiter Kter ( ikter, ur iktir, iketter, aktar ), importer Kufeḍ ( ikufeḍ, ur ikufeḍ, ittkufuḍ, akufeḍ ), être aliéné Kurdistan, Kurdistan Kurya, Corée; Kurya n Ugafa, Corée du Nord; Kurya n Wenẓul, Corée du Sud
Lalman, Allemagne Lεiraq, Iraq Leεqed (leεqud), 1- contrat. SYN. agatu. 2- accord. SYN. amtawa. Leḥṛam (s.pl.), péché. SYN. abekkaḍ. Leqqem ( ileqqem, ur ileqqem, ittleqqim, aleqqem ), souder Lfayda (lfaydat), bénéfice, avantage. SYN. abaγur. Lgirra (legrari, lgirrat), guerre. SYN. ṭṭrad, amgaru. Lhend, Inde Lḥemmeẓ (s.pl.), pois chiche; taεeqqayt n lḥemmeẓ, un grain de pois chiche. SYN. afercic. Litwanya, Lituanie Liṭṭunya, Lettonie Lkensi ( ilkensi, ur ilkensi, ittelkensay, alkensi ), collectionner Lleft (s.pl.), navet(s); taεeqqayt n lleft, un navet. SYN. afran. Lleγ ( illeγ, ur illiγ ittelleγ, tullγa ), 1- sonner 2- annonce Llugen ( illugen, ur ilugen, ittlugun, alugen ), être régulier Llummeẓ ( illummeẓ, ur ilummeẓ, ittlummuẓ, allummeẓ ), saisir l'occasion Lγed ( ilγed, ur ilγid, ileγγed, alγad ), séduire Lteγ ( ilteγ, ut iltiγ, iletteγ, altaγ ), adhérer Luγ ( iluγ, ur iluγ, ittluγu, aluγu ), être difficile Lwiweḍ ( ilwaweḍ, ur ilwaweḍ, ittelwiwiḍ ), être élastique Lyem ( ilyem, ur ilyim, ileyyem, alyam ), être dissous
Maca, mais Madagascar, Madagascar Magu, mai Mahel ( imuhel, ur imuhel, ittmahal, amahel ), travailler Mali, Mali Malizya, Malaysia Malṭa, Malte Marikan, Amérique Mass ( massaw ), monsieur Massa ( massawat ), madame Maṣer, Egypte Mdeswel ( imdeswel, ur imdeswel, ittemdeswal, amdeswel ), onduler Meγres, mars Merri ( imerri, ur imerra, ittmerri, amerri ), faire du tourisme Mgal, contre Mhes ( imhes, ur imhis, imehhes, amhas ), compenser Mhez ( imhez, ur imhiz, mehhez, amhaz ), évoluer Mlelli ( imlelli, ur imlelli, ittemlellay, amlelli ), alterner Mmazeγ ( immuzeγ, ur immuzeγ, ittmazaγ, amazeγ ), être amazigh Mmelγu ( immelγa, ur immelγa, ittmelγuy, amelγu ), être informé Mmendi ( immenda, ur immendi, ittmenday, ammendi ), être joyeux Mmenzeγ ( immenzeγ, ur immenzeγ, ittmenziγ, amenzeγ ), rivaliser Mmeγru ( immeγra, ur immeγra, ittmeγruy, ameγru ), 1- être voyellé 2- rimer Mmesten ( immesten, ur immesten, ittmestin, ammesten ), protéger Mmezli ( immezli, ur immezli, ittmezlay, ammezli ), être différent l'un de l'autre Mmhez ( immhez, ur immhiz, ittemhaz, ammhaz ), être évolué Mmiḍwel ( immaḍwel, ur immaḍwel, ittmiḍwil, ammiḍwel ), être dévoué Mmizwer ( immazwer, ur immazwer, ittmizwir, amizwer ), être ordonner Mmun ( immun, ur immun, ittmunu, amunu ), être évident Mmuzzeg ( immuzzeg, ur immuzzeg, ittmuzzug, amuzzeg ), être spécialisé Mnekni ( imnekni, ur imnekni, ittemneknay, amnekni ), s'équilibrer Mres ( imres, ur imris, imerres, amras ), être employé Mserti ( imserta, ur imserta, ittemsertay, amserti ), s'assimiler l'un à l'autre Msetlel ( imsetlel, ur imsetlel, ittemsetlil, amsetlel ), être solidaire, s'entraider Msifed ( imsafed, ur imasafed, ittemsifid, amsifed ), 1- se quitter 2- msifed akk d, faire des adieux à … Msisi ( imsasa, ur imsasa, ittemsisi, amsisi ), Imsasa akk° d … s'allier avec Msudeγ ( imsudeγ, ur imsudeγ, ittemsuduγ, amsudeγ ), défiler ( militaires, etc. ) Mtawi ( imtawa, ur imtawa, ittemdaway, amtawi ), se mettre d'accord ( avec ) Muddu ( imudda, ur imudda, ittmuddu, amuddu ), manœuvrer Mummu ( mummuten ), pupille Mungulya, Mongolie Mzernen ( imzernen, ur imzernen, ittemzernin, amzernen ), 1- s'agresser l'un, l'autre 2- polémiquer
Nbez ( inbez, ur inbiz, inebbez, anbaz ), envahir Nced ( inced, ur incid, inecced, ancad ) inviter Nded ( inded, ur indid, inedded, andad ), s'obstiner Ndeb ( indeb, ur indib, ineddeb, andab ), plonger Nemgal, au contraire Nfali ( infala, ur infala, ittenfali, anfali ), être exprimé Ngef ( ingef, ur ingif, ineggef, angaf ), escorter Ngez ( ingez, ur ingiz, ineggez, angaz ), comploter Nhew ( inhew, ur inhiw, inehhew, anhaw ), tomber Nil ( inal, ur inal, ur ittnil, anili ), diriger Nipal, Népal Nkelwi ( inkelwa, ur inkelwa, ittenkelwi, ankelwi ), être prospère Nker ( inker, ur inkir, ittenkar, ankar ), se révolter Nmireg ( inmareg, ur inmareg, ittenmirig, anmireg ), coopérer Nnefli ( innefli, ur innefli, ittneflay, annefli ), être développé Nnegmi ( innegma, ur innegma, ittnegmi, annegmi ), revendiquer Nnemzel ( innemzel, ur innemzel, ittnemzil, annemzel ), être unanime Nnermes ( innermes, ur innermes, ittnermis, annermes ), être en contact Nnesmed ( innesmed, ur innesmed, ittnesmid, annesmed ), être crédité Nneyya (nneyyat), I- intention. II- 1- naïveté. 2- naïf. SYN. abuneyyiw, abekkuc. Nnezwi ( innezwa, ur innezwa, ittnezway, annezwi ), être diffusé Nnfeε (s.pl.), intérêt Nγiwes ( inγawes, ur inγawes, ittenγiwis, anγiwes ), être planifié Nnḥas (s.pl.), cuivre. SYN. iγir. Nṭeg ( inṭeg, ur inṭig, ineṭṭeg, anṭag ), attaquer Nuṛwij, Norvège Nwembeṛ, novembre Nzeḍ ( inzed, ur inzid, inezzed, anzad ), commander Nẓer ( inẓer, ur inẓir, ineẓẓer, anẓar ), être impossible Piru, Pérou Portugal, Portugal
Γdebbu ( iγdebba, ur iγdebba, itteγdebbu, aγdebbu ), accentuer Γect, août Γewweγ ( iγewweγ, ur iγewweγ, ittγewwiγ, aγewweγ ), se rebeller Γlel ( iγlel, ur iγlil, iγellel, aγlal ), être permanent Γmer ( γimer, ur iγmir, iγemmer, aγmar ), dominer Γnej ( iγnej, ur iγnij, iγennej, aγnaj ), être concave Γnes ( iγnes, ur iγnis, iγennes, aγnas ), militer Γres ( iγres, ur iγris, iγerres, aγras ), sacrifier Γser ( iγser, ur iγsir, iγesser, aγsar ), s'établir Γtes ( iγtes, ur iγtis, iγettes, aγtas ), décider Γubbet ( iγubbet, ur iγubbet, ittγubbut ), fumer Γẓen ( iγẓen, ur iγẓin, iγeẓẓen, aγẓan ), avoir raison
Qas ( iqas, ur iqas, ittqasa, aqasi ), punir Qqen ( iqqen, ur iqqin, itteqqen ), 1- ( se ) connecter 2- brancher
Rbeb ( irbeb, ur irbib, irebbeb, arbab ), être armé Rdeb ( irdeb, ur irdib, ireddeb, ardab ), nager Rdu ( irda, ur irdi, ireddu, arday ), accuser Ri ( ira, ur iri, ittray, tayri ), aimer Rmes ( irmes, ur irmis, iremmes, armas ), recevoir Rγem ( irγem, ur irγim, ireγγem, arγam ), détourner Roma, Rome Rrumsu ( irrumsa, ur irrumsa, ittrumsu, arrumsu ), aimer passionnément Rrus, Russie Rti ( irti, ur irti, iretti, artay ), être assimilé Rured ( irured, ur irured, ittrurud, arured ), être rapide Rusya, Russie Rwes ( irwes, ur irwis, irewwes, arwas ), imiter
Ṛeggem ( iṛeggem, ur iṛeggem, ittṛeggim, aṛeggem ), promettre Ṛmes ( iṛmes, ur iṛmis, iṛemmes, aṛmas ), entreprendre Ṛṛuman (n.pl.), Romains. Voir aussi aṛumani. Ṛṛummen (yeṛṛummen, ur yeṛṛummen, yettṛummun, aṛummen), être romanisé Ṛumanya, Roumanie Sa ( fém. sat ), sept Saṛdinya, Sardaigne Sbadu ( isbuda, ur isbuda, isbuduy, asbadu ), définir Sder ( isder, ur isdir, isedder, asdar ), camper Sderfi ( isderfi, ur isderfi, isderfay, asderfi ), 1- affranchir 2- émanciper Sdiwen ( isdawen, ur isdawen, isdiwin, asdiwen ), dialoguer Sḍermes ( isḍermes, ur isḍermis, isḍermis, asḍermes ), muter Sdis ( fém. sdiset ), six Sḍulli ( isḍulli, ur isḍulli, isḍulluy, asḍulli ), être nécessaire Semmet ( isemmet, ur isemmet, ittsemmit, asemmet ), annuler Semmezri ( issemezri, ur isemmezri, isemmezray, asemmezri ), succéder Semmus ( fém. semmuset ), cinq 1- Ser ( iser, ur isir, issar, asray ), effacer 2- Ser ( id. ), abolir Setti ( isetti, ur isetti, isettay, asetti ), trafiquer Sfari ( isfari, ur isfari, isfaray, asfari ), progresser Sfikel ( isfakel, ur isfakel, isfakal, asfikel ), argumenter Sfugel ( isfugel, ur isfugel, isfugul, asfugel ), célébrer Sfusker ( isfusker, ur isfusker, isfuskur, asfusker ), bricoller Sgalef ( isgulef, ur isgulef, isgalaf, asgalaf ), équiper Sgel ( isgel, ur isgil, iseggel, asgal ), émettre Sgug ( isgug, ur isgug, isguguy, asgugu ), éloigner Skasi ( iskusa, ur iskusa, iskasay, askasi ), γef … débattre de Skufeḍ ( iskufeḍ, ur iskufeḍ, iskufuḍ, askufeḍ ), Aliéner Sled ( isled, ur islid, iselled, aslad ), excepter Sleḍ ( isleḍ, ur isliḍ, iselleḍ, aslaḍ ), analyser Sleg ( isleg, ur islig, iselleg, aslag ), doubler Slek ( islek, ur islik, isellek, aslag ), conquérir Slid, excepté, sauf Slugen ( islugen, ur islugen, islugun, aslugen ), régler Slummez ( islummez, ur islummez, islummuz, aslummez ), donner l'occasion de … Sluγmu ( isluγma, ur isluγma, isluγmay, asluγmu ), 1- entraîner, s'entraîner 2- s'excercer Sluvakya, Slovaquie Sluvinya, Slovénie Smami ( ismami, ur ismami, ismamay, asmami ), vibrer Smatu (yesmuta, ur yesmuta, yesmutuy, asmatu), généraliser Smel ( ismel, ur ismil, isemmel, asmal ), promouvoir Smentel ( ismentel, ur ismentel, ismentil, asmentel ), causer Smentes ( ismentes, ur ismentes, ismentis, asmentes ), provoquer Smenyif ( ismenyaf, ur ismenyaf, ismenyafay, asmenyif ), préférer Smerken (yesmerken, ur yesmerken, yesmerkin, asmerken), américaniser Smessi ( ismessa, ur ismessa, ismessay, asmessi ), agiter Smidwel ( ismadwel, ur ismadwel, ismidwil, asmidwel ), dévouer Smigel ( ismagel, ur ismagel, ismigil, asmigel ), déléguer Smiwer ( ismawer, ur ismawer, ismiwir, asmiwer ), énumérer Smizeγ ( ismazeγ, ur ismazeγ, ismiziγ, asmizeγ ), amazighiser Smizzwer ( ismazzwer, ur ismazzwer, ismizzwir, asmizzwer ) ordonner ( mettre en ordre ) Smuzzeg ( ismuzzeg, ur ismuzzeg, ismuzzug, asmuzzeg ), spécialiser Snag ( isnag, ur isnag, isnagay, asnag ), être sage Snefli ( isnefli, ur isnefli, isneflay, asnefli ), développer Snefru ( isnefra, ur isnefra, isnefruy, asnefru ), arbitrer Snemmer ( snemmer, ur isnemmer, isnemmir, asnemmer ), remercier Snes ( isnes, ur isnis, isennes, asnas ), appliquer Snesmed ( isnesmed, ur isnesmed, isnesmad, asnesmed ), créditer Snezgem ( isnezgem, ur isnezgem, isnezgum ), réfléchir ( penser ) Snil ( isnal, ur isnal, isnalay, asnili ), diriger ( orienter ) Snirem ( isnarem, ur isnarem, isnirim, asnirem ), explorer Sγiwes ( isγawes, ur isγawes, isγawas, asγiwes ), planifier Sreqqet ( isreqqet, ur isreqqet, isreqqit, asreqqet ), sculpter Srid, directement Sri Lanka, Sri Lanka Sṛummen (yesṛummen, ur yesṛummen, yesṛummen, asṛummen), romaniser Ssebγes ( ssebγes, ur issebγes, yessebγas, assebγes ) encourager Ssedmer ( issedmer, ur issedmer, issedmar, assedmer ), réagir Ssef ( issef, ur issif, itessef, usuf ), extraire Ssefled ( issefled, ur issefled, isseflad, assefled ), écouter Ssefrek ( issefrek, ur issefrek, issefrak, assefrek ), gérer Ssefti ( issefti, ur issefti, isseftay, assefti ), conjuguer Ssegdel ( issegdel, ur issegdel, issegdal, assegdel ), opposer Ssegfer ( issegfer, ur issegfer, issegfar, assegfer ), épargner Sseγlen (yesseγlen, ur yesseγlen, yesseγlan, aseγlen), nationaliser Ssegrer ( issegrer, ur issegrer, issegrar, assegrer ), encadrer Ssegzel ( issegzel, ur issegzel, issegzal, assegzel ), résumer Ssehwu γef … tomber à l'improviste sur … Ssehyeḍ ( issehyeḍ, ur issehyeḍ, issehyaḍ, assehyeḍ ), faire le charlatan Ssekbeb ( issekbeb, ur issekbeb, issekbab, assekbeb ), cacheter Ssekbel ( issekbel, ur issekbel, issekbal, assekbel ), subventionner Sseklu ( issekla, ur issekla, isseklay, asseklu ), reboiser Sseknew ( isseknew, ur isseknew, isseknaw, asseknew ), photographier Ssekyed ( issekyed, ur issekyed, issekyad, assekyed ), examiner Sselkem ( isselkem, ur isselkem, isselkam, asselkem ), exécuter Sselken ( isselken, ur isselken, isselkan, asselken ), certifier Sselten (yesselten, ur yesselten, yesseltan, aselten), latiniser Sselmed ( isselmed, ur isselmed, isselmad, asselmed ), enseigner Sselγu ( isselγa, ur isselγa, isselγay, asselγu ) 1- communiquer. 2- informer Sselwi ( isselwi, ur isselwi, isselway, asselwi ), présider Sselyem ( isselyem, ur isselyem, isselyam, asselyem ), dissoudre Ssemnekni ( issemnekni, ur issemnekni, issemneknay, assemnekni ), équilibrer Ssemγed ( issemγed, ur issemγed, issemγad, assemγed ), prolétariser Ssemres ( issemres, ur issemres, issemras, assemres ), 1- employer. 