|
|
|
|
Aqlaγ kan din! (Ğamal Saadi)Win yewten yinn-as d tiyita i rriγ, win yerran tiyita innena-s d ambaṣi, ini kkren γeḍmen tara-s, d tagi id ddunit n wass-a, ur temgarad iqiḥ γef tin n yiḍelli, yezga d win yeγwlellin imi tεedda lhedṛa, win iεebban azaglu erran fell-as timedlin.
Iḍelli s tin n yiγil win izemren i wayeḍ yečči-t, yr yelli din nniγ-ak tenniḍ-iyi, am lmal deg teẓgi, uzmir yawi-tt, ass-a ttzuxun s tγerma, qqaren d imagdayen, nutni d times n ddaw tmurt, ṭṭfen iγmisen, arnan "leqmen-aγ tiṭ deg tlemmast n tγerγart"¹ akken yeqqar akken winna deg awal-is, tura nuγal d izamaren anda i bγun nerra, akken d-nnan nnini "ih".
Llan wid msakit yeṛwan lmizirya alma dayen ur ttawin ara, ini begsen-d γer tnekkra, din ad affen duga duga wid a ten-yawin d webrid ara ten-yarzen ugar, neγ ara ten-yarren am yemcumen-nni i γi d-kkren, aṭas imedyaten i yellan akka deg umezruy:
Tagrawla i Bulcibiyen aseggas n 1917 di Russ, medden seg akken fuden tilelli, seg akken i yella usirem ad seγlin adabu ad yali yiṭij nsen, ur zṛin ara akk i ten-ittrajun d wid i nwan d tidett d "igrawliwen".
1933, Dduyčland neγ ayen mu neqqar "Lalman", agdud yebuti, yefren win ara t-yawin 6 iseggasen ardeqqal ar weεric, tṛad umaḍal wis-sin yegla-d s ugar n 40 melyun n imettanen, d tawaγit! d nger!
"Ccah" (agellid) n Iṛan yexdem i yessen deg ugdud-is, asmi i yeγli agdud yesbedd Ccah nniḍen s učamar deg umḍiq-is, d tiderwect!
Tikkewal amdan yedderγel wallaγ-is, yettayes, ḥemmun idamen-is, "ur izeṛ tigert nnig wanzaren-is"² alama yufa-d kan iman-is deg ubaxix ara yeglun yes-s.
Aṭasaya tura aqlaγ kan din, amezruy d tazayert, tilufa zerrin-t, ar γurneγ am akken ur ḍerrin-t
1- Σmeṛ Mezdad deg "Ass-nni", zeṛ diγen Ğuṛğ Uṛwel deg "1984"
2- Tanfalit Tafṛansist. Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
amesdrar
- Tinin-is... azul,
tanemmirt nwen d tameqqant mi d-terram aḍris-agi deg usmel nwen, dacu tella kan yiwet n tucḍa deg tefyirt "yenna-s d ambaṣi" aseγti innes akka " innena-s d ambaṣi".
tanemmirt, ar tufat
ahemhum
- Tinin-is...azul, jmaεliman ar tesexḍamed kra n wawalen di tefyar ik ar weεrit ayma, nekkni s ibujidiyen ayi laqen aγ imelyan n imawalen iwakken a tt nselek yidek !!! wicqa s fehmaγ ed kan d acu d YEΓLELLIN, INNENA, INI KKREN YIḌEMEN TARA-S .semḥaγ ma neṭfa k ciṭ di lweqt ik. amesdrar
- Tinin-is...azul a yahemhum,
almi d ass-a i d arziγ ar da, acḥalaya tura !!
dacu ak inniγ agma, d tidett llan wid yettarun s yiwet n tmaziγt akken, "Masinisa" s timmad-is, ur ttifehhem ara !
awalen imaynuten (néologismes) xedmen tawaγit deg tmeslayt, d lxaluṭa, ur nessin ara ad t-nesexdem.
dacu awalen-agi ur tefhimeḍ ara akka kečči mačči d awalen imaynuten, d taqbaylit saṛi (yeṣfan), xarṣum akka i ttmeslayen di lğiha n weqbu. hattaya :
- win YEΓLELLIN: yejujra, d ambaṣi, d yir netta, d bu txidas.
- INNENA: yezmer γelṭeγ di tira (ur s ssineγ ara mliḥ i tira !), ini, nniγ, yenna, ad yinni (s tfṛansist "dire" ).
- KKREN ΓEḌMEN TARA-S: "tara" lmeεna-s dagi d "rraṣa" (la race s tefṛansist), "γeḍmen" lmeεna-s akka n s uffela "nγen, neγγ, nγan..." ilaq imusnawen n tmeslayt aγ d sfehmen tabaḍnit n wawal-a. ar γuṛneγ deεεun (s deεwa n cceṛ) qqaren "ad iγḍem ṛebbi tara-k". kkren: ekker, yekker, kkreγ, ad kkreγ...
temgarrad (temxallaf) teqbaylit deg temnaṭṭ γer tayeḍ, tikkwal akka nettmlili-d awalen nettγiliten d imaynuten (snulfanteni-d) nutni ladγa d taqbaylit. nekk awalen agi lemdeγ-t-nid γer yemma mačči γer umawal (imedyazen).
ma yella kra nniḍen a "yahemhum" ini-t-id, ad senqesseṛ, d tamussni akk.
tanemmirt. ar tufat.
|
 |
|