Kles(Rijistri)
  Askasi  

   Gradcap1

| | |

Nutni 9% wisen nekwni

 

Ussan-a izrin sliγ-as i Gilles Duceppe, azarugiẓri akibiki, ar rradyu inna-d d akken Ikibikiyen nnegren s wazal n 9% i ussegwass imi ttuγalen d iglizawalen, meḥsub ttuγalen ttmeslayen taglizit u ttajjan tafransit, tameslayt nsen.
Ikibikiyen ddren gar iglizawalen seg ussegwass n 1759*, ass-mi terfed Fransa ifassen-is sdat Igliziyen.  Imiren Ifransawalen di Marikan Ugafa llan kan. Xas akken igliziyen unfen asen ad idirin am Ifransisen, maca imi taglizit d tameslayt ih’nunfen akw γef idelsan umaḍal u iqqejmen cwit seg-sen, win illan d ameẓyan ar tama-s tesseblaa i t-sseblaa. D amulab sdat tlafsa!

Imi Kibek d tamnaḍt n tmurt n Kanada u, ama ken neẓra, Kanada d tamurt tafidiralit, Ikibikiyen seddawen tamurt nsen akken isen ihwa. Nutni γur-sen tinamit. Tameslayt tafransist d tameslayt tunsibt u s yis ixedmen, iqqedcen medden d tirni xas akken taglizit daγen γur-es azal d umkan di Kibek. Xas akken tafransist d tameslayt tunsibt, Ikibikiyen sallin illugan akken ad ḥarben ugar γef tmeslayt nsen am alug 101 idegren amahil, lakul akw d leqdic nniḍen ad ddun s tefransit.

Lḥasun, adabu, imsulṭa, tasartit, tadamsa d teγmist ddan akw s tefransist.La société Saint-Jean Bapstiste akw d L’Office quéécois bde la langue française ssalin-tt-id akken ad tḥareb γef tmeslayt u ad teldi tiṭ akken medden d tirni ad qqadren alug 101.
Xas akka, xas Ikibikiyen gan akw ayen i wumi zemren akken ad ssidren tameslayt nsen: sseqdacen-tt, ttarun-tt, âuzzen-tt, ḥurben fell-as, qallen-tt, nettat ara txetti s wazal n 9% i ussegwass. Myal assegwass, 9% deg Ikibikiyen ttuγalen d iglizawalen. Ma tkemmel-itt akka, ar 2050 ur d-ittγima ara umeslay n tefransnsit di temnaḍt n Kibek.

Tura ma illa Ikibikiyen ara ttnusun am tcemmaât myal assegwass, amek i teḍra d Iqbayliyen.
Tamurt nneγ tedda s taârabt, arrac nneγ qqaren u ttalin tiliẓri s taârabt. Win imden cwit iruh’ yuγal d aserdas kra ara iqazem d wayen ara ilmed ad yili s taârabt. Win ifγen ak-in i tlisa n tmurt n Iqbayliyen kra illan illa s taârabt.
Adabu, lakul, amahil d wayen nniḍen ddan akw s taârabt. Taγmist tedda s taârabt d tefransnsit. I teqbaylit? Ulac. Yak  ula d imawalan-is stehzan deg-s.

Am akken ur as-teccur ara tiṭ imi taqbaylit tnegger myal ass, myal agur u myal assegwass cwiṭ cwiṭ, irna-d iwwi-d udabu aârabeawalen ar tmurt nneγ akken ad xelḍen d Iqbayliyen u ad aten sekfen din din. Tizi Wezzu, Bgayt, Aqbu d Tuvirett macci d yiwet n temdint i ittuγalen macci d taqbaylit myal assegwass. Tura nger iban ara nenneger maca wisen dacut wazal-is myal assegwass. Xas ur t-nektal ara maca d 9%? 18 %? 36 %? 45%? Wisen. Maca ayen issagwaden aṭas d yir tikti nni id-ittasen tikwal s allaγ: a nuγal a nexsi. A nuγal d nfiḍ n tcemmaât irγan cwiṭ cwiṭ. A nenger. A nettwattu.

Dacu kan melmi ? Ur ẓriγ. Zik d tilawin i iṭṭfen cwiṭ adles d tmeslayt nneγ imi “ur γrint ara”, meḥsub ur mlalent ara d idelsan nniḍen. Qqiment d tiqbayliyin tiquranin. Si tsuta ar tayeḍ ihi, nettemyajja-d timusniwin d udles nneγ u d aya i t-ijebren. Maca tulawin uzekka d tiqcicin n wassa. Tiqcicin n wassa atentin di lakul ara qqarent taârabt. Atentin deg ixxamen ara ttwalint tilizri d isura n Maṣer s taârabt. Myal ass ihi, ula d nutenti, ara tuγalent d taârabin cwiṭ cwiṭ. Amek ara teḍru yid-neγ ihi ? Ad nakwi neγ aγ tawi tnafa s aẓekka ?


M.A.U



*Texser Fransa ṭṭrad di Marikan ugafa di “la bataille des plaines d’Abraham”  d-izgan di tmaneγt n tmurt n Québec, tamdint n Québec, deg ussegwass n 1759. Monseigneur MontCalm d aqerruy  isardasen n Fransa. Sir Wolf, d win inehren issardasen n Legliz.

 

Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


Hakim - Tinin-is...

Zdi-t deg Facebook
spacer
Copyright 2006 imyura.net