2- Utiliser Ssended ( issended, ur issended, issendad, assended ), réfléchir ( une image, lumière ) Ssenfali ( issenfali, ur issenfali, issenfalay, assenfali ), exprimer Ssenfu ( issenfa, ur issenfa, issenfay, assenfu ), se reposer Ssentel ( issentel, ur issentel, issental, assentel ), 1- Objecter 2- subordonner Ssented ( issented, ur issented, issentad, assented ), coller Sseγser ( isseγser, ur isseγser, isseγsar, asseγser ), garer, stationner Sseγtu ( isseγta, ur isseγta, isseγtay, asseγtu ), corriger Sserbeb ( isserbeb, ur isserbeb, isserbab, asserbeb ), armer Sserti ( isserti, ur isserti, issertay, asserti ), assimiler Ssesten ( issesten, ur issesten, issestan, assesten ), 1- interroger 2- enquêter Ssewlelleγ ( issewlelleγ, ur issewlelleγ, issewlellaγ, assewlelleγ ), cadencer Sseεreb (yesseεreb, ur yesseεreb, yesseεrab, aseεreb), arabiser Ssidmer ( issadmer, ur issadmer, issidmir, assidmer ), affronter Ssigel ( issagel, ur issagel, issigel, assigel ), faire s'abstenir Ssiggez ( issaggez, ur issaggez, issiggiz, assiggez ), s'inscrire Ssigres ( issagres, ur issagres, issigris, assigres ), hiverner Ssihel ( issahel, ur issahel, issahal, assihel ), programmer Ssiher ( issaher, ur issaher, issihir, assiher ), exposer Ssikel ( issikel, ur issakel, issikil, assikel ), voyager Ssilel ( ssilel, ur issilel, issalal, assilel ), naviguer Ssileγ ( issaleγ, ur issaleγ, issiliγ, assileγ ), 1- former 2- améliorer Ssined ( issaned, ur issaned, issinid, assined ), varier Ssinen ( issanen, ur issanen, issinin, assinen ), 1- dresser ( un animal ) 2- éduquer Ssiγ ( issaγ, ur issaγ, issaγay, assiγi ), allumer Ssiγwel ( issaγwel, ur issaγwel, issiγwil, assiγwel ), bronzer Ssireg ( issareg, ur issareg, issirig, assireg ), autoriser Ssker ( issker, ur issker, isskaray, assekri ), démarrer Ssuddem ( issuddem, ur issuddem, issuddum, assuddem ), dériver Ssuddes ( issuddes, ur issuddes, issuddus, assuddes ), 1- composer. 2- organiser Ssuder ( issuder, ur issuder, issudur, assuder ), consommer Ssuden ( issuden, ur issuden, issudun, assuden ), numéroter Ssugdu (yessugdu, ur yessugdu, yessudun, asugdu), démocratiser Ssugen ( issugen, ur issugen, issugun, asugen ), imaginer Ssumel ( issumel, ur issumel, issumul, assumel ), dénoncer Ssumer ( isumer, ur isumer, isumur, asumer ), proposer Ssuned ( isuned, ur issuned, issunud, assuned ), ordonner ( donner un ordre ) Ssuneγ ( issuneγ, ur issuneγ, issunuγ, assuneγ ), dessiner Ssunfu ( issunfa, ur issunfa, issunfuy, assunfu ), acquitter Ssuqel ( issuqel, ur yessuqel, issuqul, assuqel ), traduire Ssuqqes ( issuqqes, ur issuqqes, issuqqus, assuqqes ), applaudir Ssurdu ( issurda, ur issurda, issurduy, assurdu ), compromettre Ssuref ( issuref, ur issuref, ittsuruf, assuref ), pardonner Ssurret ( issurret, ur issurret, ittsurrut, assurret ), filmer Ssusru ( issusra, ur issusra, issusruy, assusru ), 1- prononcer 2- articuler Ssutel ( issutel, ur issutel, issutul, assutel ), assiéger Steg ( isteg, ur istig, isetteg, astag ), négocier Sten ( isten, ur istin, isetten, astan ), défendre Surya, Syrie Susem ( isusem, ur isusem, ittsusum, asusem ), être non-voyellé Ṣumalya, Somalie Taεebrit, hébreu (langue) Taεrabt, arabe (langue) Taba ( nom féminin ), tabac Tabadut ( tibuda ), solution Tabagust ( tibugas ), ceinture ( de construction ) Tabalit, balinais (langue) Tabalizt ( ti-in ), valise Tabalutcit, baloutche (langue) Tabanant (ti-in), banane. SYN. taγaraggant. Tabanta ( tibantiwin ), tablier Tabaγurt ( tibuγar ), richesse Tabaqect ( tibaqcin ), plat ( récipient ) Tabaskit, basque (langue) Tabatelğant ( ti-in ), aubergine Tabduγt ( ti-in ), coton Tabedεit ( ti-yin ), gilet Tabelkamt (ti-in), atomicité Tabennant, inefficacité, vanité Tabeqqalt ( ti-in ), épicerie Taberdit ( ti-yin ), 1- chte. 2- chtelette Tabessast ( ti-in ), couche pour bébé Tabγact ( tibγacin ), framboise Tabγest ( tibγas ), courage Tabibbit ( ti-yin ), dindon Tabiract ( ti-in ), perruche Tabirant (ti-in), psittacose.(maladie animale) 1- Tablalt ( ti-in ), balle ( d'arme ) 2- Tablalt ( ti-in ), perfection Tablawt ( ti-in ), gourde Tabqult (ti-in), épice Tabulgarit, bulgare Tabyilurusit, biélorusse (langue) Tabzart ( tibezzar ), impôt Taccuyt ( taccuyin ), cocotte Tacebuanot, cebuano (langue) Tacemmimt ( ti-in ), citron Tacernant ( ti-in ), tartine Tacifuft ( ti-in ), ballon de baudruche Tacinwat, chinois (langue) Tactelt ( tictal ), initiation Taculliḍt ( ti-in ), sachet Tacurit, assyrien (langue) Tadabut ( tiduba ), table Tadakumt (ti-in), masturbation Tadamsa ( tidamsiwin ), économie Tadankit ( ti-yin ), tyrannie Tadaslaẓrit, dogmatisme Tadast ( tidassin ), moustique Tadawsa ( tidawsiwin ), santé Tadbelt ( tideblin ), administration. Tadelmant ( ti-in ), autodestruction Tadersi ( ti-yin ), minorité Tadfi ( tidefyin ), plaisir Tadhelt ( tidehlin ), assistance Tadimugrafit, démographie Tadiwennit ( ti-yin ), interview Tağikistan, Tadjikistan Tadlist ( ti-in ), livret; tadlist n twacult (tidlisin n twacult), livret de famille Tadγert ( tideγrin ), élite 1- Tadrest ( tidersin ), danse 2- Tadrest ( tidersin ), censure Tadreẓt ( tiderẓin ), sauce Taduft ( tidufa ), phalange Tadukli ( tidukliwin ), union Tadwant ( ti-in ), abstraction Tadwarit ( tidwaryin ), villa Taḍebsit ( ti-yin ), 1- petite assiette. 2- disquette Taḍermist ( ti-in ), mutation Taḍrut ( tiḍra ), courant d'air Taḍullit ( tiḍullyin ), nécessité Taḍwist ( ti-in ), pot ( de nourriture ) Tafarest (tifuras), production Tafarsit, perse Tafaska ( tifaskiwin ), festival Tafekka ( tifekkiwin ), corps Tafelfest ( tifelfas ), manœuvre Tafelwit ( tifelwa ), tableau Tafelwit n welway, tableau de bord Tafenda ( tifendiwin ), parfum Tafenğalt (ti-in), pot (petit récipient), tafenğalt n tikkilt, pot de yaourt Tafergact ( ti-in ), cage Taferkit ( tiferka ), feuille de papier Taferrast ( ti-in ), tronçonneuse Tafesna ( tifesniwin ), 1- degré. 2- grade. Tafesnuxt ( tifesnax ), carotte Tafessast ( ti-in ), gaufrette Tafetlit ( ti-yin ), vis Tafezwayt ( ti-in ), bombe Tafghanit, afghan (langue). SYN. tapactut. Tafgurt ( ti-in ), sanction, amende Tafilippinit, pilipino, tagalog (langue). SYN. tat'agalugt. Tafilt ( ti-in ), plaque Tafinlandit, finnois (langue) Tafinugrit, finno-ougrien; tutlayin tifinugriyin, langues finno-ougriennes. Taflest, 1- confiance. 2- foi Tafliγeft (tifliγfin), acrocéphalie Tafγult ( ti-in ), sketch Tafrawant (ti-in), transparence 1-Tafrayt (ti-in), sélection 2-Tafrayt (ti-in), sentimentalité Tafrent ( ti-in ), élection Tafrest ( tifersin ), poubelle Tafrikant, afrikaans Tafriqt, Afrique; Tafriqt n Ugafa, Afrique du Nord; Tafriqt n Wenẓul , Afrique du Sud Tafrit ( tifra ), conscience Tafrensist, français (langue). SYN. tarumit. Tafsut, printemps Taftilt ( ti-in ), ampoule électrique Taftist ( ti-in ), plage Tafugla ( tifugliwin ), cérémonie Tafullut ( tifullutin ), agence Tafult ( tafulin ), action ( part dans une société ) Tafyirt ( ti-in ), phrase Tagaelit, gaélique (langue) Tagalit, gallois (langue) Tagaluft ( tigulaf ), escadre Taganect ( tigunac ), cornichon Tagant ( taganin ), nature Tagatut (tiguta), câbleau Tagazit, guèse (langue) Tagduda ( tigdudyin ), république Tageddiḍt (ti-in), 1- petite outre. 2- asque. Tagejdit ( tigejda ), 1- colonne ( de journal ) 2- éditorial. 3- pilier Tagelda ( tigeldiwin ), monarchie, royaume Tageldit ( ti-yin ), royauté Tagella ( tigelliwin ), aliment Tagellidt ( ti-in ), reine Tagelt ( tugal ), dépendance Tagemra ( tigemriwin ), 1- chasse. 2- pêche Tagensest ( tigensas ), représentation Tagezzart ( ti-in ), boucherie Tagezzayt ( ti-in ), vaccin Tagga ( taggiwin ), témoignage Taggaḍt ( ta-in ), puberté Taggara, fin ( nom ) Taggayt ( ta-in ), catégorie Taggazt ( ta-in ), bourse ( subvention ) Taγamsa (tiγamsiwin), 1- presse, taγamsa tamagart, presse étrangère. 2- journalisme. Taγemsant (ti-in), 1- targalt taγemsant, consonne dentale. 2- dentale (mollusque). Taglest, antiquité Taglut ( tigla ), pelle Tagmant (ti-in), organelle, organite Tagmi ( tagmiwin ), recherche Tagnit ( tignatin ), 1- situation 2- terre Tagra ( tagriwin ), verre ( récipient ) Tagrawla ( tigrawliwin ), révolution Tagrayt ( ti-in ), conclusion Tagrest ( tigersin ), hiver Tagri ( tigeryin ), postérité Tagrist ( ti-in ), glaçon Tagriwa ( tagriwyin ), marine Tagrut (tigra), découverte Tagtutlayt, plurilinguisme Tagulit, gaulois (langue) Tagult, Gaule (pays) Tagutit, gothique (langue) Tahara (tiharyin), coulisse Tahawsat, haoussa (langue) Tahendit (tihendiyin), 1- foulard. 2- (s.pl.) hindi Tahendusit, hindouisme Tahendustanit, hindoustani Tahrayt (ti-in), désinence Tahrest ( tihras ), colonie Tahulandit, néerlandais, hollandais (langue) Tahuski ( tihuskiyin ), beauté Taḥelfunt ( ti-in ), lavette Taḥibust (ti-in), pot de chambre. SYN. timḥibest, taswent. Taḥlalayt ( ti-in ), mayonnaise Tajellabt ( ti-in ), enveloppe Tajeṛṛaṛt userwal, braguette Tajmilt ( ti-in ), hommage Tajṛut ( tijṛa ), cas Tajumma ( tijummiwin ), surface, superficie Tajuṭṭut ( tijuṭṭa ), éponge Takammart ( ti-in ), petit-suisse Takarḍa ( tikarḍiwin ), carte Takat ( takatin ), famille Takatut ( tikatutin ), mémoire Takbabt ( ti-in ), 1- cachet. 2- drapeau Takdit ( takdiwin ), fidélité Takebbanit ( ti-yin ), entreprise Takebbuḍt ( ti-in ), veste Takemmart ( ti-in ), petit-suisse Takerbast ( ti-in ), chemisier Takerraḍt ( ti-in ), raclette Takeryult, créole (langue) Takesna ( tikesniwin ), tragédie Takessawt ( ti-in ), élevage Takfaft ( ti-in ), ardoise Takikuyut, kikuyu (langue) Takint ( tikinin ), casserole Takirgizit, kirghiz (langue) Takitcwat, quechua (langue) Takluṛukint, chloroquine Takluṛumitrit, chlorométrie Takluṛupikrint, chloropicrine Takluṛuprumazint, chloropromazine Taklut ( tiklutin ), peinture Takma ( takmiwin ), douleur Taknart ( ti-in ), poupée Takriḍt ( ti-in ), violence, oppression Takrist ( ti-in ), flan Takrura, chimie Takrut ( tikra ), troupe Taktert ( tiketrin ), importation Takti ( tikta ), idée Takufḍa ( tikufḍiwin ), aliénation Takamra (tikamriwin), caméra Takluṛufilt, chlorophylle Takurdit, kurde (langue) Takurit, coréen (langue) Takurmut ( tikurmutin ), prison Takurt ( takurin ), boule Takuynit (tikuyniwin), koiné Talast ( tilisa ), frontière Talatinit, latin Taleddayt ( ti-in ), bouton de porte Taleggimt ( ti-in ), boxe Talegguẓt ( ti-in ), pastèque Talemḍaḍt ( ti-in ), dé à coudre Talemmast ( ti-in ), moyenne Talemmiḥt ( ti-in ), bénédiction Talemmizt ( tilemmaz ), occasion Talettaγt ( ti-in ), étiquette Taliktṛunit, électronique Talilt ( ta-in ), chorale Talitwanit, lituanien (langue) Taliṭṭunit, letton (langue) Talkensit ( tilkensa ), collection Talkint ( tileknin ), certitude Tallalt ( ta-in ), aide Tallit ( talliyin ), époque, ère Tallunt ( ta-in ), espace Talmanit, allemand (langue) Talmest ( tilmas ), espèce Talmiḍt ( ti-in ), soie Talγa ( talγiwin ), forme Talγuγa ( tilγuγiyin ), championnat Talγut ( tilγa ), information Talqaft ( ti-in ), radical ( nom ) Talsa ( talsiwin ), humanité Talsawt ( ti-in ), humanisme Talukat ( tilukatin ), trousse Talullit ( tilulliyin ), bague Talwit ( talwiyin ), paix Tam ( fém. tamet ), huit Tama ( timiwa ), 1- région 2- marge Tamaceγt, touareg, tamachek. SYN. tamaheγt, tatergit. Tamacint n tigni, machine à coudre Tamacint n tirawt, machine à écrire Tamadla ( timadliwin ), clan Tamadirt ( timudar ), tutelle Tamafart ( ti-in ), salade Tamagaẓt ( ti-in ), baby-sitter Tamagla ( timagliwin ), délégation Tamagnut ( timugna ), problématique ( n. ) Tamagrist ( ti-in ), glace Tamaguzt ( timugaz ), provision Tamaheγt, touareg, tamachekt. SYN. tamaceγt, tatergit. Tamahelt ( timuhal ), ambassade Tamajjart ( ti-in ), traverse Tamalgacit, malgache (langue) Tamalizit, malais (langue) Tamalṭit, maltais (langue) Tamalust ( timulas ), leitmotiv Tamanegt ( timingin, timunag ), gloire Tamaneγt ( timunaγ ), capitale Tamaγlayt ( ti-in ), peleton Tamaγust ( timuγas ), acidité Tamaγzelt ( timiγezlin, timuγzal ), volontariat Tamarikant, tamarikanit, américain, anglais américain Tamarit ( timaryin ), secrétariat Tamasit ( timasyin ), responsabilité Tamasragt ( ti-in ), horloge Tamaṣrit, 1- copte, ancien égyptien (langue). 