|
|
|
|
Talalit
Isyaxem ( Tameṭṭut d wegrud ) La femme et l'enfant 1982 Qqarent-as tlawin di tbuγarin ( Sγur setti ) Ad ṣelliγ fell-ak a nnbi Sidi Muḥend d ayawen-is Ad yid-neγ tiliḍ Di tegwnitt n yum leḥris Fell-am tiγratin A tinna yerban mmi-s Yura Malek Wari deg wedlis-is '' Poèmes et Chants de Kabylie '' Ilul weqcic d aleqqaq I t-id-yefkan d axellaq Mačči d laabd aḥemmaq Ilul weqcic d ilemẓi I t-id yefkan d Ṛebbi Mačči d laabd imceḥḥi Feṛḥet ay ijegga ternum Aqcic s nnig lkanun Turew-it tsedda m laayun Fṛeḥ ay ajeggu alemmas Deg rebbi n yemma-s Yurew-it sbaa bu tissas D lqibla i s-yennan d aqcic Rezq-as lğennet Teğğeḍ-as arraw-is Titbirt timkwebbelt n rric Deg lejnan ay tettaaccic Yelli-s n flan tesaa aqcic Timkwebbelt : i saan ini n wekbal. Agrud uqbel ad d-ilal : Talalit γer wegdud-nneγ d tadyant i yesaan azal meqqwren. Zikenni, micki ad d-ilal wegrud, ad tili tmeṭṭut ar a yilin d tinigit i tlalit-agi, ar a yemmagren agrud-nni m ar ad d-ilal. Tameṭṭut-agi, d tin i wumi qaren lqibla. Nettat ad tili d tin i ymeqqwren akw di taddart. D tin i yecfan i yensayen (laawayed) n imezwura. I yezṛan amek i yessefk ad magren at wexxam taqcict neγ aqcic ar ad d-ilalen. Zikenni, deg Yiflisen n Lebḥar, deg At Hicam tislit mi d-tewweḍ s axxam-is, uqbel akken ad tekcem, ad tḍeqqer irden akwd temẓin yellan daxel n uγerbal. Ttawin-t d lfal: Irden-nni d arrac, timẓin d tiḥdayin. Deg At Yanni akwd taddart n Ubizar deg At Jennad, tilawin ttakent ibawen d lwaada i wakken ad d-saaunt arrac. Tilawin ttruḥent xilla γer iaasassen i wakken ad ẓrent ma ad d-arwent neγ xaṭi. Deg "Uẓru yeflan" yellan di Temguṭṭ n igawawen - tella Temguṭṭ n lebḥar - tameṭṭut a s-d-tezzi 7 n tikal. Mi tsellek, ad terfed tablaṭ i twala uqbel. Ma tufa ddaw-as taweṭṭuft, atan ad d-tesaau taqcict - acku taweṭṭuft teḥdeq am tmeṭṭut, tqeddec am nettat. Ma tufa, tazermemmuyt, ad d-tesaau aqcic -. Ma ulac d acu tufa, mačči d lfal yelhan! Deg "Uẓru yeflan" yellan di taddart n Ijermanen, yellan γef yiri n Temguṭṭ n lebḥar - ttama n Uẓeffun, tilawin ad aaddint sdaxel n weẓru-agi. Ma yeḥmeẓ fell-asent uzru-nni, atan ur ttaaṭilent ara ad refdent. Tameṭṭut i yrefden, cuban-tt Imaziγen γer lqaa, deg teẓẓa naama. D aymi laawayed yaanan akal deg weğğiben akwd di tefsut, kifkfi-iten d tid yaanan tameṭṭut irefden. Ayen ur nlaq ara deg ussan-nni mi terfed tmeṭṭut, ur ilaq ara diγent micki d iweğğiben. Agrud mi i d-ilul : Di tmurt n Leqbayel, agrud am tayedrett (epi de ble), ad yimγur ad yizmir i yiman-is, ma ilul-ed neγ ma yella tella yemma-s s tadist-is, mi ylul wagur amaynut. Deg At yanni, ad tessers tabuqalt ( neγ ajeqduṛ ) yeččuren d aman akwd lmeṣbaḥ, ttama n wegrud i d-ilulen, i ssegnen di lqaa, γer llim ayfus n yemma-s. I t-iferqen netta d yemma-s, d imceḍ - winna n uzeṭṭa -, ar a tessers lqibla gar-asen. Uglan n yemceḍ-nni ad wehhin γer tyemmat-nni, akka saa (7) n wussan. Ass wiss saa, as-fken isem i wegrud-nni, yarnu a t-erren di dduḥ. Micki i d-ilul wegrud, fkan-as isem, ma yaaṭṭel kra n wussan igumma ad iḥbes imeṭṭi, as-beddlen isem. Micki d taqcict i ylulen, ad sebbwen tiγrifin. Micki d aqcic, ad sebbwen uftiyen. Di temnaṭ n Iaaẓugen, deg ussan imezwura n tefsut, sebbwayen ayen i wumi qqaren imensi n ibelaac. Ad sersen taγrift γef umnar n tebburt, i wakken timellalin ibelaac ad mmtent. "Imensi n ibelaac"-agi, sebbayent diγent deg Iaaẓugen, micki i d-tlul teqcict i wakken ur d-tessetbaa ara ysetma-s ! Γer Imaziγen, ttamnent tlawin belli aman jebbden-d iman ( rruḥ ). Deg yiflisen n Lebḥar, tella yiwwet n tala qqaren-as "Tala ččan rrwaḥ". Mi d-ylul wegrud - ama d aqcic ama d taqcict - d abuhal, yemma-s ad tawi γer tala-nni, as-tini imar i tala :" A tala! Dawi-t-id neγ awi-t-id! ". '' Kečč ay agdud i ytettun Ad tegwreḍ d agdud yettwattun '' Tansa Gret tamawt: Uddreγ-d ismawen n tuddar d laaruc dagi, γef akken zriγ d wakken ssneγ. Ma llant tuddar-nniḍen anda insayen-nsent ttemcabin γer wayen i d-udreγ dagi, neγ d imeszliyen, arut-aγ-d. Tsawer si http://website.lineone.net/~fineart_algeria/
Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat
Hemmu
- Tinin-is...Aṭas-aya ur d-rziγ ara ar usmel-agi, atan ziγ yerna wegrud γur-wen. D amerbuḥ, ad ibeεεed ṛebbi fell-as tiṭ...
