Kles(Rijistri)
  Askasi  

Imagraden  Gradcap1

| | |

Σebdella Ḥaman γef ungal n Ğamal Benεuf "Timlilit n tγermiwin"

Ungal “Timlilit n tγermiwin” n Ğamal Benεuf.

( tiẓrigin “ L’Harmattan” 2002.)

Azγan d usebγes sγur Σebdella Ḥaman.

Timlilit n Tγermiwin

Ay aseklan* amaru ameγnas n tmetti* tamaziγt. Azmam i yi-d-tefkiḍ yelha igerrez, yers-iyi di tlemmast n wul, acku tesnamkeḍ-d* iḥulfan n wid yenxeṣṣen d wid yerwan, yerna yezga-d d allal amezgi yufraren i yiles umaziγ, kra turiḍ deg-s iwulem i tutlayt-nneγ akken a d-teffeγ si tekwat* ideg tettwaḥreṣ.

Di tira-k tferzeḍ awalen inettiyen* amzun d win yettnadin tiwiztin di tlemmast n yill yezzren.

Tasriṭ-inek* iserrḥen thuska* s yiles zeddigen ideg ur yessur* wawal n yemnakcamen, ulaḥedd deg-s tifawtin uberrani .

Ayen i ufiγ deg-s γur-i d tasekla ineγden yeddren, tin yernan di ccbaḥa yakk d tuddsa*ara yernun  i wayen i d-ğğan imarawen*.

D ayen yettuqimen tayri d leḥmala n  tnettit* i wid la d-yettnekkaren  yessuturen i  tmaziγt izerfan i d as-yessefken* akken ad tjuğğeg am tutlayin yeddren.

Imru  iyes-s i d-turiḍ  iserreḥ  yefṣeḥ, yecbeḥ, yerna yewwi-d ineḍruyen n ṣṣeḥ.

Yelḥa d amaγud*, yemṣada* yemnada, γur-i yetturug amzun d acercur arqaq n waman isemmaḍen i d-yemmaren s ul n wid yeffuden  tamaziγt ad as-slen.

Tanaqust imeslayen-ik iweznen, γur-i amzun d isefra  i la d-yettasen seg-sen.

Tasekla-k tacebḥant taẓidant tuklal temγer.

Kra i d-tenniḍ iban-iyi-d amzun d tafelwit unaẓur ur ixuṣṣ deg-s ula d kra, tessedhuy allen tettuqim-asent asugen* n kra i d-teqqareḍ deg-s amzun d asaru i ileḥḥun zdat win yeqqaren, tettağğa-yasen tiẓeṭ deg wulawen.

Ma yella d nekk, terra-yi-d  γer wul tumert* d usirem, win i d iyi-irewsen* ad juğğgent tketwa*-ines seg usugen* n tyetti*-inek.

Atan ad tezmummeg tafukt n tmaziγit s wayen i d-turiḍ, imru-inek yuddam s wudi d tamment, γas ma d ungal* amezwaru i turiḍ yuklal ayagi.

Maca, tettaruḍ s nniya, txuṣṣ-ik kra n tiḥerci. Acku tamacahut n “Yidir d Tudert“ yessefk ad as-ternuḍ kra, ad tiγzif akken ad tili d ungal weḥd-s.

Ladγa timucuha n tayri γur yelmeẓyen jebbdent tiketwa d wulawen-nsen.

Mi d as-tgiḍ isem”Timlilit n tγermiwin” nekk, di tedmi*-iw ur tent-walaγ ara anida mlalent”? suref-iyi tagi d taṣleṭ*sγur-i”. Ssektu*ayen iḥemmlen yelmeẓyen d telmeẓyin acku tudert  n wemdan tleḥḥu yes-sen, ma d ayen yerzan amezruy* d tγerma* yessefk ad yili di tlemmast n wungal.

Isefra i terniḍ deg wezmam-ik lhan gerrzen, tidet, asaki, ahuccu n wid isebken, tayetti teğğillibeḍ seg-sen, i yellan deg-sen d tamedyezt taneγdant.

La d ak-ssarameγ  ad ternuḍ deg yigan* n tsekla yak d tira  ay ameγnas  aγelnaẓri*, a bu yemru yemmeclawa* i icebbḥen tamaziγt, yeshuskin tasekla-ines.