2- arabe égyptien. Tamawalt ( ti-in ), lexique Tamawt ( tamawin ), remarque Tamayet ( timuyat ), épaulette Tamazdayt ( ti-in ), collectivité Tamazγa, Amazighie, Bérbérie Tamaziγt, amazigh, berbère (langue) Tamcuct ( ti-in ), brioche Tamcuceft ( timcucfin ), baignoire Tamdanit ( timdanyin ), nostalgie Tamduct ( timducin ), bassine Tamḍelt ( timeḍlin ), funérailles Tameccact ( ti-in ), fesse Tameddurmant ( ti-in ), biographie Tameddurt ( ti-in ), 1- vie 2- biographie Tamedwazt ( ti-in ), balai Tamedyazt ( ti-in ), poésie Tamedrit ( timedriyin ), accident. Tamehla ( ti-win ), direction ( administration ) Tamejrut ( timejra ), couplet Tamelgazt ( ti-in ), gazeuse ( boisson ). Tamella ( timelliwin ), bonté, miséricorde, compassion Tamellaγt ( ti-in ), comédie Tamellilt ( timellal ), efficacité Tamelt ( tumal ), célébrité Tamendit ( timenday ), joie Tamendat ( timendatin ), obstination Tamendawt ( ti-in ), Constitution Tamentilt ( timental ), cause Tamenyawt ( ti-in ), cavalière ( botte ) Tamenzaḍt ( ti-in ), télécommande Tamenziγt ( ti-in ), rivalité Tameγda ( timeγdiwin ), prolétariat Tameγra ( timeγriwin ), fête Tameγrut ( timeγra ), rime Tameqqunt ( ti-in ), bouquet Tamerda ( timerdiwin ), artillerie Tamernut ( timernutin ), châtiment Tamerrit ( ti-yin ), tourisme Tamert ( timar ), heure Tamerwa ( timerwatin ), décade Tamesbelkamt, atomisme Tamesdamsa, économisme Tamesfara, progressisme Tamesfarest, productivisme Tameshendit, indianisme Tameskant ( ti-in ), manifestation Tamesmafart ( ti-in ), saladier Tamesmarikanit, américanisme Tamesmaziγt, amazighisme, berbérisme Tamesnila ( timesnilawin ), boussole Tamesγara ( timesγariwin ), objectivité Tamesrit ( ti-yin ), salon Tamessaḍt ( timesḍatin ), gigot Tamesrit ( ti-yin ), 1- salon 2- salon d'honneur, tamesrit userhu Tamessedsut ( timessedsa ), blague Tamettant ( ti-in ), mort Tamettcemdant, cannibalisme, anthropophagie Tametti ( ti-win ), société Tamesgida ( timesgidawin ), mosquée Tamezzugt ( ti-in ), spécialité 1- Tameẓla ( timeẓliwin ), logique 2- Tameẓla ( timeẓliwin ), différence Tamgagt ( ti-in ), benne Tamγerγeft (timγerγfin), macrocéphalie Tamguri ( timguryin ), indistrie Tamharit, amharique (langue) Tamharsa ( timharsiwin ), colonialisme Tamhazt ( ti-in ), évolution Tamhelt ( timehlin ), opération Tamila ( timula ), signal Tamilalt ( ti-in ), 1- entr'aide 2- mutuelle Tamirt, actualité Tamizent ( timizan ), poste ( de courrier ) Tamjeğğigt ( ti-in ), rosace Tamkardit ( ti-yin, timkurda ), bibliothèque Tamkerra ( timkerriwin ), miracle Tamkussna, sémantique Tamkuẓt ( ti-in ), carreau ( de fenêtre ) Tamlellit ( timlelliyin ), alternance Tammumt ( ta-in ), bouteille Tamnadt ( ti-in ), province Tamnagit ( timnuga ), attestation Tamniγeft (timniγfin), hydrocéphalie Tamnukda ( timnukdiwin ), impérialisme Tamγunt ( ti-in ), ligue Tamrawt ( ti-in ), dizaine Tamrect ( timercin ), minute Tamrest ( timras ), emploi Tamrikt, Amérique; Tamrikt n Ugafa, Amérique du Nord; Tamrikt n Talemmast, Amérique centrale; Tamrikt n Wenẓul, Amérique du Sud; Tamrikt talatinit, Amérique latine Tamrint ( ti-in ), montre Tamsafga ( timsafgiwin ), aviation Tamsafrayt, sentimentalisme Tamsagnit, situationnisme Tamsaknewt ( timsakenwin ), appareil photo Tamsanut n wejmir ( timsuna … ), cuvette de toilettes Tamsaεṛabt, arabisme Tamseḍfart, suivisme Tamsegduda, républicanisme Tamseglit ( timsegla ), poussette Tamseγlust ( ti-in ), cafetière Tamsertit ( timserta ), assimilation Tamsetla ( timsetliwin ), gendarmerie Tamsetna ( timsetniwin ), protectorat Tamsewt ( timeswin ), canette Tamsiγt ( ti-in ), bougie Tamsirit, racisme Tamsirt (ti-in), 1- leçon. 2- morale. Tamsisit ( ( timsisyin ), alliance Tamsiwla ( timsiwliwin ), diction Tamsiwt ( ti-in ), mademoiselle Tamsuft ( ti-in ), essence Timsuffeγt ( ti-in ), cheminée Tamsuktut, idéalisme Tamsulta ( timsultiwin ), police Tamṣuka ( timṣukyin ), structure Tamterwit ( ti-yin ), désordre Tamuddut ( timudda ), manœuvre ( militaire ) Tamuggit ( timugga ), drame Tamungulit, mongol (langue). SYN. taxalxat. 1- Tamunt ( ta-in ), évidence 2- Tamunt ( ta-in ), compagnie Tamuqelmunt ( ti-in ), anorak Tamurt n Yibaskiyen, Pays-Basque Tamurt n Yigaliyen, Pays-de-Galle Tamurt n Yigaliyen n Wenẓul, Nouvelles Galles du Sud Tamusayt ( ti-in ), pelouse Tamussni ( timussniwin ), sagesse Tamyaγt ( ti-in ), réciprocité Tamzit ( timza ), poche Tamzuka ( timzukiyin ), bouteille Tamzuγart ( ti-in ), train Tamzuγt ( ti-in ), résidence Tanaḍt ( ti-in ), décret Tanafut ( tinufa ), bienfait Tanahwatlt, nahuatl (langue). SYN. taztikit. 1- Tanaka ( tinuka ), boîte 2- Tanaka, équitation Tanakact ( tinukac ), cassette Tanakact taslawit, cassette audio Tanakact tazrawit, cassette vidéo Taneklut ( tinekla ), pinacothèque Tanakunt ( tinukan ), buffet Tanalit ( ti-yin ), porte-clés Tanaqqast ( ti-in ), ration Tanaslayt ( ti-in ), Cocotte-Minute Tanattart ( ti-in ), punaise Tanawt ( ti-in ), flotte Tanaya ( tinaywin ), souveraineté Tanazit, nazisme Tanducint, Indochine Tanḍa ( tineḍwa ), variété Tanḍebsit (tinḍebsiyin), discothèque (organisme de prêt de disques) Tanebdaḍt ( tinebdaḍin ), préfecture Tanebqult (ti-in), épicerie Tanedlist ( ti-in ), librairie Tanedrast (ti-in), discothèque (établissement de danse) Taneḍfast ( ti-in ), dépliant Taneffigt ( ti-in ), soupape Taneffut ( tinefyin ), âme Taneflit ( ti-yin ), développement Tanefrirt (ti-in), crémière Tanefrut ( tinefra ), arbitrage Tanegγelnaẓri, ultranationalisme Tanegmit ( ti-yin ), revendication Tanekra ( tinekriwin ), révolte Tabanka (tibankiwin), banque Tanemla ( tinemliwin ), socialisme Tanemmirt, merci Tanemzagt ( ti-in ), expédition ( de guerre ) Taneγlust ( ti-in ), café Taneγrit ( tineγra ), classe ( d'école ) Taneγrumt ( ti-in ), boulangerie Taneqqist ( tineqqas ), fable Taneslemt ( tineslam ), poissonnerie Taneṭṭabt ( ti-in ), sous-marin Tanewreγt ( tinewraγ ), orfèvrerie Tanezdayt ( ti-in ), palmeraie Tanezgart ( ti-in ), passerelle Tanezmart ( ti-in ), puissance ( Etat, pays ) Tanezwit ( tinezwa ), diffusion Tanezzawt ( ti-in ), commerce Tanezzi ( tinezziyin ), densité Tanfalit ( tinfalyin ), 1- expression 2- devise Tanfeckut (tinfecka), porte-bagage Tanfust ( ti-in ), exlpoit Tanga ( tangiwin ), matière Tangeẓri ( tingeẓra ), metérialisme Tanguft ( tin-in ), escorte Tanhawt ( ti-in ), décadence Tanigt ( ta-in ), 1- rouille 2- oxyde Tanila ( tinilwin ), direction ( sens ) Tanipalit, népalais (langue) Tankart ( tinkarin ), pharynx Tankelwit ( ti-yin ), prospérité Tankirt (tinkirin), prostituée Tanmegla ( tinmegliwin ), opposition Tanmiregt ( tinmirag ), coordination Tannagt ( ta-in ), étagère Tannant ( ta-in ), stage Tanneflit ( ti-yin ), développement Tansa ( tansiwin ), adresse Tansafart ( tisufar ), pharmacie Tanseklut (tinsekla), arboretum Tansuγt ( ti-in ), supérette Tantaba ( tintuba ), bureau tabac Tantala ( tintalyin ), dialecte Tanuṛwijit, norvégien (langue) Taγanimt ( tiγunam ), paillette Taγara ( tiγura ), 1- qualité 2- manière, façon Taγaraggant (ti-in), banane. SYN. tabanant. Taγasalt (tiγusal), faction ( parti ) Taγbalut (tiγbula), ressource Taγda (taγdiwin), orientation Taγdemt, justice Taγellist (ti-in), sécurité Taγellist tamezdayt, sécurité sociale Taγelnaẓri (tiγelnaẓriwin), nationalisme; taγelnaẓri-tamsagduḍt, national-populisme; taγelnaẓri-tanemlit, national-socialisme Taγemsa (tiγemsiwin), presse ( journaux ) Taγensa (tiγensiwin), défensive Taγerdayt (ti-in), souris ( d'ordinateur ) Taγerma (tiγermiwin), civilisation Taγersawt (ti-in), sacrifice Taγessa (tiγessiwin), squelette Taγewwaγt (ti-in), émeute Taγezzalt ( ti-in ), soucoupe Taγeẓnaẓri, rationalisme Taγiwant ( ti-in ), 1- commune. 2- mairie Taγlalt ( ti-in ), permanence Taγlamt ( ti-in ), équipe, convoi, caravane Taγlent ( tiγelnin ), nationalité Taγsert ( ti-in ), 1- gare 2- station 1- Taγtest ( tiγtas ), décision 2- Taγtest ( tiγtas ), victime Taγulit ( ti-yin ), rat Taγult ( tiγula ), domaine Taγuri ( tiγuryin ), lecture Taγuyi ( tiγuya ), interjection Taγwalt ( ti-in ), communication Taγẓint, raison Tapactut, pachto. SYN. tafγanit. Tapizzat ( tipizzatin ), pizza Tapizzeriat ( tipizzeriatin ), pizzeria Taqacuct ( ti-in ), sommet. SYN. taqafult. Taqbilt ( ti-in ), tribu Taqbuct ( ti-in ), coupe Taqebqabt ( ti-in ), talon Taqebṭit, copte (langue). SYN. tamaṣrit. Taqeffalt (ti-in), bouton. SYN. abra. Taqejmurt ( tiq°jemyar ), bûche Taqliluct ( ti-in ), courgette Taqremsit ( ti-yin ), casquette Taraḍut ( tiruḍa ), pare-brise Tarallaγt (ti-in), anencéphalie Tarisemt (s.pl.), anonymat Tareḍlimt ( ti-in ), cerise Tareẓwit ( ti-yin ), brochette Targa ( tiregwa ), chaîne de télévision 1- Targalt ( tirgalin ), consonne 2- Targalt ( ti-in ), plume Tarkibt ( ti-in ), wagon Tarmest ( tiremsin ), réception Tarnast, poireau Tarruft ( tarrufin ), placard Tarsimt ( ti-in ), coiffure Tarusit, russe (langue) Taryanit, arianisme Taṛakna ( tiṛakniwin ), tapis Taṛamit, araméen (langue) Taṛminit, arménien (langue) Taṛmist ( ti-in ), entreprise Taṛumancit, romanche Taṛumanit, roumain (langue) Taṛumantit, romantisme Taṛumit, français. SYN. tafṛensist. Tasafa ( tisufa ), jupe Tasamit, sémitique (langue) Tasanskritit, sanskrit (langue) Tasaṛdit, sarde (langue) Taseldayt ( ti-in ), ouvre-boîtes Tasareft ( tisuraf ), poêle Tasarut ( tisura ), clé Tasdarart ( ti-in ), commode Tasdarit ( tisduray ), parasol Tasdawit ( ti-yin ), université Tasḍa ( tisḍiwin ), héroïsme Tasedmirt ( ti-in ), réaction Taseddufert ( tiseddufar ), salopette Taseflut ( tisefla ), perceuse Taseftit ( tiseftay ), conjugaison Tasegda ( tisegdiwin ), architecture Taseglit ( tisegla ), cortège Tasegrayt ( ti-in ), dessert Tasehrest ( tisehras ), colonisation Tasekla ( tisekliwin ), littérature; tasekla tatlayt, littérature orale Taseklayt (ti-in), arborescence Taseklut (tisekla), 1- arbuste, arbrisseau. 2- arborisation. Tasektit ( tisektiyin ), tarte Taselfast ( tiselfasin ), sigle, pseudonyme Taselkimt ( ti-in ), calculatrice Taselγut ( tiselγa ), klaxon Taseltit, celtique (langue) Taselwit ( tiselwiyin ), présidence Tasemhuyt ( tisemhay ), 1- saison. 2- trimestre Tasemmeskelt ( tisemmeskal ), réforme Tasemsut ( tisemsa ), gomme Tasenbert ( tisenbar ), cour d'école
amawal