Imi γriγ tazwara n uḍris-agi γaleγ dacu umṛabeḍ-agi i d-wwin at Imyura.net a sen-d-yeftu. Malek Wari netta d amasiḥi maca imeslayen yiwen n qessam-nsen, axellaq, lğennet, ayennat...Aṭan-nni n imedyazen n at zik, ticki i d-yelqeḍ yiwen awal deg Leqran gar lεica d lmeγreb a t-id-seddu deg usefru. Ittbin-asen-d am akken rnan taseddaṛt deg tegzi. Am wigi tura yeγran tagi n Voltaire ticki d-nnan kan awal i yufan deg Larousse, ad γilen ṭṭfen-d igenni. Azekka arraw n warraw-nsen a s-qqaren a neṭṭef deg tin jeddit-nneγ, tinna n Larousse "quoi" !
Tella tayeḍ a Tansa. Dacu i s-d-tekkseḍ i usekkil ε Σ ? D tidett deg kra n temnaḍin d aseγzef kan usekkil "a" maca ahat yif-itt ma nettaru akk s yiwet n tjeṛṛumt neγ m ulac atan nek a wen-d-aruγ "timeyyayin tiveyvuyin".
Ma d ansayen, cwiṭ kan umgarad i yellan deg tama ar tayeḍ. Aẓru nni yeflan iqemmḍen ticki tameṭṭut igguni-tt wayen n dir, dagi taqcict, yella diγen deg lḥemmam n Sidi Yeḥya...
Uftiyen llan wid i ten-id-ssufuγen ticki yessemγi tuglacin timezwura wegrud.
Yelha weḍris-agi maca akken ttwaliγ ur yessefk ara a nγellet akk ayen d ğğan imezwura war ma nessukk-it deg uγerbal. Neγ ma ulac a d-nettγillet "tuccḍiwin"(ad yerfu umedyaz-nneγ Belqasem), tuzligin...Tisutiwin n imal ad γellten tuccḍiwin-nneγ ass-a, ad as-qqaren d imezwura i tent-id-yeğğan.
D amerbuḥ ihi !
Tansa
- Tinin-is...Azul fell-awen meṛṛa,
Tazwara, xas akken ččiγ-tt d taḥmayant, uγaleγ kukraγ. Maca ruḥ, surfeγ-ak a EAM. D acu kan bγiγ ak-iniγ a gma, ur yi-tessinḍ ara. ( D agi ur teččeḥ ara fell-i ). Mer yi-tessneḍ, ad teẓreḍ amek i tegga tmuγli-inu. D idles-nneγ i nerra γer idis, i fuγef ččiγ times, d aya ( d nekwni, acku limer ur nefka ara afus fell-as, ulac iziker, ulac arumi …atg, ar a t-yekksen ). Amur ameqwran deg-s, d tilawin n tmurt-nneγ i t-iḥudden. Maca, aayant ṭṭfent imawen-nsent acku mi d-neṭqent yezga yella win i sent-yennan ssusmemt ( ad arzeγ ayeddid-agi,neγ mulac ad d-immar ayen yellan deg-s, ad ikker waẓ akin dighent ! :-) ) Xas akken llan deg yidles-nneγ imeslayen ur aγ-nehwi ara ass-a, maca yessefk an-neẓẓer ansi i d-kkan, akken yiwet deg-sent, aten-nerr akkinna, neγ an-neṭṭef deg-sen.
Kkset imeslayen-nni ma tebγam.