Ayen la tettaruḍ  d abaγur* amezgi yesnernan idles d tẓuri*, yessawḍen tarut* i weγref* akken a d-yemmekti, ad yesbedd ayen yeγlin, u ad yernu ayen ixuṣṣen s tyetti i tsutwin* n yimal, ad megren s tujjma* tameqqrant ayen la nessaram.

Ayen ara ternuḍ d iẓuran i d-yettaken isekla* n tanuft* iyes-s ara yiwnen* di tmazγa, u ad smeγren akti* yak d tyetti n weγref  s yiles n tyemmat ara yilin d asenti* lqayen  i temcudda  n tegmat.

A Ğamal a mmi tessferḥeḍ-aneγ, la γ-d-tessakayeḍ tisutwin seg yiḍes icuban tamettant*, kečč seg widak igan irgazen i tutlayt yellan zik d tağğalt, imira tuddes turew, tarwa-s bdan tikli d acrured γer zdat, aγref-nneγ yezgan di ttellis* la yettwali tafat; awal, iles, idles, tasekla, tamedyezt, taẓuri. Imedyaten am kečč i yigan-nsen ulaḥedd talasat, simmal d anerni, aru, rnu sbin-d iman-ik ay amaru, ay amedyaz, ay aseklaw n weγref.

Imdanen merra ttidiren i yiman-nsen d warraw-nsen, nekkni s imaruten d imedyazen, d iseklanen nettidir i weγref d weγlan * akk d tsutwin n yimal.

Seg yiwet γer tayeḍ, seg tallit* γer tayeḍ γas nemmut nezga nedder, di tudert neğğa-d later, akti-nneγ d kra nettaru yezga yedder, alamma ddunit tenger

Kečč a Ğamal d yiwen seg wigi, rnu deg yigan-inek i wesbuγer* n tmaziγt, ussan n tudert tamezgit* a t-id-mmagren, ata simmal la d-ttaẓen.

Nekk aql-i ihireγ* di tsekla i d-tesnulfaḍ, ssarameγ ad tili ssya γer zdat d tala ur nettkaw ad tettcercur trennu deg wesbuγer i tnettit* d yiles i yettwanekren γur icenga* d yemnakcamen*.

Ssarameγ di Yakuc* ad ikennet* ayen tessarameḍ, u ad yesnerni ayen  iγer tessuγuleḍ*, ad yesseğhed isulas i ssqef ara tesserseḍ, ad yesdari ayen i nettḥuddu.

Azmam-agi atan γur-i d asenti, ssya γer zdat ad yennekmal s wiyaḍ, ara γ-yilin d raṣ llmal.

Tinawt, tira, isefra, tasekla, isaragen i d-tefkiḍ neγ wid ara d-ternuḍ ger yemdanen teddun nutni d wakud, d nutni i d iman n tudert n weγref, ayen yakk i d-tenniḍ yessefk ad yettwaru, u a d-yegri i tmetti, yes-s ara tebdu tikli, alamma tessaweḍ ayen  i tettmenni. D azref unṣib am nekni am iγerfan  yerkelli.

Tanettit* n weγref tettidir s idammen, tettmettat s imeṭṭawen.

Idammen d ayen  i d-yettuddumen       seg yemru n imaruten, d nnhati n imedyazen, d usaki n inaẓuren, d udummu n isertiyen di tsertit-nsen.

Imaṣriyen mi ara walin iherman* d yefṣilen, d ifaganen* d wayen i d-yegran si tγerma-nsen, d imeṭṭawen i ttrun, ur ttarun, d ayen iγef  mmuten ur d-ttuγalen ara γer tudert.

Nekni s imaziγen nuki-d,  nettaru ur nettru γef wayen  i d aγ-yettwakksen, di tira-nneγ yessefk ad nekkes asadel i yimi akken ad yutla*, a d-nerr aγrib γer tmurt ma yennejla, imseεraben-nneγ di Lezzayer a ten-nerr γer tnettit d tjaddit-nsen, yessefk-aγ a d- nifrir di tinawt* d usarag* n tsertit, ur nettḍurr ula yiwen.

Nexḍa gar-aneγ asizzel idammen, ur nettemberraz d wid iḥekmen, ma d amsenγi tanettit d umezruy-nneγ d yiwen, ad aγ-tuγal d nndama, d axeṣṣar , d asexreb i lumma. Ad nessuddem ahni* d imeṭṭi, ttḥadareγ akti* n wungufen. Ad yettwagzem weγref , u a d-yegri wesḥissef  i tsutwin la d-yemmalen , d tiḥemmal n yidim d imeṭṭawen.