- Tinin-is...Tasendut ( tisenda ), ambulance Tasenfart ( ti-in ), tuyau Tasenfart n ussuffeγ, tuyau d'échappement Tasengalit, cinghalais Tasengama, physique Tasenselkimt, informatique Tasentilt ( tisental ), objection Taseγnest ( tiseγnas ), épingle Taseγrut ( tiseγra ), proclamation Taseγwant ( ti-in ), bijouterie Taseqqamut ( tiseqquma ), bassin ( anatomie ) Taserkemt ( tiserkam ), classe ( sociale ) Taserki ( tiserkiyin ), cuir Tasersut ( tisersa ), vitrine Tasertit ( ti-yin ), politique Taserwast ( ti-in ), créance Taseryanit, syriaque (langue) Taserẓut ( tiserẓa ), casse-noisettes Tasestant ( ti-in ), enquête Tasetna ( tisetniwin ), refrain Tasewwayt ( ti-in ), cuisinière Tasfelda ( tisfeldiwin ), écoute Tasfift ( ti-in ), bande Tasfuyi ( tisfuya ), douche Tasgilt ( ti-in ), émission Tashuft ( ti-in ), canular Tasimumt ( ti-in ), sucette Tasiragt ( ti-in ), visa Tasitit ( tisutay ), supplément, renfort Tasiwelt ( tisiwal ), version Taska ( taskiwin ), antenne Taskala ( tiskaliwin ), échelle Taskerfajt ( ti-in ), râpe Taskutit, scoutisme Tasleḍt ( tiselḍin neγ tislaḍ ), analyse Taslekt ( tiselkin ), conquête Taslullit ( tislulla ), libération Tasluγt ( ti-in ), sonnette Taslust ( ti-in ), tondeuse ( à cheveux ) Tasluvakit, slovaque (langue) Tasluvinit, slovène (langue) Tasmamayt ( ti-in ), vibration Tasmedna ( timedniwin ), génie Tasmekta ( tismektiwin ), quantité Tasmelt ( tisemlin ), clignotant Tasmentest ( tismentas ), provocation Tasmessit ( tismessiyin ), agitation Tasmilt ( ti-in ), commission Tasmult ( ti-in ), index ( liste ) Tasna ( tisniwin ), surface Tafelsuft ( ti-in ), philosophie Tasnafrest, productique Tasnafsit (tisnafsiyin), psychologie Tasnafyirt (ti-in), phraséologie Tasnagrawt, océanologie Tasnagt ( ti-in ), sagesse. SYN. tamussni. Tasnakta ( tisnukta ), idéologie Tasnareft ( tisnuraf ), dictature Tasnasγalt ( ti-in ), bicyclette Tasnassaγt, diplomatie Tasnawit ( ti-yin ), lycée Tasnezgimt ( tisnezgam ), réflexion ( pensée ) Tasniγeft (tisniγfin), bicéphalie Tasnilsit ( tisnilsiyin ), linguistique ( science ) Tasnafsit, psychologie Tasnidlest, culturologie Tasnislit, phonologie Tasnisnit ( ti-yin ), circulation Tasnit ( tisenyin ), deuil Tasnult, cardilogie Tasnutlayt, bilinguisme 1- Tasγunt ( ti-in ), revue, magazine 2- Tasγunt ( ti-in ), conjonction Tasγust ( ti-in ), chélicère Tasrakent ( tisrukan ), dilemme Tasrenka ( tisrenkiwin ), brosse Tasreγta ( tisreγtiwin ), sculpture Tasrifa ( tisrifyin ), élégance Tasrit ( tiseryin ), prose Tassamit, assamais (langue) Tastaγt ( ti-in ), retraite Tastawt ( ti-in ), slip Tasudest ( tisudsin ), 1- composition 2- stratégie Tasuffut ( tisuffa ), pompe Tasufra ( tisufriwin ), cabas Tasugint ( ti-in ), imagination Tasukt ( tisuka ), avenue Tasummelt ( tisummal ), dénonciation Tasunḍa ( tisunḍiwin ), impératif Tasuqqist ( ti-in ), applaudissement Tasuqilt ( ti-in ), traduction Tasureft ( tisuraf ), exception Tasuta ( tisutyin ), génération Tasutert ( tisutar ), demande Taswaḥilit, swahili Taswent ( tisewnin ), pot de chambre. SYN. timḥibest, taḥibust. Taṣeddart (ti-in), gradin, tribune Taṣekkawt ( ti-in ), construction Taṣumalit, somali (langue) Tatağikit, tadjik (langue) Tačirmist, tchérémisse (langue) Tatergit, touareg, tamachek. SYN. tamaceγt, tamaheγt. Tatlayt ( ti-in ), oral ( nom ) Tatrara ( titrariwin ), modernité Tattaftart ( ti-in ), carnet Tatupit, tupi (langue) Taṭagalugt, tagalog, pilipino (langue). SYN. tafilippinit Taṭerkit, turc (langue) Taṭerqact ( ti-in ), allumette Tavidit, védique (langue) Tawacult ( ti-in ), famille Tawada ( tiwadiwin ), départ Tawada d wughal, aller et retour Tawaûûit ( tiwuûûa ), otage ? Tawala ( tiwalyin ), période Tawanilt ( ti-in ), vanille Tawelnuγt (ti-in), lexicographie Tawennaḍt ( ti-in ), environnement Tawernaḍt ( ti-in ), anarchie Taweṭziḍt ( tiwetṭziḍin ), coude ? Tawigurt, ouïgour (langue) Tawinest ( tiwinas ), 1- cent. 2- cercle Tawlellut ( tiwlella ), faisceau Tawnafit ( tiwnafyin ), curiosité Tawremt ( tiwermin ), articulation ( os ) Tawsit ( tiwsatin ), genre Tawtemt ( tiwetmin ), femelle Tawtilt ( ti-in ), condition Tawuri ( tiwura ), fonction Tawuri tazayezt - Fonction publique Taxalxat, khalkha, mongol. SYN. tamungulit. Taxriḍt ( ti-in ), porte-monnaie Taxsayt ( ti-in ), courge Taxxamt ( ti-in ), case Tayda ( tiydiwin ), pin Tayerrist ( ti-in ), nœud Tanutlayt, monolinguisme Tayri ( tiyra ), amour Taywalt ( ti-in ), communication Tazabut ( tizuba ), dictée Tazalγi ( tizalγiwin ), médaille Tazamugt ( tizumag ), pyramide Tazdit ( tizday ), opposition Tazdukla ( tizdukliwin ), communisme Tazebget ( tizebgatin ), bracelet Tazegzilt ( ti-in ), abréviation Tazelγa ( tizelγiwin ), particule Tazenzut ( tizenza ), magasin Tazeqqa ( tizeγwin ), salle Tazercet ( tizrectin ), fourchette Tazernant ( ti-in ), agression Tazert ( tizar ), prévoyance Tazeṭṭaḍt ( tizeṭṭaḍin ), taxe Tazibba ( tizibbiwin ), fermeture Eclair Tazigant, romani, tsigane (langue) Tazitla ( tizitliwin ), ambition Tazmilt ( ti-in ), note ( d'examen ) Tazniwt ( ti-in ), propagande Tazγent ( tizeγnin ), crise Tazra ( tizerwa ), collier Tazrawt ( ti-in ), étude Tazrirt ( ti-in ), influence Taztikit, nahuatl (langue). SYN. tanahwatlt Tazwart ( ti-in ), introcution Tazzart ( tuzzar ), fourche Tazzirt ( tizzirin ), croissant Tazzwara ( tizzwariwin ), début Taẓarurt, électricité Taẓerdeffirt ( ti-in ), rétroviseur Taẓerẓit ( tizerzay ), broche ( électrique ) Taẓidant ( ti-in ), bonbon Taẓirt ( ta-in ), condamnation Taẓγelt ( tizγal ), température Taẓrigt ( ti-in ), édition Taẓuda ( tizudwin ), bol Taẓuli ( tizula ), armement Taẓunt ( ti-in ), fraction Taẓunẓut ( tiẓunẓa ), inauguration Taẓuri ( tiẓuryin ), art Taẓuri tamgarant, art martial Taεdawt (s.pl.), inimitié, hostilité, haine Taεekkazt ( tiεekkzin ), béquille Taεeqqact ( ti-in ), 1- pilule. 2- perle Tbeε (yetbeε, ur yetbiε, yettabaε, atbaε), suivre. SYN. ḍfer. Tibawt ( ti-in ), négation Tibeddi ( tibeddiyin ), audience Tibernint ( ti-in ), robinet Tibidrin, bretelles Tibint ( tibinin ), vase Ticcert ( tuccar ), virgule Ticiret ( ticirtin ), pelote Ticirkelt ( ticireklin ), globe terrestre Tiddest ( tiddas ), combine, intrigue Tiddi ( taddiwin ), taille Tiddukla ( tiddukliwin ), association Tidikelt ( tidikal ), 1- paume 2- cuvette ( géographie ) Tidlit ( tidlatin ), volet ( d'une fenêtre ) Tidmi ( tidmiyin ), pensée Tiḍaf ( féminin pluriel ), garde ( nom fém. ) Tifawt ( ti-in ), matin Tifeγwet ( tifeγwin ), artichaut Tiferkit ( tiferka ), feuille Tiferkit n yedrimen, billet d'argent Tiffensut ( tiffensa ), convexité Tiffursa (tiffursiwin), productivité Tifkert ( tifekrin ), cadenas Tigawt ( ti-in ), action Tigeltemt ( tigeltyam ), biceps Tigemmi ( tigemma ), patrimoine Tiggeγt ( tiggaγ ), occlusion Tiggezt ( tiggaz ), inscription Tiggunẓit ( ti-yin ), sous-développement Tignewt ( tignaw ), atmosphère Tigni ( tigniwin ), couture Tigti ( tigta ), majorité Tigzi ( tigza ), intelligence Tihawt ( ti-in ), présence Tihhugra ( tihhugriwin ), noblesse Tikkest ( tikkas ), morceau Tikkilt ( ti-in ), yaourt Tikli ( tikliwin ), marche Tikunumitrit, économétrie; amazzag di tikunumitrit, économètre, économétricien Tilawt ( ti-in ), réalité Tileggit ( tilegga ), pont Tilelli ( tilelliyin ), liberté Tiliẓrit ( ti-yin ), télévision Tillugna ( tillugniwin ), régularité Tilmi ( tilemyin ), trame Timḍerrebt ( timḍerrbin ), matelas Timedyaẓ, ciseaux Timeḍrit ( timeḍra ), jeunesse Timelwi ( timelwiyin ), leadership Timeγri ( timeγra ), cours ( leçon ) Timernit ( timerna ), addition Timerniwt ( ti-in ), augmentation Timesγiwt ( ti-in ), achat Timeswi ( timeswa ), hydraulique ( nom ) Timeṣki ( timeṣka ), édification Timeẓdit ( timeẓda ), fusée Timeẓri ( timeẓra ), aspect Timḥibest (timḥibsin), pot de chambre. SYN. taḥibust, taswent. Timiḍi ( timiḍa ), siècle Timisent ( timisan ), salière Timisit ( ti-yin ), loupe Timlilit ( ti-yin ), 1- réunion. 2- match Timmarewt ( timmarwin ), parenté Timmaṛksit, marxisme Timmaseγt ( timmasγin ), relativité Timmeγẓent ( timmeγẓan ), rationnalité Timmezri ( timmezriyin ), impiété Timmi ( tammiwin ), sourcil Timmunent, indépendance Timmuzγa, amazighité Timruct ( ti-in ), stylo à plume Timseεreqt ( timseεraq ), devinette Timsisfeft ( timsiskaf ), soupière Timsislit (timsisliyin), phonétique (adj) Timura n Wadda, Pays-Bas Timzikkent ( timzikknin ), exposition Timzizwert ( timzizwar ), concours Timẓiγeft (timẓiγfin), microcéphalie Tindunisit (tindunisiyin), 1- tutlayin tindunisiyin, langues indonésiennes. 2- (s.pl.) indonésien (langue) Tinḍi ( tineḍyin ), artisanat Tinedwa ( nom pluriel ), variétés musicales Tineṣfi ( tineṣfa ), égoisme Tini (s.pl.), datte. SYN. abina, ttmeṛ. Tinifift ( ti-in ), entonnoir Tinneflest ( tinneflas ), magistrature Tinnγi ( tinneγyin ), criminalité Tinγi ( tineγyin ), meurtre Tinwit ( tinewyin ), amendement Tinzi ( tinza ), compliment Tiγemdin ( nom pluriel ), pince Tiγfert ( tiγefrin ), rose Tiγmert ( tiγemmar ), coude Tiγremt ( tiγermin ), château Tiγri ( tiγra ), 1- appel 2- voyelle Tiγsirt ( ti-in ), garage Tiqqermi ( tiqqerma ), citoyenneté Tirawt ( tira ), 1- écriture 2- écrit ( nom ) Tireft ( tiraf ), barque Tirifin ( nom pluriel ), petits pois Tiririt ( ti-yin ), réponse Tirkeft ( tirekfin ), clique Tirlandit, irlandais (langue) Tirmeggit ( tirmeggiyin ), délit Tirmit ( tirma ), épreuve Tirni ( tirniyin ), front ( politique ) Tirzi ( tirza ), visite Tirẓi ( tirẓiwin ), défaite Tiseddi ( tisedda ), précision Tisent ( tisnin ), sel Tiseγt ( tisγin ), alliance Tisfiwt ( ti-in ), lampe Tisiddemt ( tisiddmin ), pincette Tisidert ( tisidrin ), bathyscaphe Tisifeẓt ( tisufaẓ), masticateur ( ustensile ) Tisiqqest ( tisuqqas ), dard
amawal
- Tinin-is...Tisistelt ( tisisetlin ), balance Tisiẓemt ( tisuẓam ), presse-citron Tislit n wenẓar, arc-en-ciel Tismaqalin ( nom pluriel ), lunette Tissegnit ( tissegnatin ), seringue Tissit ( tissiwin ), boisson Tissulya ( tissulyiwin ), mariage Tiwsi ( tiwesyin ), impôt Tixxutert, importance Tizlit ( tizlatin ), chanson Tizreγt ( tizerγin ), étalon ( mesure ) Tizwelt ( tizwal ), 1- mûre ( fruit ) 2- Tizwelt n Uṛumi, fraise Tizzenzeγt ( tizzenzaγ ), spirantisme Tizzfin ( féminin pluriel ), barrette Tiẓgi ( tiẓegwa ), forêt Tiẓiẓegt ( tizizgin ), trayeuse Tiẓiẓemt ( tizuzam ), essoreuse Tiẓẓegẓent, fatalisme Tostyakt, ostyak, ostiak (langue) Ttemγed ( ittemγed, ut ittemγed, ittemγad, attemγed ), être prolitarisé Tter ( itter, ur ittir, itetter, tuttra ), poser une question, interroger Ttmeṛ (s.pl.), datte. SYN. abina, tini. Ttumazeγ ( ittumazeγ, ut ittumazeγ, ittumazaγ, attumazeγ ), être amazighisé Ttwadres ( ittwadres, ur ittwadrest, ittwadras, attwadres ), être censuré Ttwaleγ ( ittwaleγ, ur ittwaleγ, ittwalaγ, attwaleγ ), être formé Tuber, octobre Tuddimt ( tu-in ), prise de courant Tuddsa ( tuddsiwin ), 1- organisation 2- combinaison Tufayt ( tu-in ), emphase ( consonnantique ) Tuga ( tigwin ), herbe Tugdut ( tugdutin ), démocratie Tuglect (tuglac), 1- quenotte. 2- denticule Tugna ( tugniwin ), 1- photo, image 2- personnalité Tugrint ( ti-in ), discipline Tujjurt (tu-in), symétrie Tujjya (tujjyiwin), médecine; tujjya n tilawin, gynécologie; tujjya n tnefsit, psychiatrie; tujjya n tuγmas, dentisterie; tujjya n turin, pneumologie; tujjya n tεebbuḍt, gastro-entérologie; tujjya n wallen, ophtalmologie; tujjya n weglim, dermatologie; tujjya n yeγsan, orthopédie; tujjya n yigerdan, pédiatrie; tujjya n yimeẓẓuγen, otologie; tujjya n yimi, stomatologie Tukkest (tukkasin), héritage Tuksitanit, occitan, langue d'oc Tukyanust, Océanie Tullizt ( tu-in ), nouvelle Tullγa ( tullghiwin ), annonce Tulut ( tulutin ), égalité Tumast ( tu-in ), essence ( nature ) Tunṭiqt ( tu-in ), syllabe Tunẓirt ( tu-in ), énigme Tuqqna ( tuqqniwin ), connexion Tuγdaḍt ( tuγdaḍin ), mission Turagt ( tu-in ), licence Turda ( turdiwin ), 1- opinion 2- hypothèse Turdut, ourdou (langue) Turuft, Europe Tusnakt ( tu-in ), mathématique Tussda ( tussdiwin ), tension consonnantique Tussfa ( tussfiwin ), extraction Tussna ( tussniwin ), science Tutlayt ( tu-in ), langue. SYN. iles. Tuttra ( tuttriwin ), question, interrogation Tuwdayt, judaïsme Tuzzuft ( tu-in ), sexualité Tuzzya ( tuzzyiwin ), tour Tuẓult ( ti-in ), vertu Tẓa ( fém. tẓat ), neuf ( nombre )
Ṭṭejra (ṭṭjur), arbre. SYN. aseklu, addag. Ṭṭrad (ṭṭradat), guerre. SYN. amgaru, lgirra.