A Winna, tanmirt tameqwrant imi i d-tefkiḍ asteqsi-nni inek yurzen γer wansayen-nneγ. Akken i s-yenna Lewnis :``Aẓar-iw yellan, D uẓar-ik yeqlaan, Laṣel-ik izgel-ik, Win tebγiḍ yugi-k, Mel-iyi-d wi k-ilan? ``
Imeslayen-nni-inek ineggura γef ddin akwd tefransist ( nekk awen-in rnuγ tagnizit ), iqqed wul-iw yis-en. Imi, d aya i d tamentilt i yi-ğan lemdeγ kra n wayen yurzen γer yidles neγ amezruy-nneγ. Γef akken ttwaliγ, aṭṭan, ur as-ittenkar yiwen akken as-yaf ixef-is, ḥaca ma yaaqel-it d aṭṭan.
Teḍra-yaγ, am winn-akken izedγen taddart-is, micki i d-yeγli yiḍ, ad ittwali agwemmaḍ i wasif, tafat i d-yekkan si taddart yellan agwemmaḍ. As-yeqqar `` A wi yruḥen γer dihin ad yili am wi hid! Ay tecbeḥ tafat saan!``. Akken akken ar mi d-yiwwas, yekker deg uzal qayli, yerfed iman-is yezger-akin. Argaz amcum yiγil wis anda akka i d-yegwra! Akken ar mi d-yeḥder yiḍ, caalent akw teftilin di tuddar, iḥekker taddart-is, terẓat lxwelaa ! Yuki-d! imi, tura imi yessaweḍ akin γer wanda akken yebγa, yewwi-d s lexbar s wazal i yesaa, ayen akken yeğğa. Iwala, tiftilin-nni yeğğa s deffir, werğin i yerra ddehn-is γur-sent, acku yezga deg-sent ! Ma d tura imi itent-irhen s tiyaḍ, yetteqliliḥ yeqqar mazal.
Melmi ar ay-fak fell-aneγ ucabi-agi ncuba ulli ( win i d-iruḥen aγ inher s tγerma-ines, s wansayen-ines ). Tansa
- Tinin-is...Sureft-iyi,
Γef ayen yurzen γer wawal-nni n tsusmi. Mmektaγ-d yiwet n tmacahutt, tewwi-tt-id yiwet di tsettitin-iw ilindi. Tesseγres-iyi si teḍsa.
Tenna-k, yiwet n tmeṭṭut tesaa krad n teḥdayin. Nutenti d tibuhalin. Ihi, yiwwas, nnan-as medden i tmeṭṭut-nni, atan akem-id-asen inexḍaben i yessi-m. Tekker tmeṭṭut, teggul di yessi-s-nni, tenna-yasent, γur-kwent anta ar ad d-ineṭqen, mi d-usan inexḍaben-nni. Ssusmemt kan axih.
Ihi, ass-nni amcum, tesγam-itent yemmat-sent γer uẓeṭṭa. Rrant iman-nsent a zeṭṭent. Wwḍen-d inexḍaben-nni. Yemmat-sent din. Ciṭtuḥ kan akka, atta tneṭeq-ed tmezwarut tenna-yas : ‘’ Iqreṣ-ed ixixiḍ-nni ! ‘’ Tis-snat tenna-yas : ‘’ Xiyfas ! ‘’ Tneṭq-d tis-krad texdem-as akka: ‘’ Yak tenna-yakwent yemma-t kwent čučmemt ! ‘’ :-)
Tamacahutt-iw truḥ asif asif, wid is-iḥedren awer yaadda fell-asen lḥif ! P.S : A EAM mačči d kečč i d-dhiγ s ‘’ Xiyfas ‘’. Ula d nekwni γur-neγ, nesaa wid yettmeslayen s 'y'. :-) Ḥlima n tala
- Tinin-is...Asusru d wamek qqaren medden yemgarad seg temnaṭ γer tayeḍ maca tutlayin akk ttwarunt s yiwen wudem acku tira tleḥḥu imend n ilugan n tjerrumt, amedya, Arumi n Marsay yeqqar "Cantan" maca yettaru "Content".
Deg teqbaylit imesli "Σ" d tidett llan wid ur t-yessusruyen ara maca deg tjerrumt, "Σ" d asekkil n ugemmay u nettaru: yesεan, iεessasen...atg Tansa
- Tinin-is...Azul a Ḥlima,
Tanmirt γef yizen-agi inem. Ihi akka d asawen a t-ttaraγ, acku nekk niqal εawqeγ. Imi nekk amek ttmeslayeγ, qqareγ "ε"-agi. Maca acḥal n tikal i yi-d-nnan, kunwi di temnaṭ-nwen tewwim-d askil-agi si Taεrabt, di temnaḍin nniḍen di tmurt, qqaren "a" aγwezfan, ulac ε-agi. D aymi niqal ur tettegeγ ara akw!
Ihi akka d asawen, a t-id ttaraγ.
Tanmirt s tusda Tansa Zdi-t deg Facebook |
 |
|