Slek abrid n tsertit, tasekla, tira, tamedyezt yes-s ara tidir tnettit, γas ma γezzif webrid, a d-iban wezref anda yella, tuddra i tmaziγt akk d tmazγa*.

Suref-iyi ma γezzif wawal, nekk ur lliγ d “Docteur”deg usigzel n wawal.

                                                                                           Σebdella At Ḥaman.

                                                                                             Wehran ass n : 29/ 05/ 03.

 

 

 

 

Amawal

 

Azγan: asenqed.

Asebγes: Aṛeggem/Aseğğeε.

Tasekla: Littérature.

Aseklan: Bab n tsekla.

Aseklaw: Ayen yerzan tasekla.

Ameγnas: Amnaḍel.

Tametti: Lmujtameε.

Tesnamkeḍ: Tessfehmeḍ/ Tefkiḍ-d lmeεna.

Allal: Ttawil.

Inettiyen:Ineṣliyen.

Ill: Lebḥer.

Tasriṭ: Timserreḥt/prose.

Thuska: Tecbeḥ.

Yessur: yexleḍ.

Tuddsa: Aneḍḍem/Lebni n tira.

Imarawen: Imawlan/ lejdud.

Tanettit: Si: netta: Tumas/ Lhewwiya.

Amaγud : iquden/nnican.

Yemṣada: Siğε/Rytmé.

Asugen: Axayel.

Tayetti: Tigzi/ Lefhama.

Tumert: Lferḥ.

Ungal: Roman.

Ssektu: Err yella/ lwujud.

Aγelnaẓri: Win iḥemmlen tamurt/Awaṭani.

Yemmeclawa: Yettiriq/ yettecruruq.

Abaγur: Lfayda.

Taẓuri: Lfenn.

Tarut: Ayen yuran.

Tisutwin n yimal: Leğyal i d-iteddun.

Tanuft: Nneεma.

Yiwnen: Rwun.

Aγref: Agdud/ Cceεb.

Igan: Si: “Eg”: Ayen ara txedmeḍ.

I hireγ: Ttεeğğbeγ.

Yakuc ad ikennet: Rebbi ad ibarek.

Tessuγleḍ: Terriḍ/ Twellheḍ.

Ifaganen: Leṣnam.

Ahni: Idammen.

 I d iyi-rewsen: I d iyi-yecban.

Tiketwa: lεeqliyya/ Rray.

Taṣleṭ: Tteḥlil/ analyse.

Amezruy: Ttarix

 Taγerma: Lḥaḍara/civilisation.

Tujjma: Lxiq/win yebγan kra.

Isekla: Ttjur.

Tamettant: Lmut.

Ttellis: Ṭṭlam.

Aγlan: Tamurt/ Lwaṭan .

Tallit: Taswiεt. Tamezgit:

Tezga/Tdumm.

Icenga d yemnakcamen: Iεdawen d wid d-ikecmen.

Tessuγuleḍ: Twellheḍ/Terriḍ.

Azref unṣib: Lḥeqq areṣmi.

Izerfan: Leḥquq.

Isertiyen :Iqeddacen n tsertit.

Tasertit : Sseyyasa.

Iherman: Ahramat/ Pyramides.

Ad yutla: Ad yemmeslay.

Tinawt : Ayen d-yettwannan/maqala.

Asarag: Muḥadara.

Akti: Axemmem.

Tamazγa: Tamurt imaziγen.

 

Tamawt: Tanemmirt tameqqrant a Dda Εebdella, imi tefkiḍ azal i wayen ttaruγ. Γas ḥṣu, ayagi d ayen ara yi-d-yernun afud iwakken ad aẓeγ γer zdat.

 Suref-iyi ma yella ur wulmen ara inumak i sen-fkiγ i wawalen-agi ( imeslayen i giγ d amawal ) , acku seddaγ-ten-id akken  i ten-gziγ nekkini.

 

Ğamal Benaεuf

Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


Ulac win i d-yennan kra γef umagrad-a. Ilik(kem) d-amdan amenzu ara d-yinin kra fell-as.

spacer
Copyright 2006 imyura.net