Ucaf ( u-en ), bain Uddis ( u-en ), combiné Uddsan ( u-en ), organisationnel Uddun ( u-en ), recensement Udem ( udmawen ), 1- personne 2- personnage ( de théâtre, etc. ) Udi, beurre Udmawan ( u-en ), personnel Udmawi ( udmawiyen ), facial Udmis ( u-en ), économique Udrig ( u-en ), anonyme Udud ( u-en ), reliure Udun n … moins de … Udus ( u-en ), organisme 1- Ufay ( u-en ), emphatique 2- Ufay ( yugfay, ur yufay, ittufay, tufayt ), être emphatique Ufrin ( u-en ), élu Ufur ( u-en ), secret Uggug ( u-en ), barrage Ugur ( u-en ), problème Ujjyan ( u-en ), médical Ukrif ( u-en ), paralytique Uksitani (uksitaniyen), occitan Uktir ( u-en ), charpenté Ukuz ( kuzet ), quatre Ukyanusi (ukyanusiyen), océanien Ulac, zéro Ulzuz ( u-en ), marché Umuγ ( u-en ), liste Ungal ( u-en ), roman Unuγ ( u-en ), dessin 1- Urar, jouer 2- Urar ( u-en ), jeu Ureγ ( urγen ), or Urmid ( u-en ), actif, énergique Urmir ( u-en ), aoriste Urufi (urufiyen), européen Usdid ( u-en ), précis Uslig ( u-en ), 1- privé 2- spécial Usnak ( u-en ), mathématique ( adj. ) Usrid ( u-en ), direct Ussid ( u-en ), tendu ( son ) Ussis ( u-en ), effort Ussnan ( u-en ), scientifique Utrim ( u-en ), occidental Utul ( u-en ), bandage Uṭṭib ( u-en ), brique Uttun ( u-en ), numéro Uwday (uwdayen), juif; hébraïque Uwday-amasiḥi (uwdayen-imasḥiiyen), judéo-chrétien Uzlan ( nom pluriel ), sécateur Uzγin ( u-en ), critique ( adj. ) Uzrif ( u-en ), jugeable Uzuf ( u-en ), sexe
War, sans Warem, vingt Weddeb ( iweddeb, ur iweddeb, ittweddib, aweddeb ), punir Wellen ( iwellen, ur iwellen, itwellin, awellen ), être cadencé Wennet ( iwennet, ur iwennet, ittwennit, awennet ), commenter
Xater ( ixuter, ur ixuter, ittxatar , axater ), être important
Yebrir, Avril Yennayer, janvier Yuc, Dieu Yulyu, juillet Yunyu, juin
Zbu ( izba, ur izbi, izebbu, azbay ), résister Zmek ( izmek, ur izmik, izemmek, azmak ), Déchiffrer Zmel ( izmel, ur izmil, izemmel, azmal ), signer Znew ( iznew, ur izniw, izennew, aznaw ), répandre Znezwi ( iznezwa, ur iznezwa, iznezway, aznezwi ), diffuser Zγen ( izγen, ur izγin, izeγγen, azγan ), critiquer Zref ( izref, ur izrif, izerref, azraf ), juger Zrew ( izrew, ur izriw, izerrew, azraw ), étudier 1- Zrir ( izrar, ur izrar, ittezriri, azriri ), influencer 2- Zrir ( id. ), maquiller Zrizeγ ( izrizeγ, ur izrizeγ, izriziγ, azrizeγ ), se réfugier Zul ( izul, ur izul, ittzulu, azulu ), saluer Zzegzi ( izzegzi, ur izzegzi, izzegzay, azzegzi ), expliquer Zzenzeγ ( izzenzeγ, ur izzenzeγ, izzenzaγ, azzenzeγ ), être spirant Zzernen ( izzernen, ur izzernen, ittzernin, azzernen ), agresser Ẓẓigeẓ ( iẓẓageẓ, ur iẓẓageẓ, iẓẓigiẓ, aẓẓigeẓ), approvisionner Ẓẓiẓreg ( iẓẓaẓreg, ur iẓẓaẓreg, iẓẓaẓrag, aẓẓiẓreg ), éditer Zzubet ( izzubet, ur izzubet, izzubut, azzubet ), dicter Zzuγer ( zzuγer, ur izzuγer, izzuγur, azzuγer ), remorquer
Bercus
- Tinin-is...tannemirt-ik ay amawal γef umawal ayi id teceyεeṭ akk-a. tannemirt-ik. ak weεdeγ ad εerṭeγ ad tsexdmeγ di tira-ynu s ar zdat. tannemirt i tikkeltt naṭnin i keči d Tidukla n Imdyazen. Sarameγ awen abrid γezzifen Awetniri
- Tinin-is...Azul
Wissen ma tessnem tamacahut ( mačči “tamacahutt”)-nni « Win d-ineṭqen ad yeqqen aɣyul” ? Axemmem yerza takti s kra n tutlayt mačči d tameslayt yes-s! Akken gziɣ seg imeslayen-nwen: tamaziɣt neɣ taqbaylit yessefk-as takna, ma mačči d tafransist, d taɛrabt, akk?! Wid d-yesnulfan isem “tamezgunt” d leqbayel ( dda Σebdella) mačči d aɛraben neɣ d ihilaliyen! Wid i ixemmmen* i “tceqquft” ufan yella yisem n “tepyast” di tefransist, ihi ttɛuddun yessefk a d-yenṭeḍ ula ɣer teqbaylit s wawal “taceqquft”. Yessefk ad ḥṣun yemdanen d akken tamaziɣt ur tesɛi kra uẓar ɣer tefransist, acku imussnawen akk mwatan ɣef waya : Tamaziɣ , takucitikt… d kra n tmeslayin-nniḍen llant di twacult tasnilsit : Taḥamit. Taɛrabt, taɛebrit… d kra nniḍen llant di twacult tasnilsit : Tasamit. Snat twaculin-agi sduklen-tent deg yiwet twacult tasnilsit tameqqrant i wumi qqaren “Taḥamit/Tasamit. Tafransist, taferisit d tiyaḍ…. Llant deg twacult tasnilsit “ Tahendit/ Tayurupit. Ihi ulac merra ayen yezdin ger tefransist d tmaziɣt. Atan yisem n tceqquft umezgun (ugar ɣef tmezgunt): “pièce= Afalu” D Kamal N At Ẓerrad i t-id-ifernen. Ma tram amawal umezgun atan uzneɣ-as-t-id i gma-tneɣ Winna, ssutret-t a wen-t-in-yazen.
Amyag « xemmem » am yal amyag, yessefk akk tirgalin yellan deg ufeggag-ines ad ilint deg yal udem mi ara t-nessefti ( ula d imassanen-nneɣ ur xemmmen ara fell-as akken a s-d-afen tifrat!) Atan wamek ara t-nessefti am wemyag “ɛeṭṭel” Xemmmeɣ, ɛeṭṭleɣ ( “mmm” kraḍ tergalin am “ṭṭl” daɣen kraḍ tergalin) Txemmmeḍ, tɛeṭṭleḍ Ixemmem, iɛeṭṭel Txemmem, tɛeṭṭel Nxemmem, nɛeṭṭel Txemmmem, tɛeṭṭlem Txemmmemt, tɛeṭṭlemt Xemmmen, ɛeṭṭlen Xemmment, ɛeṭṭlent
Wali akken t-turiḍ ay Ayirat: “limmer d axemmem i xemmen” Awetniri Tamawt: Ur yessefk ara ad nessexled ger yismawen-a: “Afalu”= pièce. Afaylu=fichier. Asfaylu= ṭṭaq, seg wemyag "ffel=jbu akin, rnu-yas azellum n wemyag s aswaγ "s"= sfel= ssejbu akin.
Awetniri
- Tinin-is...Azul I Muhabdiki Nekk s tidet d amaynut deg wesmel-a, maca, ula d iqburen-agi neɣ wid i ɣ-d-yezwaren ɣur-s, yiwwas llan daɣen d imaynuten akka am nekk. Ahat ula d wid t-id-yesnulfan ur t-id-snulfan ara kan i nutni, snulfan-t-id akken ad arun deg-s medden tamaziɣt. Yezmer umaynut a d-yeglu s umaynut neɣ mačči akka a gma-tneɣ Muhabdiki?! Neɣ ahat d nekk ur d ak-neɛǧib ara ad aruɣ da, wissen attan di ccek?! Awal-nni n “zzeɛma” ,“zzeɛma”, “zzeɛma” d acu i tebɣiḍ a d-tiniḍ yes-s?! S war takesna Awetniri
Awetniri
- Tinin-is...Azul “d Ḥemmu kan “ wamag d acu-k ɛni?! Neɣ tettraǧuḍ a k-n-rnuɣ “Ssi”?! Ay ameddakel Nekk ur lliɣ d “adukṭur” neɣ d amazzag di tmaziɣt neɣ deg wayen-nniḍen. Ttaseɣ-d ɣer da akken ad lemdeɣ ayen ur ssineɣ, daɣen ad mleɣ ayen ssneɣ. A lemmer d lebɣi-k ay ul : win d-ilemden kra di 20 iseggasen a t-imel i watmaten-is di ddqiqa. Akken t-yenna Si Muḥ “ Mel i watmaten-ik ma ɛerqen”. Ma ur ttwagzan ara imeslayen d-nniɣ ; atan wayen riɣ a d-iniɣ : Ɣas llan ddeqs n wagulen di tira, maca tettwagzay tmezgunt-a. Yernu yettwannemmer nezzeh bab-is imi drus maḍi tmezgunin yettwarun s teqbaylit. Tanemmirt Awetniri Tamawt: Imi d-tenniḍ kan "ur aγ-ttγullu ara " wamag ur yelli wayen ara yi-yawin γer tigi ( anagar aγullu akk d weḥsab n yiman ur tettafeḍ deg-i)?!
Atnad kra n wagulen akk d useɣti-nsen deffir=
Σli s zdaxel n leqahwa= Ɛli zdaxel neɣ sdaxel n lqahwa. Iṭelli tamdit= Iṭelli tameddit .
yaεni= yeɛni saεa=ssaɛa. ‘f ucetbub. (d acu-t « ’f »?) uceṭbub a d-keččmen= a d-keccmen ( seg wemyag “kcem” urmir ussid “keccem”). Ad yuγal tidett d amεellem =Ad yuɣal d tidet d amɛellem ( “t” n yisem mačči d “ts” akken a t-naru s snat “tt”. “tt” deg wemyag kan “ttaǧǧa” neɣ i wemqim udmawan usemmad usrid “-tt”= yura-tt. Σli ad ittkkemmil ‘g leqdic-is = Ɛli ad yettkemmil g leqdic-is (“’g” asekkil-a d acu-t?) akurras ‘g ufus-is= akerras g ufus-is ( “ ‘g” d acu-t?)
raḥman a raḥim = rreḥman rraḥim ciṭan = cciṭan Awqed ad yezwar = aweqt ad yezwir ‘g lakksida ( d acu-t « ‘g » ?= g ). Laksida i illan ‘g allen-is= i yellan g wallen-is
‘f acu= f wacu Yarnu= Yernu dewreγ-t= dewwreɣ Ṭixr-as= Ṭṭixxer-as tdewreṭ= tdewwreṭ taberkat= tebberkaṭ Agulen-a ttwakksen-d si cwiṭ-agi neɣ si kra n icerriḍen-agi kan. Yernu d asifrer kan mačči d aseɣti lqayen. Ula a azwel n tmezgunt yezmer ahat tella deg-s tuccḍa “ cifi d taxbizt-is” ahat yeqsed-d “cifi d texbizt-is”?
1. AḤRIC AMENZU εemmi Σli s zdaxel n leqahwa ad iseffeḍ ṭabla, ad yessawal i yiman-is εemmi εli: ussan-ayi ilaq ad ḥerrkeγ iman-iw, ad moderniziγ cwiya lḥala. A d-aγeγ la presse. Déjà, ad tfak lqahwa ucabcaq-ayi. Sseṛwaγ-asen ttelwa i les clients. Iṭelli tamdit kan Dda Belqasem Uberjuj, meskin, fkiγ-as-d afenjal izeggen d ttelwa. yaεni gar-aneγ kan, jmiε liman ar d lqaε uḥibur-ayi. Iriklami-d meskin, nniγ-as : tayi bien dosé a Dda Belqasem, almi i k-ttḥibbiγ bacu i k-tt-id-fkiγ. Yenna-k : ad iketter rebbi lxir-ik, Wah iwacu i d-ttaseγ γur-ek. Ijγem a lxawa martayen, d amecwar meskin γ les toilettes. Yewwet azgen saεa dinna, d netta slax tbax. Ma nniγ-ak ixelleṣ, ixelleṣ. Taεebbuṭ-is tuzzel d idammen. Mačči tilaq nγiγ-t wergaz ! Netta rruḥ ‘f ucetbub. Donc la presse ayi telzem. Wamma ma rniγ-d télivision terwi. Ur ttqawamaγ ara asarbi. Idrimen a d-keččmen d ikumsen kan. Σemmi-k Σli ad yessenṣel taglimt. Ad yuγal tidett d amεellem. Ma d tura maḥla kan. aqlaγ amzun d lqahwa-nni n rriḥ. Σemmi Σli ad ittkkemmil ‘g leqdic-is w ad yettγenni ya lmenfi. A d-yekcem Σacur, akurras ‘g ufus-is Σacur: salam uεalikum a Σemmi Σli. Σemmi Σli: besm llah raḥman a raḥim. Aεudu bi llah min ciṭan rajimin. Awqed ad yezwar le poison ayi ass-nni ad iṛuḥ d awehwah. Ma tmenεeṭ ‘g lakksida atan labas. D lbaṛud i illan ‘g allen-is. Porte malheur wah! Yarnu rumarkkiγ-t waḥed n 2 mois, d netta a yi-d-ixelleq ‘g les poroblèmes. cukkeγ yella kra ‘f acu i idewwir. maεna nekki urεad ur yi-issin. Ḥarm n tlata fi tlata alma dewreγ-t. Ṭixr-as kan! Σacur: menhu ara tdewreṭ akka-yi a Σemi Σli! Awi-yaγ-d yiwet n lqahwa n lεali taberkat ashitref.
Awetniri
- Tinin-is...AMAWAL UMEZGUN 1. Accessoire (s): Urmis (Urmisen) Accessoiristes: Anurmis (inurmisen) affiche: Anazal (Inuzal, Inazalen) Amateur : Amaswaḍ (Imaswaḍen) Annexe: Amseglu (imsegla) arrière scène : Asayes n deffir Assistant: Amallal (Imallalen)/ neɣ : s tullin Auteur (s): Ameskar/imeskaren Auteur dramatique: Ameskar n timmuga avant-scène: Asayes n zdat baffle de retour: Amsagdil n tuɣalin bande sonore: Asaru imesli cabine de son: Izeɣwi imesli cabine d'éclairage: Izeɣwi n wesfaw cadre: Akatar café théâtre: Armuy centre de la scène: talemmast usayes Chants: Ccna (Ccnawi) Chœur: Amsalil Chorale : Talilt (Tililin) Chorégraphe: Amesnalil Chorégraphie: Asnalil classique: iruy, tiruyt comédie : Tamellaɣt (Timellaɣin) comédie musicale: Tamellaɣt taẓawant Comédien: Amarir (Imariren) Commedia dell’arte: Commedia dell’arte Costumes: Timelsa (Timelsiwin) Costumières: tinmelsa (tinmelsiwin) Coté cour: tama tayeffust Coté jardin: tama tazelmaṭ coulisses: Tahara (Tiharwin) Décor: Tadlegt Décorateur: Amedlag dialogue: Asninaw Drame: Tammugit (Timmuga) Duplication: Aswensen Durée: Tanzagt/Tinzagin écho (pour l'acoustique): Aɣliɣel Éclairages: Asfaw Effets: Asemdu (Isemda) Engagé : Amugez (imugaz) face (faces) (projecteurs) : Amwali (imwaliyen) Figurant: Azunmarir fond de la scène: Tasga usayes gélatine (projecteurs) Bleu Marron Rouge Jaune orange: Taslamut (tislamutin) Genre: Tawsit (Tiwsayin) latéral (latéraux) (projecteurs): Imidis (imidisen) Lecteur K7: Imeɣri n tkasiḍin loge : Tazdeɣt (tizedɣin) Masque: Aqric (iqricen) Maquillage: Azriri (Izririten) Maquilleur: Amezriri (Imezriren) meilleur : Amyifi meilleure scénographie : Asensayes amyifi Metteur en scène: Asmug-asayes micros: Amsiweḍawal Mise en scène : Tiririt s asayes monologue: Ayninaw Musique : Aẓawan Narrateur: Amala nez de scène: Tinzert one man show: Yan-ahanay opéra: Adyazawan (idyazawanen) Parterre / tiɣerɣert perche: Ajdar Personnage: Awadem (Iwudam), Amigi (Imigi) Personnage (principal): Asaḍ/Agejdan pièce : Afalu Podium: Amsaggi (imsaggiyen) poulailler : Asensi Poursuites (projecteurs): Aḍafer Production (s): Afares (ifuras) Professionnel: Amsadur projecteurs: Imseɣseɣ (imseɣsɣen) prospectus: Aselɣet (iselɣat) Public: Azayez (Izuyaz) régisseur: Imekni (imekniyen) rideaux: Asaber (Isebran) rythme: Anya (Anyaten) Salle de spectacle: Asrir scène: Asayes (Isuyas) Scénographe: Amsensayes scénographie : Asensayes (Isensuyas) Sketch: Tamusrart son: Imesli (Imesla) Sonorisation: Asmesli souffleur: Amsuḍ Spectacle : Ahanay (ihanayen) Spectateur: Amhanay Stroboscope (projecteurs): Askadazzay Table de mixage: Afelwi n wertay Technicien de son: Atiknisyan imesli Texte : Aḍris (Iḍrisen) théâtre de la rue: Amezgun n webrid tragédie : Taɣsilt (tiɣsilin) trajectoire: Amzirez la troupe théâtrale vous présente: Tarbaɛt umezgun (Tirebbuyaɛ umezgun) a d-turar
1: Amawal-a yedda-d deg wemseglu n tmezgunt " Di tmurt uεekki" n Ğamal Benεuf, tessufeγ-itt-id HCA γur teẓrigin "Oliviers". Amawal-a alammi i t-iwala Kamal N At Ẓerrad d wamek i t-id-isedda bab-is.
ayirat
- Tinin-is...Azul ay Awetniri, tanemmirt γef useγti n tseftit n wemyag "xemmem". Awetniri
- Tinin-is...Azul I Muhabdiki Leğruḥ qqazen ḥellun, yir lehdur qqazen rennun" At zik. Wissen ma tusiḍ-d ad tεekkiḍ fell-i neγ triḍ ad tesseḍṣeḍ deg-i taxelqit?! Awalen yecban "Zeεma yebγa a d-yini, Zeεma yebγa a d-yini,Zeεma yebγa a d-yini"... !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Nekk ur d-nniγ imeslayen-agi imessasen, ur d-nniγ timeqqersa yecban tigi! Ay ameddakel, ur yessefk ara ad tessulfeḍ i yiman-ik ad tefkeḍ inumak i triḍ i imeslayen-inu neγ a ten-tesnamkeḍ akken triḍ kečč! Leḥder yelha ay ameddakel, leqder am rruḥ ma yenser iruḥ! Awer d-negri d aεekki neγ n tmurt uεekki! Awer nili d dderya n teḍṣa akken ad ḍṣen fell-aγ medden. Nekk ur lliγ seg wid i tcukkeḍ, ur ttiliγ d ayen triḍ. Nekk, akken i t-yenna akken umeskar n tmezgunt-nni Ccix-lkanun": "Ur lliγ d bab n wexxam Ur ttganit sγur-i tiram Ur lliγ d bab n lewqam Ur ttrağut sγur-i tifrat" Nekk akken i t-yenna akken War isem tikkelt: "D ameẓyan γef imeẓyanen D ameẓyan seddaw wulac" Awetniri: D aqbayli, d amsedrar, ur yelli d ayen nniḍen.
muhabdiki
- Tinin-is...azul ay awetniri, waqilla terfiḍ? nekk nniγ-t-id s nniyya-w, (.....) mačči s wayen nniḍen, ur xemmemeγ ar ayen n diri, s leqder-inek a gma, suref-iyi? kan, εeṭṭleγ fell-ak, i wakken a k-id ssegzuγ acu riγ ad d-inniγ, tamezwarut, atan tewwiḍ-aγ-id amaynut deg-s ad nelmed amawal γef umezgun, d ayen yelhan, d abaγur, i wid iqedcen deg umezgun, nekk s timad-iw, ur ssineγ ara awal agi afalu, armi t-id tenniḍ, deg imawalen n zik, qqaren-as taceqquft, ihi tanemmirt, ammer kan a γ-id-terrnuḍ ugar waya? ladγa, γef ussan, imḍan, akud, (timirt); ẓriγ irgazen nni i d-tuddreḍ nutni d tafat i tmaziγt, yelha wayen d-ikkan deg-sen, am Dda Σebdella, Kamal At Zerrad, Dda Ğamal , d Dda Eseεid, kečč daγ tuklaleγ asnemmer, ayirat
- Tinin-is...Ih d tidet tuklaleḍ asnemmer, nekk aql-i usmeγ seg-k ay Awetniri, seg wakken meqqret tmussni-k, tikkwal ttggammaγ a d-aruγ kra n wawalen acku tira-w ur terkkid ara akken ilaq, akken ibγu yili tteεraḍeγ tilkin-iw, ttakkeγ-d timuγliwin-iw s wayen tessaweḍ tmussni-iw(meẓẓiyet). amawal
- Tinin-is...Asseqεed n yiles amaziγ : amkan n wawalen imaynuten* Tadiwennit d Ramdane Achab (iga-as-tt Saïd Chemakh u teffeγ-d deg tesγunt n Imazighen Ass-a deg Meγres 1995, Fṛansa) *ijdiden Achab Ramdane d ameγnas (militant) ara yettnaγen γef tmaziγt qrib 25 n yiseggasen ay-a, yernu seg melmi kan ay d-yessuffeγ ajdel-ines (thèse) n uduktuṛa γef wawalen imaynuten (ijdiden) deg tmaziγt, d anadi ay iga γer INALCO (Institut National des langues et civilisations orientales - Asudu aγelnaw n yilsawen d tγermiwin ticerqiyin, Paris). Menγir yiwen n wedlis ay d-yessuffeγ s yisem-is (Tira n tmaziγt (Taqbaylit), tiẓrigin Tafsut, 1990, 110 n yisebtar), Ramdane Achab dima yeqdec γef tmaziγt s tsusmi, mebεid γef teftilin n cciεa. Γas ma yella asmi ay tella tugdi, yella ur d-yettsedday ara isem-is deg way-n ay d-yettaru (am deg wussan anda ay llan qeddcen γef tesγunt Tafsut), maca tikkwal daγen, d netta s timmad-is ay ittekksen isem-is seg way-n ay d-yettsuffuγ. Akk-n ad nessen ugar abrid ay seg d-yekka d way-n iga, Mass Achab yeqbel ad d-yerr γef tuttriwin-nneγ (isteqsiyen). Tebdiḍ-d s tusnakt (mathématiques), tuwḍeḍ γer tmaziγt, tzemreḍ ad aγ-d-teḥkuḍ γef umecwaṛ ay γef d-tekkiḍ ? R. Achab : Tamenzut, xseγ (bγiγ) ad d-iniγ dakk-n yeγli-d wuṭṭun (numéro) amezwaru n tesγunt-nwen gar yifassen-iw, γriγ-t yernu yeεjeb-iyi way-n d-yeddan deg-s, dγa xseγ ad faṛseγ tagnit akk-n ad ken-henniγ u ad awen-ssirmeγ ad trebḥem deg lecγal-nwen. Asmi ay lliγ la qqareγ tusnakt (mathématiques), bdiγ la ttarraγ ddehn-iw γer tjeṛṛumt n tmaziγt seg 1970 d asawen, asmi ay bdiγ la ḥeddṛeγ i temsirin (dduṛus) ay itteg Mouloud Mammeri deg Tesdawit n Ldzayer. Deg 1972 neγ deg 1973, nekk d kra n yinelmaden nebda la d-nettsuffuγ tisγunin (revues) tidelsanin umi nsemma Taftilt d Itri, d acu kan, ur εeḍḍlent ara ḥebsent. Sakk-in, gar 1974 d 1979 ttekkaγ deg leqdicat n Waggay n Tezrawin Timaziγin (Groupes d'Etudes Berbères) n Tesdawit n Paris VIII, anda ay lliγ la ssγarayeγ tira n tmaziγt akk d Mbarek Redjala, ad t-yeṛḥem Ṛebbi. Timsirin-nni ffγent-d deg yiwen n wedlis (taktabt) n Tenmiregt (coopérative) n Imedyazen s yisem n "Iles Amaziγ (taqbaylit : actal γer tira". Deg Paris, tṣ̣aḥ-iyi-d tegnit ad ḥedṛeγ i temliliyin n Lionel Galand (deg EPHE) d Salem Chaker (deg INALCO). Deg 1979, bdiγ la qeddceγ d aselmad n tusnakt deg Tesdawit n Tizi Wezzu. Inelmaden ssuttren-iyi ad slemdeγ tajeṛṛumt d tira n tmaziγt (γas mebla ttesriḥ). Tamsirt (ddeṛs) amezwaru yella-d deg wass n 16 Yebrir 1980, deg wussan-nni anda ay ṭṭfen yinelmaden tasdawit. Sakk-in, teqqel temsirt-nni n tmaziγt amzun d lεadda : iseqquma n tnezduγin n tesdawiyin llan ttsefrayen ad gen timsirin-a yal aseggas, mi ara qqlen yiselmaden γer tezrawin (leqraya), ama deg Oued Aïssi, ama deg Yiḥesnawen, u llan ula d iselmaden niḍen ay d-yettekkan deg temsirin-a. Tṣ̣aḥ-iyi-d daγen tegnit ad slemdeγ tamaziγt deg kra n tesnawiyin (lycées) n Tmurt n Leqbayel (deg Dreε Lmizan, Tizi Wezzu, atg.), am wakk-n sseγreγ tamaziγt deg Tesdawit n Bab-Ezzouar, deg Ldzayer tamaneγt anda Amazday (collectif) n Imedyazen yella la iqeddec γef yedles amaziγ. Nnig n usselmed-nni n tmaziγt, ttekkaγ daγen deg ussebded d ussuffeγ n tesγunt Tafsut ay deg d-uriγ kra n tgejda (éditoriaux) s teqbaylit, am wakk-n ttekkaγ daγen deg ussebded n umazrar (série) n usselmed n tesγunt-a. Deg 1985, ma ur cciḍeγ ara, neεreḍ daγen ad nesselmed tamaziγt s tebṛatin deg Tesdawit n Tizi Wezzu. D acu kan, ttejṛiba-a ur tεeḍḍel ara γef ljal n lexṣ̣aṣ̣ n ttawil akk d tegnit iweεṛen deg tallit-nni. Seg yidis unṣ̣ib (officiel), tṣaḥ-iyi-d tegnit ad ttekkiγ deg tseqquma n ferru (jurys) neγ ad asen-beddeγ i yinelmaden ay d-igan ijedlen (thèses) yeqqnen γer wenrar n tmaziγt : tira n tmaziγt deg uselkim (ordinateur) s tfinaγ tijdidin (d ajdel yettwagan s ddaw tmehla -direction- n Arezki Bouzefrane, d amsenselkim -informaticien- yernu yella iqeddec id-i), yella daγen wejdel niḍen yettwagan γef tseftit (conjugaison) n teqbaylit s uselkim, d wayeḍ γef bennu n yisudar n yisefka (bases de données) n yeḍrisen yuran s tmaziγt. Asmi ay qqleγ γer Fṛansa, deg tezwara n useggas n 1989, d Mass Salem Chaker ay iyi-yullen (iεawen-iyi) akk-n ad mmeṛkiγ iman-iw γer aduktuṛa deg INALCO, dγa ferneγ ad geγ ajdel-inu (thèse) γef wawalen ijdiden deg tmaziγt. Ihi, qrib εecrin n yiseggasen ay-a seg wasmi ay sdukkleγ snat n tmeddurin, tamenzut d tin n uqeddic-iw (leqraya d usselmed n tusnakt -mathématiques), ma d tis snat d tin n tlufa ay iyi-yerzan nekk [tamaziγt]. D acu kan, la ttwaliγ dakk-n maci ala nekk ay yellan deg tegnit-a, wanag, akk medden n ljil-inu yellan rran ddehn-nsen γer tmaziγt u llan qeddcen fell-as llan am nekk. Llan aṭas n yimedyaten (exemples). Yiwen deg-sen d Muḥend u Yeḥya, ula d netta yeγra tusnakt deg Tesdawit n Ldzayer uqbel ma yebda ad d-yettsuqqul (yesṭerjim) iqeddicen n Sartre, Brech, Beckett, Molière d wiyaḍ. Seg tama niḍen, ttwaliγ dakk-n amdan yesεa tamagit (identité) yellan d nettat ay d llsas n wakk iqeddicen ay ixeddem s lbal-is. Ulac akk ugur ma yesdukkel yiwen tussniwin tiseddiyin (sciences exactes) d tussniwin n tsekla (littérature). Ugur awḥid ay d-mlaleγ nekk deg way-a netta d win kan n wamek ara yefreq wemdan lweqt-is. D acu-tt ttejṛiba-inek deg wenrar n unadi γef tmaziγt ? Maci d ttejṛiba meγγren. Kkiγ acḥal n yiseggasen, rriγ-d kan deg-sen ddehn-iw γer temsal n tjeṛṛumt d tira n tmaziγt. Gar 1982 d 1984, ttekkaγ deg lebni n yiwet n tmawalt n tusnakt (lexique de mathématiques) tafṛensist-tamaziγt, u yeffeγ-d deg tesγunt Tafsut, ma d tura, qqleγ-d tikkelt niḍen γer leqdic n tusnakt, d acu kan, tikkelt-a la qeddceγ γef tusnakt s tmaziγt. Deg 1986, Mass Chaker yessekcem-iyi akk d yemεiwnen niḍen deg leqdic-nni n lebni n umawal amatu (dictionnaire général) n yiles amaziγ deg uselkim (ordinateur). Tamawalt n Tusnakt (Lexique de Mathématiques) gan-tt-id tlata n yemdanen : H. Sadi, M. Laïhem akk d nekk. Ma Chaker akk d Mammeri εawnen-aγ deg temsal n tesnarrayt (méthodologie), afran n yezwiren (préfixes) akk d yiẓuran, atg. Mouloud Mammeri yerḍel-aγ-d kra n yimawalen n tmaziγt. Sdeffir n useggas n leqdic, nessaweḍ ad nfak amur ameqran seg tmawalt-nni (lexique). Sakk-in, Chaker yeqqel waqila γer Fṛansa. Ula d H. Sadi. Nella sya γer da ntteddu s axxam n Mouloud Mammeri akk-n ad neqdec dinna, d acu kan, neqqel ur nebγi ara ad nkemmel ad t-ncewwil, dγa nkemmel nekk d Laïhem la nqeddec deg sin id-neγ kan, u nkemmel akk-n setta n wagguren, alama ay d asmi ay nfuk tamawalt-nni. Deg tallit-nni lliγ la d-sεeddayeγ lεeskeṛ deg El Harrach (Ldzayer Tamaneγt) u deg lweqt-nni, Mass Laïhem, yellan la yettseγray tusnakt deg ENS n Tqubbet, yella daγen la d-yettfaka leqraya-ines deg tujjya (médecine). Yal yiwen deg-neγ yella la iqeddec seg yidis-ines, yernu nella la nettemlili deg tgara n dduṛt akk-n ad nẓer sani nuweḍ. Akk-n ad ak-d-ḥkuγ, nekka acḥal n tikkal taggara n dduṛt deg yiwen n teklinit (clinique) n udawi n leεqel deg Tqubbet, anda Mass Laïhem tella tettṣ̣aḥ-it-id nnuba akk-n ad iqareε imuḍinen. Dγa twalad tagnit ay deg nella ? Aεsekṛiw ara d-yesεeddayen lεeskeṛ-ines d umejjay-amusnak (médecin-mathématicien) la qeddcen γef tusnakt (mathématiques) s tmaziγt deg teklinit n udawi n leεqel ! Amek ay tgam akk-n ad tfernem awalen n tusnakt ? S umata, akk-a ay neqdec : awalen ara ilin deg tmawalt-nni (lexique) nefren-iten-id seg yimawalen (dictionnaires) d tnemmalin (index) n tektabin n tusnakt. Deg way-n yerzan tasuqilt (asṭerjem) n wawalen-nni γer tmaziγt, nebda-d, deg tazwara, la d-nettaddam awalen yeqqnen γer tusnakt yellan yagi deg Umawal (n tmaziγt tatrart). Sakk-in, nebda la d-nettnadi deg yimawalen imaziγen yemxallafen awalen d yiẓuran ay seg nezmer ad d-nezzullem (dériver) awalen i tusnakt. Awalen d yiẓuran-a nezzullem-d seg-sen awalen ijdiden s yiberdan-nni ay nennum nettseqdac-iten deg tmaziγt akk-n ad d-nezzullem s tmaziγt neγ daγen s ussuddes (composition). Awalen d yiẓuran-nni jjan-aγ ad d-nesnulfu kra n tserkmin n yirmen (classes de termes). Awalen ay d-nezzullem (dérivé) d wid ay ḥwajen medden akk-n ad γren neγ ad slemden tusnakt (mathématiques) deg uγerbaz (llakul) amenzu, deg tesnawit (lycée) akk d tesdawit (université) alama d turagt (licence). D acu kan, la nettwali dakk-n leqdic-nneγ d aneεruḍ kan yernu mazal nezmer ad t-nesselhu. Tamawalt-a (lexique) n tusnakt tga ciṭṭ n ṣ̣ṣ̣da deg Tmurt n Leqbayel, ddmen-tt kra n yiselmaden deg tesdawit d tesnawit, u bdan la d-ttarun ixfawen (chapitres) d temsirin (dduṛus) ikemlen n tusnakt s tmaziγt.
Melmi kan ay tfukeḍ ajdel (thèse) n uduktuṛa γef wawalen ijdiden deg tmaziγt. Ayγer ay tferneḍ ad tqedceḍ γef temsalt-a ? Mi ara yefren wemdan kra n temsalt, dima ttilin aṭas n ssebbat ay t-yessawḍen s ay-n : tikkwal d zzheṛ, tikkwal d beγγu ay yebγa ad yessen ay-n ur yessin ara, tikkwal d netta ay yerran ddhen-is γer wenrar-a neγ anrar-inna, daγen tikkwal, yefren kra n temsalt imi ay yegget fell-as wawal taswiεt-nni, neγ d tin ay d tamsalt ay γef llant aṭas n teftarin (documents) yettwarun, atg. Nekk dima rriγ ddhen-iw γer tmawalt (lexique). Deg yiseggasen n 1970, lliγ d amagaz (abonné) deg Fichier de Documentation Berbère. Lliγ dima ttaddameγ tinqiḍin mi ara qqareγ idlisen (tiktabin) n FDB : ttaruγ awalen ur ssineγ ara, tinfalyin (expressions), inzan (proverbes), atg. Dγa akk-n ay ssawḍeγ ad ccaṛeγ acḥal n yittafttaren (cahiers) u lliγ la ttxemmimeγ dakk-n yiwen wass ad nefεen i kra, γas ma yehwa-as d nekk kan ara d-yestenfεen seg-sen. Ass-a mazal ḥemmleγ ad γreγ imawalen n tmaziγt akk-n qqaren medden ungalen (romans). Bdiγ la d-ttarraγ ddehn-iw γer wawalen imaynuten cwiṭ cwiṭ asmi ay bdiγ la qqareγ idlisen am tjeṛṛumt n tmaziγt n Mouloud Mammeri, Amawal n tmaziγt tatrart, atg. Daγen, bdiγ la d-ttarraγ ddehn-iw γer wamek la ttseqdacen awalen imaynuten n Umawal : deg yisefran n Ben-Mohammed, deg ccna n teqbaylit amaynut, deg tsekla tatrart (littérature moderne), deg tesgilin n ṛṛadyu, atg. La ttwaliγ dakk-n awalen imaynuten uraren dduṛ d ameqran ama seg yidis n wuguren ay tesεa tmaziγt deg tmawalt (lexique), ama deg ubeddel n lεeqleyya n wid yellan la qeddcen γef tmaziγt. Awalen imaynuten n tmaziγt sseknen-d dakk-n nezmer ad neqdec γef yiles amaziγ (d iles ay yesṛuḥen aṭas), awalen-a kksen-asen tikerrist (complexe) i yemdanen-a, u jjan-aγ ad nesseddu iles amaziγ γer sdat. Deg yiseggasen n 1970, aṭas n medden deg umussu (mouvement) amaziγ qbilen ara aṭṭuqqet n wawalen aεṛaben deg tmawalt n teqbaylit. Awalen-a ay d-yettwareḍlen seg taεṛabt llan la ten-ttwalin medden d « ammus ». Imedyazen, icennayen d yimura (écrivains) llan la ttnadin amek ara ssizedgen iles amaziγ, γas akk-n yella d awezγi ad t-ssizedgen s lekmal-is. Dγa, awalen imaynuten d nitni ay yeccuṛen ilem-nni, d nitni ay as-ixelfen i tmaziγt ay-n ay deg txuṣ̣ṣ̣. Ilmeẓyen rran-d ttaṛ ula seg yiles-nsen ladγa imi assqdec n wawalen imaynuten yessaweḍ-iten alama ay jjan kra n wawalen d imensayen (traditionnels) am wakk-n ay yesseḥṛes anrar n tenfalit (expression). Awalen imaynuten llan ttusseqdacen deg ṛṛadyu yettsawalen s tmaziγt, ama deg Ldzayer neγ deg Fṛansa, akk d yeγmisen (ijeṛnanen) isertiyen (politiques) n tmaziγt, Asalu d Amaynut, ay yebdan la d-tteffγen seg 1989 d asawen, d acu kan, seg wakk-n llan ttusseqdacen wawalen imaynuten deg ttawilat-a, alama ay yeqqel yiles-nni ay ttseqdacen deg-sen ur yesεi ara akk sser. D ay-a ay iyi-yejjan ad εerḍeγ ad fehmeγ xir ugur-a, u ad d-aruγ tacrawt (bilan) fell-as. Dγa yella yessefk fell-i ad γreγ awalen-a imaynuten, ad d-nadiγ laṣ̣el n wawalen-nni ay d-yettussumren (proposés), d acu-tent tentalyin (dialectes) ay seg d-ttwaddmen, ad srekmeγ (classer) awalen-nni imaynuten, ad ḥesbeγ acḥal n wawalen yellan seg yal ṣ̣ṣ̣enf, ad ẓreγ amek d wanect ttusseqdacen u ad ẓreγ d acu-tent tmeẓla (caractéristiques) akk n way-a. Daγen, u d ay-n ibanen, llant ssebbat yugaren ay-a : tamsalt-a yegget fell-as wawal deg tallit-nni yernu mazal ar tura tecγeb-aγ. Akk-n yebγu yili, tamawalt (lexique) n tmaziγt mazal teḥwaj ad tettusseqεed. Lliγ daγen bγiγ ad d-εeyyneγ γef kra n tγawsiwin ay lliγ la tent-ttwaliγ d yir-itent deg wesnulfu n wawalen imaynuten. Lliγ ẓriγ dakk-n greγ iman-iw deg yiwet n temsalt “yeḥman », ay γef mgerraden leṛyuy, yernu iberdan ay yes nezmer ad nefru tamsalt-a ggten alama ay d ay-n kan. Anwa ay d-igan Amawal n tmaziγt tatrart yernu ayγer ur d-iris ara deg-s yisem n umeskar (auteur) ? Amawal n tmaziγt tatrart tga-t-id yiwet n terbaεt n ṛebεa n yemdanen : Mouloud Mammeri, Amar Zentar, Mustapha Benkhemmou d Amar Yahiaoui. Llan wid yellan ttekkayen deg-s sya γer da. Mouloud Mammeri yellan d aselmad deg tesdawit n Ldzayer yella daγen deg tallit-nni [deg tezwara n yiseggasen n 1970] d anemhal (directeur) n CRAPE. Tlata-nni niḍen llan d inelmaden. Tikkelt tamezwarut anda ay d-yeffeγ (deg 1974, deg Ldzayer tamaneγt), tazzwart (préface) d uεeyyen ay d-yeddan deg Umawal-nni d Mouloud Mammeri ay tent-ikebben (ay ten-yestenyan). D acu kan, asmi ay as-εawden assuffeγ deg Tenmiregt (Coopérative) n Imedyazen deg 1980, ur d-yeddi ara akk deg-s kra n yisem. Uqbel ma εawden-as-d assuffeγ s cwiṭ, mlaleγ-d Mouloud Mammeri d zzheṛ kan deg Paris, deg Quartier Latin, dγa nniγ-as dakk-n atni la d-ssewjaden ad εawden ad d-ssuffγen Amawal-nni. Mouloud Mammeri yegguma ad d-yeddu yisem-is deg tduli (couverture) n wedlis-nni neγ sdaxel-s. Nekk nniγ-as dakk-n lemmer ad d-yeddu yisem-is deg-s, medden ad t-amnen neγ ad yenz xir, maca netta yenna-iyi-d dakk-n lemmer Amawal-nni ad yenfeε medden deg kra, ad yenz γas ur d-itteddu ara deg-s yisem n umeskar (auteur). Yenna-d dakk-n lemmer ad d-yeddu deg-s yisem-is, ad rnun kan ad nzen wazal n xemsin n tsukan (exemplaires) seg-s. Daγen, yegguma ad t-id-nessuffeγ u ad d-teddu deg-s tefyirt am “D adlis ay γef teqdec terbaεt n yimeskaren s ddaw n tmehla (direction) n Mammeri », atg. Llan daγen yedlisen n wawalen imaynuten ay d-ssuffγen Yimeṛṛukiyen d Yimucaγ. D tidet. Awalen imaynuten ur d-nnulfan ara deg teqbaylit kan. Deg tezwara n yiseggasen n 1980, γef lemtel, ffγen-d yedlisen γef wawalen imaynuten deg Mali d Niger deg wenrar n tusnakt (mathématiques) n weswir amenzu (niveau primaire). Deg Meṛṛuk, tettwaga-d tsuqilt (asṭerjem) n Tseγrut Tameγradit n Yizefan n Wemdan γer tmaziγt deg 1990, d tin ay d-iga Hassan Id Balkasm yellan d abugaṭu u d amedyaz ; imeskaren (auteurs) uwyen-d awalen seg Umawal n tmaziγt tatrart, am wakk-n ay d-bnan awalen imaynuten niḍen ay llan ḥwajen-ten. Deg 1993, Belaïd Boudris iga-d daγen tamawalt n usselmed ; ula d netta yugem-d awalen seg Umawal am wakk-n ay d-yessumer awalen d yezwiren (préfixes) imaynuten. Ula deg Ldzayer, asnulfu n wawalen maci ala d Leqbayel ay d-yelhan id-s. Massa Tassadit Yacine tenna-iyi-d dakk-n tella yiwet n terbaεt n Yemẓabiyen gan-d umuγ (liste) n wawalen imaynuten, werεad d-teffiγ. Ula d asseqdec n wawalen imaynuten maci d ay-n yellan kan deg Tmurt n Leqbayel : kra n yicennayen icawiyen ttseqdacen awalen yellan deg Umawal n Tmaziγt Tatrart. Deg Meṛṛuk, awalen imaynuten la ttusseqdacen deg weγmis (ajeṛnan) adelsan Tasafut, tasγunt (revue) Tifawt, deg ccna amaziγ n Meṛṛuk, deg tesgilin n ṛṛadyu u seg melmi kan daγen deg yisalan n tilibizyu. Ama deg Meṛṛuk neγ deg Ldzayer, asseqdec n wawalen imaynuten yeqqel d taγawsa n menwala, ladγa deg tγawsiwin ay d-yettwagan akk-n yelha. D acu tettmeyyizeḍ deg wezgen-agi n lqern ay iεeddan deg usseqdec n wawalen imaynuten ? Dima yewεeṛ ad d-tgeḍ tacrawt (bilan) γef yinurar anda ur tezmireḍ ara ad as-tessinfeḍ i tmuγli-inek tudmawant (personnelle). Akk-n d-tenniḍ, azgen n lqern ay-a seg wasmi ara ttusseqdacen wawalen imaynuten deg tmaziγt imi idlisen imezwura ay deg d-ddan ffγen-d deg 1945, d wid n ccnawat iγelnaẓriyen (nationalistes) yettwarun s tmaziγt (amur ameqran deg-sen d Yidir Aït Amrane ay ten-yuran). Seg wass-nni ar ass-a, asseqεed n tmawalt (lexique) iḥuza-d aṭas n yinurar : inurar imuta (généraux) am tussniwin talsiyin (sciences humaines) deg Umawal n tmaziγt tatrart (M. Mammeri), tusnakt (mathématiques, am deg Ldzayer d Niger, 1984), tasnamurt (géographie – adlis yura Slimane Touati yernu werεad d-yeffiγ), ddin (tisuqilin n Yinjil d Leqran s teqbaylit), tasenselkimt (informatique), atg. S umata, ugar n 7000 n wawalen ay d-yettusnulfan, kra n tmiḍa (tmeyyatin) seg-sen la ttusseqdacen tikkwal, u ala kan kra n tmerwin (dizaines) seg-sen ay yeqqlen mechuṛit cwiṭ. Awalen imaynuten ay d-snulfan deg tmaceγt (tatergit, deg Mali d Niger) ur ggten ara, d acu kan, awalen-a nnulfan-d deg leqdicat unṣ̣iben (officiels) imi tamaceγt d iles aγelnaw deg snat-a n tmura. Leqdicat ay yettwagan γef wawalen imaynuten deg Ldzayer d Meṛṛuk nnulen aṭas n yinurar s umata, d acu kan, ttwagant-d deg tegnatin iweεṛen, anda tasnakta (idéologie) tella mgal (contre) n tmaziγt. Ama deg Ldzayer, ama deg Meṛṛuk, asseqεed n tmawalt (lexique) mazal la yettkemmil kan mebla aḥkim. Seg wasmi ay d-yebda wesnulfu n wawalen deg tmaziγt, xemsin n yiseggasen ay-a, deg snat-a n tmura, wid ay d-yesnulfuyen ttgen leqdic d iwizi (volontaire, bénévole) u akk-n ay asen-yehwa. Deg way-n yerzan timawalin-nni (lexiques) n wawalen imaynuten s timmad-nsent, nezmer ad nger tamawt dakk-n wid ay tent-igan malen γer ussizdeg n yiles amaziγ seg wawalen ibeṛṛaniyen, zgan ttekksen akk awalen ay d-yettwareḍlen seg yilsawen ibeṛṛaniyen, qrib ulac akk isilγen infaliyen (formations expressives) yernu zgan la d-snulfuyen awalen s uεaned n tefṛensist : aεaned deg taggayin n tseddast (catégories syntaxiques), aεaned deg usemmi i tγawsiwin, aεaned deg temṣ̣ukin tuddisin, aεaned deg tewsatin (genres), atg. Daγen, mi ara ttseqdacen awalen-a imaynuten, am deg tγamsa tasertit (presse politique) s teqbaylit, ttseqdacen-ten swaswa kan akk-n ay ten-ttseqdacen deg tefṛensist, d ilugan n tseddast (règles de syntaxe) n tefṛensist ay ttseqdacen, dγa d ay-a ay ten-yessawḍen ad d-arun kra n tγawsiwin s tmaziγt d awezγi ad ttwafehment. Timawalin (lexiques) ay d-yettwagan, lemmer ad tent-neddem yiwet yiwet, nezmer ad d-naf deg-sent aṭas n tγawsiwin ay deg xuṣ̣ṣ̣ent : nezmer ad naf deg-sen yiwen n wawal yesεan sin neγ ugar n lemεani yemxallafen, yernu liḥalat am tigi ggtent deg Umawal n tmaziγt tatrart, yernu llant ula deg tmawalt-nni n tusnakt tafṛensist-tamaziγt ay d-yeffγen deg Ldzayer deg 1984, u deg tussna am tusnakt (mathématiques), ay-a d ay-n ur nezmir ad yettwaqbel. Nnig leεyub-a ay γef nezmer ad d-nini dakk-n qqnen γer lexṣ̣aṣ̣ n ttawil deg tallit-nni, nezmer ad d-nernu dakk-n awalen imaynuten ttwaεezlen ama seg yidis n tesnalγa-nsen (morphologie), ama seg yidis n lemεani-nsen ma nquren-iten γer wawalen ay nettseqdac yal ass [meḥsub banen dakk-n mxallafen γef wawalen imaziγen n yal ass]. Daγen, umuγ (listes) n wawalen ay d-yettwafrnen akk-n ad d-ttussuqqlen γer tmaziγt deg yal tamawalt (lexique) yemxallaf seg tmawalt γer tayeḍ d lxilaf d ameqran : yella lxilaf gar awalen n Umawal n Tmaziγt Tatrart d wawalen d-yeddan deg Tmawalt n Tusnakt, yella lxilaf gar n Umawal d way-n ay d-yeffγen deg Meṛṛuk, yella daγen lxilaf gar n Umawal d wumuγ-nni n wawalen imaynuten ay d-gan Yemẓabiyen, win ay d-bedreγ uqbel, atg. Lxilafat-a rzan timiḍa (timeyyatin) n wawalen. Ay-a yesskanay-d dakk-n lxilaf gar tentalyin (dialectes) yezmer ad yernu ma yella nkemmel la nqeddec γef usseqεed n tmawalt n tmaziγt yal yiwen seg tama-s yernu mebla ma nemlal. D acu kan, llant daγen tγawsiwin yelhan deg wesnulfu n wawalen. Γas ma yella asnulfu n wawalen imaynuten deg tmaziγt ixuṣ̣ṣ̣, maca ay-n yettwagan deg wezgen n lqern-agi iεeddan yuklal tajmilt. Ay-a yeldi-aγ iga-aγ abrid akk-n ad nekcem γer yiwen n wenrar s wazal-is yernu yewεeṛ, nessaweḍ ad d-neg deg-s kra n leqdicat ifazen, u nnig way-a akk, asnulfu n wawalen yejja-aγ ad neεreḍ akk iberdan yellan, iberdan akk ay nezmer ad ten-nesseqdec akk-n ad d-nebnu awalen imaynuten s tmaziγt. D ay-a ay aγ-yejjan ad d-nessekcem kra n yiferdisen (éléments) d imaynuten am yezwiren (préfixe) d yedfiren (suffixe) ay aγ-yejjan ad neslugen (régulariser) tiserkmin (classes) n wawalen. Daγen, yessefk ad d-nger tamawt dakk-n wid ay d-yesnulfan awalen imaynuten s tmaziγt, qedcen i wakk-n awalen-a ad ttusseqdacen deg wakk tintalyin (dialectes). Ma yettwaga leqdic-a akk-n yessefk, ay-a yezmer ad yessenqes imgerraden (lxilafat) yellan gar tentalyin u ad tent-yesdukkel deg wawalen imaynuten. D acu ay d-tettsumureḍ* ad t-neg akk-n ad nefru ugur-a ? *proposer Akk-n ad ak-d-iniγ tidet, ur ẓriγ ara ma yella isumar udmawanen (propositions personnelles) ara d-fkeγ deg wenrar am usseqεed n yiles (aménagement linguistique) zemren ad sεun kra n wazal, lmizan neγ ljehd ara ibeddlen tiγawsiwin Deg tmura niḍen neγ deg tmura irebḥen akk-n ay as-qqaren deg teqbaylit, asseqεed n yiles (aménagement linguistique) neγ n kra n tsenfelt (variante) n yiles-nni d ccγel ay yes d-ilehhu Uwanak (ddula), tisdawiyin d wudusen izuyaz neγ usligen (organismes publics ou privés), tideblin (administrations), yernu ccγel am wa yeḥwaj ttawilat d imeqranen ama seg yidis n yemdanen neγ seg yidis n temṣ̣ukin (structures) ara yesseddun u ad ḍefren asnerni n yiles deg wenrar, atg. Nekni γer-neγ, d asgijji n yiles ay γef yessefk ad d-nessiwel, maci d asseqεed-ines, ladγa deg way-n yerzan tamaziγt ! Maca yessefk ad neεreḍ ula d nekni ad neg ccγel-a akk-n yessefk. Isumar-inu (propositions) qqnen γer sin n yeswiren (niveaux). 1. Yella weswir n beṛṛa ay deg yessefk ad neεreḍ ad nesseqreb wagar-asen : imnuda (wid yettnadin), tisuda (insititutions) yettseqdacen awalen imaynuten (am ṛṛadyuwat d tilibizyuwat timeṛṛukiyin d tdzayriyin, wid yettarun deg tesγunin d yeγmisen n tmaziγt, atg.), imura (wid yettarun idlisen), imedyazen, inuẓar (ifennanen), atg. Deg wanect-a, yessefk ad d-neg tacrawt (bilan) n way-n yeḥwaj yal yiwen d way-n yettseqdac, ad neεreḍ ad nesdukkel awalen ay yettseqdac yal yiwen, ad d-neg isenfaren (projets) icerken n leqdic (ay deg ara mεiwnent wagar-asent tmura n Tmazγa, wid yellan deg yal tamurt d wid iqeddcen deg yal anrar n leqdic). Tigi akk d tiγawsiwin timezwura iḥaren, d tid ay yes yessefk ad nebdu. Mi ara nmuqel γer mebεid, attekki n tesdawiyin tiγelnawin (nationales) ama deg Ldzayer neγ deg Meṛṛuk, akk d tbeṛṛaniyin (am INALCO) d ay-n ay izemren ad d-yurar dduṛ d ameqran deg wenjaṛ n webrid amatu (general) ara naγ akk-n ad nesseqεed iles, amek ara neqdec i lmend n way-a u d acu-tent tγawsiwin ay yes yessefk ad nezwir. Deg wenrar, tiddukliwin timaziγin d ttawilat n uxebber zemren ad uraren dduṛ n tqenṭert gar wid akk ay d-yelhan d usseqεed n yiles akk d wegdud-nni ara yesqedcen iles-nni. D ay-n ibanen dakk-n yewεeṛ aṭas ad d-nessebded akk ay-a u ad t-nesseddu akk-n yessefk, maca la ttwaliγ dakk-n nezmer ad d-nebdu s kra, γas d amecṭuḥ : ad d-nebdu leqdic ay deg ara mlilen Yidzayriyen d Yimeṛṛukiyen, u ad nessemγer tarbaεt cwiṭ, cwiṭ akk-n ad d-nernu γer-s daγen Imucaγ n Niger d Mali. D acu kan, yessefk ad d-nger tamawt dakk-n ma nessebded-d timṣ̣ukin-a (structures) n usseqεed n tutlayt, yessefk fell-asent ad ddunt s leḥder yernu ur tteqqlen ara d timestulin (tijadeṛmiyin) n yiles. Yessefk daγen ad ikemmel weḥṛas n Yiwunak (ddulat) akk-n ad steεṛfen s tmaziγt s wudem unṣ̣ib (official) u ad as-fken ttawilat ay teḥwaj maci ala i wakk-n kan ad temneε seg wengar wanag ula i wakk-n ad tennerni. 2. Yella weswir n daxel ay deg, γef leḥsab-iw, yessefk ad nesseγti (ad nṣ̣eḥḥeḥ) kra n leεyub yellan deg leqdicat yettwagan yagi : ur yessefk ara ad nkemmel ad nettnadi assizdeg n yiles d tukksa n wawalen ay d-yettwareḍlen seg yilsawen ibeṛṛaniyen, ur yessefk ara ad nerr deg rrif isilγen infaliyin (formations expressives) neγ iberdan n wesnulfu n wawalen imaynuten deg lmeεna, atg. Ay-n ay d-yennulfan yagi nezmer ad t-nesseqεed s umata. Nezmer daγen ad nesnerni iberdan n wesnulfu n wawalen : nezmer ad nessmed (completer) timawalin (lexiques) n tentalyin (dialectes), nezmer daγen ad d-nebnu awalen s yiẓuran imaziγen ara nesdukkel d yewṣ̣ilen (affixes) ibeṛṛaniyen (igrigiyen neγ ilatiniyen). Daγen, yessefk ad d-nawi ugar n wawalen seg tentalyin timaziγin n Ugafa [imi, uqbel, seg asnulfu n wawalen imaynuten yettseqdac aṭas tamaceγt]. Deg way-n yerzan asseqdec n wawalen imaynuten, yessefk ad asen-nessγer i yineγmasen (imesjeṛnanen) awalen-a imaynuten yernu yessefk ad d-nessuffeγ idlisen d imaglayen (sérieux) ara zemren ad ten-afen u ad ten-γren wid ay nettsaram ad sqedcen awalen-a, atg. Tzemreḍ ad aγ-d-tiniḍ d acu-ten lecγal yezwaren ay yessefk ad ten-neg deg wenrar n tmaziγt ? Ladγa deg way-n yerzan asnulfu n wawalen imaynuten ? Deg wenrar n tmaziγt … tuttra-a tennul aṭas aṭas n temsal. Deg way-n yerzan asseqεed n tmawalt (lexique), nekk ttwaliγ dakk-n, lemmer d lebγi, ad neḥbes ciṭṭaḥ asnulfu n wawalen, u ad neṛju ar d-taweḍ tegnit ay deg ara d-lhun yid-s wid iwatan i wanect-a. Maca ẓriγ dakk-n tikli-inu ur teddi ara d way-n yellan, imi deg tidet, iles ur yettṛaju ara. Deg way-n yerzan asseqdec, ttsarameγ dakk-n wid yettseqdacen awalen imaynuten, ad ten-sqedcen kan s ttawil, ladγa imesqedcen iqbayliyen, d acu kan, ay-a yeqqen γer yal yiwen deg-neγ, ladγa wid yettarun deg tesγunin d yeγmisen akk d yineγmasen (imesjeṛnanen) : assizdeg n yiles d tukksa n wawalen ay d-yettwareḍlen seg yilsawen ibeṛṛaniyen d axeṣ̣ṣ̣ar ay as-fkan i tmaziγt … Am deg wakk inurar niḍen, ay-n iḥaren netta d tamuγli γer mebεid, d ay-n ara inefεen i uzekka d slazekka ay yezwaren, u deg tegnit-a qesdeγ-d dakk-n yessefk ad d-nessebded timṣ̣ukin (structures) n leqdic d wesnerni ara iqeddcen γef tmaziγt s umata, i Yimaziγen akk-n ma llan. D tadiwennit ay d-iga Saïd CHEMAKH
Paris/Montréal, Fuṛaṛ-Meγres 1995 Teffeγ-d deg Imazighen Ass-a uṭṭunen 2-3, Paris, 1995, isebtar 24-28. Tasuqilt sγur Omar Mouffok 08/04/2007
muhabdiki
- Tinin-is...i laεnayya-k ay Awetniri? ma dayen tufrar tagut, γef ayen akka i d-nettcahi, deg wesmel agi, yak s wawal, i lemden awal, mačči s tssusmi i γ-ineqqen, nekk nniγ-d, ayen ssneγ, kečč tenniḍ-d, ayen ur ssineγ,ammer d lbγi yal yiwen, ad-yawwi taγawsa yezmer akken ad tennerni Tmaziγt, ma tsurfeḍ-iyi, γef yenzi yagi, qqaren: tewwet-d nnehta s wurfan terẓa-d ikufan, ggran-d kra di tγerγert, Ḥemmu
- Tinin-is...Tanemmirt ay Awetniri
Cifi d texbizit-is. Tazwara ula d nekk akka i xemmeγ, Cifi akk d texbizt-is, maca nniγ-as ahat, ira a d-yini umeskar "Cifi d netta i d taxbizt-is" Wissen ?
Ma d 'f akk d 'g, i wakken kan a d-iniγ yettwakkes "γe" n γef deg 'f, yettwakkes "de" n "deg" deg 'g. Tella tukksa(élision). Maca ahat tesεiḍ lḥeq. Ad sseγtiγ ayen yeccḍen.
Tanemmirt D Ḥemmu kan ayirat
- Tinin-is... Tafaska tis snat n tmedyezt "Kamel Bouamara"
Di tesdawit n Bgayet seg 22 ar 24 Yebrir, inelmaden iran ad ttekkin deg temsizzelt, ad d-awin 03 n isefra i yura s uselkim γer tansa-ya:
Aqusis ussnan Amaziγ "Tumast" Azadaγ 02 tazeqqa 03 Abudaw, Tasdawit n Bgayet, qbel n 15 yebrir 2008.
Taγbalut: kabyle.com
muhabdiki
- Tinin-is...azul fell awen afalu umezgun agi, γur-s anamek d ameqqran, ammer d lebγi, afalu yagi a t-urraren akkmani di tmurt, ama di tuddar, ama di temdinin, uwla di tmeγriwin, menttif, tafalut umezgun, wala disk jukki nni, yeserwalen lγaci, armi, uγalent tmeγriwin d timesasin, yernu tadyant agi n wesmekti 54 d amezruy nneγ, γef lqahwa yagi n εemmi Σli, acimi Ssi Σacur, yebγa as-tt-yawwi, yak d tissit kan i itess deg-s! maca , Cifi: yeḥder imi d-yeγli yiṭ ccer d usemmiṭ allaγ yeğğa-t usirem ayen i ẓriγ yesderγel tiṭ d ifadden uceṭṭiṭ ur nesεi dacu ara nexdem; tanemmirt a wid i tt-yuran d wid i tt-yetturaren, M.A. Amγar
- Tinin-is...Azul fell-awen Tanemmirt tameqqrant i watmaten-agi-nneγ i yessremden askasi-ya, ladγa win d-yessersen ayen d-yessuqel umeddakel-nneγ Σumar Mufuq; d acu kan wehmeγ amek ur d-yebdi ara awal-is s " sslam n Rebbi fell-awen" am tannumi. Aya d tamawt kan, yernu d anecreḥ daγen. Tamawt-nniḍen γef wesmel n tiddukla Imedyazen ass amezwaru ( tura ur ẓriγ ma mazal aya?!) yebda s wawal-a " S yisem n Weḥnin". Yelha s waṭas wannect-a, acku ṭṭuqqten nezzeh leqbayel inselmen i ur nufi iman-nsen anda-nniḍen. Azul d tnemmirt i imeddakal-nneγ n tiddukla Imedyazen n Dzayer tamaneγt, ladγa Ḥamid d Ḥsen Ubaγa, Σumar Mufuq, Nadya Yermec... a yi-yessurfen wid ur d-bdireγ ara. A γ-yawi Rebbi d webrid n lewqam a tarwa. Amin! Amγar Awetniri
- Tinin-is...Azul fell-awen, Ur yelli i yellan gar-aneγ a Muhabdiki, εad ayen i γ-yezdin yugar kra yellan d "timeqlac" akken i iḥemmel a d-yini gma-tneγ Yidir Ḥmed Zayed. Kečč tenniḍ-d, nekk rriγ-ak-n daya. Tegnewt zegzawet, itran ttfeğğiğen... Γas kkes aγbel a Muḥabdiki. Tanemmirt a (dda!) Ḥemmu kan. Tanemmirt i wid d tid yeqqaren ayen d-nettaru. Awetniri muhabdiki
- Tinin-is...ulac aγilif Awetniri, nekk daγen ḥemmleγ wid yettarun, yeqqaren Tamaziγt akk d wid yettnadin fell-as, uwla s webrid agi i d-yudder, gma-tneγ Amγar, acimi ala, yak wiyaḍ, s yes-s, illa, γ-kkaten, acu kan ilaq d awal Amaziγ ara neseqdac! a γ-yawi Yakuc d webrid lewqama a tarwa, azul n yakuc fell awen, tamayt i yakuc, atg.. yak tura leqran tella tsuqelt-is ar Tmaziγt, llant waqila kraḍ, ẓriγ, tin n Dda Remḍan At Mensur, d tin n Kamal Nait Zerrad, tagi n K.N.Z. tefkka yas abaγur i wawal nneγ, ma d tagi, n R.A.M. ur d-teṭaxer ara aṭas di Taεrabt, ayirat
- Tinin-is...A limmer a ttwalim imennuγen yettnekkaren ger yeqbayliyen inselmen d wid ur nettamen ara neγ wid yellan mgal tineslemt di internet, d ayen isewhamen!!! Wa yeqqar i wa d " nekk i d aqbayli n tidet", " kečč d aεrab ", " kečč d akafriw " wa ireggem wa, ur ẓriγ ara yella tegrem tamawt γer waya ? muhabdiki
- Tinin-is... surfem-iyi ccḍeγ, riγ a d-inniγ, (talwit n yakuc yid-wen, neγ fell awen) azul agi, γur-s anamek nniḍen;
d tidet, ẓriγ ay Ayirat, tilaq mačči s Taεrabt ara neqqar leqran, a t-neqqar s Tamaziγt, daγen s-yis ara nettẓala, lğameε,neγ ligliz ad uγalen d ayla nneγ, mačči am tura; ayirat
- Tinin-is...Ihi nekk m'ur ttamneγ ara s Yakuc, d war-ddin (athé), amek ara yi-semmin s teqbaylit? muhabdiki
- Tinin-is...teεuddeḍ-as widen akk yettmeslayen γef usγan, ttamnen?, awah! nekkni s Imaziγen, ladγa Leqbayel, llan deg-nneγ, wid ur nettamen ara, llan daγen Imasiḥiyen, Inselmen, udayen, maca yelha ledder gar-aneγ, yak nekkni s Leqbayel d ilakiyen? nezmer ma neddukel ad nmagger ciṭ, γef tmeslayt nneγ ur ttmesun ara,
acku, tura terwi fell-aneγ, εewwelen-d af yedles nneγ, nutni tameslayt nsen kan, tineslemt nsen kan, tiyiḍ akk ilaqq ur ttillin ara; muhabdiki
- Tinin-is...riγ ad-iniγ "leqdder" sshiγ targat "q"; ttuγ daγen aseqsi-nni-inek ay Ayirat, tilaq win ara yillin d aselway, ur yettamen ara s iḥeckkulen agi, aten-yeğğ kan i wegdud, mačči am wagi n Lalğiri yettmili kan ar yiwet tama, ayirat
- Tinin-is...Mennad ẓriγ-t yiwet n tikkelt, walaγ-t d amdan iran ad yeg aṭas i yidles aqbayli, yella iqeddec di brtv, wissen ma mazal-it dinna? ayirat
- Tinin-is...Mačči da i bγiγ a d-aruγ awennit-a, uwsawen! surfet-iyi. ahemhum
- Tinin-is...azul nek ur γriγ ara tulizt agi inek maca ijebed iyi d lwelha umawal id tsedaḍ da , ihi bγiγ kan akka s lemγawla ,imi greγ tamawt, tenniḍ ed "retraité= anestaγ" riγ kan aγ d tinniḍ ansi id tekseḍ awal agi ma yella d keč i t id yesnulfan ? inni d anta taγessa γef wacu i ttebniḍ, imi aεmer mezdad yura daγen deg wedlis ines " ass-nni" "tirura=retraite", ur ẓriγ ansi id kan i sin wawalen agi; bγiγ ad ḥsuγ ansi id yekka xersum yiwen deg sen tanemmirt. smail abid
- Tinin-is...Azul fell-awen. Iεejbiyi aṭas akka uskasi-ayi i yeḍran akk-a i d-yezzin i tmezgunt-a. Sarameγ daγen, lemmer d lebγi, ilaq imḍebren n wesmil-a ur tettun ara ad adren ameskar-is. atentta kra n isallen fell-as
Azwel-is n tilawt: Tagut i yγummen tafsut Ameskar: Laḥsen Bussaεud tamezgunt-a tettwurar di tikkelt tamenzut di taddart n Tiwal (Taγiwant n At Maεuc Bgayet), s ddaw laεnaya n tiddukla timettit-tadelsant Tiγri n Tiwal, ilmend n usmekti n wis 44 n timunent n tmurt n Lezzayer. Isegbaren-is d wid yuklalen ad ten-snimmreγ γef twuri-nsen, i wid daγen i wumi sarameγ tabγest tanemmirt
Zdi-t deg Facebook |
| |
|